"טועמיה" - וועכנטליכע אויסגאבע דורך חסידי סאטמאר (מהרי"י)

[דעת קדשי]

מיינסט צו זאגן אפי‘ רבינו ז‘‘ל איז געגאנגען די לבוש,
יא, לכאורה שבת איז ער געגאנגען סטראקעס..

שנת תש"ו איז ער געגאנגען מיטן לבוש (נישט געדינט דעמאלטס אין די עדה)
אבער די שפעטערע באזוכן האט ער לויט מיין ידיעה נישט געטראגן די לבוש בשעת די באזוכן כאטש ער האט געדינט אלס גאב"ד ירושלים

זעהט אויס אז דעים רבי'ן האט מען מוחל געווען,

דער וואס האט מוחל געווען דעם רבי'ן ז''ל קען מוחל זיין יעצט אויך...

[אנעקדאט]

הגה"צ בעל תשובות והנהגות שליט"א,
גייט א קאפטן שבת?
מען קען זיין א ירושלימער רב אן אנטיהן די לבוש?

כ'בין נישט זיכער אז גיין מיט א קאפטן איז פון די תנאים צו ווערן גאב"ד. וואס כ'ווייס זיכער איז אז צו ווערן גאב"ד דארף מען ווערן אויפגענומען דורך די הנהלת העדה, עפעס וואס איז דערווייל נאכנישט געשען.

אבער אינ'ם עקא טשעמבער איז גאר מאדנע אז מ'שרייבט נישט גאב"ד.

בארואיגט אייך.

יעדער ווייסט אז די הנהלה האט נישט געהאט קיין "פיינעל" אפשטימונג אויף קיין התמנות צוליב עפעס וואס איז דארט פארגעקומען. אבער, אין סאטמאר (מהר"א) האט מען ארויפגעלייגט דעם טיטל גאב"ד. פארוואס? אה, יעדער ווייסט פארוואס. נישט דאס איז די נושא.

למעשה זייט דעמאלס איז נישטא מער דער טיטל ראב"ד, נאר מרא דערעא קדישא וכדו'.

אפילו בי"ד אליינס לייגט דעם נאמען פונעם גאב"ד אין צענטער במקום חתימת הגאב"ד, און שרייבט נישט ראב"ד. דער טיטל עקזיסטירט מער נישט אין פאקט, אפגעזען צו דו האלטסט ס'איז א מעלה אדער א חסרון.

יעצט, אויב אין דער בלאט פארשטייט יעדער אז ביי זיי איז דער טיטל געווארן "גאב"ד", קלוג צי נישט, מסכים צי נישט, דאס איז זייער מהלך, און זיי זענען שוין בכלל נישט קיין בן יחיד, אסאך האבן שוין אזוי געשריבן, איז אבער אין מיינע אויגן גאר מאדנע און לאכעדיג פארוואס אין איד/טועמי' איגנארירט מען דעם פאקט אז די טיטל ראב"ד עקזיסטירט מער נישט. אין ערגעץ. מען האלט זיך פעסט ביי ראב"ד... פאר וועלכע סיבה איגנארירסטו די מציאות? וויאזוי איז מען עס מסביר? איך פארלאנג נישט צו שרייבן גאב"ד. שרייב פלעין ווי יעדן איינעם.

אין קורצן, יעדער פארשטייט פארוואס איינער שרייבט גאב"ד, אפילו די האלטסט אז נישט. כ'ווייס נישט צו איינער קען מיר מסביר זיין פארוואס מ'שרייבט ראב"ד ווען ס'איז נישט.

קוקט מיר אויס ווי דו ביסט נישט באהאוונט אין די מעשה דא, און דו ביסט אביסל צומישט, וועל איך דיר פארציילן אביסל וואס איז פארגעקומען.

נאכן פטירה פונעם גאב"ד בעל שערי טובי' זצ"ל, איז געווען א חלוקי דעות צווישן די בני העדה החרדית אויב מ'זאל אויפנעמען דעם ראב"ד הגר"מ שטערנבוך פאר גאב"ד, און רוב ערוועלטע זענען נישט איינגעגאנגען דערויף.

פארשטייט זיך אז היות ביז אהער אין די פארלאפענע יארן האט מען נאכן פטירה פון א גאב"ד יא אויפגענומען דעם ראב"ד אלס גאב"ד, האט מען נישט אויפגענומען א צווייטן. (שמעתי אז מאנכע האב יא געוואלט אויפנעמען א צווייטן, האדמו"ר מדושינסקיא)

א צייט שפעטער איז געקומען א גאסט רעדנער אין ארה"ק, א גרויסער אנערקענטער גאון און ראש ישיבה, און ער האט ביי א דרשה זיך אויסגעדרוקט אויף הגר"מ אז "ירושלים האט א רב!".

יעדער האט פארשטאנען אז - חוץ פון דעם אז די ווערטער באדייטן נישט קיין הכתרה (הרה"ק מסאטמאר האט זיך אויך אויסגעדרוקט אז היינט זענען מיר בעלזא, און קיין איין סאטמארער רופט זיך נישט אלס א בעלזער) - איז דער דער ראש ישיבה בכלל נישט געשטעלט דורך קיינעם צו מכתיר זיין קיין גאב"ד, און ער האט נישט קיין ווארט איבער די ערוועלטע פון די בני העדה.

אבער היות אסאך האבן יא געוואלט האבן הגר"מ אלס גאב"ד, און דא האבן זיי געטראפן אויף וואס זיך ארויפצוכאפן, האבן זיי אים אנגעהויבן עמטליך אזוי צו רופן.

יעצט, ווען א גרויסע טייל פון די בני העדה אנערקענט אז ער ווערט גערופן גאב"ד מאכט דאס אים נאכנישט פאר גאב"ד. אפילו אויב די סעקטע האלט אז ס'באלאנגט קלאר אז מען זאל אים אזוי רופן טוישט דאס נישט אטאמאטיש זיין טיטל.

