אינטרעסאנטע פאקטן איבער פרוכט און גרינצייג

[חלום חלמתי]

אין אינדיע האמער די עלסטע מאנגא בוים, שוין 300 יאר אלט און ער פראדעצירט נאך אלס פרוכט.

[חלום חלמתי]

מאנגא ווערט אנגערופן די מלך פון די פרוכט, פאקטיש ווערט מער מאנגא ארומגעשיקט איבער די וועלט א טאג, ווי סיי וועלכע אנדערע פרוכט

[חלום חלמתי]

באנאנעס וואקסט אויף א בוים, אבער די ברכה איז האדמה.

און ס'איז פון די בערי פאמיליע, א קרוב מיט בלובערי.

פארוואס איז די ברכה האדמה?

די שטאם דערפון איז שוואך און שטארבט שנעל, און ס'הייסט נישט קיין בוים אין הלכה.

[שמח]

מאלפעס עסן באנאנעס פון די פארקערטע זייט, דהיינו פארקערט פון ווי אזוי אונז מענטשן עסן. עס איז יתכן אז זייער וועג איז מער פראקטישער. דהיינו, ווען מען עפנט די באנאנע אויף די פארקערטע זייט, שיילט זיך מיט די ווייסע ליניעס, וואס קומען אויף די זייטן פון די באנאנע, וואס מענטשן פראבירן אלעמאל אראפצונעמען. עס קען אמאל זיין פראקטישער, בשעת פון די אנדערע זייט בלייבט א פלאץ, וואו מען קען אנכאפן די באנאנע, פון דארט וואו מיר זענען צוגעוואוינט אפצושיילן די פרוכט. די אופן ווי אזוי מען טוט עס, מען כאפט אן די באנאנע אויף די פארקערטע זייט, מען גיבט א קוועטש אריין, אזוי אז די פרוכט באקומט א קראך און עס עפנט זיך, פון דארט קען מען שיילן ווייטער די פרוכט.

זאג נישט פאר קיינעם... איך טוען עס שוין לאנג פון די אנדערע זייט (נישט פון די זייט וואו ס'איז געווען באהאפטן צום געהענגל), ס'איז אסאך גרינגער און פראקטישער.

כמדומה לי כ'האב עס אמאל געהערט פון איינעם, נישט מיין אייגענע אויסטרעף.

[איצקאוויטש]

עסן מייערן קען פארבעסערן די ראי'. מייערן איז געבענטשט מיט וויטאמין A וואס פארבעסערט די אויגן.

ביי די צווייטע וועלט מלחמה האט די ענגלישע מיליטער ערפונדן די ראדאר סיסטעם וואס האט זיי געגעבן די אויבערהאנט אין די הימלען, ווילנדיג פארווישן זייער סוקסעס האבן זיי פארקויפט אז זייערע פילאטן עסן אסאך מייערן וואס מאכט זיי זעהן בעסער אין די טונקל.

א שיינע פאר יאר צוריק געזען ציווישן די אינטערעסאנטע פאקטן אין "דער בליץ", אז מייערן זענען מיסודם געווען פורפל.
גיי פרעג אים אפ...

[שמואל פוקס]

מאראנצן:

איך בין אמאל געווען א שבת אין עיר הבירה וויען, און דארט בין איך איינגעשטאנען ביים ארטיגן רב, הרב ר' אברהם יונה שווארץ שליט"א. האט ער מיר געוויזן אן אינטערעסאנטע תשובה (איך געדענק ליידער נישט וואו), איבער א ברענעדיגע סוגיא בימים ההם, "קליפות מאראנצן", וועלכע ברכה מען דארף דערויף מאכן. אמאליגע טעג, מען האט געוואלט האבן די מאראנצן, אבער עס איז נישט געווען מעגליך דאס צו דעפאטירן צו ווייטע לענדער, צוליב דעם וואס מאראנצן האלטן זיך נישט פריש אזוי לאנג, ביז די פרי קומט אן צו דעם לאנד. וואס האט מען געטון? - האט מען כאטש דעפאטירט די שאלאכטס, וואס איז זייער רייך אין מיניראלן כאמור לעיל, און מענשן האבן דאס געוואלט האבן, האט מען דאס דעפאטירט צו אנדערע לענדער.

