מסורה פון לבוש ביי מענער

[פשוט פשט]

אויך פאר האדמו''ר משינווא ז''ל וואס איז געגאנגען מיט א הויכע היט האט די רבי געהייסען זיך טוישן פאר א פלאכע און אזוי האט ער טאקע געטועהן

מיר דאכט זיך אז אין די היסטארישע בילד פון סאטמאר רבין אין מאנסי סיון תשלט ווי אדמור משינאווע האט גערעד זענט מען אויפן בילד ווי ער טראגט נאך די הויכע היט... נישט אזוי?
ווער האט די בילד?

שווער צו דערקענען וועלכע היט ער גייט... איינער קען אויסקלארן

[הדסים]

איז קאפס אויף די הויזן אויך א מסורה?

מיין ווייב זאגט מער אז די באפיצטע אינגעלייט גייען נישט מיט קיין קאפס

אמאל איז קאפס געווען א מאדערנע לבוש היינט נישט. ס'איז נישטא קיין הלכות וויאזוי מ'מעג גיין און וואס הייסט מאדערן אלעס איז לפי המקום והזמן.

[דריידל]

איז קאפס אויף די הויזן אויך א מסורה?

מיין ווייב זאגט מער אז די באפיצטע אינגעלייט גייען נישט מיט קיין קאפס

אמאל איז קאפס געווען א מאדערנע לבוש היינט נישט. ס'איז נישטא קיין הלכות וויאזוי מ'מעג גיין און וואס הייסט מאדערן אלעס איז לפי המקום והזמן.

מ'רעדט אבער טאמער קאפס הייסט מסורה

[שאינו יודע לשאול]

איז קאפס אויף די הויזן אויך א מסורה?

מיין ווייב זאגט מער אז די באפיצטע אינגעלייט גייען נישט מיט קיין קאפס

אמאל איז קאפס געווען א מאדערנע לבוש היינט נישט. ס'איז נישטא קיין הלכות וויאזוי מ'מעג גיין און וואס הייסט מאדערן אלעס איז לפי המקום והזמן.

מ'רעדט אבער טאמער קאפס הייסט מסורה

מיט מסורה האט עס זיכער גארנישט. אויב עפעס איז א פראבלעם, איז עס די סיבה פארוואס דער מענטש באשלוסט צו אראפנעמען די קאפס.

[דריידל]

אמאל איז קאפס געווען א מאדערנע לבוש היינט נישט. ס'איז נישטא קיין הלכות וויאזוי מ'מעג גיין און וואס הייסט מאדערן אלעס איז לפי המקום והזמן.

מ'רעדט אבער טאמער קאפס הייסט מסורה

מיט מסורה האט עס זיכער גארנישט. אויב עפעס איז א פראבלעם, איז עס די סיבה פארוואס דער מענטש באשלוסט צו אראפנעמען די קאפס.

פאר די זעלבע סיבה פארוואס אין פארגין דור האט מען באשלאסן יא צו לייגן קאפס...

[פשוט און גראד]

ווי איך פארשטיי, איז (שלאבעריש) קורצע הויזן קודם געווען די לבוש חסידות, דערנאך איז עס געווארען לאנגע הויזן אין דערנאך קאפס, בערך די זעלבע זאך מיט די חסידישע העמעדער.

[פשוט און גראד]

איז קאפס אויף די הויזן אויך א מסורה?

מיין ווייב זאגט מער אז די באפיצטע אינגעלייט גייען נישט מיט קיין קאפס

כ‘מיין בויקאט איר.

[הדסים]

איז קאפס אויף די הויזן אויך א מסורה?

מיין ווייב זאגט מער אז די באפיצטע אינגעלייט גייען נישט מיט קיין קאפס

אמאל איז קאפס געווען א מאדערנע לבוש היינט נישט. ס'איז נישטא קיין הלכות וויאזוי מ'מעג גיין און וואס הייסט מאדערן אלעס איז לפי המקום והזמן.

מ'רעדט אבער טאמער קאפס הייסט מסורה

וואס הייסט מסורה? מסורה איז צו גיין ווי די ערליכע אידן אין דעם דור.

[דריידל]

אמאל איז קאפס געווען א מאדערנע לבוש היינט נישט. ס'איז נישטא קיין הלכות וויאזוי מ'מעג גיין און וואס הייסט מאדערן אלעס איז לפי המקום והזמן.

