על דא ועל הא תורה'דיג גערעדט

[נקודות טובות]

פארפאלן, די קעפל על דא ועל הא האט נישט קיין ריפלעיסמענט. מען דארף אבער אן עקסטערע פאר תורה'דיגע זאכן.

טעמע: "אלקותו" בקהל חסידים?!

איר ווייסט אז עובדה ידענה פון היינטיגע צייטן אז די אונגארישע היימישע רבנים האבן פה אחד מתיר געווען א ממזרת וועלכע איז געבוירן פון א צווייטע מאן על סמך אז די ערשטע קידושין איז נישט קיין קידושין ווייל סאיז געמאכט געווארן דורך א ריפארם ראביי וואס איז לדעתינו אויסגעשלאסן פון כלל ישראל על סמך זאת האט זיין סידור קידושין נישט געהאט קיין שום תוקף

כ'וואלט געוואלט וויסן מער איבער די עובדא, היות כדי קידושין זאל חל זיין דארף בכלל נישט זיין קיין מסדר קידושין.
אולי איז די מעשה געווען אז די עדים זענען געווען רעפארם? אויב יא האט עס נישט מיט אויסשליסן פון כלל ישראל היות א מחלל שבת בפרהסיא איז אויך פסול לעדות.

איך וויל נישט דארט איבערהאקן, אבער די נושא איז ברייט. הגאון רבי משה איז דאך באקאנט מיט זיינע גאר שארפע פסקים איבער די ריפארמער, שארפער ווי אסאך אנדערע. כאפ א בליק אין אגרות משה אבן העזר א' סימן ע"ו. ער רעדט פון א מציאות וואו עס זענען דא כשר'ע אידן ביים חופה, אבער פאר עדות ניצט מען ריפארמער. און דער מסדר איז א ראביי. פסק'ענט ער אז די קידושין איז קיין קידושין נישט, און מען קען חתונה האבן אן א גט! משא"כ אויב דער מסדר קידושין וואלט געווען אן ערליכער רב, דן אפילו די עדים זענען מחללי שבתות קען מען זיך פארלאזן אויף אנדערע כשרים וואס זענען דארט אויפן פלאץ!

אן אינטערעסאנטע תשובה. טיפיקעל רבי משה.

איך ווייס נישט פון וועלכע מציאות @מסתמא האט גערעדט, אבער די תשובה קען דיר זיין אינטערעסאנט.

[Think and Thank]

פארפאלן, די קעפל על דא ועל הא האט נישט קיין ריפלעיסמענט. מען דארף אבער אן עקסטערע פאר תורה'דיגע זאכן.

טעמע: "אלקותו" בקהל חסידים?!

איר ווייסט אז עובדה ידענה פון היינטיגע צייטן אז די אונגארישע היימישע רבנים האבן פה אחד מתיר געווען א ממזרת וועלכע איז געבוירן פון א צווייטע מאן על סמך אז די ערשטע קידושין איז נישט קיין קידושין ווייל סאיז געמאכט געווארן דורך א ריפארם ראביי וואס איז לדעתינו אויסגעשלאסן פון כלל ישראל על סמך זאת האט זיין סידור קידושין נישט געהאט קיין שום תוקף

כ'וואלט געוואלט וויסן מער איבער די עובדא, היות כדי קידושין זאל חל זיין דארף בכלל נישט זיין קיין מסדר קידושין.
אולי איז די מעשה געווען אז די עדים זענען געווען רעפארם? אויב יא האט עס נישט מיט אויסשליסן פון כלל ישראל היות א מחלל שבת בפרהסיא איז אויך פסול לעדות.

איך וויל נישט דארט איבערהאקן, אבער די נושא איז ברייט. הגאון רבי משה איז דאך באקאנט מיט זיינע גאר שארפע פסקים איבער די ריפארמער, שארפער ווי אסאך אנדערע. כאפ א בליק אין אגרות משה אבן העזר א' סימן ע"ו. ער רעדט פון א מציאות וואו עס זענען דא כשר'ע אידן ביים חופה, אבער פאר עדות ניצט מען ריפארמער. און דער מסדר איז א ראביי. פסק'ענט ער אז די קידושין איז קיין קידושין נישט, און מען קען חתונה האבן אן א גט! משא"כ אויב דער מסדר קידושין וואלט געווען אן ערליכער רב, דן אפילו די עדים זענען מחללי שבתות קען מען זיך פארלאזן אויף אנדערע כשרים וואס זענען דארט אויפן פלאץ!

אן אינטערעסאנטע תשובה. טיפיקעל רבי משה.

איך ווייס נישט פון וועלכע מציאות @מסתמא האט גערעדט, אבער די תשובה קען דיר זיין אינטערעסאנט.

יא ר' משה'ס שארפקייט קעגן רעפארם איז ידוע ליודעים, ווארשיינליך ווייל ער האט געדארפט דיעלן מיט די חורבנות וואס זיי האבן אנגעזייעט.

איך האב איבערגעקוקן די תשובה, ווי אויך די נאכפאלגענדע תשובה (מיט אן ענליכן שאלה), און אודאי איז ער נישט מתיר קיין אשת איש לעלמא אויב זענען געווען כשר'ע אידן וואס האבן געזען די קידושין אפגעזען ווער ס'איז געווען דער מסדר קידושין. קוק איבער די תשובות וועסטו זעהן אז ער שרייבט קלאר אז מען מוז מברר זיין קלאר אז די אנוועזנדע ביי די חתונה זענען אלע געווען פסול לעדות. די איינציגסטע חילוק וואס ער מאכט צווישן א רעפארם מסדר קידושין און אן ערליכער מסדר קידושין איז אויב זענען געווען אנוועזנד כשר'ע אידן אבער זיי האבן נישט געזען די קידושין, וואס דעמאלס איז דער חתם סופר מחדש אז די קידושין טויג צוליב אומדנא דמוכח אז ס'געווען א כשר'ע קידושין, זאגט ר' משה אז אזא אומדנא איז נאר דא אויב דער מסדר קידושין איז אן ערליכער איד.

