אלעס ארום די אטאקעס אויפ'ן חינוך הטהור אין ניו יארק

[היימיש]

האסט מיר א לינק צו עפעס אן אפיקורס וואס זאגט נילוס אנשטאט ים סוף?...

איך גלייב אז די מערכת ערלויבט נישט ארויפצולייגן דא ברבים קיין לינקס צו אפיקורסישע מאטריאל,
און איך פערזענליך וויל אויך נישט מכשיל זיין קיין אנדערע אידן מיט ליינען דברי מינות וכפירה.
אבער אויב וועט ארויסקומען דערפון א תועלת, דאן וואלט איך אייך יא געשיקט פריוואט די מראי מקומות דערויף,

ממילא וויל איך אייך דא שטעלן א פראגע און איר זאלט דאס דא ענטפערן ברבים:
וואס וועט זיין נאכדעם וואס איך וועל אייך צושטעלן א לינק צו אן אפיקורס וואס זאגט נילוס אנשטאט ים סוף, דאן וועט איר דא ברבים מודה זיין אז פערלס האט געמאכט און אריינגעגעבן פאר די רעגירונג אן אפיקורסישע ביכל?

אויב יא, דאן וועל איך אייך שיקן בל"נ עטליכע מראי מקומות.
אבער אויב נישט, איז א סימן אז איר זענט נישט נייגעריג צו וויסן דעם אמת, און איר וועט זיך ממילא נישט טוישן, ממילא איז נישטא קיין שום תועלת צי באשמוצן דעם פארום און פארשמירן די אויגן פון די אלע אידן וואס ליינען דא צי דארפן זעהן אזעלכע דברי אפיקורסות.

נישט עפעס א פאררוקטע ארטיקל, וואס קיינער האט נאכנישט געהערט דערפון, אין א גארדיען צייטונג פון ענגלאנד, ווי עפעס א שוטה שפעקולירט א טעריע...

ברענג מיר א אנגענומע דעה, וואס זאל קענען אויסמאכן פאר די רעגירונג. און ס'זאל שטימען אז מ'האט געמאכט א דיעל, אז אויב מ'גייט לערנען מיט די קינדער "קריעת נילוס" אנשטאט "קריעת ים סוף", גייט די רעגירונג מסכים זיין אז די מוסד זאל זיין סובסטענשעלי עקוויוועלענט.

אפשר פאר דעם זענען טאקע קאשוי און שאפראן געווארן אפגעווארפן, ווייל זיי האבן געזינגען בבקעך ים סוף...

די האלטס טאקע 'באמת' אז די גרויסע פראפעסערקע עדינא שיק, האט זיך 'טועה' געווען און 'בטעות' געשריבען אז מען לערנט בשלח אז די 'נילוס' [מצרים] האט זיך געשפאלטן....???
[לאמיר נישט איצט רעדן פון דעם אז זי זאגט נישט אז בורא כל עולמים האט דאס געטוען נאר עס האט זיך....]

[פארטריבן]

► Show Spoiler

האסט מיר א לינק צו עפעס אן אפיקורס וואס זאגט נילוס אנשטאט ים סוף?...

איך גלייב אז די מערכת ערלויבט נישט ארויפצולייגן דא ברבים קיין לינקס צו אפיקורסישע מאטריאל,
און איך פערזענליך וויל אויך נישט מכשיל זיין קיין אנדערע אידן מיט ליינען דברי מינות וכפירה.
אבער אויב וועט ארויסקומען דערפון א תועלת, דאן וואלט איך אייך יא געשיקט פריוואט די מראי מקומות דערויף,

ממילא וויל איך אייך דא שטעלן א פראגע און איר זאלט דאס דא ענטפערן ברבים:
וואס וועט זיין נאכדעם וואס איך וועל אייך צושטעלן א לינק צו אן אפיקורס וואס זאגט נילוס אנשטאט ים סוף, דאן וועט איר דא ברבים מודה זיין אז פערלס האט געמאכט און אריינגעגעבן פאר די רעגירונג אן אפיקורסישע ביכל?

אויב יא, דאן וועל איך אייך שיקן בל"נ עטליכע מראי מקומות.
אבער אויב נישט, איז א סימן אז איר זענט נישט נייגעריג צו וויסן דעם אמת, און איר וועט זיך ממילא נישט טוישן, ממילא איז נישטא קיין שום תועלת צי באשמוצן דעם פארום און פארשמירן די אויגן פון די אלע אידן וואס ליינען דא צי דארפן זעהן אזעלכע דברי אפיקורסות.

נישט עפעס א פאררוקטע ארטיקל, וואס קיינער האט נאכנישט געהערט דערפון, אין א גארדיען צייטונג פון ענגלאנד, ווי עפעס א שוטה שפעקולירט א טעריע...

ברענג מיר א אנגענומע דעה, וואס זאל קענען אויסמאכן פאר די רעגירונג. און ס'זאל שטימען אז מ'האט געמאכט א דיעל, אז אויב מ'גייט לערנען מיט די קינדער "קריעת נילוס" אנשטאט "קריעת ים סוף", גייט די רעגירונג מסכים זיין אז די מוסד זאל זיין סובסטענשעלי עקוויוועלענט.

אפשר פאר דעם זענען טאקע קאשוי און שאפראן געווארן אפגעווארפן, ווייל זיי האבן געזינגען בבקעך ים סוף...