אצינד איז נולד געווארן א שאלה: וועלכע ברכה מאכט מען אויף 'קליפת מאראנצן'? - צי קוקט מען דאס אן אלס חלק פון די פרי און מען מאכט א האדמה, אדער מאכט מען דערויף א שהכל? - די אחרונים זענען דן דערויף.

ווייזט מיר דער וויענער רב א תשובה, אז ער האט געהערט פון מענטשן וואס האבן געזען דעם פרוכט און קענען די סוגיא פונדערנאנט, אז די גאנצע מעשה איז א טעות גדולה. עס איז אים נתברר געווארן אז דאס איז די פרי אליינס... אזוי קומט עס, אזוי וואקסט עס, און דאס איז די מאראנצן פרוכט און אזוי עסט מען דאס... דעריבער איז קיין שאלה נישט אז די ברכה איז העץ.

אויב איינער קען צוברענגען א מ"מ, יהא מברך מן השמים.

[אסרוחג]

ווען איר קויפט אן עפל, איז מעגליך אז די פרוכט איז שוין א יאר אלט...

עפל איז פון די איינציגסטע פרוכט וואס - אויב ס'איז אוועקגעלייגט מיט די ריכטיגע טעכניק - קען זיך עס האלטן פאר לאנגע מאנאטן נאכן אראפקומען פון בוים.

צו וואס מיט טעכניק
אינדערהיים פאר די מלחמה איז די איינציגע פרוכט וואס איז געווען צו האבן במשך רוב ווינטער געווען עפל, ווייל דאס האלט זיך לאנג, קיין טעכניק איז דארט נישט געווען

[אנדערער]

ווען איר קויפט אן עפל, איז מעגליך אז די פרוכט איז שוין א יאר אלט...

עפל איז פון די איינציגסטע פרוכט וואס - אויב ס'איז אוועקגעלייגט מיט די ריכטיגע טעכניק - קען זיך עס האלטן פאר לאנגע מאנאטן נאכן אראפקומען פון בוים.

צו וואס מיט טעכניק
אינדערהיים פאר די מלחמה איז די איינציגע פרוכט וואס איז געווען צו האבן במשך רוב ווינטער געווען עפל, ווייל דאס האלט זיך לאנג, קיין טעכניק איז דארט נישט געווען

טעכניק מוז נישט מיינען טעכנאלאגיע

[חלום חלמתי]

ווען איר קויפט אן עפל, איז מעגליך אז די פרוכט איז שוין א יאר אלט...

עפל איז פון די איינציגסטע פרוכט וואס - אויב ס'איז אוועקגעלייגט מיט די ריכטיגע טעכניק - קען זיך עס האלטן פאר לאנגע מאנאטן נאכן אראפקומען פון בוים.

צו וואס מיט טעכניק
אינדערהיים פאר די מלחמה איז די איינציגע פרוכט וואס איז געווען צו האבן במשך רוב ווינטער געווען עפל, ווייל דאס האלט זיך לאנג, קיין טעכניק איז דארט נישט געווען

טעכניק מיינט די וועג וויזוי מען לייגט דאס אוועק, פאטענט בלע"ז.
ווי @אנדערער איז מסביר

[דעת קדשי]