(נישט אז דו האסט בפירוש געשריבן פארקערט, אבער @מסתמא האט דאך זיכער יא געשריבן אנדערש דארף מען אויסשמועסן אויף וועלכע אופן ער מאכט אוועק לגמרי קידושין אונטער א רעפארמער מסדר קידושין.)

[נקודות טובות]

פארפאלן, די קעפל על דא ועל הא האט נישט קיין ריפלעיסמענט. מען דארף אבער אן עקסטערע פאר תורה'דיגע זאכן.

טעמע: "אלקותו" בקהל חסידים?!

כ'וואלט געוואלט וויסן מער איבער די עובדא, היות כדי קידושין זאל חל זיין דארף בכלל נישט זיין קיין מסדר קידושין.
אולי איז די מעשה געווען אז די עדים זענען געווען רעפארם? אויב יא האט עס נישט מיט אויסשליסן פון כלל ישראל היות א מחלל שבת בפרהסיא איז אויך פסול לעדות.

איך וויל נישט דארט איבערהאקן, אבער די נושא איז ברייט. הגאון רבי משה איז דאך באקאנט מיט זיינע גאר שארפע פסקים איבער די ריפארמער, שארפער ווי אסאך אנדערע. כאפ א בליק אין אגרות משה אבן העזר א' סימן ע"ו. ער רעדט פון א מציאות וואו עס זענען דא כשר'ע אידן ביים חופה, אבער פאר עדות ניצט מען ריפארמער. און דער מסדר איז א ראביי. פסק'ענט ער אז די קידושין איז קיין קידושין נישט, און מען קען חתונה האבן אן א גט! משא"כ אויב דער מסדר קידושין וואלט געווען אן ערליכער רב, דן אפילו די עדים זענען מחללי שבתות קען מען זיך פארלאזן אויף אנדערע כשרים וואס זענען דארט אויפן פלאץ!

אן אינטערעסאנטע תשובה. טיפיקעל רבי משה.

איך ווייס נישט פון וועלכע מציאות @מסתמא האט גערעדט, אבער די תשובה קען דיר זיין אינטערעסאנט.

יא ר' משה'ס שארפקייט קעגן רעפארם איז ידוע ליודעים, ווארשיינליך ווייל ער האט געדארפט דיעלן מיט די חורבנות וואס זיי האבן אנגעזייעט.

איך האב איבערגעקוקן די תשובה, ווי אויך די נאכפאלגענדע תשובה (מיט אן ענליכן שאלה), און אודאי איז ער נישט מתיר קיין אשת איש לעלמא אויב זענען געווען כשר'ע אידן וואס האבן געזען די קידושין אפגעזען ווער ס'איז געווען דער מסדר קידושין. קוק איבער די תשובות וועסטו זעהן אז ער שרייבט קלאר אז מען מוז מברר זיין קלאר אז די אנוועזנדע ביי די חתונה זענען אלע געווען פסול לעדות. די איינציגסטע חילוק וואס ער מאכט צווישן א רעפארם מסדר קידושין און אן ערליכער מסדר קידושין איז אויב זענען געווען אנוועזנד כשר'ע אידן אבער זיי האבן נישט געזען די קידושין, וואס דעמאלס איז דער חתם סופר מחדש אז די קידושין טויג צוליב אומדנא דמוכח אז ס'געווען א כשר'ע קידושין, זאגט ר' משה אז אזא אומדנא איז נאר דא אויב דער מסדר קידושין איז אן ערליכער איד.

(נישט אז דו האסט בפירוש געשריבן פארקערט, אבער @מסתמא האט דאך זיכער יא געשריבן אנדערש דארף מען אויסשמועסן אויף וועלכע אופן ער מאכט אוועק לגמרי קידושין אונטער א רעפארמער מסדר קידושין.)

נישט נאר וואס איך האב נישט געשריבן "בפירוש" פארקערט, נאר איך האב מדייק געווען בלשוני ממש כלשון קדשו. אבער ווי געזאגט, איך ווייס נישט וואס @מסתמא האט מכוון געווען, איך האב נאר געקלערט אז דו וועסט הנאה האבן פון די תשובה.

[Think and Thank]

נישט נאר וואס איך האב נישט געשריבן "בפירוש" פארקערט, נאר איך האב מדייק געווען בלשוני ממש כלשון קדשו. אבער ווי געזאגט, איך ווייס נישט וואס @מסתמא האט מכוון געווען, איך האב נאר געקלערט אז דו וועסט הנאה האבן פון די תשובה.

ידעתי גם ידעתי, איך האב קודם געשריבן אביסל אנדערש אבער נאכ'ן איבערקוקן דיין פאוסט האב איך געזען אז דו שמועסט אויס וועמען מען האט גענוצט פאר עדים און ווער ס'נאר געווען אנוועזנד. איך האב אבער פארט געוואלט באטאנען אז ער האט נאר מתיר געווען ווען עס איז ברור אז עס זענען נישט געווען קיין צוויי כשרים וואס האבן געזען די קידושין אפילו נישט בתורת עידי קידושין.

[שטיינער]

פארפאלן, די קעפל על דא ועל הא האט נישט קיין ריפלעיסמענט. מען דארף אבער אן עקסטערע פאר תורה'דיגע זאכן.

טעמע: "אלקותו" בקהל חסידים?!

איר ווייסט אז עובדה ידענה פון היינטיגע צייטן אז די אונגארישע היימישע רבנים האבן פה אחד מתיר געווען א ממזרת וועלכע איז געבוירן פון א צווייטע מאן על סמך אז די ערשטע קידושין איז נישט קיין קידושין ווייל סאיז געמאכט געווארן דורך א ריפארם ראביי וואס איז לדעתינו אויסגעשלאסן פון כלל ישראל על סמך זאת האט זיין סידור קידושין נישט געהאט קיין שום תוקף

כ'וואלט געוואלט וויסן מער איבער די עובדא, היות כדי קידושין זאל חל זיין דארף בכלל נישט זיין קיין מסדר קידושין.
אולי איז די מעשה געווען אז די עדים זענען געווען רעפארם? אויב יא האט עס נישט מיט אויסשליסן פון כלל ישראל היות א מחלל שבת בפרהסיא איז אויך פסול לעדות.