למעשה זעה איך אז איר זענט נישט אזא תם, און איר האט גוט אויסגעהערט די שיעורים פון הרב ------- , און איר ווייסט זייער גוט פון די שיטות האפיקורסים,
איר פרובירט נאר יעצט צו ארומספינען און פארמישען דעם ציבור,

ממילא וועל איך איבערגיין נאכאמאל אין קורצן וואס דא איז געווען די שמועס:

איך האב געשריבן אז אין די טריפה'נע קוריקולעם איז

געשריבן זאכן אנדערש כדי עס זאל נישט זיין קיין סתירה מיט די שיטות האפיקורסים, (למשל נילוס אנשטאט ים סוף, ועוד ואכמ"ל).

האט איר געבעטן

האסט מיר א לינק צו עפעס אן אפיקורס וואס זאגט נילוס אנשטאט ים סוף?...

אויף דעם האב איך אייך געשטעלט א פראגע:

וואס וועט זיין נאכדעם וואס איך וועל אייך צושטעלן א לינק צו אן אפיקורס וואס זאגט נילוס אנשטאט ים סוף, דאן וועט איר דא ברבים מודה זיין אז פערלס האט געמאכט און אריינגעגעבן פאר די רעגירונג אן אפיקורסישע ביכל?

איז אנשטאט צו ענטפערן די שאלה וואס איך האב געפרעגט, האט איר אנגעהויבן ארומצודרייען,
קודם איז פון א בקשה פאר א לינק צו 'עפעס' אן אפיקורס וואס 'זאגט נילוס אנשטאט ים סוף', געווארן געטוישט צו 'אן אנגענומענע דעה', וואס זאל קענען 'אויסמאכן פאר די רעגירונג'.
(אגב, אפשר זענט איר מסביר די גדר וואס הייסט 'א פאררוקטע ארטיקל' און וואס הייסט 'אן אנגענומענע דעה'?
גראדע דאס עצם נישט גלייבן די 'נס' פון קריעת 'ים סוף', איז גאר שטארק פארשפרייט און אנגענומען אין די אפיקורסישע סייענטיסטישע וועלט).

דערנאך איז נולד געווארן נאך א נייע זאך וואס קיינער האט נישט גערעדט דערפון,
אז עס דארף אויך שטימען אז מ'האט געמאכט א דיעל, אז אויב מ'גייט לערנען מיט די קינדער "קריעת נילוס" אנשטאט "קריעת ים סוף", גייט די רעגירונג מסכים זיין אז די מוסד זאל זיין סובסטענשעלי עקוויוועלענט.
קיינער האט בכלל נישט גערעדט אז מען האט געמאכט א דיעל איבער לערנען 'קריעת נילוס' (ח"ו).
נאר די זאך איז זייער פשוט, די טריפה'נע קוריקולום איז אויסגעשטעלט געווארן צו ווייזן אז די תורה שטימט (ח"ו) מיט די טריפה'נע רעגירונג סטאנדארטן פון סייענס וכו', יעצט אויב וועט שטיין אין די קוריקולום זאכן וואס שטימט נישט לויט די טריפה'נע כללים פון די אפיקורסישע סייענטיסטן קען מען דאס נישט צושטעלן צו די פארלאנגטע רעגירונג סטאנדארטן, וואס דאן האט מען גארנישט פון מאכן אזא קוריקולום ווייל די רעגירונג וועט זיך בכלל נישט רעכענען דערמיט.
ממילא די 'נס' פון קריעת 'ים סוף' אז משה רבינו האט געשפאלטן דעם 'ים סוף' מיטן שטעקן, איז א זאך וואס איז נישט מעגליך עס זאל שטימען מיט די אפיקורסישע כללים פון סייענס, ממילא אויב וואלט געשטאנען אינעם קוריקולום אז מען לערנט וויאזוי משה רבינו האט געשפאלטן דעם 'ים סוף', וואלט מען דאס נישט געקענט צושטעלען צו די רעגירונג סטאנדארטן פון סייענס, ממילא האבן זיי געטוישט צו די 'נילוס' (עפ"ל).

יעצט זייט אזוי גוט און ענטפערט אויף מיין פראגע:
וואס וועט זיין נאכדעם וואס איך וועל אייך צושטעלן א לינק צו אן אפיקורס וואס זאגט נילוס אנשטאט ים סוף, דאן וועט איר דא ברבים מודה זיין אז פערלס האט געמאכט און אריינגעגעבן פאר די רעגירונג אן אפיקורסישע ביכל?
דערנאך וועלמיר זעהן ווייטער.

[פארטריבן]

לויט די שטיקלעך פונעם לויער'ס אפירמעשאן וואס זענען דא אראפגעברענגט געווארן, זעהט נישט אויס ווי ער פרובירט דאס צוצשטעלן צו קיין שום לערנינג סטאנדארטן פון די רעגירונג, נאר עס קוקט מיר ענדערש אויס ווי ער פרובירט צו ברענגען עטליכע משלים ווי אין אונזער גמרא לערנט מען ענינים וואס זענען ידיעות פון מאטעמאטיק און סייענס וכו' (און פארדעם האט ער טאקע נישט צוגעצייכנט קיין איינע פון די סטאנדארטן וואס מען קומט נאך).

מיט וואס זענען די "סטאנדארטן" אנדערש ווי די לימודים פון "סייענס"?