מאלפעס עסן באנאנעס פון די פארקערטע זייט, דהיינו פארקערט פון ווי אזוי אונז מענטשן עסן. עס איז יתכן אז זייער וועג איז מער פראקטישער. דהיינו, ווען מען עפנט די באנאנע אויף די פארקערטע זייט, שיילט זיך מיט די ווייסע ליניעס, וואס קומען אויף די זייטן פון די באנאנע, וואס מענטשן פראבירן אלעמאל אראפצונעמען. עס קען אמאל זיין פראקטישער, בשעת פון די אנדערע זייט בלייבט א פלאץ, וואו מען קען אנכאפן די באנאנע, פון דארט וואו מיר זענען צוגעוואוינט אפצושיילן די פרוכט. די אופן ווי אזוי מען טוט עס, מען כאפט אן די באנאנע אויף די פארקערטע זייט, מען גיבט א קוועטש אריין, אזוי אז די פרוכט באקומט א קראך און עס עפנט זיך, פון דארט קען מען שיילן ווייטער די פרוכט.

זאג נישט פאר קיינעם... איך טוען עס שוין לאנג פון די אנדערע זייט (נישט פון די זייט וואו ס'איז געווען באהאפטן צום געהענגל), ס'איז אסאך גרינגער און פראקטישער.

כמדומה לי כ'האב עס אמאל געהערט פון איינעם, נישט מיין אייגענע אויסטרעף.

גא''מ
איך טו די זעלבע
מיין מאמע זז''ג האט מיר אמאל געזען עפענען א בנענע האט זי מיר פאָרגעהאלטען פארוואס עסטו ווי א מאנקי???

[Think and Thank]

די פאפולערסטע פרוכט אין אמעריקע איז טאמאטע'ס.

יא, טאמאטע איז א פרוכט.

ס'איז מיר א גרויסע חידוש וואס דו שרייבסט אז דאס איז א פרוכט.

וואס איז די ''גדר'' וואס ס'איז אין כלל פון פרוכט? די ברכה איז דאך זיכער האדמה.

א פרוכט איז עפעס וואס וואקסט ארויס פון א בלום מיט קערלעך דערינען.

אבער ס'איז נישט נוגע למעשה ווייל דער סופרים קאורט האט שוין איינשטימיג געאורטיילט אז טאמאטעס זענען יא וועדזשטעבלס...

דאס איז געווען ווען פרעזידענט ארטור האט געלייגט טעריפס אויף אלע אימפארטירטע גרינצייג און עמיצער א טאמאטע הענדלער האט גע'טענה'ט אז זיינע סחורה זענען פרוכט, דאס געריכט האט למעשה אנגענומען די טענה פונ'ם שטייער מאנער אז אין געשעפטליכע טערמינען ווערט עס יא באטראכט אלס א גרינצייג.


אגב, אוגערקעס (וואס וו"ב רופט 'פיקלס'), און פעפערס (וואס וו"ב רופט 'פאפריקע') זענען אויך טעכניש פרוכט.

אין ענגליש איז דא א באקאנטע מימרא וואס איז מסביר די חילוק צווישן ידיעה און חכמה:
Knowledge is knowing a tomato is a fruit; wisdom is not putting it in a fruit salad

[Think and Thank]

מאראנצן:

איך בין אמאל געווען א שבת אין עיר הבירה וויען, און דארט בין איך איינגעשטאנען ביים ארטיגן רב, הרב ר' אברהם יונה שווארץ שליט"א. האט ער מיר געוויזן אן אינטערעסאנטע תשובה (איך געדענק ליידער נישט וואו), איבער א ברענעדיגע סוגיא בימים ההם, "קליפות מאראנצן", וועלכע ברכה מען דארף דערויף מאכן. אמאליגע טעג, מען האט געוואלט האבן די מאראנצן, אבער עס איז נישט געווען מעגליך דאס צו דעפאטירן צו ווייטע לענדער, צוליב דעם וואס מאראנצן האלטן זיך נישט פריש אזוי לאנג, ביז די פרי קומט אן צו דעם לאנד. וואס האט מען געטון? - האט מען כאטש דעפאטירט די שאלאכטס, וואס איז זייער רייך אין מיניראלן כאמור לעיל, און מענשן האבן דאס געוואלט האבן, האט מען דאס דעפאטירט צו אנדערע לענדער.

