מחלוקת ר''ת וגאונים איבער זמן לילה

[Who knows]

איי ווי אזוי שטימט עס מיט ריאת הכוכבים, וואס האט יא מיט ליכטיקייט ווי אזוי קען זיין סימן לדבר צאת הכוכבים ענטפערט רבינו יהודה החסיד אז די גמרא רעדט במקום מעריב השמש, וואס דארט האט עס טאקע גארנישט מיט קיין זון שטריילן נאר די רקיע פארשטעלט פון זעהן די עובי הרקיע,

איך הייב נישט אן צו פארשטיין וואס דו זאגטס דא, די ג' כוכבים ביי מערב גייט זיך פונקט אזוי במציאות ווענדן וועלכע פלאץ און וועלכע צייט אין יאר מ'רעדט כאשר עינינו רואות.

איך וויל פארשטיין קלאר, דו האלטסט אז די הלכה פשוטה בלי חולק אז ג' כוכבים "וואס מיר זעהן" איז וואס מאכט נאכט איז דלא כר"ת?

[Who knows]

זייער גוט איך פארשטיי וואס דו זאגסט.
און דאס וואס ער כאפט אהן פני מערב זאגסטו אז סאיז טאקע שווער???.

איך זאג אז עס איז נישט שווער, דו גמרא זאגט שוין אז פני מזרח מיינט מערב. נאר היינטיגע טענה'ן אז במציאות זעהט מען אדמימות אויף מערב זייער לאנג און דאס שטימט נישט מיט די גאונים, אויף דעם זאג איך אז לויט די גאונים רעדט מען נישט פון די אדמימות נאר פון א שטערקערע אדמימות וואס מ'זעהט בשעת די שקיעה אויף מערב און אין א טרוקענע וועטער ווערט עס גלייך נאכדעם פארשוואונדן. שפעטער קומט א שוואכערע רויטקייט וואס נישט פון דעם רעדט די סוגיא.

[שמות]

איינס אויף אמאל ווייל איך קען נישט יעצט גיין נאכזוכן די קונטרסים, אבער די לשון וואס איך האב יא אראפגעברענגט
וז"ל אל תחשוב כי משתשקע החמה ולא תראה, מאותו מקום שלם היום, אלא כל זמן שאדמימותה נראית על פני מערב יום הוא, אבל משתסור אדמימותה, הכסיף התחתון ולא הכסיף העליון זהו בין השמשות, המטילין אותו לחומרו, עד שיכסיף העליון וישוה לתחתון, ומשיכסיף אף העליון זה הוא לילה עכ"ל.
אל תחשוב כי משתשקע החמה ולא תראה, מאותו מקום שלם היום (כשיטת מהר"ם אלשקר בדעת הגאונים) ...אלא...יום הוא!!!

אל תחשוב איז נישט לאפוקי פון מהר"ם אלשקר! עס איז לאפוקי פון שיטת רבה, די תשובה איז דארט מסביר שיטת רב יוסף. קוק פון א שורה פארדעם.

ורב יוסף אמ' כי שלש מעלות נתן ר' יהודה. אחת לסוף היום ואחת לבין השמשות ואחת לתחילת הלילה. והכי קאמר אל תחשוב כי משתשקע החמה ולא תראה מאותו מקום שלם היום. אילא כל זמן שאדמדומיתה נראית על פני מערב יום הוא. אבל משתסור אדמדומיתה הכסיף התחתון ולא הכסיף העליון זה הוא בין השמשות המטילין אותו לחומרו עד שיכסיף העליון וישווה לתחתון. ומשיכסיף אף העליון זה הוא לילה.

זייער גוט איך פארשטיי וואס דו זאגסט.
און דאס וואס ער כאפט אהן פני מערב זאגסטו אז סאיז טאקע שווער???.

לאמיר עס אויסשמועסן א רגע.
מציאות הדברים איז אז נאכן שקיעת החמה איז נאך פני מערב מאדימין מיט נאך א שעה.
און רבה און רב יוסף קריגן זיך ארום אויף א מינוט און א האלב.
איז ווען מכאפט אהן די לשון פני מערב, מיינט דאס אז לויט אלע דעות איז נאך טאג ביי שתשקע כ"ז שפני מערב מאדימין, ס"ה קריגן זיי זיך ביי די לעצטע מינוט.
און ווי אויך די אורחות חיים וואס די ב"י ברענגט איבעראל אראפ, שרייבט ער אין הלכות יו"כ אות ג' ברענגט ער אראפּ די רמב"ן כשיטת ר"ת. וכן נמי כתב רב האי גאון ז"ל בתשובה.
זעהן מיר קלאר אז די ראשונים האבן אזוי אפגעלערנט בדעתן של הגאונים.