איך וויל נישט דארט איבערהאקן, אבער די נושא איז ברייט. הגאון רבי משה איז דאך באקאנט מיט זיינע גאר שארפע פסקים איבער די ריפארמער, שארפער ווי אסאך אנדערע. כאפ א בליק אין אגרות משה אבן העזר א' סימן ע"ו. ער רעדט פון א מציאות וואו עס זענען דא כשר'ע אידן ביים חופה, אבער פאר עדות ניצט מען ריפארמער. און דער מסדר איז א ראביי. פסק'ענט ער אז די קידושין איז קיין קידושין נישט, און מען קען חתונה האבן אן א גט! משא"כ אויב דער מסדר קידושין וואלט געווען אן ערליכער רב, דן אפילו די עדים זענען מחללי שבתות קען מען זיך פארלאזן אויף אנדערע כשרים וואס זענען דארט אויפן פלאץ!

אן אינטערעסאנטע תשובה. טיפיקעל רבי משה.

איך ווייס נישט פון וועלכע מציאות @מסתמא האט גערעדט, אבער די תשובה קען דיר זיין אינטערעסאנט.

באקאנטע מחלוקה צווישן הרב הענקין און ר' משה.
בענין די שיטה פון די אונגארישע רבנים, אסאך האבן געהאלטן אז אפילו ס'איז בכלל נישט געווען קיין הלכה'דיגע קידושין דארף מען חושש זיין אלץ אין אדם עושה בב"ז. קוק און די מאמר פון גאלדהאבער געדרוקט אין די נייע לבושי מרדכי חלק אה"ע.

[Think and Thank]

בענין די שיטה פון די אונגארישע רבנים, אסאך האבן געהאלטן אז אפילו ס'איז בכלל נישט געווען קיין הלכה'דיגע קידושין דארף מען חושש זיין אלץ אין אדם עושה בב"ז. קוק און די מאמר פון גאלדהאבער געדרוקט אין די נייע לבושי מרדכי חלק אה"ע.

ר' משה אין די צוויי תשובות באווארנט דאס אויך און ער שמועסט אויס באריכות וואו די פארפאלק האט אלס געוואוינט כדי זיכער צו מאכן אז זיי האבן נישט געוואוינט בשכינות פון צוויי כשר'ע עדים...

[שטיינער]

בענין די שיטה פון די אונגארישע רבנים, אסאך האבן געהאלטן אז אפילו ס'איז בכלל נישט געווען קיין הלכה'דיגע קידושין דארף מען חושש זיין אלץ אין אדם עושה בב"ז. קוק און די מאמר פון גאלדהאבער געדרוקט אין די נייע לבושי מרדכי חלק אה"ע.

ר' משה אין די צוויי תשובות באווארנט דאס אויך און ער שמועסט אויס באריכות וואו די פארפאלק האט אלס געוואוינט כדי זיכער צו מאכן אז זיי האבן נישט געוואוינט בשכינות פון צוויי כשר'ע עדים...

דאס איז א גרויסע קולא, ווייל אויב איז דא א חזקה איז שווער צו זאגן אז אזא בירור העלפט. אסאך אונגארישע רבנים האבן מחמיר געווען.
די וואס האבן מיקל געווען איז געווען מטעם אז ביי א מומר איז נישט דא קיין חזקה, אדער אז זיי זענען כשר חתונה געהאט מדין פלגש ואכמ"ל.

[דער תהלים איד]

הלכה שאלה (איך זאג נישט אויב ס'איז נוגע, איך בין נייגעריג באמת די הלכה חלק):

א מאן האט געגעבן א גט פאר זיין פרוי, נאך עטליכע יאר זיך ראנגלען איבער "זען די קינדער". ער האט געגעבן די גט אונטער פרעשור אז די ראבאנוט האלט א רב ארעסטירט צוליב די פרשה, נאר נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שטר הסכם איבער פארשידענע זאכן, איינס דערפון אז ער גייט זען די קינדער וועכענטליך.

אבער, אינעם גט שרייבט מען כנהוג אז דאס ווערט געגעבן בלי שום תנאי וכו'.

למעשה האט מען אים אויסגעשפילט, און ער האט 0 צוטריט זיך צו טרעפן מיט זיינע אייגענע קינדער, סיי אינגע און סיי חתונה געהאטע.

איז אזא גט חל אדער נישט?

[חלום חלמתי]

הלכה שאלה (איך זאג נישט אויב ס'איז נוגע, איך בין נייגעריג באמת די הלכה חלק):

א מאן האט געגעבן א גט פאר זיין פרוי, נאך עטליכע יאר זיך ראנגלען איבער "זען די קינדער". ער האט געגעבן די גט אונטער פרעשור אז די ראבאנוט האלט א רב ארעסטירט צוליב די פרשה, נאר נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שטר הסכם איבער פארשידענע זאכן, איינס דערפון אז ער גייט זען די קינדער וועכענטליך.

אבער, אינעם גט שרייבט מען כנהוג אז דאס ווערט געגעבן בלי שום תנאי וכו'.

למעשה האט מען אים אויסגעשפילט, און ער האט 0 צוטריט זיך צו טרעפן מיט זיינע אייגענע קינדער, סיי אינגע און סיי חתונה געהאטע.

איז אזא גט חל אדער נישט?

איז דא אזא מעשה? (כ'מיין צו פרעגן, איז עס טאקע אזוי?)

[תינוק הבורח]

הלכה שאלה (איך זאג נישט אויב ס'איז נוגע, איך בין נייגעריג באמת די הלכה חלק):

א מאן האט געגעבן א גט פאר זיין פרוי, נאך עטליכע יאר זיך ראנגלען איבער "זען די קינדער". ער האט געגעבן די גט אונטער פרעשור אז די ראבאנוט האלט א רב ארעסטירט צוליב די פרשה, נאר נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שטר הסכם איבער פארשידענע זאכן, איינס דערפון אז ער גייט זען די קינדער וועכענטליך.