אצינד איז נולד געווארן א שאלה: וועלכע ברכה מאכט מען אויף 'קליפת מאראנצן'? - צי קוקט מען דאס אן אלס חלק פון די פרי און מען מאכט א האדמה, אדער מאכט מען דערויף א שהכל? - די אחרונים זענען דן דערויף.

ווייזט מיר דער וויענער רב א תשובה, אז ער האט געהערט פון מענטשן וואס האבן געזען דעם פרוכט און קענען די סוגיא פונדערנאנט, אז די גאנצע מעשה איז א טעות גדולה. עס איז אים נתברר געווארן אז דאס איז די פרי אליינס... אזוי קומט עס, אזוי וואקסט עס, און דאס איז די מאראנצן פרוכט און אזוי עסט מען דאס... דעריבער איז קיין שאלה נישט אז די ברכה איז העץ.

אויב איינער קען צוברענגען א מ"מ, יהא מברך מן השמים.

דער ט"ז אין ברכת הפירות (סי' ר"ד סקט"ו) שרייבט איבער וועלכע ברכה מען מאכט אויף 'קליפת מרנצי"ן שמרקחין אותן בדבש'. ווען איך האב דאס געלערנט אין ישיבה, האט פונקט דישבת פאר דעם מיין מאמע געקויפט אזא סארט מאכל פון מאראנץ שאלעכץ מיט צוקער. איך האב דאס נישט געזען קיינמאל פאר דעם אדער נאך דעם.

[Think and Thank]

באנאנעס וואקסט אויף א בוים, אבער די ברכה איז האדמה.

און ס'איז פון די בערי פאמיליע, א קרוב מיט בלובערי.

פארוואס איז די ברכה האדמה?

די שטאם דערפון איז שוואך און שטארבט שנעל, און ס'הייסט נישט קיין בוים אין הלכה.

נישט סתם עס שטארבט, נאר יעדע יאר-צוויי ווערט די שטאם אינגאנצן פארטרוקנט און עס וואקסט ארויס א פרישע שטאם פונ'ם זעלבן שורש. (אין די בילד וואס דו ברענגסט קען מען עס זייער קלאר זען.) דאס מיינט גזעו מחליף כפשוטו.

[הדסים]

דער ט"ז אין ברכת הפירות (סי' ר"ד סקט"ו) שרייבט איבער וועלכע ברכה מען מאכט אויף 'קליפת מרנצי"ן שמרקחין אותן בדבש'. ווען איך האב דאס געלערנט אין ישיבה, האט פונקט דישבת פאר דעם מיין מאמע געקויפט אזא סארט מאכל פון מאראנץ שאלעכץ מיט צוקער. איך האב דאס נישט געזען קיינמאל פאר דעם אדער נאך דעם.

פסח פלעגן געוויסע מאכן צוקער קאנדל פון מאראנצן שאלעכץ.

שאל אביך, אז זיי ווייסן נישט, קען זיין דיין באבע איז נישט געווען אזא גרויסע באלעבאסטע...

[Think and Thank]

דער ט"ז אין ברכת הפירות (סי' ר"ד סקט"ו) שרייבט איבער וועלכע ברכה מען מאכט אויף 'קליפת מרנצי"ן שמרקחין אותן בדבש'. ווען איך האב דאס געלערנט אין ישיבה, האט פונקט דישבת פאר דעם מיין מאמע געקויפט אזא סארט מאכל פון מאראנץ שאלעכץ מיט צוקער. איך האב דאס נישט געזען קיינמאל פאר דעם אדער נאך דעם.

פסח פלעגן געוויסע מאכן צוקער קאנדל פון מאראנצן שאלעכץ.

שאל אביך, אז זיי ווייסן נישט, קען זיין דיין באבע איז נישט געווען אזא גרויסע באלעבאסטע...

פונקט פארקערט - מיין באבע איז געווען אזא באלעבאסטע אז זי האט עס געמאכט ארום א פשוט'ע פאדעם..