[שמות]

זייער גוט איך פארשטיי וואס דו זאגסט.
און דאס וואס ער כאפט אהן פני מערב זאגסטו אז סאיז טאקע שווער???.

איך זאג אז עס איז נישט שווער, דו גמרא זאגט שוין אז פני מזרח מיינט מערב. נאר היינטיגע טענה'ן אז במציאות זעהט מען אדמימות אויף מערב זייער לאנג און דאס שטימט נישט מיט די גאונים, אויף דעם זאג איך אז לויט די גאונים רעדט מען נישט פון די אדמימות נאר פון א שטערקערע אדמימות וואס מ'זעהט בשעת די שקיעה אויף מערב און אין א טרוקענע וועטער ווערט עס גלייך נאכדעם פארשוואונדן. שפעטער קומט א שוואכערע רויטקייט וואס נישט פון דעם רעדט די סוגיא.

א חידוש וואס שטייט נישט אין די ראשונים.
לאידך גיסא ברענגען זיי דווקא פארקערט אז רב האי האלט טאקע יא ווי די ר"ת כמו שהבאתי מאורחות חיים.
און ס'שטימט מיט די פשטות'דיגע מציאות'ן

[משה רבינו]

איי ווי אזוי שטימט עס מיט ריאת הכוכבים, וואס האט יא מיט ליכטיקייט ווי אזוי קען זיין סימן לדבר צאת הכוכבים ענטפערט רבינו יהודה החסיד אז די גמרא רעדט במקום מעריב השמש, וואס דארט האט עס טאקע גארנישט מיט קיין זון שטריילן נאר די רקיע פארשטעלט פון זעהן די עובי הרקיע,

איך הייב נישט אן צו פארשטיין וואס דו זאגטס דא, די ג' כוכבים ביי מערב גייט זיך פונקט אזוי במציאות ווענדן וועלכע פלאץ און וועלכע צייט אין יאר מ'רעדט כאשר עינינו רואות.

איך וויל פארשטיין קלאר, דו האלטסט אז די הלכה פשוטה בלי חולק אז ג' כוכבים "וואס מיר זעהן" איז וואס מאכט נאכט איז דלא כר"ת?

וואס מיינט מיר זעהן עס איז דא מינומים 600 כוכבים הגדולים וואס מען זעהט פארן זמן וואס די גמרא זאגט לא כוכבים הגדולים

נאר אין די גמרא איז דא כמה שיטות אין די צאת פרעגט תוס גיי קוק שטערנס ענטפערט תוס אין אנו בקיאון בכוכבים אונז ווייסן מיר נישט אויף וואס צו קוקן. און די אין אנו בקיאין גייט שוין ארויף אויף די אמוראים רבה רב. הונא און עולא וכדו'
און די ראשונים שמיסן נאך אויס אז עס מוז זיין במקום השמש, דהיינו אויף מעריב זייט נאר מען זעהט די שטערן ווייל די עובי הרקיע פארדעקט עס. נישט אויף מזרח ווי מען זעהט פריער שטערנס וואס דארט טיז אנדער זומער און ווינטער וועגן
די קרני אור
איי וואס מיינט די שלחן ערוך יעדע מאל צאת הככובים, ווען די שלחן ערוך זאגט אסאך מאל קלאר 72 איז עס דען זיך סותר? נאר עס איז חד שיעורא ופשוט די זעלבע סיבה פארוואס די ברייתא דארף געבן א סימן לדבר צאת כוכבים אמאל איז נישט געווען קיין זייגער וואס זאל שטיין 72 מינוט, ער וואקט נישט למעשה יעצט עס יז גוט איינמאל צו וואקן צו איסלעערנען די שיעור כוככב בערך ורמיט די שטערנס קען מען שאצן בערך ווי טינקל עס איז און פארשטייט זיך א בקי בכוכבים ווייסט שוין אויף זיין פלאץ בערך וואס הייסט כוכבים בינונים נעבן די זון וואס דארט איז עס אייביג די זעלבע 72 מינוט ווייל די זון גייט דאך די זעלבע ספיעד די עובי הרקיע
סא וואס זאל שטיין הייב אן וואקן? אדער א זייגער? במציאות איז נאר געווען כוכבים צו קוקן אלץ סימן לדבר

[Who knows]

לאמיר עס אויסשמועסן א רגע.
מציאות הדברים איז אז נאכן שקיעת החמה איז נאך פני מערב מאדימין מיט נאך א שעה.
און רבה און רב יוסף קריגן זיך ארום אויף א מינוט און א האלב.
איז ווען מכאפט אהן די לשון פני מערב, מיינט דאס אז לויט אלע דעות איז נאך טאג ביי שתשקע כ"ז שפני מערב מאדימין, ס"ה קריגן זיי זיך ביי די לעצטע מינוט.