אבער, אינעם גט שרייבט מען כנהוג אז דאס ווערט געגעבן בלי שום תנאי וכו'.

למעשה האט מען אים אויסגעשפילט, און ער האט 0 צוטריט זיך צו טרעפן מיט זיינע אייגענע קינדער, סיי אינגע און סיי חתונה געהאטע.

איז אזא גט חל אדער נישט?

ער האט דאך געשריבן אין די גט אז עס איז בלי תנאי.
ועוד יותר יש לדון אז אויב וואלט די גט יא געווען תלוי אין די תנאי וואלט עס נישט חל געווען אפילו אויב מען איז עס מקיים דוגמת ע"מ שלא תלכי לבית אביך.

[דער תהלים איד]

@חלום חלמתי איך זאג נישט אויס... לאמיר זיך האלטן צו די הלכה שאלה.

[Think and Thank]

הלכה שאלה (איך זאג נישט אויב ס'איז נוגע, איך בין נייגעריג באמת די הלכה חלק):

א מאן האט געגעבן א גט פאר זיין פרוי, נאך עטליכע יאר זיך ראנגלען איבער "זען די קינדער". ער האט געגעבן די גט אונטער פרעשור אז די ראבאנוט האלט א רב ארעסטירט צוליב די פרשה, נאר נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שטר הסכם איבער פארשידענע זאכן, איינס דערפון אז ער גייט זען די קינדער וועכענטליך.

אבער, אינעם גט שרייבט מען כנהוג אז דאס ווערט געגעבן בלי שום תנאי וכו'.

למעשה האט מען אים אויסגעשפילט, און ער האט 0 צוטריט זיך צו טרעפן מיט זיינע אייגענע קינדער, סיי אינגע און סיי חתונה געהאטע.

איז אזא גט חל אדער נישט?

כ'שרייב פון זכרון ארויס (כ'האב נישט קיין צייט יעצט נאכצוקוקן), אבער ס'דא א סיבה פארוואס אינ'ם גט שרייבט מען אז ס'ווערט געגעבן על תנאי. ס'דא א תקנה קדומה פון הונדערטער יארן צוריק אז מען זאל בשום אופן נישט געבן קיין גט על תנאי צוליב די פילע מכשולות וואס קען - און פלעגט - ארויסקומען. נעם טאקע די משל/מעשה וואס דו ברענגסט. לאמיר זאגן אז ער באקומט יא צוטריט צו זעהן די קינדער, אבער ס'נאכאלץ דא א דין ודברים צו ס'קומט יא נאך די תנאי (משפחת האשה טענה'ט אז די קינדער (וואס זענען שוין עדאלטס) ווילן אים נישט קענען, צו משפחת האיש טענה'ט אז מען האט אפגעמאכט אויף מער וויזיטס/שעות, וכו' וכו' וכו'). וואסערע פייער ס'וואלט געווארן צו די גט איז יא כשר אדער נישט, און אויב זי האט חתונה בזיווג שני על פי הוראת רב פלוני, וואלט רב אלמוני גע'טענה'ט אז די קינדער זענען ממזרים דאורייתא וכו' וכו'.

בקיצור, היות די גט איז געגעבן געווארן ביי א בית דין פון ערליכע אידן יודעים בטוב גיטין וקידושין, איז זיכער אז עס איז געמאכט געווארן אויף א וועג אז די גט זאל חל זיין אנע שום תנאי.

(און דאס איז אויסער די חלק וואס ידידי ר' תינוק בארירט, אז אויב איז געווען א תנאי אן קיין עקספייערעישאן דעיט איז די גט סתם אזוי נישט חל.)

[נאו לעיבל]

הלכה שאלה (איך זאג נישט אויב ס'איז נוגע, איך בין נייגעריג באמת די הלכה חלק):

א מאן האט געגעבן א גט פאר זיין פרוי, נאך עטליכע יאר זיך ראנגלען איבער "זען די קינדער". ער האט געגעבן די גט אונטער פרעשור אז די ראבאנוט האלט א רב ארעסטירט צוליב די פרשה, נאר נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שטר הסכם איבער פארשידענע זאכן, איינס דערפון אז ער גייט זען די קינדער וועכענטליך.

אבער, אינעם גט שרייבט מען כנהוג אז דאס ווערט געגעבן בלי שום תנאי וכו'.

למעשה האט מען אים אויסגעשפילט, און ער האט 0 צוטריט זיך צו טרעפן מיט זיינע אייגענע קינדער, סיי אינגע און סיי חתונה געהאטע.

איז אזא גט חל אדער נישט?

ווי אלט זענען די קינדער? וד"ל

[צווייטער]

א גוטן חשוב'ע תלמידי חכמים דא, איך זיך מראה מקומות בעניני כללי פסק הוראה.

פארוואס איך פרעג איז וויבאלד היינט ווייסט יעדער פאר א פשטות ביי סיי וועלעכע מחלוקת הפוסקים וואס איז דא, אלו ואלו דברי אלקים חיים און יעדער זאל טון ווי זיין לאקאלע מורה הוראה פסק'נט.

ווי טרעפט מען אזא זאך? מיר ווייסן טאקע אז אלו ואלו דברי אלקים חיים, דאס מיינט אז סיי צד ההיתר און סיי די צד האיסור איז נכלל אין 'תורה', לדוגמא ווען בית שמאי און בית הלל קריגן זיך זענען ביידע 'תורה', אבער די ביי פסק הלכה זאג איך נישט אז מ'קען טון ווי ביידע, נאר דוקא ווי בית הלל. דער זעלבער תורה וואס זאגט אלו ואלו דברי אלקים חיים, זאגט אויך די הלכה למעשה פסק וויאזוי צו טון, ווי אחרי רבים להטות וכד'. ממילא וויל איך פארשטיין אויף וואס די פתגם העולם 'יעדער זאל טון ווי זיין לאקאלע מורה הוראה פסק'נט' איז געבויעט.