מ'רעדט אבער טאמער קאפס הייסט מסורה

וואס הייסט מסורה? מסורה איז צו גיין ווי די ערליכע אידן אין דעם דור.

גיין ווי ערליכע אידן איז א שיינע זאך אבער האט נישט מיט מסורה

[הדסים]

מ'רעדט אבער טאמער קאפס הייסט מסורה

וואס הייסט מסורה? מסורה איז צו גיין ווי די ערליכע אידן אין דעם דור.

גיין ווי ערליכע אידן איז א שיינע זאך אבער האט נישט מיט מסורה

איז אנשטאט גיין אויע אונאו וועל איך פרובירן זאגן מיין מיינונג וויאזוי עס קוקט מיר אויס.

ביי מענער איז נישטא קיין דינים וויאזוי מ'דארף גיין אנגעטון, בימי חז"ל איז מען געגאנגען מיט לאנגע קליידער און ס'איז נישטא קיין חיוב היינט צו גיין אזוי.
וואס יא?
1. ס'איז דא דער ענין פון סולד זיין פון מאדערנקייט ד.ה. היינטיגקייט ובכלל זה יעדע נייע לבוש וואס קומט אריין, און חסידישע אידן וועלן זיין די לעצטע צו טוישן א לבוש מהאי טעמא. אבער איינמאל א מלבוש איז שוין אריינגעקומען איז נישטא קיין ענין צו גיין אויסגעפינען וויאזוי מ'איז געגאנגען צוויי דורות צוריק ווייל ווי געזאגט די נקודה איז נישט אזא סחורה אדער אזא סחורה די נקודה איז 'נישט די נייע היינטיגע' און יא ווי מער אלטמאדיש און חסידיש דהיינו וואס רוב חסידישע אידן טראגן.

אין די גמרא אין תענית ווערט געברענגט אן איסור צו גיין מיט שווארצע שיך בענדלעך מטעם חוקת הגוי (הגם שיש בזה סתירה עם הגמ' בב"ק) און ס'איז א דבר פשוט אז דער איסור עקזיסטירט שוין נישט היינט און נישט ווייל דער איסור האט זיך געטוישט נאר ווייל דער גוי האט זיך געטוישט.

בעלזער רב האט געהאקט קעגן קנעפלעך און איך גלייב אז ס'איז נישטא קיין ענין היינט צו גיין מיט א רעקל אן קנעפלעך ווייל דער פראבלעם איז קיינמאל נישט געווען קנעפלעך; ס'איז געווען היינטיגקייט, און היות כהיום איז עס מער נישט היינטיג נאר אלע חסידישע אידן גייען דערמיט לית דין צריך בשש.

2. געוויסע זאכן זעט יא אויס אז ס'איז פארהאן א פראבלעם מיט דעם אליינס ווי רויט קורץ וכדו'.

לעניננו קאפס איז נישט קיין פראבלעם כשלעצמו דער פראבלעם דערפון איז אויב ס'איז א היינטיגע זאך און היות כהיום איז עס נישט היינטיג נאר אויב עפעס פארקערט זע איך נישט וואס דער נידון איז.

כ'האף איך בין קלאר.

[זלמעלע]

איין מאל פאר אלע מאל דארף איך וויסן,
וואס איז די טעם אז סאטמערע (און סאטמער געשטימטע) גייען מיט פלסטיגע ברילן האלב שווארץ און האלב ווייס, און דווקא די אויבערשטע האלב שווארץ און די אונטערשטע וייס,
באבוב (רבישע) גייען מיט אייזערנע אבער מיט זעלבע אויבענדערמאנטע קאלירן,
ואילו גורע גייען מיט פלעסטיגע - אבער אינגאנצן וייס (transparent).

[אינטערן טיש]

גראדע איך מיין אז די מעשה איז ענדערש פארקערט, א ריזן פראצענט פון די שייטל משפחות האט זיך די גאנצע "מסורה" אנגעהויבן ביי די באבע תחי'.

יש ויש

ביי אונזער קרייז איז נישטא קיינער וואס זיינע באבעס 4 דורות צוריק זענען געגאנגען א שייטל.

אין דבר כזה.

פארוואס זאגסטו אזוי? וויאזוי איז מען געגאנגען אין אונגארן?