איך האב א בעסערע קשיא,
מיט וואס זענען די 'גזירת החינוך' פארלאנגען (אויף וואס מען האט אזויפיל איינגעריסן מיט בכיות ביים ארון הקודש, און געזאגט אז מען דארף זיין גרייט צו גיין אין תפיסה) אנדערש ווי די לימודים פון 'ביז יעצט'?

[פ. לאקס]

קודש קוריקולום איז דאך געווארן גע'פסל'ט ווייל די לימודים דארפן זיין ענגליש, וואס גייט מען יעצט אויפטון מיט דעם נייעם/אלטן געדאנק?

די יעצטיגע טענה איז נישט אז "איך לערן דיינע סובדזשעקטס, והא ראי' איך האב סייענס אין די גמרא".

די טענה איז יעצט אז "איך דארף נישט לערנען דיינע סובדזשעקטס, ווייל פעלדער האט געזאגט אז די גמרא קען זיין אנשטאט".

וואס הייסט, פעלדער האט געזאגט אז מ'קען יא יוצא זיין די לימודים אויף אידיש?

אזוי שרייבט דאך בארשאוו קלאר אין געריכט

[פארטריבן]

לויט די שטיקלעך פונעם לויער'ס אפירמעשאן וואס זענען דא אראפגעברענגט געווארן, זעהט נישט אויס ווי ער פרובירט דאס צוצשטעלן צו קיין שום לערנינג סטאנדארטן פון די רעגירונג, נאר עס קוקט מיר ענדערש אויס ווי ער פרובירט צו ברענגען עטליכע משלים ווי אין אונזער גמרא לערנט מען ענינים וואס זענען ידיעות פון מאטעמאטיק און סייענס וכו' (און פארדעם האט ער טאקע נישט צוגעצייכנט קיין איינע פון די סטאנדארטן וואס מען קומט נאך).

מיט וואס זענען די "סטאנדארטן" אנדערש ווי די לימודים פון "סייענס"?

כ'וועל אייך זאגן פארוואס, ווייל דאס האט פעירלס געשריבן און דאס א צווייטער. ווען ס'וואלט געווען פארקערט וואלסטו געשריגן אז ער פרובירט דאס נישט צושטעלן צו די פובליק סקול סאבדזשעקטס פון חכמות חיצוניות ווי מאטעמאטיקס און סייענס, ער פרובירט פשוט צו זאגן אז מ'שארפט די מוחות און זיי באקומען די כלים פון הבנה און לימוד.

און ער האט זיך אויך נישט צוריקגעהאלטן פון שרייבן עטליכע מאל אז די ישיבות קענען 'נישט' לערנען דאס וואס מען לערנט אין פאבליק סקול, ודי בזה.

אזוי ווי אלע ערליכע אידן זאגן א גאנצן צייט.

דורותינו האט שווער געסטראגלט צו מסביר זיין די חילוק פון קודש קרוקעלעם און דאס.

אין מיינע אויגן איז די חילוק זייער פשוט, און בכלל נישט געסטראגעלט,
קודש קוריקולום איז געמאכט צו ווייזן פארן גוי אז איך לערן אלע לימודים פונקט ווי דיר לויט די 'סטאנדארטן' וואס די רעגירונג פארלאנגט, ווייל אין די תורה הקדושה איז (ח"ו) דא אלע טריפה'נע גויאישע סטאנדארטן פון סייענס (עפ"ל)
די בארשאוו אפירמעשאן זאגט, איך לערן 'נישט' אלעס וואס די גוי לערנט, ווייל פאר די ישיבות איז גענוג -לויט זיין פשט אין פעלדער- מען זאל רעכענען די לימודי קודש וואס דארטן זענען פארהאן ענינים וואס האבן אין זיך 'מאטעמאטיק' און 'סייענס' וכו' (עס איז אבער טאקע 'נישט' לויט די רעגירונג סטאנדארטן).

[222555]

מיט וואס זענען די "סטאנדארטן" אנדערש ווי די לימודים פון "סייענס"?

כ'וועל אייך זאגן פארוואס, ווייל דאס האט פעירלס געשריבן און דאס א צווייטער. ווען ס'וואלט געווען פארקערט וואלסטו געשריגן אז ער פרובירט דאס נישט צושטעלן צו די פובליק סקול סאבדזשעקטס פון חכמות חיצוניות ווי מאטעמאטיקס און סייענס, ער פרובירט פשוט צו זאגן אז מ'שארפט די מוחות און זיי באקומען די כלים פון הבנה און לימוד.

אזוי ווי אלע ערליכע אידן זאגן א גאנצן צייט.

דורותינו האט שווער געסטראגלט צו מסביר זיין די חילוק פון קודש קרוקעלעם און דאס.

אין מיינע אויגן איז די חילוק זייער פשוט, און בכלל נישט געסטראגעלט,
קודש קוריקולום איז געמאכט צו ווייזן פארן גוי אז איך לערן אלע לימודים פונקט ווי דיר לויט די 'סטאנדארטן' וואס די רעגירונג פארלאנגט, ווייל אין די תורה הקדושה איז (ח"ו) דא אלע טריפה'נע גויאישע סטאנדארטן פון סייענס (עפ"ל)
די בארשאוו אפירמעשאן זאגט, איך לערן 'נישט' אלעס וואס די גוי לערנט, ווייל פאר די ישיבות איז גענוג -לויט זיין פשט אין פעלדער- מען זאל רעכענען די לימודי קודש וואס דארטן זענען פארהאן ענינים וואס האבן אין זיך 'מאטעמאטיק' און 'סייענס' וכו' (עס איז אבער טאקע 'נישט' לויט די רעגירונג סטאנדארטן).