אויב איז דאס א קשיא איז עס שווער אויפן מהר"ם אלשקר אויך ווייל דאס שטייט אין די גמרא, גארנישט איז נישט נתחדש געווארן מיט די תשובה פון די גניזה, מיין תירוץ האב איך שוין געזאגט

און ווי אויך די אורחות חיים וואס די ב"י ברענגט איבעראל אראפ, שרייבט ער אין הלכות יו"כ אות ג' ברענגט ער אראפּ די רמב"ן כשיטת ר"ת. וכן נמי כתב רב האי גאון ז"ל בתשובה.
זעהן מיר קלאר אז די ראשונים האבן אזוי אפגעלערנט בדעתן של הגאונים.

דאס באציהט זיך אויף די לעצטע חלק וואס ער האט דארט געזאגט "שלא נתנו חכמים שיעור לתוספת זה למטה, אלא שיוסיף שיעור הנראה לעינים", נישט אז רב האי גאון זאגט ווי ר"ת.

[Who knows]

א חידוש וואס שטייט נישט אין די ראשונים.
לאידך גיסא ברענגען זיי דווקא פארקערט אז רב האי האלט טאקע יא ווי די ר"ת כמו שהבאתי מאורחות חיים.
און ס'שטימט מיט די פשטות'דיגע מציאות'ן

כנ"ל אז די אורחות חיים מיינט נישט דאס.

ווי געזאגט איז קלאר פון די אנדערע תשובת הגאונים וואס די מהר"ם אלשקר ברענגט דלא כר"ת, מ'קען נישט זאגן אז שיטת הגאונים לא היה ולא נברא

[משה רבינו]

א חידוש וואס שטייט נישט אין די ראשונים.
לאידך גיסא ברענגען זיי דווקא פארקערט אז רב האי האלט טאקע יא ווי די ר"ת כמו שהבאתי מאורחות חיים.
און ס'שטימט מיט די פשטות'דיגע מציאות'ן

כנ"ל אז די אורחות חיים מיינט נישט דאס.

ווי געזאגט איז קלאר פון די אנדערע תשובת הגאונים וואס די מהר"ם אלשקר ברענגט דלא כר"ת, מ'קען נישט זאגן אז שיטת הגאונים לא היה ולא נברא

מען קען נישט זאגן? כמה ראשונים שרייבן עס קלאר

[Who knows]

וואס מיינט מיר זעהן עס איז דא מינומים 600 כוכבים הגדולים וואס מען זעהט פארן זמן וואס די גמרא זאגט לא כוכבים הגדולים

נאר אין די גמרא איז דא כמה שיטות אין די צאת פרעגט תוס גיי קוק שטערנס ענטפערט תוס אין אנו בקיאון בכוכבים אונז ווייסן מיר נישט אויף וואס צו קוקן. און די אין אנו בקיאין גייט שוין ארויף אויף די אמוראים רבה רב. הונא און עולא וכדו'
און די ראשונים שמיסן נאך אויס אז עס מוז זיין במקום השמש, דהיינו אויף מעריב זייט נאר מען זעהט די שטערן ווייל די עובי הרקיע פארדעקט עס. נישט אויף מזרח ווי מען זעהט פריער שטערנס וואס דארט טיז אנדער זומער און ווינטער וועגן
די קרני אור
איי וואס מיינט די שלחן ערוך יעדע מאל צאת הככובים, ווען די שלחן ערוך זאגט אסאך מאל קלאר 72 איז עס דען זיך סותר? נאר עס איז חד שיעורא ופשוט די זעלבע סיבה פארוואס די ברייתא דארף געבן א סימן לדבר צאת כוכבים אמאל איז נישט געווען קיין זייגער וואס זאל שטיין 72 מינוט, ער וואקט נישט למעשה יעצט עס יז גוט איינמאל צו וואקן צו איסלעערנען די שיעור כוככב בערך ורמיט די שטערנס קען מען שאצן בערך ווי טינקל עס איז און פארשטייט זיך א בקי בכוכבים ווייסט שוין אויף זיין פלאץ בערך וואס הייסט כוכבים בינונים נעבן די זון וואס דארט איז עס אייביג די זעלבע 72 מינוט ווייל די זון גייט דאך די זעלבע ספיעד די עובי הרקיע
סא וואס זאל שטיין הייב אן וואקן? אדער א זייגער? במציאות איז נאר געווען כוכבים צו קוקן אלץ סימן לדבר