[לקדש]

בין איך נישט זיכער ווי ווייט מסורה גייט, אבער ס'איז דא די באקאנטע שיעור פון רבי בערל טויבער וואו ער צולייגט די היסטאריע, ער טענה'ט אז ס'איז נישט געווען אזא זאך מ'זאל טוישן עני לבוש סתם אזוי.

יעך וויל פרעגן ר’ בערל צו ער ווייסט וויאזוי זיינע אויבערלענדער זיידעס פון סערדעהעל האבן אויסגעזעהן. דאונט ווארי, זיי זענען געוועזן ערליכע הייליגע גא-טספארכטיגע אידן, כרעד אבער פון די חלק הלבוש צו סהאט א מסורה.

שוין, גענוג.

א שאד צוקריכן ביז די זיידע ווען מען קען גיין צום טאטע

[פארטראכט]

איין מאל פאר אלע מאל דארף איך וויסן,
וואס איז די טעם אז סאטמערע (און סאטמער געשטימטע) גייען מיט פלסטיגע ברילן האלב שווארץ און האלב ווייס, און דווקא די אויבערשטע האלב שווארץ און די אונטערשטע וייס,
באבוב (רבישע) גייען מיט אייזערנע אבער מיט זעלבע אויבענדערמאנטע קאלירן,
ואילו גורע גייען מיט פלעסטיגע - אבער אינגאנצן וייס (transparent).

שווערע חקירה..

אזוי אויך, סקווירא שווארץ אויף ווייס. בעלזע, וויזניץ clear פלאסטיש.

מדארף נאך גיין די ברענדס און זעהן וועלעכע יארן זיי זענען ערשינען ערשט, און וועלעכע רבנים פון יענע קרייז זענען געווען די ערשטע נחשונים אז די עולם האט עס נאכגעטון.

די סאטמארא רבנים גייען נישט מיט קיין איינס פון די אויבנדערמאנטע , נאר גאר א 4טע ברענד.. עפעס מיסטעריעז שפילט זיך דא אפ פאר אונזערע אויגן..געדענק, כבין געווען די ערשטע ענק צו ווארענען..

[וואוילער]

כ'האב מיך אלס געוואונדערט דערויף, למשה איז עס לכאורה פשוט ווייל חסידיש'ע אידן טוען אן בגדים אן קיין ספעציעלע סטייל אדער שיינקייט, נאר אלעס די פשוט'סטע וואס איז דא, און דאס איז וואס די געשעפטן האבן געהאט יארן צוריק און איז פארבליבן די פשוטע סארט.
עס איז טאקע נישט צוגעפאסט צו זוכן דוקא די סטייל, נאר נעמען די פשוט'סטע גלעזער וואס די געשעפט האט און שוין.

[דער תהלים איד]

איין מאל פאר אלע מאל דארף איך וויסן,
וואס איז די טעם אז סאטמערע (און סאטמער געשטימטע) גייען מיט פלסטיגע ברילן האלב שווארץ און האלב ווייס, און דווקא די אויבערשטע האלב שווארץ און די אונטערשטע וייס,
באבוב (רבישע) גייען מיט אייזערנע אבער מיט זעלבע אויבענדערמאנטע קאלירן,
ואילו גורע גייען מיט פלעסטיגע - אבער אינגאנצן וייס (transparent).

ווי @וואוילער צייגט שוין אן, די איידיע איז אז מען האט גענומען די פשוט'סטע,נישט סטיילישע, און "מען טוישט נישט", נישט ווייל די יעצטיגע סטייל האט עפעס א כוונה, נאר ווייל "ס'איז גוט אזוי".

[זלמעלע]

כ'האב מיך אלס געוואונדערט דערויף, למשה איז עס לכאורה פשוט ווייל חסידיש'ע אידן טוען אן בגדים אן קיין ספעציעלע סטייל אדער שיינקייט, נאר אלעס די פשוט'סטע וואס איז דא, און דאס איז וואס די געשעפטן האבן געהאט יארן צוריק און איז פארבליבן די פשוטע סארט.
עס איז טאקע נישט צוגעפאסט צו זוכן דוקא די סטייל, נאר נעמען די פשוט'סטע גלעזער וואס די געשעפט האט און שוין.