סא די חילוק איז די הקדמה אז כוויל נישט ווי די גוי? אבער נישט די עצם נושא אז לימודי קודש זאל זיך רעכענען כמו סייענס?

[פארטריבן]

ס'איז נישט די הקדמה, ס'איז די יסוד וואס דו ווילסט נאכקומען
צי דו ווילסט נאכקומען אלע לימודים 'לויט' וויאזוי די רעגירונג פארלאנגט, וואס דאן איז נישט מעגליך צו רעכענען די געהעריגע לימודי קודש פאר סייענס, נאר אויב מען פארדרייט די לימודי קודש צו א סעקולארע לימוד רח"ל (קודש קוריקולום)
אדער אז איך זוך בכלל נישט נאכצוקומען פונקטליך וויאזוי די גוי לערנט סייענס, נאר אז דאס וואס מען טרעפט אין די לימודי קודש אביסל עניני סייענס זאל זיין גענוג יוצא צו זיין די געזעץ

[222555]

ס'איז נישט די הקדמה, ס'איז די יסוד וואס דו ווילסט נאכקומען
צי דו ווילסט נאכקומען אלע לימודים 'לויט' וויאזוי די רעגירונג פארלאנגט, וואס דאן איז נישט מעגליך צו רעכענען די געהעריגע לימודי קודש פאר סייענס, נאר אויב מען פארדרייט די לימודי קודש צו א סעקולארע לימוד רח"ל (קודש קוריקולום)
אדער אז איך זוך בכלל נישט נאכצוקומען פונקטליך וויאזוי די גוי לערנט סייענס, נאר אז דאס וואס מען טרעפט אין די לימודי קודש אביסל עניני סייענס זאל זיין גענוג יוצא צו זיין די געזעץ

פון וואו זעהט מען אז פערלס ביי קודש קעריקעלעם האט געוואלט דייקא טוישן לימודי קודש צי סעקעלארע לימוד אפשר האבן זיי געוואלט נאר טרעפן אין די לימודי קודש די זעלבע ווי בארשעוו?
כווייס אז בכלליות האבן זיי געוואלט טוישן אונזערע לימודים צי מאדערן וואס דאס איז א חורבן סיי מצד נאכגעבן אביסל פאר די רשעים אדער רעגירונג און סיי מצד אידישקייט אבער דאס אז זייער קודש קעריקעלים איז געווען קלאר ווי ווי איר שרייבט אין חלק א' נישט ווי חלק ב' בין איך נישט אזוי קליפ קלאר

איז דא ערגעץ ווי מקען זעהן זייער קודש קעריקעלעם?

[פ. לאקס]

איך פארשטיי אז עס איז די עצם זעלבע יסוד וואס די נייע געזעץ האט געצילט צו ברענגען, צי מען קוקט אויף וואס מען לערנט, אדער מען קוקט אויף די למעשה'דיגע אוטקאם, די פראדוקט וואס איך געב ארויס.

בארשאוו טענה'ט אינעם גאנצן קלאגע איינמאל און נאכאמאל אז 'איך דארף נישט לערנען מיט מיינע סטודענטן דאס וואס מען לערנט מיט די פובליק שולע סטודענטן'.

בשעת די קודש קוריקולעם האט [אנגעבליך, (איך ווייס נישט)] געזוכט צו צייגן פאר די רעגירונג וואו אונז 'לערנען' סייענס, וכדומה. בארשאוו זאגט אז איך לערן דאס נישט, אבער מיינע סטודענטן גייען למעשה ארויס מיטמדי נויטיגע ידיעות וואס לערנען סייענס וואלט זיי געברענגט.

למשל: איך דארף נישט לערנען מיט די קינדער אז ווען איינער זאגט דיר עפעס גלייב עס נישט אן קיין באווייז, נאר זוך אפיר די יסוד דערפון, ווייל ווען איך לערן מיט זיי גמרא, און זיי האלטן מיט וויאזוי די גמרא ברענגט ראיות, פירכות, און צדדים צו יעדע זייט, פארשטייען זיי אטאמאטיש די קאנצעפט.

איך דארף נישט לערנען מיט מיינע סטודענטן וויאזוי רעכענען און מאטעמאטישע חשבונות ווערן גענוצט אין טאג טעגליכע לעבן, ווייל ווען זיי לערנען איבער חנוכה, מיט דער בית יוסף'ס קשיא, און די תירוצים דערצו, באקומען זיי אטאמאטיש די ידיעות.

איך דארף נישט לערנען היסטאריע, אבער די סטודענטן גייען ארויס מיט ידיעות אין גריכישע, רוימישע, און פערסישע היסטאריע ביז איבערן קאפ, נישט ווייל מען לערנט היסטאריע, נאר ווייל כדי צו פארשטיין די גמרא מוז מען דאס אויך קענען.
אויך קענען זיי אטאטמאטיש געאגראפיע, א.א.וו.