אבער אזויפיל קענען זיי יא אויפטון, אז אלע נייטראלע וואס רעדן/שרייבן ברבים איבער הגר"מ וואס זיי זוכן נישט צו נעמען קיין שטעלע אין די סמאטוכע, וועלן אים מער נישט רופן אפיציעל ראב"ד היות ס'איז דא א גרויסע ציבור פון טויזענטער אידן איבער די וועלט וואס ס'וועט זיי שטערן אז מ'רופט אים אזוי. במילא ווערט ער אלעמאל גערופן מיט אנדערע טיטלען ווי 'מרא דארעא קדישא', 'בעל תשובות והנהגות', אדער סתם מיט זיין נאמען. (געוויסע האבן אויך זיכער געמאכט אז ער באקומט די טיטל 'פוסק הדור' - א טיטל מיט וואס ער איז נישט גערופו געוווארן אין גאס פארדעם.)

צום שלוס:
ער איז געקרוינט געווארן מיטן טיטל ראב"ד דורך די ערוועלטע.
ער האט דערווייל נאכנישט באקומען קיין נייע טיטל.

במילא:
די וואס ווילן זייער שטארק אז ער זאל האבן די טיטל רופן אים טאקע אזוי, הגם די ערוועלטע וואס האבן אים געקרוינט אלס ראב"ד האבן אים נאכנישט געגעבן קיין נייע טיטל. און קיינער שטערט זיי נישט.
היות די אויבנדערמאנטע פארנעמען א גרויס טייל פון די עדה, האבן זיי נאך באקומען אזויפיל, אז אויף די צעטלעך פון די עדה וועט נישט שטיין אויף אים די טיטל 'ראב"ד' וואס איז אן אפענעם סתירה צו דאס וואס זיי רופן אים 'גאב"ד'.
די וואס ווילן נישט נעמען קיין שטעלע רופן אים מיט כל מיני אנדערע טיטלען כדי נישט צו ווייזן אז זיי נעמען א זייט.
די וואס ווילן נישט אז ער זאל ווערן גאב"ד און האבן נישט קיין פראבלעם דאס צו זאגן, וועלן אים נאך רופן מיט די אריגינעלע טיטל וואס קיינער האט אים נאכנישט צוגענומען.

איך האף אז איך האב געשריבן גענוג קלאר און די וועסט קלאר ווערן.

[Think and Thank]

רבי ז"ל מ'סאטמאר וגאב"ד ים האט דאכצעך ביי רוב באזוכן אין ארה"ק נישט געגאנגן מיטן לבוש (נאכן קריג איז ער יא געגאנגן דערמיט אין ירושלים)

מיינסט צו זאגן אפי‘ רבינו ז‘‘ל איז געגאנגען די לבוש,
יא, לכאורה שבת איז ער געגאנגען סטראקעס..

שנת תש"ו איז ער געגאנגען מיטן לבוש (נישט געדינט דעמאלטס אין די עדה)
אבער די שפעטערע באזוכן האט ער לויט מיין ידיעה נישט געטראגן די לבוש בשעת די באזוכן כאטש ער האט געדינט אלס גאב"ד ירושלים

דער רבי איז קיינמאל געגאנגען די ירושלימ'ער לבוש. וואס יא, ווען ער האט געוואוינט אין א"י תש"ו האט ער זיך געלאזט מאכן א געהעריגע בעקישע פון די זעלבע סחורה וואס מען מאכט די ירושלימ'ער קאפטן. די בעקישע איז נאך דא היינט, און ס'איז א געהעריגע בעקישע נישט קיין קאפטן.
(די ירושלימ'ער קאפטן איז גענייט אינגאנצן אנדערש ווי אונזערע בעקישעס, ממש אינו דומה כלל. עס איז אייניג מיט בלויז צוויי זאכן: ביידע האבן ערמל און ביידע זענען לאנג.)

[שטייטער]

מיינסט צו זאגן אפי‘ רבינו ז‘‘ל איז געגאנגען די לבוש,
יא, לכאורה שבת איז ער געגאנגען סטראקעס..

שנת תש"ו איז ער געגאנגען מיטן לבוש (נישט געדינט דעמאלטס אין די עדה)
אבער די שפעטערע באזוכן האט ער לויט מיין ידיעה נישט געטראגן די לבוש בשעת די באזוכן כאטש ער האט געדינט אלס גאב"ד ירושלים

דער רבי איז קיינמאל געגאנגען די ירושלימ'ער לבוש. וואס יא, ווען ער האט געוואוינט אין א"י תש"ו האט ער זיך געלאזט מאכן א געהעריגע בעקישע פון די זעלבע סחורה וואס מען מאכט די ירושלימ'ער קאפטן. די בעקישע איז נאך דא היינט, און ס'איז א געהעריגע בעקישע נישט קיין קאפטן.
(די ירושלימ'ער קאפטן איז גענייט אינגאנצן אנדערש ווי אונזערע בעקישעס, ממש אינו דומה כלל. עס איז אייניג מיט בלויז צוויי זאכן: ביידע האבן ערמל און ביידע זענען לאנג.)

נישט אין תש"ו, נאר אין די שפעטערע יארן ווען ער האט שוין געדינט אלס גאב"ד.
און אין א סייד נאוט, הגאב"ד בעל שערי טובי' איז רוב יארן 'נישט' געגאנגען מיטן קאפטן (אפשר וועגן דעם האט מען נישט געדארפט אויפנעמען א גאב"ד ווען ער איז אוועק, ווייל ער איז אויך נישט געווען...)

[דער תהלים איד]

כ'בין נישט זיכער אז גיין מיט א קאפטן איז פון די תנאים צו ווערן גאב"ד. וואס כ'ווייס זיכער איז אז צו ווערן גאב"ד דארף מען ווערן אויפגענומען דורך די הנהלת העדה, עפעס וואס איז דערווייל נאכנישט געשען.

אבער אינ'ם עקא טשעמבער איז גאר מאדנע אז מ'שרייבט נישט גאב"ד.