אין אנו בקיאין בכוכבים איז נישט קיין תירוץ צו זאגן אז עס איז איבעראל די זעלבע פלאץ כמבואר לעיל. עס קוקט מיר אויס וואו דו ווילסט זאגן אז עס איז דא דריי שטערנס ביי מערב וואס מ'זעהט טאקע אייביג ביי 72, און דאס איז פשוט נישט ריכטיג. אלע שטערנס וועט זיך ווענדן אין וועלכע פלאץ און אין וועלכע צייט זיי קומען ארויס, און עס איז פשוט אזוי ווייל די סיבה פון זעהן שטערנס האט דאך לויט וויפיל לעכטיגקייט איז נאך דא. אדרבה, צייכן אן פון די פאר טויזענט שטערנס וואס מ'קען זעהן מיט די אויג וועלכע דריי שטערנס וועט זיך נישט ווענדן לויט די פלאץ און צייט נאר וועט אייביג ארויסקומען 72.

[Who knows]

מען קען נישט זאגן? כמה ראשונים שרייבן עס קלאר

וועלכע ראשון שרייבט עס? דאס אז זיי האבן (בדרך כלל) נישט געוואוסט פון שיטת הגאונים בין איך מסכים.

[שמות]

שמות האט געשריבן: ↑
לאמיר עס אויסשמועסן א רגע.
מציאות הדברים איז אז נאכן שקיעת החמה איז נאך פני מערב מאדימין מיט נאך א שעה.
און רבה און רב יוסף קריגן זיך ארום אויף א מינוט און א האלב.
איז ווען מכאפט אהן די לשון פני מערב, מיינט דאס אז לויט אלע דעות איז נאך טאג ביי שתשקע כ"ז שפני מערב מאדימין, ס"ה קריגן זיי זיך ביי די לעצטע מינוט.
אויב איז דאס א קשיא איז עס שווער אויפן מהר"ם אלשקר אויך ווייל דאס שטייט אין די גמרא, גארנישט איז נישט נתחדש געווארן מיט די תשובה פון די גניזה, מיין תירוץ האב איך שוין געזאגט

אדרבה סאיז טאקע שווער און נאכדערצו אז די גאונים שרייבן קלאר אנדערש.
עמוד ז' פון די גניזה כל זמן שפני מזרח שהוא המערב מאדימין.
און מהר"ם אלשקר פעלט די שהוא המערב
שפעטער אויפן עמוד מגנזי גאונים משתשקע החמה כל זמן שהמעריב מאדים
אין מהר"ם אלשקר שטייט שפני מזרח מאדימין
צו זאגען אז מרעדט פון נאכן שקיעה ראשונה איז דא עפעס א שטארקע אור אויף מערב נאר פאר א מינוט און א האלב און דאס זאל זיין די מחלוקה רבה און רב יוסף איז א זאך וואס מ'דארף נאך זען צו דאס איז בכלל די מציאות, חוץ וואס דאס איז א דוחק שבדוחק.

שמות האט געשריבן: ↑
און ווי אויך די אורחות חיים וואס די ב"י ברענגט איבעראל אראפ, שרייבט ער אין הלכות יו"כ אות ג' ברענגט ער אראפּ די רמב"ן כשיטת ר"ת. וכן נמי כתב רב האי גאון ז"ל בתשובה.
זעהן מיר קלאר אז די ראשונים האבן אזוי אפגעלערנט בדעתן של הגאונים.
דאס באציהט זיך אויף די לעצטע חלק וואס ער האט דארט געזאגט "שלא נתנו חכמים שיעור לתוספת זה למטה, אלא שיוסיף שיעור הנראה לעינים", נישט אז רב האי גאון זאגט ווי ר"ת.

פון ווי נעמסטו די זיכערקייט???
ובפרט אז אנפאנג ברכות ברענגט דאס די רשב"א אויך צו און נאמען פון רב האי גאון די צוויי שקיעות.

[שמות]

מען קען נישט זאגן? כמה ראשונים שרייבן עס קלאר

וועלכע ראשון שרייבט עס? דאס אז זיי האבן (בדרך כלל) נישט געוואוסט פון שיטת הגאונים בין איך מסכים.

