"טועמיה" - וועכנטליכע אויסגאבע דורך חסידי סאטמאר (מהרי"י)

[אברמי]

כ'גיי שרייבן זייער איינגעהאלטן אבער במח"כ פארשטייט איר אליינס נישט וואס איר שרייבט, ממילא וועל איך נישט מער מגיב זיין אין די שמועס וואס השכלה מיינט.

השכלה אין טועמיה וואס איך רעד איז ווען א ראשון שרייבט אז מחבר פלוני האט געמאכט פיוט פלוני, אין גם אחד אין די תורה'דיגע וועלט וואס זאל שרייבן אנדערש, אבער היות פראפעסאר אלמוני האט דערקלערט אין אן עסעי אז עס מוז זיין אז דער פיוט איז שוין עלטער ווי מחבר פלוני (באזירט אויף נארישע ראיה'לעך כדוגמת החוקרים), שרייבט מען אז 'היינט ווייסט מען שוין אז מחבר פלוני האט נישט געמאכט דעם פיוט נאר האט אויסגעלערנט דעם פריערדיגן פיוט.

גענוג?

רעדסט פון דעם?
https://forum.otzar.org/viewtopic.php?f=30&t=36366

ער רעדט לכאורה פון א ארטיקל איבער נתנה תוקף וואס ש. פ. האט געשריבן כמעט 2 יאר צוריק. (וואס האט אריינגעפאלן ווערטער אז די מחבר איז א צווייטער פון וואס די ראשונים שרייבן) דאכט זיך זיי האבן נאכדעם געשריבן א אנטשולדיגונג. אלנפאלס קומט עס נישט אריין דא, היינט גיבט מען מער אבאכט. ושגיאות מי יבין

[קרישקע]

כ'גיי שרייבן זייער איינגעהאלטן אבער במח"כ פארשטייט איר אליינס נישט וואס איר שרייבט, ממילא וועל איך נישט מער מגיב זיין אין די שמועס וואס השכלה מיינט.

השכלה אין טועמיה וואס איך רעד איז ווען א ראשון שרייבט אז מחבר פלוני האט געמאכט פיוט פלוני, אין גם אחד אין די תורה'דיגע וועלט וואס זאל שרייבן אנדערש, אבער היות פראפעסאר אלמוני האט דערקלערט אין אן עסעי אז עס מוז זיין אז דער פיוט איז שוין עלטער ווי מחבר פלוני (באזירט אויף נארישע ראיה'לעך כדוגמת החוקרים), שרייבט מען אז 'היינט ווייסט מען שוין אז מחבר פלוני האט נישט געמאכט דעם פיוט נאר האט אויסגעלערנט דעם פריערדיגן פיוט.

גענוג?

רעדסט פון דעם?
https://forum.otzar.org/viewtopic.php?f=30&t=36366

ער רעדט לכאורה פון א ארטיקל איבער נתנה תוקף וואס ש. פ. האט געשריבן כמעט 2 יאר צוריק. (וואס האט אריינגעפאלן ווערטער אז די מחבר איז א צווייטער פון וואס די ראשונים שרייבן) דאכט זיך זיי האבן נאכדעם געשריבן א אנטשולדיגונג. אלנפאלס קומט עס נישט אריין דא, היינט גיבט מען מער אבאכט. ושגיאות מי יבין

הייבט זיך נישט אן אין לאזט זיך נישט אויס.
די פסח איז נאך געווען געשריבן אנדערש ווי די מדרשים אין זיין ארטיקל

כפארשטיי אז ביזט דא געקומען בלויז זיי צו דעפענדען אבער סתם ליגענט שיס נישט.

[אברמי]

רעדסט פון דעם?
https://forum.otzar.org/viewtopic.php?f=30&t=36366

ער רעדט לכאורה פון א ארטיקל איבער נתנה תוקף וואס ש. פ. האט געשריבן כמעט 2 יאר צוריק. (וואס האט אריינגעפאלן ווערטער אז די מחבר איז א צווייטער פון וואס די ראשונים שרייבן) דאכט זיך זיי האבן נאכדעם געשריבן א אנטשולדיגונג. אלנפאלס קומט עס נישט אריין דא, היינט גיבט מען מער אבאכט. ושגיאות מי יבין

הייבט זיך נישט אן אין לאזט זיך נישט אויס.
די פסח איז נאך געווען געשריבן אנדערש ווי די מדרשים אין זיין ארטיקל

כפארשטיי אז ביזט דא געקומען בלויז זיי צו דעפענדען אבער סתם ליגענט שיס נישט.