בארואיגט אייך.

יעדער ווייסט אז די הנהלה האט נישט געהאט קיין "פיינעל" אפשטימונג אויף קיין התמנות צוליב עפעס וואס איז דארט פארגעקומען. אבער, אין סאטמאר (מהר"א) האט מען ארויפגעלייגט דעם טיטל גאב"ד. פארוואס? אה, יעדער ווייסט פארוואס. נישט דאס איז די נושא.

למעשה זייט דעמאלס איז נישטא מער דער טיטל ראב"ד, נאר מרא דערעא קדישא וכדו'.

אפילו בי"ד אליינס לייגט דעם נאמען פונעם גאב"ד אין צענטער במקום חתימת הגאב"ד, און שרייבט נישט ראב"ד. דער טיטל עקזיסטירט מער נישט אין פאקט, אפגעזען צו דו האלטסט ס'איז א מעלה אדער א חסרון.

יעצט, אויב אין דער בלאט פארשטייט יעדער אז ביי זיי איז דער טיטל געווארן "גאב"ד", קלוג צי נישט, מסכים צי נישט, דאס איז זייער מהלך, און זיי זענען שוין בכלל נישט קיין בן יחיד, אסאך האבן שוין אזוי געשריבן, איז אבער אין מיינע אויגן גאר מאדנע און לאכעדיג פארוואס אין איד/טועמי' איגנארירט מען דעם פאקט אז די טיטל ראב"ד עקזיסטירט מער נישט. אין ערגעץ. מען האלט זיך פעסט ביי ראב"ד... פאר וועלכע סיבה איגנארירסטו די מציאות? וויאזוי איז מען עס מסביר? איך פארלאנג נישט צו שרייבן גאב"ד. שרייב פלעין ווי יעדן איינעם.

אין קורצן, יעדער פארשטייט פארוואס איינער שרייבט גאב"ד, אפילו די האלטסט אז נישט. כ'ווייס נישט צו איינער קען מיר מסביר זיין פארוואס מ'שרייבט ראב"ד ווען ס'איז נישט.

קוקט מיר אויס ווי דו ביסט נישט באהאוונט אין די מעשה דא, און דו ביסט אביסל צומישט, וועל איך דיר פארציילן אביסל וואס איז פארגעקומען.

נאכן פטירה פונעם גאב"ד בעל שערי טובי' זצ"ל, איז געווען א חלוקי דעות צווישן די בני העדה החרדית אויב מ'זאל אויפנעמען דעם ראב"ד הגר"מ שטערנבוך פאר גאב"ד, און רוב ערוועלטע זענען נישט איינגעגאנגען דערויף.

פארשטייט זיך אז היות ביז אהער אין די פארלאפענע יארן האט מען נאכן פטירה פון א גאב"ד יא אויפגענומען דעם ראב"ד אלס גאב"ד, האט מען נישט אויפגענומען א צווייטן. (שמעתי אז מאנכע האב יא געוואלט אויפנעמען א צווייטן, האדמו"ר מדושינסקיא)

א צייט שפעטער איז געקומען א גאסט רעדנער אין ארה"ק, א גרויסער אנערקענטער גאון און ראש ישיבה, און ער האט ביי א דרשה זיך אויסגעדרוקט אויף הגר"מ אז "ירושלים האט א רב!".

יעדער האט פארשטאנען אז - חוץ פון דעם אז די ווערטער באדייטן נישט קיין הכתרה (הרה"ק מסאטמאר האט זיך אויך אויסגעדרוקט אז היינט זענען מיר בעלזא, און קיין איין סאטמארער רופט זיך נישט אלס א בעלזער) - איז דער דער ראש ישיבה בכלל נישט געשטעלט דורך קיינעם צו מכתיר זיין קיין גאב"ד, און ער האט נישט קיין ווארט איבער די ערוועלטע פון די בני העדה.

אבער היות אסאך האבן יא געוואלט האבן הגר"מ אלס גאב"ד, און דא האבן זיי געטראפן אויף וואס זיך ארויפצוכאפן, האבן זיי אים אנגעהויבן עמטליך אזוי צו רופן.

יעצט, ווען א גרויסע טייל פון די בני העדה אנערקענט אז ער ווערט גערופן גאב"ד מאכט דאס אים נאכנישט פאר גאב"ד. אפילו אויב די סעקטע האלט אז ס'באלאנגט קלאר אז מען זאל אים אזוי רופן טוישט דאס נישט אטאמאטיש זיין טיטל.

אבער אזויפיל קענען זיי יא אויפטון, אז אלע נייטראלע וואס רעדן/שרייבן ברבים איבער הגר"מ וואס זיי זוכן נישט צו נעמען קיין שטעלע אין די סמאטוכע, וועלן אים מער נישט רופן אפיציעל ראב"ד היות ס'איז דא א גרויסע ציבור פון טויזענטער אידן איבער די וועלט וואס ס'וועט זיי שטערן אז מ'רופט אים אזוי. במילא ווערט ער אלעמאל גערופן מיט אנדערע טיטלען ווי 'מרא דארעא קדישא', 'בעל תשובות והנהגות', אדער סתם מיט זיין נאמען. (געוויסע האבן אויך זיכער געמאכט אז ער באקומט די טיטל 'פוסק הדור' - א טיטל מיט וואס ער איז נישט גערופו געוווארן אין גאס פארדעם.)

צום שלוס:
ער איז געקרוינט געווארן מיטן טיטל ראב"ד דורך די ערוועלטע.
ער האט דערווייל נאכנישט באקומען קיין נייע טיטל.