[Think and Thank]

דאס אז ביי פסק הלכה קען מען נאר טון ווי איינס איז נאר ווען מ'האט זיך צאמגעזעצט און דן געווען צוזאמען, ונמנו וגמרו ווי איין דיעה. אויב איז נישט געווען אזא דיון מיט א נמנו וגמרו האט מען שוין בזמן הבית נישט אויסגע'פסק'נט, א שטייגער ווי ביי די מחלוקת איבער סמיכה ביום טוב.

[צווייטער]

דאס אז ביי פסק הלכה קען מען נאר טון ווי איינס איז נאר ווען מ'האט זיך צאמגעזעצט און דן געווען צוזאמען, ונמנו וגמרו ווי איין דיעה. אויב איז נישט געווען אזא דיון מיט א נמנו וגמרו האט מען שוין בזמן הבית נישט אויסגע'פסק'נט, א שטייגער ווי ביי די מחלוקת איבער סמיכה ביום טוב.

כ''כ המהרלב''ח בקונטרס הסמיכה (הובא בויואל משה, דארטן האב איך עס געזען).

אקעי, אבער מ'זעט שוין אין פוסקים קדמונים אזא מציאות אז מ'גייט נאך רוב פוסקים און מ'איז מדחה די מיעוט. קוקט אויס אז ס'איז יא דא עפעס א אחיזה פון רוב פוסקים ועכ''פ דאס איס וואס איך וויל אויסקלארן.

ועוד, ווי איז מען אנגעקומען אז יעדער זאל טון ווי זיין רב, ווי שטייט דאס בפוסקים קדמונים.

[דער תהלים איד]

הלכה שאלה (איך זאג נישט אויב ס'איז נוגע, איך בין נייגעריג באמת די הלכה חלק):

א מאן האט געגעבן א גט פאר זיין פרוי, נאך עטליכע יאר זיך ראנגלען איבער "זען די קינדער". ער האט געגעבן די גט אונטער פרעשור אז די ראבאנוט האלט א רב ארעסטירט צוליב די פרשה, נאר נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שטר הסכם איבער פארשידענע זאכן, איינס דערפון אז ער גייט זען די קינדער וועכענטליך.

אבער, אינעם גט שרייבט מען כנהוג אז דאס ווערט געגעבן בלי שום תנאי וכו'.

למעשה האט מען אים אויסגעשפילט, און ער האט 0 צוטריט זיך צו טרעפן מיט זיינע אייגענע קינדער, סיי אינגע און סיי חתונה געהאטע.

איז אזא גט חל אדער נישט?

כ'שרייב פון זכרון ארויס (כ'האב נישט קיין צייט יעצט נאכצוקוקן), אבער ס'דא א סיבה פארוואס אינ'ם גט שרייבט מען אז ס'ווערט געגעבן על תנאי. ס'דא א תקנה קדומה פון הונדערטער יארן צוריק אז מען זאל בשום אופן נישט געבן קיין גט על תנאי צוליב די פילע מכשולות וואס קען - און פלעגט - ארויסקומען. נעם טאקע די משל/מעשה וואס דו ברענגסט. לאמיר זאגן אז ער באקומט יא צוטריט צו זעהן די קינדער, אבער ס'נאכאלץ דא א דין ודברים צו ס'קומט יא נאך די תנאי (משפחת האשה טענה'ט אז די קינדער (וואס זענען שוין עדאלטס) ווילן אים נישט קענען, צו משפחת האיש טענה'ט אז מען האט אפגעמאכט אויף מער וויזיטס/שעות, וכו' וכו' וכו'). וואסערע פייער ס'וואלט געווארן צו די גט איז יא כשר אדער נישט, און אויב זי האט חתונה בזיווג שני על פי הוראת רב פלוני, וואלט רב אלמוני גע'טענה'ט אז די קינדער זענען ממזרים דאורייתא וכו' וכו'.

בקיצור, היות די גט איז געגעבן געווארן ביי א בית דין פון ערליכע אידן יודעים בטוב גיטין וקידושין, איז זיכער אז עס איז געמאכט געווארן אויף א וועג אז די גט זאל חל זיין אנע שום תנאי.

(און דאס איז אויסער די חלק וואס ידידי ר' תינוק בארירט, אז אויב איז געווען א תנאי אן קיין עקספייערעישאן דעיט איז די גט סתם אזוי נישט חל.)

וועלעך זאגן וואס די מעשה מיט מיין שאלה איז.

א איד האט מיר נאכגעזאגט, בשם הרב שלעזינגער שליט"א פון מאנסי, אז אזא גט האט א גרויסע חשש, צוליב א תשובה אין מנחת יצחק אז אויב האט "יעדער געוויסט" (כ'ווייס נישט דעם גדר פון יעדער) אז ער גיט עס בלויז צוליב א געוויסע סיבה, און די סיבה איז געווען אומריכטיג, האט זי א דין אשת איש לחומרא.

ער האט מיר נישט געזאגט קיין מראה מקום. לפי דבריו האט דאס הרב הנ"ל גע'פסק'ט פאר א שואל הלכה למעשה. און ס'איז מיר געווען א גרויסע חידוש אזא הלכה.

[דער תהלים איד]

יעדער זאל טון ווי זיין לאקאלע מורה הוראה פסק'נט

ס'איז סתם גוט צו וויסן אז דער אויסדרוק (שטאמט לכאורה פון דרעזנער...) איז געבארגט פון Ask Your Local Doctor...

[Think and Thank]

ועוד, ווי איז מען אנגעקומען אז יעדער זאל טון ווי זיין רב, ווי שטייט דאס בפוסקים קדמונים.