טא איך זאג נישט אז לערנען בבא קמא איז סטאדיען געזעץ, אדער אז לערנען מגילה איז א היסטאריע לעסאן, אדער אז די גמרא איז מאטעמאטיק, איך זאג סך הכל אז מיינע קינדער גייען נישטמארויס אומוויסנד, און נאך אלעם קענען זיי זיך זייער פיין אן עצה געבן און האבן אלע נויטיגע ידיעות אין אלע תחומי החיים צו קענען אנגיין מיטן לעבן.

*

דיסקלעימער: איך האב נישט קיין מושג וואס די אנגעבליכע קודש קוריקולעם איז, וואס די טענות דערקעגן זענען, און אויב די טענות האבן דאס מינדערסטע האפט, איך זאג נאר וויאזוי איך פארשטיי די יעצטיגע קלאגע, און פארוואס דאס קען זיין א מעגליכע חילוק אין מציאות.

[פ. לאקס]

ס'איז נישט די הקדמה, ס'איז די יסוד וואס דו ווילסט נאכקומען
צי דו ווילסט נאכקומען אלע לימודים 'לויט' וויאזוי די רעגירונג פארלאנגט, וואס דאן איז נישט מעגליך צו רעכענען די געהעריגע לימודי קודש פאר סייענס, נאר אויב מען פארדרייט די לימודי קודש צו א סעקולארע לימוד רח"ל (קודש קוריקולום)
אדער אז איך זוך בכלל נישט נאכצוקומען פונקטליך וויאזוי די גוי לערנט סייענס, נאר אז דאס וואס מען טרעפט אין די לימודי קודש אביסל עניני סייענס זאל זיין גענוג יוצא צו זיין די געזעץ

פון וואו זעהט מען אז פערלס ביי קודש קעריקעלעם האט געוואלט דייקא טוישן לימודי קודש צי סעקעלארע לימוד אפשר האבן זיי געוואלט נאר טרעפן אין די לימודי קודש די זעלבע ווי בארשעוו?
כווייס אז בכלליות האבן זיי געוואלט טוישן אונזערע לימודים צי מאדערן וואס דאס איז א חורבן סיי מצד נאכגעבן אביסל פאר די רשעים אדער רעגירונג און סיי מצד אידישקייט אבער דאס אז זייער קודש קעריקעלים איז געווען קלאר ווי ווי איר שרייבט אין חלק א' נישט ווי חלק ב' בין איך נישט אזוי קליפ קלאר

איז דא ערגעץ ווי מקען זעהן זייער קודש קעריקעלעם?

איך ווייס נישט אויב די קודש קוריקולעם איז אנדערש מיט סיי וואס פון למשל די אארטס מהלך ביי ישיבות גדולות

[הדסים]

די יעצטיגע טענה איז נישט אז "איך לערן דיינע סובדזשעקטס, והא ראי' איך האב סייענס אין די גמרא".

די טענה איז יעצט אז "איך דארף נישט לערנען דיינע סובדזשעקטס, ווייל פעלדער האט געזאגט אז די גמרא קען זיין אנשטאט".

וואס הייסט, פעלדער זאגט אז מ'קען יא יוצא זיין די לימודים אויף אידיש?

אזוי שרייבט דאך בארשאוו קלאר אין געריכט

דאס מיינט אז היינט וואלט קודש קוריקולום דורכגעגאנגען?
פארוואס בעצם דארף עס נאכאמאל גיין אין געריכט אויב איך געדענק גוט האט דער ריכטער דעמאלט געזאגט אז ס'קומט בעצם נאך די פארלאנגען נאר ס'דארף זיין אין ענגליש, איז אויב כהיום איז דער געזעץ געטוישט קען מען עס נישט תיכף ניצן?

[פ. לאקס]

וואס הייסט, פעלדער זאגט אז מ'קען יא יוצא זיין די לימודים אויף אידיש?

אזוי שרייבט דאך בארשאוו קלאר אין געריכט

דאס מיינט אז היינט וואלט קודש קוריקולום דורכגעגאנגען?
פארוואס בעצם דארף עס נאכאמאל גיין אין געריכט אויב איך געדענק גוט האט דער ריכטער דעמאלט געזאגט אז ס'קומט בעצם נאך די פארלאנגען נאר ס'דארף זיין אין ענגליש, איז אויב כהיום איז דער געזעץ געטוישט קען מען עס נישט תיכף ניצן?

ער קלאגט דאך אז די קאמישינער איגנארירט די געזעץ

[222555]

למשל: איך דארף נישט לערנען מיט די קינדער אז ווען איינער זאגט דיר עפעס גלייב עס נישט אן קיין באווייז, נאר זוך אפיר די יסוד דערפון, ווייל ווען איך לערן מיט זיי גמרא, און זיי האלטן מיט וויאזוי די גמרא ברענגט ראיות, פירכות, און צדדים צו יעדע זייט, פארשטייען זיי אטאמאטיש די קאנצעפט.

וואס הייסט זאגסט אויך אז מדארף נישט אלעס גלייבן?
נאר יעצט וועסטו מוזן ענטפערן אז אוודאי רעדט מען נישט פון זאכן וואס מיר גלייבן אלס אמונה ווייל דאס איז דאך אמונה אפילו מען פארשטייט נישט אלא מאי מיינט עס נאר מזאל דיר נישט קענען פארקויפן באפקעס ווי לב טהור וכדומה
נו ווער זאגט אז קודש קעריקעלעם האט געזאגט אנדערש? אפשר יא איך פרעג נאר

[הלבלר בקולמסו]

די קודש קוריקעלעם האט געפאוקעסט אויף די חלק פון "קריטיקל טינקינג", וואס דאס שטייט אין די פעלדער אמענדמענט אז דארף נעמען אין חשבון די "גאנצע קוריקעלעם".