במילא:
די וואס ווילן זייער שטארק אז ער זאל האבן די טיטל רופן אים טאקע אזוי, הגם די ערוועלטע וואס האבן אים געקרוינט אלס ראב"ד האבן אים נאכנישט געגעבן קיין נייע טיטל. און קיינער שטערט זיי נישט.
היות די אויבנדערמאנטע פארנעמען א גרויס טייל פון די עדה, האבן זיי נאך באקומען אזויפיל, אז אויף די צעטלעך פון די עדה וועט נישט שטיין אויף אים די טיטל 'ראב"ד' וואס איז אן אפענעם סתירה צו דאס וואס זיי רופן אים 'גאב"ד'.
די וואס ווילן נישט נעמען קיין שטעלע רופן אים מיט כל מיני אנדערע טיטלען כדי נישט צו ווייזן אז זיי נעמען א זייט.
די וואס ווילן נישט אז ער זאל ווערן גאב"ד און האבן נישט קיין פראבלעם דאס צו זאגן, וועלן אים נאך רופן מיט די אריגינעלע טיטל וואס קיינער האט אים נאכנישט צוגענומען.

איך האף אז איך האב געשריבן גענוג קלאר און די וועסט קלאר ווערן.

זייער קלאר געשריבן, מיט 1 וויכטיגע שינוי, און 1 וויכטיגע הוספה:

שינוי 1:

רוב וויילער אינערהאלב די הנהלה זענען געווען בעד אויפנעמען דעם גאב"ד (הרב שמעון ווייס האט נישט געלאזט פארופן אן אסיפה ביז מ'האט אים געברענגט פרוף אויף רוב שטימעס), ממילא איז איינער געקומען ביים אסיפה מיט א טריק אז "למען השלום" גייט מען אפשטיפן מיט א יאר, באגלייט מיט א פאלשע מעסעדזש פון תוא"י, ממילא האבן רוב געוועלט פאר שלום...

סוי, דער אי-התמנות איז געווען מיט א דריידל. אמת, ס'מאכט נישט די הנהלה זאל האבן ממנה געווען, ס'גיט אבער א שטארקע תוקף פאר די וואס רעכענען זיך דאסמאל מיט רוב דיעות אנשטאט מיט א אפשטימונג.


הוספה 1:

לאור הנ"ל שרייבט מער קיינער נישט דעם טיטל ראב"ד, רוב שרייבן מרא דארעא קדישא, די עדה לייגט דעם נאמען אין צענטער (שלא כדרך ראב"ד), אסאך שרייבן גאב"ד נאר כאן וכאן, קהלא קדישא שרייבט גאב"ד, בלאט און נשתו שרייבן אודאי גאב"ד, מחברי ספרים שרייבן בעל תשובות והנהגות.

ראב"ד עקזיסטירט נישט... אויסער אין דער איד און טועמי'. לדעתי איז עס נאריש. זיי קענען רואיג שרייבן בעל תשובות והנהגות אויב מרא דארעא קדישא איז זיי שווער.

נאך א זאך... ס'אינטערסירט מיך לגמרי נישט וואס זיי שרייבן. כ'האב פשוט מעיר געווען נאטורליך ליינענדיג.

[תורה ויראה]

בארואיגט אייך.

יעדער ווייסט אז די הנהלה האט נישט געהאט קיין "פיינעל" אפשטימונג אויף קיין התמנות צוליב עפעס וואס איז דארט פארגעקומען. אבער, אין סאטמאר (מהר"א) האט מען ארויפגעלייגט דעם טיטל גאב"ד. פארוואס? אה, יעדער ווייסט פארוואס. נישט דאס איז די נושא.

למעשה זייט דעמאלס איז נישטא מער דער טיטל ראב"ד, נאר מרא דערעא קדישא וכדו'.

אפילו בי"ד אליינס לייגט דעם נאמען פונעם גאב"ד אין צענטער במקום חתימת הגאב"ד, און שרייבט נישט ראב"ד. דער טיטל עקזיסטירט מער נישט אין פאקט, אפגעזען צו דו האלטסט ס'איז א מעלה אדער א חסרון.

יעצט, אויב אין דער בלאט פארשטייט יעדער אז ביי זיי איז דער טיטל געווארן "גאב"ד", קלוג צי נישט, מסכים צי נישט, דאס איז זייער מהלך, און זיי זענען שוין בכלל נישט קיין בן יחיד, אסאך האבן שוין אזוי געשריבן, איז אבער אין מיינע אויגן גאר מאדנע און לאכעדיג פארוואס אין איד/טועמי' איגנארירט מען דעם פאקט אז די טיטל ראב"ד עקזיסטירט מער נישט. אין ערגעץ. מען האלט זיך פעסט ביי ראב"ד... פאר וועלכע סיבה איגנארירסטו די מציאות? וויאזוי איז מען עס מסביר? איך פארלאנג נישט צו שרייבן גאב"ד. שרייב פלעין ווי יעדן איינעם.

אין קורצן, יעדער פארשטייט פארוואס איינער שרייבט גאב"ד, אפילו די האלטסט אז נישט. כ'ווייס נישט צו איינער קען מיר מסביר זיין פארוואס מ'שרייבט ראב"ד ווען ס'איז נישט.

קוקט מיר אויס ווי דו ביסט נישט באהאוונט אין די מעשה דא, און דו ביסט אביסל צומישט, וועל איך דיר פארציילן אביסל וואס איז פארגעקומען.

נאכן פטירה פונעם גאב"ד בעל שערי טובי' זצ"ל, איז געווען א חלוקי דעות צווישן די בני העדה החרדית אויב מ'זאל אויפנעמען דעם ראב"ד הגר"מ שטערנבוך פאר גאב"ד, און רוב ערוועלטע זענען נישט איינגעגאנגען דערויף.

פארשטייט זיך אז היות ביז אהער אין די פארלאפענע יארן האט מען נאכן פטירה פון א גאב"ד יא אויפגענומען דעם ראב"ד אלס גאב"ד, האט מען נישט אויפגענומען א צווייטן. (שמעתי אז מאנכע האב יא געוואלט אויפנעמען א צווייטן, האדמו"ר מדושינסקיא)

א צייט שפעטער איז געקומען א גאסט רעדנער אין ארה"ק, א גרויסער אנערקענטער גאון און ראש ישיבה, און ער האט ביי א דרשה זיך אויסגעדרוקט אויף הגר"מ אז "ירושלים האט א רב!".

