אידטיש

מיר גריצלט געפערליך די נאמען קאסא-גראנדע.
פארוואס נישט רופן דאס פלאץ גראנדע?
העכסטנס אויפן צעטל קען מען שרייבן ק. גראנדע.

שטעל דיר פאר אויב די אונגארישע אידן וואלטן גערופן די שטעט מיט די פולע נאמען, אייערע ציינער וואלט שוין לאנג ארויסגעפאלן.

מסתמא כ'האב נישט קיין צייט פאר לאנגע טענה'רייען, אבער אייערע פאקטן זענען נישט ריכטיג. 1. די לשכה האט נישט געהאט קיין פלאץ פאר מאדערן-ארטארדאקסישע רבנים נוסח דייטשלאנד, ממילא זענען זיי געבליבן שטאטוסקוו. זאגן אז די לשכה האט מקבל געווען יעדע ארטארדאקסישע קהילה איז שקר. דער מחנה חיים און דער מילי דאבו...

און וואס נאך מ'האט שוין גערעדט פון די נושא אויבן. די סיבא פארוואס דער מהר"ם שיק האט געהאלטן אז מ'דארף זיך טיילן פון זיי איז ווייל עס מאכט שוואך די גאנצע מערכה. קוק שו"ת מהר"ם שיק סימן שו און בעיקר סימן שז. אבער למעשה איז די איסור נישט נתפשט געווארן אזוי שטארק פון אנפאנג, און הרבנים ה...

חצקל משמש האט געשריבן: ↑דינסטאג יאנואר 27, 2026 11:42 am

ChatGPT האט געשריבן: ↑דינסטאג יאנואר 27, 2026 11:40 am

חצקל משמש האט געשריבן: ↑דינסטאג יאנואר 27, 2026 11:25 am

די הנהלה האט שוין געשריבן אז דארט איז נישט קיין לב טהור טעמע

לב טהור איז נאר אפן ע''פ הוראות הגאון חיד''ו, מאי שנא? חידו'ס דעת תורה איז נישט גילטיג נאר ביי לב טהור?

אז די הנהלה וועט באקומען אן הוראה איז א אנדערע נידון.

למעשה האט מען באקומען א הוראה, אדער סתם געטוישט מיינונג?

דריי נאטיפיקאציעס אין אלקותו האבן מיר נישט געפירט אין ערגעץ, כ'געדענק נאר נישט וואס כ'האב געשריבן... מ'האט געמעקט מיין מעשה וואס כ'האב דערציילט פון אנטווערפן, און אלע תגובות וואס האבן נאכגעפאלגט, אינקלודינג דיינס. כ'האב שוין אנגעפרעגט א אחראי, ער טענה'ט אז ס'איז א פערזענליכע סטארי מיט א משפחה און א...

קוקט מיר אויס א חידוש, ווייל וואס איז דער צדוקי שולדיג אז דאס האבן זיינע רביס אים גפרעדיגט? אזוי האט מען אים געלערנט, איר האט א מקור צו די קאנצעפט? א מחלוקת ראשונים ביי בן המשומדת, עיי"ש. שכח. אז דו פארשטייסט נאכאלץ נישט פרעג דיין מגי"ש... :D דער רמ"א פסק'נט (יוד" סימן קנ"ט...

בענין די שיטה פון די אונגארישע רבנים, אסאך האבן געהאלטן אז אפילו ס'איז בכלל נישט געווען קיין הלכה'דיגע קידושין דארף מען חושש זיין אלץ אין אדם עושה בב"ז. קוק און די מאמר פון גאלדהאבער געדרוקט אין די נייע לבושי מרדכי חלק אה"ע. ר' משה אין די צוויי תשובות באווארנט דאס אויך און ער שמועסט אויס ...

פארפאלן, די קעפל על דא ועל הא האט נישט קיין ריפלעיסמענט. מען דארף אבער אן עקסטערע פאר תורה'דיגע זאכן. טעמע: "אלקותו" בקהל חסידים?! איר ווייסט אז עובדה ידענה פון היינטיגע צייטן אז די אונגארישע היימישע רבנים האבן פה אחד מתיר געווען א ממזרת וועלכע איז געבוירן פון א צווייטע מאן על סמך אז די ע...

פארוואס הייסט א בת קול א בת קול? איז תוספות מסביר אז מען הערט נישט די קול וואס קומט ארויס פון הימל, נאר די קול וואס קומט ארויס פון די קול (כעין ווידערקול). וז"ל התוספות (סנהדרין יא. ד"ה בת קול): בת קול יש אומרים שלא היו שומעין קול היוצא מן השמים אלא מתוך אותו קול יוצא קול אחר כמו פעמים שא...

פאר סאם ריזאן האב איך יעצט אריינגעקלאפט אין די נושא, און איך שעהם מיר מיט וואס איך האב געשריבן דאן. אוודאי איז דער מהרי"ל א ראשון. נישטא קיין שום סיבה זיך צו שעמען פאר'ן שרייבן עפעס וואס די זעלבע שרייבן דער כנסת הגדולה (הלכות טריפה סימן מ"ג אות י"ב), דער ט"ז (יו"ד סי' ע&quo...

זיי וועלן זיך אויך גיכער דינגען אויף א ריב"ש ווי א רשב"א. און אויף א רשב"א ווי אויף רש"י און דער רי"ף... פארט אבער איז דא א חילוק צווישן ראשונים און אחרונים. (חוץ אפשר דער רמ"א גייט יא גאר שטארק מיט'ן מהרי"ל, ווארשיינליך צוליב זיין שטארקע קפידה אויף מנהג.) די שאלה...