די אויסדרוק איז באשאפן געווארן דורך רש"י אליין. (שריי נישט, כ'רעד פון ר' י'צחק ש'למה...) די קאנצעפט קומט ווארשיינליך פון כקולי שניהם רשע כחומרי שניהם הכסיל בחושך הולך, דהיינו דו דארפסט נעמען איין מורה הוראה פון גיין מיט אים עד הסוף. (הגם דארט זאגן די ראשונים אויך אז עס מיינט נאר ווי זיי זענען זיך סותר, זעהט מען אבער די קאנצפעט.)

[דער תהלים איד]

דורך רש"י אליין. (שריי נישט, כ'רעד פון ר' י'צחק ש'למה...)

[מכבי]

הלכה שאלה (איך זאג נישט אויב ס'איז נוגע, איך בין נייגעריג באמת די הלכה חלק):

א מאן האט געגעבן א גט פאר זיין פרוי, נאך עטליכע יאר זיך ראנגלען איבער "זען די קינדער". ער האט געגעבן די גט אונטער פרעשור אז די ראבאנוט האלט א רב ארעסטירט צוליב די פרשה, נאר נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שטר הסכם איבער פארשידענע זאכן, איינס דערפון אז ער גייט זען די קינדער וועכענטליך.

אבער, אינעם גט שרייבט מען כנהוג אז דאס ווערט געגעבן בלי שום תנאי וכו'.

למעשה האט מען אים אויסגעשפילט, און ער האט 0 צוטריט זיך צו טרעפן מיט זיינע אייגענע קינדער, סיי אינגע און סיי חתונה געהאטע.

איז אזא גט חל אדער נישט?

כ'שרייב פון זכרון ארויס (כ'האב נישט קיין צייט יעצט נאכצוקוקן), אבער ס'דא א סיבה פארוואס אינ'ם גט שרייבט מען אז ס'ווערט געגעבן על תנאי. ס'דא א תקנה קדומה פון הונדערטער יארן צוריק אז מען זאל בשום אופן נישט געבן קיין גט על תנאי צוליב די פילע מכשולות וואס קען - און פלעגט - ארויסקומען. נעם טאקע די משל/מעשה וואס דו ברענגסט. לאמיר זאגן אז ער באקומט יא צוטריט צו זעהן די קינדער, אבער ס'נאכאלץ דא א דין ודברים צו ס'קומט יא נאך די תנאי (משפחת האשה טענה'ט אז די קינדער (וואס זענען שוין עדאלטס) ווילן אים נישט קענען, צו משפחת האיש טענה'ט אז מען האט אפגעמאכט אויף מער וויזיטס/שעות, וכו' וכו' וכו'). וואסערע פייער ס'וואלט געווארן צו די גט איז יא כשר אדער נישט, און אויב זי האט חתונה בזיווג שני על פי הוראת רב פלוני, וואלט רב אלמוני גע'טענה'ט אז די קינדער זענען ממזרים דאורייתא וכו' וכו'.

בקיצור, היות די גט איז געגעבן געווארן ביי א בית דין פון ערליכע אידן יודעים בטוב גיטין וקידושין, איז זיכער אז עס איז געמאכט געווארן אויף א וועג אז די גט זאל חל זיין אנע שום תנאי.

(און דאס איז אויסער די חלק וואס ידידי ר' תינוק בארירט, אז אויב איז געווען א תנאי אן קיין עקספייערעישאן דעיט איז די גט סתם אזוי נישט חל.)

וועלעך זאגן וואס די מעשה מיט מיין שאלה איז.

א איד האט מיר נאכגעזאגט, בשם הרב שלעזינגער שליט"א פון מאנסי, אז אזא גט האט א גרויסע חשש, צוליב א תשובה אין מנחת יצחק אז אויב האט "יעדער געוויסט" (כ'ווייס נישט דעם גדר פון יעדער) אז ער גיט עס בלויז צוליב א געוויסע סיבה, און די סיבה איז געווען אומריכטיג, האט זי א דין אשת איש לחומרא.

ער האט מיר נישט געזאגט קיין מראה מקום. לפי דבריו האט דאס הרב הנ"ל גע'פסק'ט פאר א שואל הלכה למעשה. און ס'איז מיר געווען א גרויסע חידוש אזא הלכה.

דעם וועם עס איז נוגע פרעגן נישט הרב שלעזינגער...

[תינוק הבורח]

הלכה שאלה (איך זאג נישט אויב ס'איז נוגע, איך בין נייגעריג באמת די הלכה חלק):

א מאן האט געגעבן א גט פאר זיין פרוי, נאך עטליכע יאר זיך ראנגלען איבער "זען די קינדער". ער האט געגעבן די גט אונטער פרעשור אז די ראבאנוט האלט א רב ארעסטירט צוליב די פרשה, נאר נאכדעם וואס מ'האט געמאכט א שטר הסכם איבער פארשידענע זאכן, איינס דערפון אז ער גייט זען די קינדער וועכענטליך.

אבער, אינעם גט שרייבט מען כנהוג אז דאס ווערט געגעבן בלי שום תנאי וכו'.

למעשה האט מען אים אויסגעשפילט, און ער האט 0 צוטריט זיך צו טרעפן מיט זיינע אייגענע קינדער, סיי אינגע און סיי חתונה געהאטע.

איז אזא גט חל אדער נישט?

כ'שרייב פון זכרון ארויס (כ'האב נישט קיין צייט יעצט נאכצוקוקן), אבער ס'דא א סיבה פארוואס אינ'ם גט שרייבט מען אז ס'ווערט געגעבן על תנאי. ס'דא א תקנה קדומה פון הונדערטער יארן צוריק אז מען זאל בשום אופן נישט געבן קיין גט על תנאי צוליב די פילע מכשולות וואס קען - און פלעגט - ארויסקומען. נעם טאקע די משל/מעשה וואס דו ברענגסט. לאמיר זאגן אז ער באקומט יא צוטריט צו זעהן די קינדער, אבער ס'נאכאלץ דא א דין ודברים צו ס'קומט יא נאך די תנאי (משפחת האשה טענה'ט אז די קינדער (וואס זענען שוין עדאלטס) ווילן אים נישט קענען, צו משפחת האיש טענה'ט אז מען האט אפגעמאכט אויף מער וויזיטס/שעות, וכו' וכו' וכו'). וואסערע פייער ס'וואלט געווארן צו די גט איז יא כשר אדער נישט, און אויב זי האט חתונה בזיווג שני על פי הוראת רב פלוני, וואלט רב אלמוני גע'טענה'ט אז די קינדער זענען ממזרים דאורייתא וכו' וכו'.