יעדער האט פארשטאנען אז - חוץ פון דעם אז די ווערטער באדייטן נישט קיין הכתרה (הרה"ק מסאטמאר האט זיך אויך אויסגעדרוקט אז היינט זענען מיר בעלזא, און קיין איין סאטמארער רופט זיך נישט אלס א בעלזער) - איז דער דער ראש ישיבה בכלל נישט געשטעלט דורך קיינעם צו מכתיר זיין קיין גאב"ד, און ער האט נישט קיין ווארט איבער די ערוועלטע פון די בני העדה.

אבער היות אסאך האבן יא געוואלט האבן הגר"מ אלס גאב"ד, און דא האבן זיי געטראפן אויף וואס זיך ארויפצוכאפן, האבן זיי אים אנגעהויבן עמטליך אזוי צו רופן.

יעצט, ווען א גרויסע טייל פון די בני העדה אנערקענט אז ער ווערט גערופן גאב"ד מאכט דאס אים נאכנישט פאר גאב"ד. אפילו אויב די סעקטע האלט אז ס'באלאנגט קלאר אז מען זאל אים אזוי רופן טוישט דאס נישט אטאמאטיש זיין טיטל.

אבער אזויפיל קענען זיי יא אויפטון, אז אלע נייטראלע וואס רעדן/שרייבן ברבים איבער הגר"מ וואס זיי זוכן נישט צו נעמען קיין שטעלע אין די סמאטוכע, וועלן אים מער נישט רופן אפיציעל ראב"ד היות ס'איז דא א גרויסע ציבור פון טויזענטער אידן איבער די וועלט וואס ס'וועט זיי שטערן אז מ'רופט אים אזוי. במילא ווערט ער אלעמאל גערופן מיט אנדערע טיטלען ווי 'מרא דארעא קדישא', 'בעל תשובות והנהגות', אדער סתם מיט זיין נאמען. (געוויסע האבן אויך זיכער געמאכט אז ער באקומט די טיטל 'פוסק הדור' - א טיטל מיט וואס ער איז נישט גערופו געוווארן אין גאס פארדעם.)

צום שלוס:
ער איז געקרוינט געווארן מיטן טיטל ראב"ד דורך די ערוועלטע.
ער האט דערווייל נאכנישט באקומען קיין נייע טיטל.

במילא:
די וואס ווילן זייער שטארק אז ער זאל האבן די טיטל רופן אים טאקע אזוי, הגם די ערוועלטע וואס האבן אים געקרוינט אלס ראב"ד האבן אים נאכנישט געגעבן קיין נייע טיטל. און קיינער שטערט זיי נישט.
היות די אויבנדערמאנטע פארנעמען א גרויס טייל פון די עדה, האבן זיי נאך באקומען אזויפיל, אז אויף די צעטלעך פון די עדה וועט נישט שטיין אויף אים די טיטל 'ראב"ד' וואס איז אן אפענעם סתירה צו דאס וואס זיי רופן אים 'גאב"ד'.
די וואס ווילן נישט נעמען קיין שטעלע רופן אים מיט כל מיני אנדערע טיטלען כדי נישט צו ווייזן אז זיי נעמען א זייט.
די וואס ווילן נישט אז ער זאל ווערן גאב"ד און האבן נישט קיין פראבלעם דאס צו זאגן, וועלן אים נאך רופן מיט די אריגינעלע טיטל וואס קיינער האט אים נאכנישט צוגענומען.

איך האף אז איך האב געשריבן גענוג קלאר און די וועסט קלאר ווערן.

זייער קלאר געשריבן, מיט 1 וויכטיגע שינוי, און 1 וויכטיגע הוספה:

שינוי 1:

רוב וויילער אינערהאלב די הנהלה זענען געווען בעד אויפנעמען דעם גאב"ד (הרב שמעון ווייס האט נישט געלאזט פארופן אן אסיפה ביז מ'האט אים געברענגט פרוף אויף רוב שטימעס), ממילא איז איינער געקומען ביים אסיפה מיט א טריק אז "למען השלום" גייט מען אפשטיפן מיט א יאר, באגלייט מיט א פאלשע מעסעדזש פון תוא"י, ממילא האבן רוב געוועלט פאר שלום...

סוי, דער אי-התמנות איז געווען מיט א דריידל. אמת, ס'מאכט נישט די הנהלה זאל האבן ממנה געווען, ס'גיט אבער א שטארקע תוקף פאר די וואס רעכענען זיך דאסמאל מיט רוב דיעות אנשטאט מיט א אפשטימונג.


הוספה 1:

לאור הנ"ל שרייבט מער קיינער נישט דעם טיטל ראב"ד, רוב שרייבן מרא דארעא קדישא, די עדה לייגט דעם נאמען אין צענטער (שלא כדרך ראב"ד), אסאך שרייבן גאב"ד נאר כאן וכאן, קהלא קדישא שרייבט גאב"ד, בלאט און נשתו שרייבן אודאי גאב"ד, מחברי ספרים שרייבן בעל תשובות והנהגות.

ראב"ד עקזיסטירט נישט... אויסער אין דער איד און טועמי'. לדעתי איז עס נאריש. זיי קענען רואיג שרייבן בעל תשובות והנהגות אויב מרא דארעא קדישא איז זיי שווער.

נאך א זאך... ס'אינטערסירט מיך לגמרי נישט וואס זיי שרייבן. כ'האב פשוט מעיר געווען נאטורליך ליינענדיג.

און גאב"ד עקזעסטירט נישט אויסער אין בלאט/היימשטאט און קהלא
כ'זעה נישט פארוואס ראב"ד עקזעסטירט ווייניגער ווי גאב"ד.
אויב עפעס איז גאב"ד מער ליצנות.