וואס הייבט זיך נישט אהן?! כהאב געזאגט א זאך פון וואס כטראכט אז ער רעדט. כהאב עס יא געטראכט.

אבער קען זיין ער האט גערעדט פון עפעס אנדערש, (ער האט געשריבן: חבר פלוני האט געמאכט פיוט פלוני, ממילא האב איך געטראכט ער רעדט פון דעם) סא אדרבה זאג פון וואס ער האט גערעדט. און ווייז אהן וואס סגעווען השכלה.

(עניוועיס אפילו אויב ספאלט יא אריין דארף מען זיי מעורר זיין, זיי טוען עס זיכער נישט בכוונה, און זענען זיכער נישט קיין משכילים, כפארשטיי נישט דעי היציגע רעטאריק אנלעסס ענק האבן טעגלאש אישוס)

[Think and Thank]

יא איך האב גערעדט פון ונתנה תוקף. איך האב עס נישט געוואלט ארויסשרייבן ווייל ווי מען האט שוין געברענגט שרייבן די דיינים און מחנכים אז זיי האלטן זיך שוין צו די ריכטיגע ליניע ממילא אל תזכר עוונות ראשונים.

@קרישקע פון וועלכע ארטיקל רעדסטו?

[תינוק הבורח]

ביז ווי לאנג אין די אויסגאבע איז דא א שרייבער פאר די פרויען אויסגאבע מיטן נאמען ד שטייו אין זי שרייבט זאכן וואס איז נגד השכל ונגד התורה נמשל נישט לאנג צירוק האט זי געשריבן א מעשה אז די חיוב פון כיבוד אב איז מחייוב אן חתונה געהאטע ווייבל וואס איר טאטע פלעגט חרוב מאכן די סעודת אין עס פלעגט זייער שטערן די קינדער אין עס איז דא א חיוב פאר די ווייבל צי האלטן די טאטע ביי זיך אינדערהיים אפי' איר משפחה ווערט חרוב ועוד דברי דופי מען נעמט עפעס א פרוי אין זי שרייבט וואס זי וויל אן קיין שום איבערזיכט
אזא אויסגאבע האט נישט קיין זכיות קיום סארי

אין מיין גמרא שטייט עד היכן כיבוד אב און די גמרא גיבט אויך ווילדע דוגמאות און פארט איז מען מחויב ווייטער מכבד צו זיין.
צו כיבוד אב גייט אן ביי א פרוי נאך די חתונה איז א מחלוקת האחרונים, אבער על הצד אז יא כאפ איך נישט וואו זי זאגט ראנג, נאכדערצו עד כדי די אויסגאבע זאל פארלירן איר זכות קיום.

ווען האבן די אחרונים זיך אנגעהויבן קריגן אויף א סתמא דגמרא?

[קרישקע]

יא איך האב גערעדט פון ונתנה תוקף. איך האב עס נישט געוואלט ארויסשרייבן ווייל ווי מען האט שוין געברענגט שרייבן די דיינים און מחנכים אז זיי האלטן זיך שוין צו די ריכטיגע ליניע ממילא אל תזכר עוונות ראשונים.

@קרישקע פון וועלכע ארטיקל רעדסטו?

עבדים אין מצרים

[Think and Thank]

ביז ווי לאנג אין די אויסגאבע איז דא א שרייבער פאר די פרויען אויסגאבע מיטן נאמען ד שטייו אין זי שרייבט זאכן וואס איז נגד השכל ונגד התורה נמשל נישט לאנג צירוק האט זי געשריבן א מעשה אז די חיוב פון כיבוד אב איז מחייוב אן חתונה געהאטע ווייבל וואס איר טאטע פלעגט חרוב מאכן די סעודת אין עס פלעגט זייער שטערן די קינדער אין עס איז דא א חיוב פאר די ווייבל צי האלטן די טאטע ביי זיך אינדערהיים אפי' איר משפחה ווערט חרוב ועוד דברי דופי מען נעמט עפעס א פרוי אין זי שרייבט וואס זי וויל אן קיין שום איבערזיכט
אזא אויסגאבע האט נישט קיין זכיות קיום סארי

אין מיין גמרא שטייט עד היכן כיבוד אב און די גמרא גיבט אויך ווילדע דוגמאות און פארט איז מען מחויב ווייטער מכבד צו זיין.
צו כיבוד אב גייט אן ביי א פרוי נאך די חתונה איז א מחלוקת האחרונים, אבער על הצד אז יא כאפ איך נישט וואו זי זאגט ראנג, נאכדערצו עד כדי די אויסגאבע זאל פארלירן איר זכות קיום.