און פ"וו טאקע זאלן זיי נישט וויסן?
האבן זיי דען נישט געוואוסט ווען שבת הייבט זיך אהן און ווען ס'ענדיגט זיך?
האבן זיי דען געטוישט פון איין טאג צום צווייטן? זיי האבן נישט געהאט זייערע קבלות און מסורת?

[Who knows]

און פ"וו טאקע זאלן זיי נישט וויסן?
האבן זיי דען נישט געוואוסט ווען שבת הייבט זיך אהן און ווען ס'ענדיגט זיך?
האבן זיי דען געטוישט פון איין טאג צום צווייטן? זיי האבן נישט געהאט זייערע קבלות און מסורת?

קענסט דאך פרעגן די זעלבע קשיא אויף מחלוקת רש"י ור"ת אויף תפלין.

די אמת איז אז עס זענען דא ראשונים וואס האבן געהאלטן ווי די גאונים, ווי למשל די רמב"ם ע"פ עדות בנו, זיי האבן עס נאר נישט אנגערופן אזוי.

[Who knows]

אדרבה סאיז טאקע שווער און נאכדערצו אז די גאונים שרייבן קלאר אנדערש.
עמוד ז' פון די גניזה כל זמן שפני מזרח שהוא המערב מאדימין.
און מהר"ם אלשקר פעלט די שהוא המערב
שפעטער אויפן עמוד מגנזי גאונים משתשקע החמה כל זמן שהמעריב מאדים
אין מהר"ם אלשקר שטייט שפני מזרח מאדימין
צו זאגען אז מרעדט פון נאכן שקיעה ראשונה איז דא עפעס א שטארקע אור אויף מערב נאר פאר א מינוט און א האלב און דאס זאל זיין די מחלוקה רבה און רב יוסף איז א זאך וואס מ'דארף נאך זען צו דאס איז בכלל די מציאות, חוץ וואס דאס איז א דוחק שבדוחק.

רוב דוחקים אמת

פון ווי נעמסטו די זיכערקייט???
ובפרט אז אנפאנג ברכות ברענגט דאס די רשב"א אויך צו און נאמען פון רב האי גאון די צוויי שקיעות.

פון די תשובות הגאונים וואס די מהר"ם אלשקר ברענגט
לגבי די רשב"א האב איך שוין אויבן געשריבן אז ער ברענגט א גירסת הגאונים און איז עס מפרש כשיטת ר"ת ווייל אזוי האלט ער, אבער די גירסת הגאונים איז נישט געבינדן צו שיטת ר"ת אזויווי מ'זעהט און אנדערע ראשונים וואס ברענגען עס אויך דארט אראפ.

[שמות]

און פ"וו טאקע זאלן זיי נישט וויסן?
האבן זיי דען נישט געוואוסט ווען שבת הייבט זיך אהן און ווען ס'ענדיגט זיך?
האבן זיי דען געטוישט פון איין טאג צום צווייטן? זיי האבן נישט געהאט זייערע קבלות און מסורת?

קענסט דאך פרעגן די זעלבע קשיא אויף מחלוקת רש"י ור"ת אויף תפלין.

די אמת איז אז עס זענען דא ראשונים וואס האבן געהאלטן ווי די גאונים, ווי למשל די רמב"ם ע"פ עדות בנו, זיי האבן עס נאר נישט אנגערופן אזוי.

תפילין איז דא גענוג תירוצים.
אבער אז מ'האט נישט געוואוסט פון די גאונים מיינט דאס אז מהאט נישט געהאלטן אזוי.
די רמב"ם? לויט די מנחת כהן האלט ער אויך ווי די ר"ת.

[שמות]

אדרבה סאיז טאקע שווער און נאכדערצו אז די גאונים שרייבן קלאר אנדערש.
עמוד ז' פון די גניזה כל זמן שפני מזרח שהוא המערב מאדימין.
און מהר"ם אלשקר פעלט די שהוא המערב
שפעטער אויפן עמוד מגנזי גאונים משתשקע החמה כל זמן שהמעריב מאדים
אין מהר"ם אלשקר שטייט שפני מזרח מאדימין
צו זאגען אז מרעדט פון נאכן שקיעה ראשונה איז דא עפעס א שטארקע אור אויף מערב נאר פאר א מינוט און א האלב און דאס זאל זיין די מחלוקה רבה און רב יוסף איז א זאך וואס מ'דארף נאך זען צו דאס איז בכלל די מציאות, חוץ וואס דאס איז א דוחק שבדוחק.