[עומד על תלת]

שנת תש"ו איז ער געגאנגען מיטן לבוש (נישט געדינט דעמאלטס אין די עדה)
אבער די שפעטערע באזוכן האט ער לויט מיין ידיעה נישט געטראגן די לבוש בשעת די באזוכן כאטש ער האט געדינט אלס גאב"ד ירושלים

דער רבי איז קיינמאל געגאנגען די ירושלימ'ער לבוש. וואס יא, ווען ער האט געוואוינט אין א"י תש"ו האט ער זיך געלאזט מאכן א געהעריגע בעקישע פון די זעלבע סחורה וואס מען מאכט די ירושלימ'ער קאפטן. די בעקישע איז נאך דא היינט, און ס'איז א געהעריגע בעקישע נישט קיין קאפטן.
(די ירושלימ'ער קאפטן איז גענייט אינגאנצן אנדערש ווי אונזערע בעקישעס, ממש אינו דומה כלל. עס איז אייניג מיט בלויז צוויי זאכן: ביידע האבן ערמל און ביידע זענען לאנג.)

נישט אין תש"ו, נאר אין די שפעטערע יארן ווען ער האט שוין געדינט אלס גאב"ד.
און אין א סייד נאוט, הגאב"ד בעל שערי טובי' איז רוב יארן 'נישט' געגאנגען מיטן קאפטן (אפשר וועגן דעם האט מען נישט געדארפט אויפנעמען א גאב"ד ווען ער איז אוועק, ווייל ער איז אויך נישט געווען...)

אוודי פון ווען ער איז געווארן רב איז ער געגאנגען א קאפטן ביים דאוונען.
איך רעד בעיקר פון גיין ביים דאוונען.

[יושע זאב]

שרייבט אויך ראב''ד

20260107_140804.jpg (294.24 KiB) געזען געווארן 672 מאל

[שמח]

און גאב"ד עקזעסטירט נישט אויסער אין בלאט/היימשטאט און קהלא
כ'זעה נישט פארוואס ראב"ד עקזעסטירט ווייניגער ווי גאב"ד.
אויב עפעס איז גאב"ד מער ליצנות.

נישט אז ס'מאכט צופיל אויס ווי אזוי דער אדער יענער רופט א גדול, נאר צו אויסקלארן די אמת'ע פאקטן, די מציאות איז אנדערש ווי די נעראטיוו וואס דו שטופסט.

א בליק לייוו שרייבט גאבד (דערמאן זיך נאר פארוואס משומר האט אמאל (?) געבלאקט דעם סייט...) און נאך אסאך נייעס פלאטפארמעס וכדו' ובפרט אין ארץ ישראל שרייבן גאבד, און אזוי אויך פוסק הדור. מאך א גוגל סערטש אביסל.

און אפי' די וואס שרייבן נישט כהיום גאבד איז ממש דא ''געציילטע'' פון זיי וואס וועלן אין פרישע באריכטן ניצען ראבד.

[תורה ויראה]

Screenshot 2026-01-07 154902.png (336.79 KiB) געזען געווארן 593 מאל

Screenshot 2026-01-07 154907.png (326.21 KiB) געזען געווארן 593 מאל

[אגד]

אה הייסט די לצים זענען די וואס ריפן אים ראב"ד...

אוי נעבעך

לצים איז נישט די רעדע דא.

האסט שוין געזען נאך איינעם זאל שרייבן דעם אלטן טיטל ראב"ד, זינט ער איז דער דע-פאקטא מנהיג העדה?

חוץ די בלאט/היימשטאט/קהלא שרייבט נאכאיינער גאב״ד?

איך מיין אז רוב שרייבן פוסק הדור אדער מרא דארעא קדישא אדער ביידע.

[חלום חלמתי]

Screenshot 2026-01-07 154902.pngScreenshot 2026-01-07 154907.png

הייליג.

[גד'ל]

און גאב"ד עקזעסטירט נישט אויסער אין בלאט/היימשטאט און קהלא
כ'זעה נישט פארוואס ראב"ד עקזעסטירט ווייניגער ווי גאב"ד.
אויב עפעס איז גאב"ד מער ליצנות.

נישט אז ס'מאכט צופיל אויס ווי אזוי דער אדער יענער רופט א גדול, נאר צו אויסקלארן די אמת'ע פאקטן, די מציאות איז אנדערש ווי די נעראטיוו וואס דו שטופסט.

א בליק לייוו שרייבט גאבד (דערמאן זיך נאר פארוואס משומר האט אמאל (?) געבלאקט דעם סייט...) און נאך אסאך נייעס פלאטפארמעס וכדו' ובפרט אין ארץ ישראל שרייבן גאבד, און אזוי אויך פוסק הדור. מאך א גוגל סערטש אביסל.

און אפי' די וואס שרייבן נישט כהיום גאבד איז ממש דא ''געציילטע'' פון זיי וואס וועלן אין פרישע באריכטן ניצען ראבד.

אין א"י נייעס פלאטפארמעס זעה איך רוב שרייבן נישט קיין איין טיטל אבער מוועט נאכאלץ טרעפן אסאך מער די טיטל ראב"ד וואו גאב"ד
למשל
https://www.emess.co.il/radio/1766145
https://ch10.co.il/news/1022659/
https://www.kikar.co.il/haredim-news/t356az
https://mizrach.co.il/23624/

[אנעקדאט]

און גאב"ד עקזעסטירט נישט אויסער אין בלאט/היימשטאט און קהלא
כ'זעה נישט פארוואס ראב"ד עקזעסטירט ווייניגער ווי גאב"ד.
אויב עפעס איז גאב"ד מער ליצנות.

נישט אז ס'מאכט צופיל אויס ווי אזוי דער אדער יענער רופט א גדול, נאר צו אויסקלארן די אמת'ע פאקטן, די מציאות איז אנדערש ווי די נעראטיוו וואס דו שטופסט.

א בליק לייוו שרייבט גאבד (דערמאן זיך נאר פארוואס משומר האט אמאל (?) געבלאקט דעם סייט...) און נאך אסאך נייעס פלאטפארמעס וכדו' ובפרט אין ארץ ישראל שרייבן גאבד, און אזוי אויך פוסק הדור. מאך א גוגל סערטש אביסל.