ווען האבן די אחרונים זיך אנגעהויבן קריגן אויף א סתמא דגמרא?

אזוי ווי רוב מאל אין אזעלכע פעלער איז די מחלוקת וואס איז פשט אין די גמרא, צו ווייל ס'איז אין סיפק בידה לעשות ממילא איז זי גע'פטר'ט, אדער נאר ווען זי דארף בפועל עפעס טון פאר'ן מאן איז זי פטור.

דער רמב"ם אין פירוש המשניות שרייבט בפירוש אז זי איז ווייטער מחויב צו טון אלעס, חוץ וואס עס אינטערפערט מיט איר התחייבות צום מאן:

כבוד מאכיל ומשקה מלביש ומכסה מכניס ומוציא ואלו כולם והנגרר אחריהם מחוייב על הבנים ועל הנקבות כולם שיעשו אותם לאביהם אלא אם היתה האשה בעולת בעל שאין חיוב עליה מתורת הכבוד אלא מה שאפשר בידה לעשות מפני עסקי בעלה המחוייבין לה מתורת הזווג לפי מה שנתבאר בכתובות (פ"ה הל"ה):

דער פרישה זאגט אבער אז די פרוי איז משועבד 'בכל עת' צו ארבעטן פאר'ן מאן.

שרשות אחרים עליה ר"ל בעלה שהיא משועבדת לו ואף ע"ג דגם האיש אינו מחויב לפרנסו משלו כ"א משל אביו כנ"ל מ"מ אשה אפילו בגופה אינה יכולה לכבדו שהיא משועבדת למלאכת בעלה בכל עת:

דער מחבר שרייבט אז א פרוי איז 'פטור' ווייל רשות בעלה עליה (און די זעלבע שרייבט ער אין ב"י, אז זי איז פטור). דער רמב"ם אין משנה תורה און דער טור שרייבן אבער 'סיי מענער און סיי פרויען זענען מחויב, אבער א פרוי האט נישט די מעגליכקייט', און זיי שרייבן נישט אז זי איז דעריבער 'פטור'. דאס שטימט מיט שיטת הרמב"ם אין פיה"מ אז זי איז טאקע ווייטער מחויב וויפיל זי קען, און דער מחבר האלט לכאורה ווי דער פרישה אז וויבאלד זי איז משועבד בכל עת, פטר'ט איר די שיעבוד צום מאן.

תוספות ווידער האט א דריטע מהלך, אז סיז פשוט א געגאגראפישע פטור וויבאלד זי געפינט זיך געווענליך אין איר מאנ'ס הויז:

שיש רשות אחרים עליה. ואף על גב דמעשה ידיה לבעלה מדרבנן בעלמא, מכל מקום אינה מצויה אצל אביה אלא אצל בעלה.

אין סך הכל: לויט'ן מחבר און דער פרישה איז א חתונה געהאטע פרוי גענצליך פטור פון כיבוד אב. לויט'ן רמב"ם איז זי מחויב כ"ז עס אינטערפערט נישט מיט אירע שעבודים כלפי דעם מאן, און לויט תוס' איז זי בפשטות מחויב ווען זי געפינט זיך ביים טאטן אין שטוב אדער דער טאטע געפינט זיך ביי איר, און די פטור פון די גמרא איז נאר ווען זי איז נישט נעבן איר טאטן.



יעצט לגבי איינער וואס זיין טאטע אדער מאמע איז רח"ל משוגע געווארן איז א מחלוקת רמב"ם און ראב"ד צו ער האט א רעכט אוועקצופארן און אים איבערגעבן פאר א צווייטן צו היטן אדער ער איז מחויב צו בלייבן און זיך אליין אפגעבן. דער מחבר פסק'נט ווי דער רמב"ם אז מען מעג אוועקגיין (נאכ'ן זיכער מאכן אז א צווייטער נעמט קעיר) און דער ב"ח פסק'נט ווי דער ראב"ד. קיין איסור צו בלייבן און זיך אליין אפגעבן איז עס לויט קיינעם נישט.

[Think and Thank]

יא איך האב גערעדט פון ונתנה תוקף. איך האב עס נישט געוואלט ארויסשרייבן ווייל ווי מען האט שוין געברענגט שרייבן די דיינים און מחנכים אז זיי האלטן זיך שוין צו די ריכטיגע ליניע ממילא אל תזכר עוונות ראשונים.

@קרישקע פון וועלכע ארטיקל רעדסטו?

עבדים אין מצרים

אקעי, איך האב נישט געליינט יענע ארטיקל. וואס שטייט דארט אנדערש ווי אין די מדרשים?

[תורה ויראה]

תכלית, גייט נאך ארויסקומען טועמי' די וואך?