רוב דוחקים אמת

פון ווי נעמסטו די זיכערקייט???
ובפרט אז אנפאנג ברכות ברענגט דאס די רשב"א אויך צו און נאמען פון רב האי גאון די צוויי שקיעות.

פון די תשובות הגאונים וואס די מהר"ם אלשקר ברענגט
לגבי די רשב"א האב איך שוין אויבן געשריבן אז ער ברענגט א גירסת הגאונים און איז עס מפרש כשיטת ר"ת ווייל אזוי האלט ער, אבער די גירסת הגאונים איז נישט געבינדן צו שיטת ר"ת אזויווי מ'זעהט און אנדערע ראשונים וואס ברענגען עס אויך דארט אראפ.

איך האב נישט יעצט נאכגעקוקט די רשב"א, אבער טאמער ברענגט ער רב האי גאון לגבי צוויי שקיעות, זעה איך נישט וואס איז דא זיך צו טענהן

[משה רבינו]

און פ"וו טאקע זאלן זיי נישט וויסן?
האבן זיי דען נישט געוואוסט ווען שבת הייבט זיך אהן און ווען ס'ענדיגט זיך?
האבן זיי דען געטוישט פון איין טאג צום צווייטן? זיי האבן נישט געהאט זייערע קבלות און מסורת?

קענסט דאך פרעגן די זעלבע קשיא אויף מחלוקת רש"י ור"ת אויף תפלין.

די אמת איז אז עס זענען דא ראשונים וואס האבן געהאלטן ווי די גאונים, ווי למשל די רמב"ם ע"פ עדות בנו, זיי האבן עס נאר נישט אנגערופן אזוי.

תפילין איז דא גענוג תירוצים.
אבער אז מ'האט נישט געוואוסט פון די גאונים מיינט דאס אז מהאט נישט געהאלטן אזוי.
די רמב"ם? לויט די מנחת כהן האלט ער אויך ווי די ר"ת.

תפילין איז אנגענומען אז די דור דעה און משה רבינו האט שוין געלייגט ביידע תפילין'ס און על פי קבלה זענען ביידע זייער זייער הויעך ד
מען האט שוין געטראפן און גניזות מזמן המקדש וי ביידע די מחלוקה איז נאר געווען צווישען רש''י און ר''ת וועלכע איז מער עיקר מעיקר הדין אויב איינער האט למשל א גוף שאינו נקי און ער קען נאר לייגן איינס ( אגב איז געווען הונדערטער יארן וואס כלל ישראל האט נישט געלייגט קיין תפילין בכלל ממילא הייבט זיך די קשיא באמת נישט אן)


עס איז זיכער שוין געווען א מחלוקה בימי חז''ל מען ריפט עס אן רש''י תפילין און ר''ת ווייל זיי האבן זייער שטארק געשטיפט יעדער זיין זייט.

שיטת רש''י איז שוין באמת א מכילתא דרבי ישמאל. און רב האי גאון פון די גאונים שריבט שוין ווי די רבינו תם (דא זענען די גאונים זיכער ווי רבינו תם...)

די זעלבע שאלה פרעגט רב האיי גאון אויף די תקיעות שופר וכי קודם שבא רבי אביהו לא יצאו ישראל ידי תקיעות שופר?
די ריטב''א ענטפערט בוודאי תרועת התורה בכל אחד מאלו בין בגנוחי ובבין בילולי און זיי האבן אויך געמאכט מאה קולות על פי קבלה
נאר די שאלה איז געווען וועלכע איז די עיקר חיוב מן התורה האט רבי אביהו נישט געוואלט מען זאל מאכן נאר די עיקר חיוב האט ער מתקן געווען מתקנת חכמים אלע 3
רב האי גאון אליין ענטפערט אז עב איז געווען א פאר מהלכים און מען האט יוצא געווען מיט ביידע איינער האט געמאכט אזוי און איינער אזוי און כדי עס זאל נישט זיין כשתי תורות האט רבי אביהו מתקן געווען מען זאל מאכן ביידע

[בנצי]

( אגב איז געווען הונדערטער יארן וואס כלל ישראל האט נישט געלייגט קיין תפילין בכלל ממילא הייבט זיך די קשיא באמת נישט אן)

מקור?
די אלע וואס פרעגן די קשיא שרייבן אז ס'קען נישט זיין אזא זאך, הונדערטער יארן וואס כלל ישראל האט נשט געלייגט קיין תפילין??