[חלום חלמתי]

סטראבערי'ס איז די איינציגסטע פרוכט וואס די קערעלעך וואקסן פונדרויסן.

[חלום חלמתי]

ס'נעמט צווישן 18 און 24 חדשים פאר א פיינעפל פלאנצונג צו ארויסגעבן די ערשטע פרוכט.

[חלום חלמתי]

מאראנצן אין טראפישע מקומות בלייבן אפט געל אדער גרין אפילו ס'איז שוין רייף, ביז ס'ווערט ווארימער און ס'טוישט זיך צו אראנדזש.

[חלום חלמתי]

עפל שווימט אויף וואסער, זינט די פרי באשטייט פון %25 לופט.

[חלום חלמתי]

די נאכט בלום: די דרעגאן פרוכט בוים האט א אינטרעסאנטע אייגנשאפט, ער עפנט זיינע בלומען נאר אין די טינקל, בייטאג איז די געשעפט פארמאכט.

[הדסים]

און ס'איז פון די בערי פאמיליע, א קרוב מיט בלובערי.

...און סטראבערי'ס זענען בכלל נישט קיין בערי'ס...

רעספבעריס און בלעקבעריס זענען אויך נישט.

ווער יא? וואסער מעלאן, קיווי און פאמפקין זענען סארטן בעריס.

איז וואס זענען סטראבעריס יא? ממשפחת השושנים. רויזן זענען אייגנטליך אויך קוזינען מיט עפל, באר, פערזשוך (פיעטש), און קארשן (טשערי).

רויזן.png (2.18 MiB) געזען געווארן 156 מאל

[הדסים]

רעדנדיג פון טשעריס, זיי פארמאגן א היבשע דאזע פון נאטורליכע מעלאטאנין וואס קען העלפן איינשלאפן.

Black_Che.jpg (272.76 KiB) געזען געווארן 141 מאל

[הדסים]

נאך א סארט בערי איז דער קיווי.

אריגינעל קומט ער פון כינע און איז פארשפרייט געווארן איבער דער מערב וועלט ערשט נאכ'ן צווייטן וועלט קריג.

עס זענען דא מענטשן וואס זענען אלערגיש צו קיווי.

Kiwifruit_cross_section.jpg (179.35 KiB) געזען געווארן 110 מאל

עס זענען פארהאן פארשידענע סארט קיווי

דער רויטער קיווי

Kiwifruit_'Red_Passion'_cross_section_-_Italy.jpg (164.43 KiB) געזען געווארן 102 מאל

און דער גאלדענער קיווי וואס איז ענליך צום געווענליכן גרינעם קיווי, אבער איז עטוואס העלער.

Kiwifruit_-_Golden_(Soreli).jpg (164.08 KiB) געזען געווארן 102 מאל

[אנדערער]

נאך א סארט בערי איז דער קיווי.

אריגינעל קומט ער פון כינע און איז פארשפרייט געווארן איבער דער מערב וועלט ערשט נאכ'ן צווייטן וועלט קריג.

עס זענען דא מענטשן וואס זענען אלערגיש צו קיווי.

Kiwifruit_cross_section.jpg

עס זענען פארהאן פארשידענע סארט קיווי

דער רויטער קיווי

Kiwifruit_'Red_Passion'_cross_section_-_Italy.jpg

און דער גאלדענער קיווי וואס איז ענליך צום געווענליכן גרינעם קיווי, אבער איז עטוואס העלער.

Kiwifruit_-_Golden_(Soreli).jpg

געהערט אז קיווי איז א כלאים פון סטראבערי און באנאנע

גוגל זאגט אז נישט

[הדסים]

מאראנצן זענען באקאנט צו זיין רייכן אין וויטאמין-סי, וואס איז ווייניגער באקאנט איז אז דער קיווי פארמאגט מער פון טאפלט וויטאמין-סי ווי מאראנצן.

Screenshot 2026-02-26 051239.png (634.87 KiB) געזען געווארן 75 מאל