בקיצור, היות די גט איז געגעבן געווארן ביי א בית דין פון ערליכע אידן יודעים בטוב גיטין וקידושין, איז זיכער אז עס איז געמאכט געווארן אויף א וועג אז די גט זאל חל זיין אנע שום תנאי.

(און דאס איז אויסער די חלק וואס ידידי ר' תינוק בארירט, אז אויב איז געווען א תנאי אן קיין עקספייערעישאן דעיט איז די גט סתם אזוי נישט חל.)

וועלעך זאגן וואס די מעשה מיט מיין שאלה איז.

א איד האט מיר נאכגעזאגט, בשם הרב שלעזינגער שליט"א פון מאנסי, אז אזא גט האט א גרויסע חשש, צוליב א תשובה אין מנחת יצחק אז אויב האט "יעדער געוויסט" (כ'ווייס נישט דעם גדר פון יעדער) אז ער גיט עס בלויז צוליב א געוויסע סיבה, און די סיבה איז געווען אומריכטיג, האט זי א דין אשת איש לחומרא.

ער האט מיר נישט געזאגט קיין מראה מקום. לפי דבריו האט דאס הרב הנ"ל גע'פסק'ט פאר א שואל הלכה למעשה. און ס'איז מיר געווען א גרויסע חידוש אזא הלכה.

ער איז דאך דער בורר מצד הבעל, אוודאי וועט ער אזוי טענהן.

[צווייטער]

ועוד, ווי איז מען אנגעקומען אז יעדער זאל טון ווי זיין רב, ווי שטייט דאס בפוסקים קדמונים.

די אויסדרוק איז באשאפן געווארן דורך רש"י אליין. (שריי נישט, כ'רעד פון ר' י'צחק ש'למה...) די קאנצעפט קומט ווארשיינליך פון כקולי שניהם רשע כחומרי שניהם הכסיל בחושך הולך, דהיינו דו דארפסט נעמען איין מורה הוראה פון גיין מיט אים עד הסוף. (הגם דארט זאגן די ראשונים אויך אז עס מיינט נאר ווי זיי זענען זיך סותר, זעהט מען אבער די קאנצפעט.)

גוט אז דו האסט צוגעצייכענט די גמרא.

לאמיר אריינקוקן אין מס' עירובין דף ו' ע''ב, ומי עבדינן כתרי חומרי? והא תניא לעולם הלכה כבית הלל, והרוצה לעשות כדברי בית שמאי עושה, כדברי בית הלל עושה, מקולי ב"ש ומקולי ב"ה רשע, מחומרי ב"ש ומחומרי ב"ה עליו הכתוב אומר (קהלת ב, יד) הכסיל בחשך הולך, אלא אי כב"ש כקוליהון וכחומריהון, אי כב"ה כקוליהון וכחומריהון.

הא גופא קשיא אמרת לעולם הלכה כב"ה והדר אמרת הרוצה לעשות כדברי ב"ש עושה, ל"ק כאן קודם בת קול כאן לאחר ב"ק. - פירש''י, לקמן בפירקין שיצאה בת קול ואמרה הלכה כבית הלל:

ואיבעית אימא הא והא לאחר בת קול, ורבי יהושע היא דלא משגח בבת קול.

ואיבעית אימא הכי קאמר, כל היכא דמשכחת תרי תנאי ותרי אמוראי דפליגי אהדדי כעין מחלוקת ב"ש וב"ה לא ליעבד כי קוליה דמר וכי קוליה דמר ולא כחומריה דמר וכי חומריה דמר, אלא או כי קוליה דמר וכחומריה עביד, או כקוליה דמר וכחומריה עביד. - פירש''י, הרוצה לעשות דקתני לאו בית שמאי ובית הלל דווקא נקט, על כרחיך כב"ה בעי למיעבד, אלא אפלוגתא דשאר תנאי בעלמא קאי דפליגי בעלמא בשאר מילי, כגון אלו מחלוקת דבית שמאי ובית הלל, כלומר כי היכי דפליגי בית שמאי ובית הלל בדברי מחלוקתן:

יעצט לאמיר חשבונ'ען, לויט'ן ערשטען תירוץ אין די גמרא איז נישט דא אזא זאך צו אויסקלויבן ווי וועלכע פוסק מ'וויל גיין - אפילו מ'נעמט אן סיי די חומרות און סיי די קולות - ס'מוז זיין לויט די כללים פון הלכה למעשה.

לויט'ן לעצטן תירוץ אין די גמרא, קען מען אזוי טון ביי אנדערע מחלוקת (אויסער ביי ב''ש וב''ה זעלבסט), מ'קען זיך אויסקלויבן איין פוסק ווי וועמען צו גיין, אבער אלל די וועי, סיי די חומרות און סיי די קולות.

קודם די גמרא איז צריך ביאור, פארוואס זאל זיין אנדערש א מחלוקת פון ב''ש וב''ה צו אנדערע תנאים ואמוראים? צווייטענס, מ'זעט צענדליגער מאל אין ש''ס כללים ווי וועלכער תנא אדער אמורא מ'נעמט אן הלכה למעשה, לדוגמא הלכה כשמואל בדיני, הלכתא כוותי' דאביי ביע''ל קג''ם וכו'.

והשלישית, לאמיר זאגן א עקסטרעמע משל, איך נעם הגאון הצדיק רבי עקיבא יוסף שלעזינגער זצ''ל פאר מיין פוסק, מעג איך יעצט בלאזן שופר ר''ה שחל בשבת אין ירושלים?