[משה רבינו]

( אגב איז געווען הונדערטער יארן וואס כלל ישראל האט נישט געלייגט קיין תפילין בכלל ממילא הייבט זיך די קשיא באמת נישט אן)

מקור?
די אלע וואס פרעגן די קשיא שרייבן אז ס'קען נישט זיין אזא זאך, הונדערטער יארן וואס כלל ישראל האט נשט געלייגט קיין תפילין??

כתב הכלבו יש מקום נמנעו שלא לתת אפר מקלה בראשי החתנים, מפני שאין העם מוחזקים כלל בהנחת תפילין ולא יהיה בהם האפר תחת פאר ויחושו ג"כ שמא לא יהיה פאר תחת אפר. ונהגו לעשות זכרון אחר במקומו שנותנין מפה שחורה על ראש החתן והכלה וע"ז פשט המנהג לשבר הכוס.
תוס ואין תימה על מה שמצוה זאת רפויה בידינו שגם בימי חכמים היתה רפויה,
די 2 איז עס מרומז אבער אנגענומען איז אז בימי הגאונים איז עס געווען רפיה

[Who knows]

תפילין איז דא גענוג תירוצים.
אבער אז מ'האט נישט געוואוסט פון די גאונים מיינט דאס אז מהאט נישט געהאלטן אזוי.
די רמב"ם? לויט די מנחת כהן האלט ער אויך ווי די ר"ת.

אבער זיין זוהן ר' אברהם שרייבט קלאר אז די שקיעה איז ווען די עגולת השמש ווערט פארשוואונדן. לדעתי איז דאס די שטערקסטע הוכחה על שיטתו.

[Who knows]

איך האב נישט יעצט נאכגעקוקט די רשב"א, אבער טאמער ברענגט ער רב האי גאון לגבי צוויי שקיעות, זעה איך נישט וואס איז דא זיך צו טענהן

ער שרייבט נישט אזוי

[שמות]

תפילין איז דא גענוג תירוצים.
אבער אז מ'האט נישט געוואוסט פון די גאונים מיינט דאס אז מהאט נישט געהאלטן אזוי.
די רמב"ם? לויט די מנחת כהן האלט ער אויך ווי די ר"ת.

אבער זיין זוהן ר' אברהם שרייבט קלאר אז די שקיעה איז ווען די עגולת השמש ווערט פארשוואונדן. לדעתי איז דאס די שטערקסטע הוכחה על שיטתו.

שו"ת ישמח לבב סי'י' איז מבאר די ר' אברהם בן הרמב"ם אויך כדעת ר"ת, וויבאלד נאך עגולת השמש שרייבט ער דארט
ותערוב השמש תחת עגולת האופק איז יום נאר נאך שקיעות אורה ווערט נאכט עיי"ש.
חוץ וואס טאמער די רמב"ם וואלט געהאלטן אזוי וואלט עס די ב"י צוגעברענגט.
אין הלכות קריאת שמע פרק א' הלכה י"א ביי די נץ החמה שרייבט די רמב"ם ושיעור זה הוא כמו שעה קודם שתעלה השמש.

[שמות]

איך האב נישט יעצט נאכגעקוקט די רשב"א, אבער טאמער ברענגט ער רב האי גאון לגבי צוויי שקיעות, זעה איך נישט וואס איז דא זיך צו טענהן

ער שרייבט נישט אזוי

עי' שו"ת מהרי"ף (ר' יעקב פאראג'י) סי' מ"ז.
געדרוקט אין די מילואים פון שו"ת גינת ורדים.

[Who knows]

שו"ת ישמח לבב סי'י' איז מבאר די ר' אברהם בן הרמב"ם אויך כדעת ר"ת, וויבאלד נאך עגולת השמש שרייבט ער דארט
ותערוב השמש תחת עגולת האופק איז יום נאר נאך שקיעות אורה ווערט נאכט עיי"ש.
חוץ וואס טאמער די רמב"ם וואלט געהאלטן אזוי וואלט עס די ב"י צוגעברענגט.
אין הלכות קריאת שמע פרק א' הלכה י"א ביי די נץ החמה שרייבט די רמב"ם ושיעור זה הוא כמו שעה קודם שתעלה השמש.