און אויף דעם זענען זיי איבערגעגאנגען וויאזוי די זעלבע "לערנינג סטאנדארטן" וואס די אלגעמיינע פובליק שולעס פארלאנגט אין זייערע לימודים, אויפבויען די סקילס פון זייערע תלמידים, בויט מען אויף ביי אלגעמיינע סדרי הלימוד אין ישיבות, און מען דערגרייכט די זעלבע צילן.
(וואס דאס איז געווען דער גאנצער געדאנק דערפון, אז היות די אלגעמיינע פובליק שולע, פאוקעסט כהיום מער אויף צו בויען די כלים פון הבנה, ענדערש ווי איינ'חזר'ן די עצם לימודים, מילא די סארט זאכן טוט מען פונקט אזוי דורכאויס לימודי קודש).

משא"כ בארשעוו ברענגט אריין סייענס און מאטעמאטיקס, וואס שטייט קלאר אין די פעלדער אמענדמענט אז ס'דארף זיין אויף ענגליש, און צווישן מיר און דיר, איז זייער שווער צו זאגן אז מ'זאל יוצא זיין די "סאבזשעקטס" מיט דעם.

[הלבלר בקולמסו]

בקיצור,

דו פרעגסט א באמבערדיגע קשיא, און לכבוד דעם שטעלסטו אוועק געוואלדיגע "אלא מאי"...

און ווען איך הייב פרעגן אפשר איז דיין 'אלא מאי' בכלל נישט ריכטיג, שטעלסטו אוועק אולטימאטומס, מיט תנאים און פארלאנגען. און איך מוז פאלן פאר דעם....

מיר קענען שוין גוט דעם מהלך פון הרב -----,
און פון ה'עסקן' ------- וואס האט געשיקט די אימעילס פאר -----.
וזה דרכם כסל למו.

[חיים יוסף]

קודש איז דורכגעפאלן ביים Education department אדער ביי א ריכטער?
אויב ביי א ריכטער אלץ וועלכע טענות?

[פ. לאקס]

קודש איז דורכגעפאלן ביים Education department אדער ביי א ריכטער?
אויב ביי א ריכטער אלץ וועלכע טענות?

ביים דעפארטמענט

[חיים יוסף]

קודש איז דורכגעפאלן ביים Education department אדער ביי א ריכטער?
אויב ביי א ריכטער אלץ וועלכע טענות?

ביים דעפארטמענט

איז עס נישט קיין שום ראי צום יעצטיגע נושה
אפשר קען מען עס אפילו ניצן אין געריכט צו ווייזען אז זיי זענען נישט דא צו ארבעטן מיטן געזעץ

[פארטריבן]

ס'איז נישט די הקדמה, ס'איז די יסוד וואס דו ווילסט נאכקומען
צי דו ווילסט נאכקומען אלע לימודים 'לויט' וויאזוי די רעגירונג פארלאנגט, וואס דאן איז נישט מעגליך צו רעכענען די געהעריגע לימודי קודש פאר סייענס, נאר אויב מען פארדרייט די לימודי קודש צו א סעקולארע לימוד רח"ל (קודש קוריקולום)
אדער אז איך זוך בכלל נישט נאכצוקומען פונקטליך וויאזוי די גוי לערנט סייענס, נאר אז דאס וואס מען טרעפט אין די לימודי קודש אביסל עניני סייענס זאל זיין גענוג יוצא צו זיין די געזעץ

פון וואו זעהט מען אז פערלס ביי קודש קעריקעלעם האט געוואלט דייקא טוישן לימודי קודש צי סעקעלארע לימוד אפשר האבן זיי געוואלט נאר טרעפן אין די לימודי קודש די זעלבע ווי בארשעוו?
כווייס אז בכלליות האבן זיי געוואלט טוישן אונזערע לימודים צי מאדערן וואס דאס איז א חורבן סיי מצד נאכגעבן אביסל פאר די רשעים אדער רעגירונג און סיי מצד אידישקייט אבער דאס אז זייער קודש קעריקעלים איז געווען קלאר ווי ווי איר שרייבט אין חלק א' נישט ווי חלק ב' בין איך נישט אזוי קליפ קלאר

איז דא ערגעץ ווי מקען זעהן זייער קודש קעריקעלעם?

די קודש קוריקולום איז אויסגעשטעלט זייט ביי זייט צוצושטעלן די הייליגע תורה צו די 'רעגירונג סטאנדארטן', און זיי ווייזן אן פונקטליך ביי יעדע שטיקל לימוד פון חומש, משניות, גמרא צי וועלכע פון די טריפה'נע 'רעגירונג סטאנדארטן' אין סייענס און סאושעל סטאדיס עס איז צוגעשטעלט.
דאס איז גאר ווייט און אנדערש פון דעם וואס בארשאוו האט געטוהן, אין בארשאוו'ס פאפירן וועסטו נישט טרעפן צוגעצייכנט קיין איינע פון די ניו יארק סטעיט (קאמאן קאור\נעקסט זשענערעישאן) לערנינג סטאנדארטן.