איין מאל פאר אלע מאל דארף איך וויסן,
וואס איז די טעם אז סאטמערע (און סאטמער געשטימטע) גייען מיט פלסטיגע ברילן האלב שווארץ און האלב ווייס, און דווקא די אויבערשטע האלב שווארץ און די אונטערשטע וייס,
באבוב (רבישע) גייען מיט אייזערנע אבער מיט זעלבע אויבענדערמאנטע קאלירן,
ואילו גורע גייען מיט פלעסטיגע - אבער אינגאנצן וייס (transparent).

ווי @וואוילער צייגט שוין אן, די איידיע איז אז מען האט גענומען די פשוט'סטע,נישט סטיילישע, און "מען טוישט נישט", נישט ווייל די יעצטיגע סטייל האט עפעס א כוונה, נאר ווייל "ס'איז גוט אזוי".

דאך עס איז עפעס נישט צו פארשטיין, למשל ביי שטריימל איז מען נישט אזוי מקפיד אז ס'זאל זיין פונקט ווי דער פריערדיגע, און דווקא דא ביי די ברילן יא.

צו באמערקן אז דאס איז אויך ביי די סתם פרומערע יונגעלייט. מ'טרעפט נישט קיין סאטמערע מיט קלין און נישט גורע מיט שווארץ.

[דער תהלים איד]

פרעגסט גוט.

די תשובה איז לכאורה אז ביי ברילן קומט די פעשאן און סטייל פון די מאדערענע גאס.

משא"כ ביים שטריימל, איז עס קאסטום מעיד פעשאנס ביי די אייגענע געשעפטן...

[אנדערער]

פרעגסט גוט.

די תשובה איז לכאורה אז ביי ברילן קומט די פעשאן און סטייל פון די מאדערענע גאס.

משא"כ ביים שטריימל, איז עס קאסטום מעיד פעשאנס ביי די אייגענע געשעפטן...

אבער פארוואס גייען די רבי'ס מיט?

[חלום חלמתי]

פרעגסט גוט.

די תשובה איז לכאורה אז ביי ברילן קומט די פעשאן און סטייל פון די מאדערענע גאס.

משא"כ ביים שטריימל, איז עס קאסטום מעיד פעשאנס ביי די אייגענע געשעפטן...

וויפיל גוים קענסטו מיט גלעזער בכלל...

די אמת'ע גויאישע גלעזער גייט קיינער נישט (חוץ חיימאו) די פענסי גלעזער ביי אינז איז אויך ספעציעל אריינגעברענגט דורך די היימישע געשעפטן

[שבת קודש]

כ'האב מיך אלס געוואונדערט דערויף, למשה איז עס לכאורה פשוט ווייל חסידיש'ע אידן טוען אן בגדים אן קיין ספעציעלע סטייל אדער שיינקייט, נאר אלעס די פשוט'סטע וואס איז דא, און דאס איז וואס די געשעפטן האבן געהאט יארן צוריק און איז פארבליבן די פשוטע סארט.
עס איז טאקע נישט צוגעפאסט צו זוכן דוקא די סטייל, נאר נעמען די פשוט'סטע גלעזער וואס די געשעפט האט און שוין.

איין מאל פאר אלע מאל דארף איך וויסן,
וואס איז די טעם אז סאטמערע (און סאטמער געשטימטע) גייען מיט פלסטיגע ברילן האלב שווארץ און האלב ווייס, און דווקא די אויבערשטע האלב שווארץ און די אונטערשטע וייס,
באבוב (רבישע) גייען מיט אייזערנע אבער מיט זעלבע אויבענדערמאנטע קאלירן,
ואילו גורע גייען מיט פלעסטיגע - אבער אינגאנצן וייס (transparent).

ווי @וואוילער צייגט שוין אן, די איידיע איז אז מען האט גענומען די פשוט'סטע,נישט סטיילישע, און "מען טוישט נישט", נישט ווייל די יעצטיגע סטייל האט עפעס א כוונה, נאר ווייל "ס'איז גוט אזוי".

דאך עס איז עפעס נישט צו פארשטיין, למשל ביי שטריימל איז מען נישט אזוי מקפיד אז ס'זאל זיין פונקט ווי דער פריערדיגע, און דווקא דא ביי די ברילן יא.

צו באמערקן אז דאס איז אויך ביי די סתם פרומערע יונגעלייט. מ'טרעפט נישט קיין סאטמערע מיט קלין און נישט גורע מיט שווארץ.