איך נויטיג זיך אין נאך מראה מקומות, ווער ס'קען ארויסהעלפן.

[תינוק הבורח]

ועוד, ווי איז מען אנגעקומען אז יעדער זאל טון ווי זיין רב, ווי שטייט דאס בפוסקים קדמונים.

די אויסדרוק איז באשאפן געווארן דורך רש"י אליין. (שריי נישט, כ'רעד פון ר' י'צחק ש'למה...) די קאנצעפט קומט ווארשיינליך פון כקולי שניהם רשע כחומרי שניהם הכסיל בחושך הולך, דהיינו דו דארפסט נעמען איין מורה הוראה פון גיין מיט אים עד הסוף. (הגם דארט זאגן די ראשונים אויך אז עס מיינט נאר ווי זיי זענען זיך סותר, זעהט מען אבער די קאנצפעט.)

גוט אז דו האסט צוגעצייכענט די גמרא.

לאמיר אריינקוקן אין מס' עירובין דף ו' ע''ב, ומי עבדינן כתרי חומרי? והא תניא לעולם הלכה כבית הלל, והרוצה לעשות כדברי בית שמאי עושה, כדברי בית הלל עושה, מקולי ב"ש ומקולי ב"ה רשע, מחומרי ב"ש ומחומרי ב"ה עליו הכתוב אומר (קהלת ב, יד) הכסיל בחשך הולך, אלא אי כב"ש כקוליהון וכחומריהון, אי כב"ה כקוליהון וכחומריהון.

הא גופא קשיא אמרת לעולם הלכה כב"ה והדר אמרת הרוצה לעשות כדברי ב"ש עושה, ל"ק כאן קודם בת קול כאן לאחר ב"ק. - פירש''י, לקמן בפירקין שיצאה בת קול ואמרה הלכה כבית הלל:

ואיבעית אימא הא והא לאחר בת קול, ורבי יהושע היא דלא משגח בבת קול.

ואיבעית אימא הכי קאמר, כל היכא דמשכחת תרי תנאי ותרי אמוראי דפליגי אהדדי כעין מחלוקת ב"ש וב"ה לא ליעבד כי קוליה דמר וכי קוליה דמר ולא כחומריה דמר וכי חומריה דמר, אלא או כי קוליה דמר וכחומריה עביד, או כקוליה דמר וכחומריה עביד. - פירש''י, הרוצה לעשות דקתני לאו בית שמאי ובית הלל דווקא נקט, על כרחיך כב"ה בעי למיעבד, אלא אפלוגתא דשאר תנאי בעלמא קאי דפליגי בעלמא בשאר מילי, כגון אלו מחלוקת דבית שמאי ובית הלל, כלומר כי היכי דפליגי בית שמאי ובית הלל בדברי מחלוקתן:

יעצט לאמיר חשבונ'ען, לויט'ן ערשטען תירוץ אין די גמרא איז נישט דא אזא זאך צו אויסקלויבן ווי וועלכע פוסק מ'וויל גיין - אפילו מ'נעמט אן סיי די חומרות און סיי די קולות - ס'מוז זיין לויט די כללים פון הלכה למעשה.

לויט'ן לעצטן תירוץ אין די גמרא, קען מען אזוי טון ביי אנדערע מחלוקת (אויסער ביי ב''ש וב''ה זעלבסט), מ'קען זיך אויסקלויבן איין פוסק ווי וועמען צו גיין, אבער אלל די וועי, סיי די חומרות און סיי די קולות.

קודם די גמרא איז צריך ביאור, פארוואס זאל זיין אנדערש א מחלוקת פון ב''ש וב''ה צו אנדערע תנאים ואמוראים? צווייטענס, מ'זעט צענדליגער מאל אין ש''ס כללים ווי וועלכער תנא אדער אמורא מ'נעמט אן הלכה למעשה, לדוגמא הלכה כשמואל בדיני, הלכתא כוותי' דאביי ביע''ל קג''ם וכו'.

והשלישית, לאמיר זאגן א עקסטרעמע משל, איך נעם הגאון הצדיק רבי עקיבא יוסף שלעזינגער זצ''ל פאר מיין פוסק, מעג איך יעצט בלאזן שופר ר''ה שחל בשבת אין ירושלים?

איך נויטיג זיך אין נאך מראה מקומות, ווער ס'קען ארויסהעלפן.

הנושא הזה ארוכה מארץ מדה.

דער אמת איז אז אפי' אין דעם איז דא מחלוקת....
היו שסברו אז אויב דו נעמסט איין פוסק קענסטו גיין מיט אים עד הסוף, אפי' אויף פלעצער ווי כל השאר חלקו עליו, און עס זענען געווען וואס האבן נישט געוואלט גיין אזוי ווייט.

[Think and Thank]

והשלישית, לאמיר זאגן א עקסטרעמע משל, איך נעם הגאון הצדיק רבי עקיבא יוסף שלעזינגער זצ''ל פאר מיין פוסק, מעג איך יעצט בלאזן שופר ר''ה שחל בשבת אין ירושלים?

דיין משל טויג נישט, היות אפילו לויט ר' עקיבא יוסף טאר א יחיד נישט בלאזן נאר בי"ד, ממילא דארפסטו א גאנצע בית דין וואס זאל אים אננעמען אלס פוסק...

אבער לגבי די נקודה פון די משל, איה"נ אז יא. איך ווייס למשל א ספעציפישער הלכה אין או"ח וואס איז אנגענומען ביי רובא דרובא כלל ישראל, און א געוויסער היימישער רב פון פריערדיגן דור (א תלמיד חכם מופלג וירא שמים מרבים ידוע) האט לכתחילה מקיל געווען ביי דעם היות זיין טאטע איז געווען דער תלמיד פון א געוויסער גדול וואס האט עס מתיר געווען און אשע"כ גייט ער מיט אלע פסקים ווי יענער גדול.

בפרהסיא קען עס אמאל זיין א שאלה פון לא תתגודדו, אבער ביי זיך אינדערהיים קען מען גיין מיט איין פוסק.