[מיטב הגיון]

די קודש קוריקעלעם האט געפאוקעסט אויף די חלק פון "קריטיקל טינקינג", וואס דאס שטייט אין די פעלדער אמענדמענט אז דארף נעמען אין חשבון די "גאנצע קוריקעלעם".

און אויף דעם זענען זיי איבערגעגאנגען וויאזוי די זעלבע "לערנינג סטאנדארטן" וואס די אלגעמיינע פובליק שולעס פארלאנגט אין זייערע לימודים, אויפבויען די סקילס פון זייערע תלמידים, בויט מען אויף ביי אלגעמיינע סדרי הלימוד אין ישיבות, און מען דערגרייכט די זעלבע צילן.
(וואס דאס איז געווען דער גאנצער געדאנק דערפון, אז היות די אלגעמיינע פובליק שולע, פאוקעסט כהיום מער אויף צו בויען די כלים פון הבנה, ענדערש ווי איינ'חזר'ן די עצם לימודים, מילא די סארט זאכן טוט מען פונקט אזוי דורכאויס לימודי קודש).

משא"כ בארשעוו ברענגט אריין סייענס און מאטעמאטיקס, וואס שטייט קלאר אין די פעלדער אמענדמענט אז ס'דארף זיין אויף ענגליש, און צווישן מיר און דיר, איז זייער שווער צו זאגן אז מ'זאל יוצא זיין די "סאבזשעקטס" מיט דעם.

Wrong

קודם עקסזיסטירט נישט אזא מין דאקומענט קודש קוריקולעם, עס איז פארהאן א קודש קוריקולעם מעפינג.

די קודש קוריקולעם מעפינג האט יא גע'פאוקוס'ט אויף די 4 קאור סובזשעקטס וואס איז שוין אנגענומען פאר לאנגע יארן, אלס די עיקר סובדזשעקטס פון עדיוקעישאן.

און אזוי אויך די בארשאוו בריוו, האט גע'פאוקוס'ט אויף די 4 קאור סובדזשעקטס נוסח פעלדער, די חילוק איז נאר, אז די קודש קוריקולעם מעפינג איז סך מער דעטאלירט.

דער פראבלעם איז נאר אז סיי די קודש קוריקולעם מעפינג און סיי דער בארשאוו בריוו זענען ביידע נישט ספעציפיש איבער א געוויסע מוסד'ס לערן פראגראם, נאר אן אלגעמיינע איבערזיכט וויאזוי עס גייט צו אין רוב מוסדות, דער חילוק איז נאר אז אין דער צייט וואס דער קודש קוריקולעם מעפינג איז געשריבן געווארן טאקע אלס אן אלגעמיינע איבערזיכט, איז אבער דער בארשאוו בריוו צום קאמישאנער געשריבן געווארן ביים פארטרעטן א ספעציפישן מוסד, און פארפעלט צו צייגן אדער דערקלערן וואוו און ווען און וויאזוי און אויב בכלל מען לערנט דאס אין יענעם ספעציפישע מוסד, אנדערש ווי דער אזויגערופענער סעקולארע פראגראם אין דעם מוסד וואס איז געווען מער דעטאלירט וועלכער בוך און אין וועלכער גרעיד עס ווערט געלערנט.

דאס האט געפירט אז דער קאמישאנער האט דאס געקענט אפווארפן אהן דארפן אריינגיין צו זיי נעמען דאס בעצם אהן צו נישט.

[תינוק הבורח]

ס'איז נישט די הקדמה, ס'איז די יסוד וואס דו ווילסט נאכקומען
צי דו ווילסט נאכקומען אלע לימודים 'לויט' וויאזוי די רעגירונג פארלאנגט, וואס דאן איז נישט מעגליך צו רעכענען די געהעריגע לימודי קודש פאר סייענס, נאר אויב מען פארדרייט די לימודי קודש צו א סעקולארע לימוד רח"ל (קודש קוריקולום)
אדער אז איך זוך בכלל נישט נאכצוקומען פונקטליך וויאזוי די גוי לערנט סייענס, נאר אז דאס וואס מען טרעפט אין די לימודי קודש אביסל עניני סייענס זאל זיין גענוג יוצא צו זיין די געזעץ

פון וואו זעהט מען אז פערלס ביי קודש קעריקעלעם האט געוואלט דייקא טוישן לימודי קודש צי סעקעלארע לימוד אפשר האבן זיי געוואלט נאר טרעפן אין די לימודי קודש די זעלבע ווי בארשעוו?
כווייס אז בכלליות האבן זיי געוואלט טוישן אונזערע לימודים צי מאדערן וואס דאס איז א חורבן סיי מצד נאכגעבן אביסל פאר די רשעים אדער רעגירונג און סיי מצד אידישקייט אבער דאס אז זייער קודש קעריקעלים איז געווען קלאר ווי ווי איר שרייבט אין חלק א' נישט ווי חלק ב' בין איך נישט אזוי קליפ קלאר

איז דא ערגעץ ווי מקען זעהן זייער קודש קעריקעלעם?