די פריעדיגע האבן נישט מקפיד געווען דווקא צו גיין מיט א מצה שטריימעל עס איז פשוט נישט געווען עפעס אנדערשט

[זלמעלע]

כ'האב מיך אלס געוואונדערט דערויף, למשה איז עס לכאורה פשוט ווייל חסידיש'ע אידן טוען אן בגדים אן קיין ספעציעלע סטייל אדער שיינקייט, נאר אלעס די פשוט'סטע וואס איז דא, און דאס איז וואס די געשעפטן האבן געהאט יארן צוריק און איז פארבליבן די פשוטע סארט.
עס איז טאקע נישט צוגעפאסט צו זוכן דוקא די סטייל, נאר נעמען די פשוט'סטע גלעזער וואס די געשעפט האט און שוין.

ווי @וואוילער צייגט שוין אן, די איידיע איז אז מען האט גענומען די פשוט'סטע,נישט סטיילישע, און "מען טוישט נישט", נישט ווייל די יעצטיגע סטייל האט עפעס א כוונה, נאר ווייל "ס'איז גוט אזוי".

דאך עס איז עפעס נישט צו פארשטיין, למשל ביי שטריימל איז מען נישט אזוי מקפיד אז ס'זאל זיין פונקט ווי דער פריערדיגע, און דווקא דא ביי די ברילן יא.

צו באמערקן אז דאס איז אויך ביי די סתם פרומערע יונגעלייט. מ'טרעפט נישט קיין סאטמערע מיט קלין און נישט גורע מיט שווארץ.

די פריעדיגע האבן נישט מקפיד געווען דווקא צו גיין מיט א מצה שטריימעל עס איז פשוט נישט געווען עפעס אנדערשט

קאמאן. די דעמאלסדיגע שטריימלמאכער'ס האבן פונקט אזוי געקענט עס מאכן. נאר קיינער האט נישט געבעטן. ווייל עס איז דעמאלט נישט געווען קיין סטייל.

[וואוילער]

איין מאל פאר אלע מאל דארף איך וויסן,
וואס איז די טעם אז סאטמערע (און סאטמער געשטימטע) גייען מיט פלסטיגע ברילן האלב שווארץ און האלב ווייס, און דווקא די אויבערשטע האלב שווארץ און די אונטערשטע וייס,
באבוב (רבישע) גייען מיט אייזערנע אבער מיט זעלבע אויבענדערמאנטע קאלירן,
ואילו גורע גייען מיט פלעסטיגע - אבער אינגאנצן וייס (transparent).

ווי @וואוילער צייגט שוין אן, די איידיע איז אז מען האט גענומען די פשוט'סטע,נישט סטיילישע, און "מען טוישט נישט", נישט ווייל די יעצטיגע סטייל האט עפעס א כוונה, נאר ווייל "ס'איז גוט אזוי".

אבער איינער וואס מאכט א גאנצע עסק אז ער "מוז" האבן דוקא דעם כאניאקישן סטייל, איז שוין צוריק אינעם פראבלעם פון ליגן אין זיינע קליידער.

[וואוילער]

אגב, מיין מאמע פלעגט טענה'ן פארוואס גייען מענער מיט א Bow אויפן בעקיטשע גארטל, ס'איז א פרויערישע זאך, קנעפלעך מאכט מער סענס.

[שבת קודש]

דאך עס איז עפעס נישט צו פארשטיין, למשל ביי שטריימל איז מען נישט אזוי מקפיד אז ס'זאל זיין פונקט ווי דער פריערדיגע, און דווקא דא ביי די ברילן יא.

צו באמערקן אז דאס איז אויך ביי די סתם פרומערע יונגעלייט. מ'טרעפט נישט קיין סאטמערע מיט קלין און נישט גורע מיט שווארץ.

די פריעדיגע האבן נישט מקפיד געווען דווקא צו גיין מיט א מצה שטריימעל עס איז פשוט נישט געווען עפעס אנדערשט

קאמאן. די דעמאלסדיגע שטריימלמאכער'ס האבן פונקט אזוי געקענט עס מאכן. נאר קיינער האט נישט געבעטן. ווייל עס איז דעמאלט נישט געווען קיין סטייל.

יעדע פארדוקט ווערט שענער און פארגעשריטן מיט די יארן ובתוכם שטריימלך, וויאזוי האבן די קארן די באסעס אויסגעקוקט 50 יאר צוריק וכדו' וכדו'