און אפי' די וואס שרייבן נישט כהיום גאבד איז ממש דא ''געציילטע'' פון זיי וואס וועלן אין פרישע באריכטן ניצען ראבד.

אין א"י נייעס פלאטפארמעס זעה איך רוב שרייבן נישט קיין איין טיטל אבער מוועט נאכאלץ טרעפן אסאך מער די טיטל ראב"ד וואו גאב"ד
למשל
https://www.emess.co.il/radio/1766145
https://ch10.co.il/news/1022659/
https://www.kikar.co.il/haredim-news/t356az
https://mizrach.co.il/23624/

וזה פשוט כנ"ל.

נאך אלע מעשיות איז די טיטל ראב"ד קיינמאל נישט געווארן געטוישט, און אים רופן מיט אן אפיציעלע אנדערע טיטל (נישט מרא דארעא אדער בעל תשוה"נ וואס איז סתם א וועג ארויס) איז הוילע פראפעגאנדע.

(העי! נישט ממש 'הוילע', ווייל באמת האט...
אקעי, 'פילע' פראפעגאנדע.)

און אפילו ווען דו האסט געטראפן איינצלנע וואס מחמת איזה סיבה שהוא האבן זיי יא געשריבן גאב"ד, טוישט דאס נישט די מציאות אז 'ראב"ד' איז די אריגינעלע טיטל און 'גאב"ד' איז פשוטע פראפעגאנדע

[ירא השם]

יצחק שלמה דרעזדנער רופט אים גדול מרבן שמו

[הדסים]

און גאב"ד עקזעסטירט נישט אויסער אין בלאט/היימשטאט און קהלא
כ'זעה נישט פארוואס ראב"ד עקזעסטירט ווייניגער ווי גאב"ד.
אויב עפעס איז גאב"ד מער ליצנות.

נישט אז ס'מאכט צופיל אויס ווי אזוי דער אדער יענער רופט א גדול, נאר צו אויסקלארן די אמת'ע פאקטן, די מציאות איז אנדערש ווי די נעראטיוו וואס דו שטופסט.

א בליק לייוו שרייבט גאבד (דערמאן זיך נאר פארוואס משומר האט אמאל (?) געבלאקט דעם סייט...) און נאך אסאך נייעס פלאטפארמעס וכדו' ובפרט אין ארץ ישראל שרייבן גאבד, און אזוי אויך פוסק הדור. מאך א גוגל סערטש אביסל.

און אפי' די וואס שרייבן נישט כהיום גאבד איז ממש דא ''געציילטע'' פון זיי וואס וועלן אין פרישע באריכטן ניצען ראבד.

דו ביסט סיריעס יעצט? כ'מיין אז א בליק לייוו איז געווען געבלאקט ביי משומר און טעקלאק די זעלבע צייט צוליב געוויסע סיבות.

[בני יואל]

און גאב"ד עקזעסטירט נישט אויסער אין בלאט/היימשטאט און קהלא
כ'זעה נישט פארוואס ראב"ד עקזעסטירט ווייניגער ווי גאב"ד.
אויב עפעס איז גאב"ד מער ליצנות.

נישט אז ס'מאכט צופיל אויס ווי אזוי דער אדער יענער רופט א גדול, נאר צו אויסקלארן די אמת'ע פאקטן, די מציאות איז אנדערש ווי די נעראטיוו וואס דו שטופסט.

א בליק לייוו שרייבט גאבד (דערמאן זיך נאר פארוואס משומר האט אמאל (?) געבלאקט דעם סייט...) און נאך אסאך נייעס פלאטפארמעס וכדו' ובפרט אין ארץ ישראל שרייבן גאבד, און אזוי אויך פוסק הדור. מאך א גוגל סערטש אביסל.

און אפי' די וואס שרייבן נישט כהיום גאבד איז ממש דא ''געציילטע'' פון זיי וואס וועלן אין פרישע באריכטן ניצען ראבד.

דו ביסט סיריעס יעצט? כ'מיין אז א בליק לייוו איז געווען געבלאקט ביי משומר און טעקלאק די זעלבע צייט צוליב געוויסע סיבות.

אה בליק לייוו איז אויך געווען געבלאקט ביי גדר
אה בליק לייוו שרייבט וויאזוי מצאלט, סאיז נישטא נאך אין נישט מהר״א צייטונג וואס שרייבט גאב״ד

[יאנטשי]

נאר איך פארשטיי בכלל נישט די גאנצע טענהריי?

די עדה איז צוטיילט צווישן די וואס ווילן מען זאל אויפנעמען רבי משה פאר גאב"ד און די וואס ווילן נישט.
פאר וועלכע סיבה זאלן די נגד מענטשן אים רופן גאב"ד? זיי האלטן דאך אז גארנישט האט זיך געטוישט, ער איז ווייטער ראב"ד. מפני דרכי שלום? פון נייטראלע מענטשן קען מען קיין ראי' נישט ברענגען, זיי זענען דאך נייטראל, אבער דא רעדט מען פון די וואס זענען נישט נייטראל.

אזויווי איינער זאל זאגן אז מעקסיקאו זאל רופן די גאלף או מעקסיקאו מרא דארעא... ווייל טראמפ האט אפגעמאכט אז עס הייסט גאלף או אמעריקע, ממילא דארפסטו זיין נייטראל.

[דבוק אין צדיק]

איך זאג נישט לכאן או לכאן אבער האדמו"ר מהרא ביי זיין לאנגע מכתב בענין בוני עולם האט מחמת איזה סיבה שהוא נישט געשריבן גאבד.

[Think and Thank]

איך זאג נישט לכאן או לכאן אבער האדמו"ר מהרא ביי זיין לאנגע מכתב בענין בוני עולם האט מחמת איזה סיבה שהוא נישט געשריבן גאבד.