די קודש קוריקולום איז אויסגעשטעלט זייט ביי זייט צוצושטעלן די הייליגע תורה צו די 'רעגירונג סטאנדארטן', און זיי ווייזן אן פונקטליך ביי יעדע שטיקל לימוד פון חומש, משניות, גמרא צי וועלכע פון די טריפה'נע 'רעגירונג סטאנדארטן' אין סייענס און סאושעל סטאדיס עס איז צוגעשטעלט.
דאס איז גאר ווייט און אנדערש פון דעם וואס בארשאוו האט געטוהן, אין בארשאוו'ס פאפירן וועסטו נישט טרעפן צוגעצייכנט קיין איינע פון די ניו יארק סטעיט (קאמאן קאור\נעקסט זשענערעישאן) לערנינג סטאנדארטן.

נישט ריכטיג.

[פארטריבן]

קודם עקסזיסטירט נישט אזא מין דאקומענט קודש קוריקולעם, עס איז פארהאן א קודש קוריקולעם מעפינג.

וואס איז די חילוק פון 'קודש קוריקולום' צו 'קודש קוריקולום מעפינג'? איז עס א גרעסערע חילוק ווי צווישן 'עקוויוועלענט' און 'סאבסטענשאל עקוויוועלענט'?
איך האב גראדע געזעהן מיט מיינע אויגן די קודש קוריקולום מעפינג 'דאקומענט'.

די קודש קוריקולעם מעפינג האט יא גע'פאוקוס'ט אויף די 4 קאור סובזשעקטס וואס איז שוין אנגענומען פאר לאנגע יארן, אלס די עיקר סובדזשעקטס פון עדיוקעישאן.

WRONG
עס האט נישט סתם גע'פאוקוס'ט אויף די 4 סאבזשעקטס, נאר עס איז ביסודו אוועעקגעשטעלט צו ווייזן זייט ביי זייט וויאזוי מען קען אין די חומש-משניות-גמרא (ח"ו) נאכקומען די טריפה'נע 'רעגירונג סטאנדארטן' פון ניו יארק סטעיט, (וואס זיי האבן אין די לעצטערע יארן אדאפטירטע די טריפה'נע נעקסט זשענערעשאן סטאנדארטן).

און אזוי אויך די בארשאוו בריוו, האט גע'פאוקוס'ט אויף די 4 קאור סובדזשעקטס נוסח פעלדער, די חילוק איז נאר, אז די קודש קוריקולעם מעפינג איז סך מער דעטאלירט.

WRONG
דער בארשאוו בריוו האט בכלל נישט גע'פאוקוס'ט אויף די סאבזשעקטס 'נוסח פעלדער',
אין זיין בריוו ווען ער ברענגט משלים פון די לימודי קודש וועסטו נישט זעהן אנגעצייכנט קיין איינע פון די פעלדער סקיללס וואס זענען אויסגערעכנט אינעם פעלדער אמענדמענט

Felder Skills.jpg (239 KiB) געזען געווארן 420 מאל

און איך בין טאקע נייגעריג וויאזוי בארשאוו וועט דאס פארענטפערן, אויב די אלע סקיללס זענען פארלאנגט לויטן פעלדער געזעץ.

דער חילוק איז נאר אז אין דער צייט וואס דער קודש קוריקולעם מעפינג איז געשריבן געווארן טאקע אלס אן אלגעמיינע איבערזיכט, איז אבער דער בארשאוו בריוו צום קאמישאנער געשריבן געווארן ביים פארטרעטן א ספעציפישן מוסד,

WRONG
די קודש קוריקולום מעפינג איז אויך געשריבן געווארן ביים פארטרעטן אלע ספעציפישע מוסדות וואס זענען געווען אונטער די יאפפע"ד קלאגע, און די ניו יארק סיטי עדיוקעשאן דעפארטמענט האט דאס טאקע גענוצט אלץ חלק פון די באווייזן ביים אריינגעבן זייער באריכט בשנת תשפ"ג (באקאנט אלץ די JUNE 30 '23 רעקאמענדעשאן) פאר די סטעיט אויף די אלע 18 מוסדות, און זיי האבן דארט קאפירט די קוריקולום מעפינג 'דאקומענט' באזונדער פאר יעדע איינציגע פון די 18 מוסדות.

[פ. לאקס]

אריין צו האקן אינמיטן די טענה'רייען, איך זע אז א פרישער אדוואקאט ראבערט ספאלזינא איז איינגעשריבן געווארן אלץ אדוואקאט פאר די מוסדות

[פ. לאקס]

WRONG
דער בארשאוו בריוו האט בכלל נישט גע'פאוקוס'ט אויף די סאבזשעקטס 'נוסח פעלדער',
אין זיין בריוו ווען ער ברענגט משלים פון די לימודי קודש וועסטו נישט זעהן אנגעצייכנט קיין איינע פון די פעלדער סקיללס וואס זענען אויסגערעכנט אינעם פעלדער אמענדמענט

Felder Skills.jpg

און איך בין טאקע נייגעריג וויאזוי בארשאוו וועט דאס פארענטפערן, אויב די אלע סקיללס זענען פארלאנגט לויטן פעלדער געזעץ.

וואס איז דאס?

[פ. לאקס]

אריין צו האקן אינמיטן די טענה'רייען, איך זע אז א פרישער אדוואקאט ראבערט ספאלזינא איז איינגעשריבן געווארן אלץ אדוואקאט פאר די מוסדות

איך זע ער איז אכט יאר געווען א ריכטער אין ניו יארק סטעיט, פינף דערפון אויפן אפעלאט געריכט, און איז נאמינירט געווארן צום קאורט אוו אפיעלס (אבער כ'מיין אז נישט אנגעקומען אהין)