דא האסטו די פולע לשון פון ר' אברהם בן הרמב"ם וואס די מהר"ם אלשקר איז מעתיק:
ובין השמשו' יש בו מן היום ויש בו מן הלילה וכו' והוא משתערוב השמש ועד שיראו ג' כוכבי' בינוניים לא כככבים הנראים ביום ולא כככבי' שא"א שיראו עד לב הלילה וקודם שתערוב השמש הרי הוא יום ודאי ויכול לעשו' בו מלאכ' יום ששי והעושה בו מלאכה בסוף יום השבת חייב סקילה ואפי' ששקע רוב עגולת השמש באופק ולא נשאר ממנה כי אם דבר מועט כל עוד שלא תשקע כל העגול' בכללה ותערוב השמש תחת עגולת האופק הרי הוא יום ומשפטו כמשפט חצי היום וכשיראו ג' כוכבים בינוני' אחר ערובת השמש הוא ודאי לילה והזמן שיש בין ערובת השמש ובין ראיית הכוכבים הבינוניים הוא ספק אם הוא מן היום או מן הלילה והוא זמן בין השמשות.

אויב ותערוב השמש מיינט נישט אז די גאנצע עגולת השמש ווערט פארשוואונדן, וואס מיינט "ואפי' ששקע רוב עגולת השמש באופק ולא נשאר ממנה כי אם דבר מועט"? און נאכמער, ער האט דאך שוין קודם געזאגט "וקודם שתערוב השמש הרי הוא יום ודאי" וואס אויב דאס מיינט שקיעת אורה איז דאך עס סאך נאך שקיעת עגולת השמש, וואס האט נאך פשט צו זאגן "ואפי' ששקע רוב עגולת השמש באופק ולא נשאר ממנה כי אם דבר מועט"? ווער עס וויל זיך נישט נארן איז קלאר אז ער גייט ווי שיטת הגאונים.

[Who knows]

עי' שו"ת מהרי"ף (ר' יעקב פאראג'י) סי' מ"ז.
געדרוקט אין די מילואים פון שו"ת גינת ורדים.

איז וואס? וואס די מהרי"ף זאגט איז בכלל נישט מוכרח. די מהרי"ף איז געווען נאכן מהר"ם אלשקר.

איך וועל דיר מעתיק זיין די לשונות, דא האסטו די בעל המאור

מאימתי - הכי גרסינן וכך נמצא בגרסת הגאונים ז"ל, ומתנחי בה סימנא, "ויקרא אלהים לאור יום": "וממאי דהאי 'ובא השמש וטהר' – א] ביאת אורו הוא, ומאי 'וטהר' – טהר יומא", פירוש, שהיא שעת צאת הכוכבים? "דילמא ביאת שמשו הוא, ומאי 'וטהר' – טהר גברא", כלומר, שהוא טהור לאכול בתרומה משעת שקיעת החמה.
ועל מה דאמרינן: "מכדי כהנים אימת אכלי תרומה, משעת צאת הכוכבים", עלה דייקינן: [ממאי] דהאי "ובא השמש וטהר" הוא שעת צאת הכוכבים? שמא אינו אלא שעת שקיעת החמה?

שטייט דא נאר שקיעת החמה און צאת הכוכבים, ותו לא מידי.

און דא האסטו די לשון הרשב"א

אלא ודאי הכי גרסינן: וממאי דהאי ובא השמש ביאת אורו הוא, ומאי וטהר טהר יומא, דילמא ביאת שמשו הוא, ומאי וטהר טהר גברא. וכן גירסת הגאונים ז"ל. ואמאי דאמרינן לעיל הא קא משמע לן דכהני אימת אכלי בתרומה משעת צאת הכוכבים קא מהדר, כלומר, וממאי דלא אכלי בתרומה עד צאת הכוכבים וקאי דרשת ובא השמש ביאת אורו שנסתלק אורו לגמרי מחללו של עולם דהיינו סוף השקיעה ומאי וטהר טהר יומא שנטהר היום לגמרי מן השמש, דילמא ביאת שמש הוא כלומר תחילת השקיעה שבא השמש בעוביו של רקיע בלבד, ואף על פי שאין יציאת הכוכבים עד לאחר מכן כשיעור ארבעת מילין, ומאי וטהר טהר גברא, כלומר, שטבל והעריב עליו השמש, והיינו דלא פשטוה במערבא אלא מברייתא דקתני בהדיא סימן לדבר צאת הכוכבים.

ווי געזאגט אויבן איז נישטא קיין שום הכרע אין די גירסת הגאונים אז עס איז דא צווישן ביאת השמש און צאת הכוכבים ד' מיל, נאר די רשב"א איז עס מסביר לויט ר"ת וויבאלד ער האט אזוי געהאלטן.