דארפסט נישט זאגן, דיין שרייבן האדמו"ר מהרא, אנשטאדט רבינו שליט"א מהר"א זאגט שוין אלעס

האסט שוין אמאל געשריבן עפעס נישט נעגיטיוו (אפן אדער צווישן די שורות) אויף "האדמור מהרא""?

ער שרייבט מהר"א ווייל אין די טעמע איז ער נישט רבי, און כ'זעה נישט עפעס נעגאטיוו אין זיין פאוסט. אויב עפעס פארקערט, ער ווייזט אן אז מהר"א ווערט נישט נאכגעשלעפט נאך די בלאט פראפאגאנדע נאר שרייבט ווי עס מאכט סענס.

(גראדע איך האלט אז די סיבה פאר נישט שרייבן גאב"ד אין די תשובה (אויב ס'איז אמת, כאב עס נישט נאכגעקוקט) איז פשוט נישט אוועקצופירן די שמועס צו זייטיגע נושאים נאר בלייבן פאוקעסד אויפ'ן נושא המדובר.)

[אנעקדאט]

איך זאג נישט לכאן או לכאן אבער האדמו"ר מהרא ביי זיין לאנגע מכתב בענין בוני עולם האט מחמת איזה סיבה שהוא נישט געשריבן גאבד.

דארפסט נישט זאגן, דיין שרייבן האדמו"ר מהרא, אנשטאדט רבינו שליט"א מהר"א זאגט שוין אלעס

האסט שוין אמאל געשריבן עפעס נישט נעגיטיוו (אפן אדער צווישן די שורות) אויף "האדמור מהרא""?

ער שרייבט מהר"א ווייל אין די טעמע איז ער נישט רבי, און כ'זעה נישט עפעס נעגאטיוו אין זיין פאוסט. אויב עפעס פארקערט, ער ווייזט אן אז מהר"א ווערט נישט נאכגעשלעפט נאך די בלאט פראפאגאנדע נאר שרייבט ווי עס מאכט סענס.

(גראדע איך האלט אז די סיבה פאר נישט שרייבן גאב"ד אין די תשובה (אויב ס'איז אמת, כאב עס נישט נאכגעקוקט) איז פשוט נישט אוועקצופירן די שמועס צו זייטיגע נושאים נאר בלייבן פאוקעסד אויפ'ן נושא המדובר.)

אין אנדערע ווערטער: ער פארשטייט אז שרייבן 'גאב"ד' איז נישט אזא פשוטע ערווארטעטע זאך ביי אן אנערקענטע פערזאן (אפילו ביי א מנהיג וואס שטופט אפיציעל אז מען זאל אים יא גיבן די טיטל) און דאס קען אוועקפירן די שמועס.

[Think and Thank]

דארפסט נישט זאגן, דיין שרייבן האדמו"ר מהרא, אנשטאדט רבינו שליט"א מהר"א זאגט שוין אלעס

האסט שוין אמאל געשריבן עפעס נישט נעגיטיוו (אפן אדער צווישן די שורות) אויף "האדמור מהרא""?

ער שרייבט מהר"א ווייל אין די טעמע איז ער נישט רבי, און כ'זעה נישט עפעס נעגאטיוו אין זיין פאוסט. אויב עפעס פארקערט, ער ווייזט אן אז מהר"א ווערט נישט נאכגעשלעפט נאך די בלאט פראפאגאנדע נאר שרייבט ווי עס מאכט סענס.

(גראדע איך האלט אז די סיבה פאר נישט שרייבן גאב"ד אין די תשובה (אויב ס'איז אמת, כאב עס נישט נאכגעקוקט) איז פשוט נישט אוועקצופירן די שמועס צו זייטיגע נושאים נאר בלייבן פאוקעסד אויפ'ן נושא המדובר.)

אין אנדערע ווערטער: ער פארשטייט אז שרייבן 'גאב"ד' איז נישט אזא פשוטע ערווארטעטע זאך ביי אן אנערקענטע פערזאן (אפילו ביי א מנהיג וואס שטופט אפיציעל אז מען זאל אים יא גיבן די טיטל) און דאס קען אוועקפירן די שמועס.

ריכטיג, דאס איז געווען די פוינט פון דבוק אין צדיק, צו ווייזן אז אפילו מהר"א פארשטייט אז ס'נישט קיין דבר פשוט.

[נאסע שמאטעס]

ער שרייבט מהר"א ווייל אין די טעמע איז ער נישט רבי, און כ'זעה נישט עפעס נעגאטיוו אין זיין פאוסט. אויב עפעס פארקערט, ער ווייזט אן אז מהר"א ווערט נישט נאכגעשלעפט נאך די בלאט פראפאגאנדע נאר שרייבט ווי עס מאכט סענס.

(גראדע איך האלט אז די סיבה פאר נישט שרייבן גאב"ד אין די תשובה (אויב ס'איז אמת, כאב עס נישט נאכגעקוקט) איז פשוט נישט אוועקצופירן די שמועס צו זייטיגע נושאים נאר בלייבן פאוקעסד אויפ'ן נושא המדובר.)

אין אנדערע ווערטער: ער פארשטייט אז שרייבן 'גאב"ד' איז נישט אזא פשוטע ערווארטעטע זאך ביי אן אנערקענטע פערזאן (אפילו ביי א מנהיג וואס שטופט אפיציעל אז מען זאל אים יא גיבן די טיטל) און דאס קען אוועקפירן די שמועס.

ריכטיג, דאס איז געווען די פוינט פון דבוק אין צדיק, צו ווייזן אז אפילו מהר"א פארשטייט אז ס'נישט קיין דבר פשוט.

אפשר זאל טועמי' נאכגיין די עדה און שרייבן פוסק הדור והכל על מקומו יבא
viewtopic.php?p=234315#p234315

[Think and Thank]

אלעס איז בשלום, קיינער פון די טועמיה רעדאקציע אדער ליינער צוקראצט זיך נישט ווען איינער וואס האלט עכט אז ער איז גאב"ד האלט אז שרייבן ראב"ד איז פאני.

[נאסע שמאטעס]

איך הער אקעי