דו פרעגסט אויב דער מהרי"ל איז א אחרון, אדער פארוואס ער איז א אחרון? ווער האט אים געגעבן א נאמען אחרון? ביי מיר איז ער אייביג געווען פאררעכנט אלץ די לעצטע ראשונים. פאר סאם ריזאן האב איך יעצט אריינגעקלאפט אין די נושא, און איך שעהם מיר מיט וואס איך האב געשריבן דאן. אוודאי איז דער מהרי"ל א רא...

גור גור הפכו לשוואנצנות.jpg אינו דומה כלל וכלל. באלד וועט איר זאגן אז ספר נועם אלימלך איז עבודה זרה בשיתוף. פיין. דאס איז בעסער? הרב ישראל פנחס גוטסמן א ווארט! דער רבי - דאס איז דער אייבישטער! משה רבינו האט געזאגט נאכ'ן חטא העגל "מי לה' אלי", ער האט נישט געזאגט מי לה' יבוא אלי, יגיע אלי, ...

נעכטן אנקומענדיג צו מנחה איז הר"ר משה סעבאג ערשיטערט געווארן צו טרעפן צוויי קליינע פרייע הינט אין חצר ביהמ"ד, ווי זיי ראנגלען זיך מיט די טשיקענס פון די תלמוד תורה, ר' משה האט אנגעכאפט א קנאות, זיך נישט דערשראקן פון די הינט, נאר זיי גלייך פארטריבן פון שטח. נאכ'ן זיך בארואיגן האט ער איבערגע...

גור

אויכעט, אין 7-11 געשעפט אין מאנסי איז דא קאפי און ’אויכעט’ כשרע מילך באטלעך וואס אסאך היימישע אידן נוצן. כפי ידיעתי אויב איז די באטל אפן און עס איז ברשות פון א גוי, אין אזא פאל קען מען דאס נישט טרינקען מער. מצד שני, אידן טרינקען דאס, ווילסט מיר זאגן אז ממש מען ווערט נכשל מחמת חיסרון ידיעה? יתכן. וו...

ביטע מעלדן אין פריוואט פארן מעקן און פארוואס.
יש"כ.

הרב @מסתמא אז איר לייגט מעג איך אויך לייגן פון מיינע ארכיוון.

כ'וואלט מכיר טוב געווען אויב דו קענסט צוצייכענען מקורות אז מען האט שוין געוואוינט דארט מימי חז''ל. די ערשטע און עלסטע מקום ווי אידן האבן געוואוינט גלייך לאחר החורבן, איז געווען איטאליע - רוים. דארט זענען אנגעקומען די מתקני "והוא רחום" וואס מען זאגט מאנטאג און דאנערשטאג. די סיבה דערצו איז ...

אבער אין אשכנז איז איטאליא לכאורה די עלסטע, גאנץ מעגליך פון תקופת בית שני. אידן פלעגן כסדר פארן קיין רוים פאר שתדלנות ביים קעניג אדער האנדל. נאכן חורבן האט טיטוס הרשע וחילו געברענגט אומצאליגע אידן קיין איטאליע, צווישן זיי די מתקני ''והוא רחום'' איטאליע איז אויך נכלל אין די נחותי ימא וועלכע זענען גע...

די ראב''ד ברענגט די מעשה פון די ארבעה שבויים, ע''כ וואס די הייינטיגע היסטארער טראכטן איז ביי מיר נישט מעלה און מוריד. ריכטיג אז אין ספרד אין שוין געווען א אידישע ישוב. נאר אן קיין תורה - הלכות גדולות לבני אספמיא איז אהין געשיקט געווארן ווי זיי זאלן קענען נאכקוקן הלכות אן קענען ש''ס. די ארטיגע רב הא...

גערעכט. קוק די הקדמה אינעם ספר הסמ”ג לרבינו משה מקוצי וואו ער שרייבט ממש אזוי דארטן. לדבריו איז די עיקר מסורת ישראל פון בבל. אן אלטע מחלוקת נאך מזמן חז"ל אויב מציון תצא תורה אדער בבל איז שטערקער. בזמן רב יהודאי גאון איז אויך געווען אויף דעם א גרויסע מערכה עי' פירקוי בן באבוי. ביז די ניצחון ה(כ...

יהדות אשכנז וספרד איז הערשט צושטאנד געקומען נאכן חורבן ישיבת בבל, ווען "פונקט" דעמאלטס איז געווען די פר' ארבעה שבויים, וואס האבן צושפרייט תורה איבער די וועלט. די פיר זענען אויך געווען געקומען פון בארי איטאליע. צו זאגן אז די ארבה שבויים האבן קובע געווען די אנדערע ישובים איז נישט קראנט לכאו...

איטאליע איז עלטער ווי בבל? בבל איז מימי גלות יכניה גערעכט. קוק די הקדמה אינעם ספר הסמ”ג לרבינו משה מקוצי וואו ער שרייבט ממש אזוי דארטן. לדבריו איז די עיקר מסורת ישראל פון בבל. אן אלטע מחלוקת נאך מזמן חז"ל אויב מציון תצא תורה אדער בבל איז שטערקער. בזמן רב יהודאי גאון איז אויך געווען אויף דעם א ...