[תינוק הבורח]

אין מיין גמרא שטייט עד היכן כיבוד אב און די גמרא גיבט אויך ווילדע דוגמאות און פארט איז מען מחויב ווייטער מכבד צו זיין.
צו כיבוד אב גייט אן ביי א פרוי נאך די חתונה איז א מחלוקת האחרונים, אבער על הצד אז יא כאפ איך נישט וואו זי זאגט ראנג, נאכדערצו עד כדי די אויסגאבע זאל פארלירן איר זכות קיום.

ווען האבן די אחרונים זיך אנגעהויבן קריגן אויף א סתמא דגמרא?

אזוי ווי רוב מאל אין אזעלכע פעלער איז די מחלוקת וואס איז פשט אין די גמרא, צו ווייל ס'איז אין סיפק בידה לעשות ממילא איז זי גע'פטר'ט, אדער נאר ווען זי דארף בפועל עפעס טון פאר'ן מאן איז זי פטור.

דער רמב"ם אין פירוש המשניות שרייבט בפירוש אז זי איז ווייטער מחויב צו טון אלעס, חוץ וואס עס אינטערפערט מיט איר התחייבות צום מאן:

כבוד מאכיל ומשקה מלביש ומכסה מכניס ומוציא ואלו כולם והנגרר אחריהם מחוייב על הבנים ועל הנקבות כולם שיעשו אותם לאביהם אלא אם היתה האשה בעולת בעל שאין חיוב עליה מתורת הכבוד אלא מה שאפשר בידה לעשות מפני עסקי בעלה המחוייבין לה מתורת הזווג לפי מה שנתבאר בכתובות (פ"ה הל"ה):

דער פרישה זאגט אבער אז די פרוי איז משועבד 'בכל עת' צו ארבעטן פאר'ן מאן.

שרשות אחרים עליה ר"ל בעלה שהיא משועבדת לו ואף ע"ג דגם האיש אינו מחויב לפרנסו משלו כ"א משל אביו כנ"ל מ"מ אשה אפילו בגופה אינה יכולה לכבדו שהיא משועבדת למלאכת בעלה בכל עת:

דער מחבר שרייבט אז א פרוי איז 'פטור' ווייל רשות בעלה עליה (און די זעלבע שרייבט ער אין ב"י, אז זי איז פטור). דער רמב"ם אין משנה תורה און דער טור שרייבן אבער 'סיי מענער און סיי פרויען זענען מחויב, אבער א פרוי האט נישט די מעגליכקייט', און זיי שרייבן נישט אז זי איז דעריבער 'פטור'. דאס שטימט מיט שיטת הרמב"ם אין פיה"מ אז זי איז טאקע ווייטער מחויב וויפיל זי קען, און דער מחבר האלט לכאורה ווי דער פרישה אז וויבאלד זי איז משועבד בכל עת, פטר'ט איר די שיעבוד צום מאן.

תוספות ווידער האט א דריטע מהלך, אז סיז פשוט א געגאגראפישע פטור וויבאלד זי געפינט זיך געווענליך אין איר מאנ'ס הויז:

שיש רשות אחרים עליה. ואף על גב דמעשה ידיה לבעלה מדרבנן בעלמא, מכל מקום אינה מצויה אצל אביה אלא אצל בעלה.

אין סך הכל: לויט'ן מחבר און דער פרישה איז א חתונה געהאטע פרוי גענצליך פטור פון כיבוד אב. לויט'ן רמב"ם איז זי מחויב כ"ז עס אינטערפערט נישט מיט אירע שעבודים כלפי דעם מאן, און לויט תוס' איז זי בפשטות מחויב ווען זי געפינט זיך ביים טאטן אין שטוב אדער דער טאטע געפינט זיך ביי איר, און די פטור פון די גמרא איז נאר ווען זי איז נישט נעבן איר טאטן.



יעצט לגבי איינער וואס זיין טאטע אדער מאמע איז רח"ל משוגע געווארן איז א מחלוקת רמב"ם און ראב"ד צו ער האט א רעכט אוועקצופארן און אים איבערגעבן פאר א צווייטן צו היטן אדער ער איז מחויב צו בלייבן און זיך אליין אפגעבן. דער מחבר פסק'נט ווי דער רמב"ם אז מען מעג אוועקגיין (נאכ'ן זיכער מאכן אז א צווייטער נעמט קעיר) און דער ב"ח פסק'נט ווי דער ראב"ד. קיין איסור צו בלייבן און זיך אליין אפגעבן איז עס לויט קיינעם נישט.

ובנידון דידן, א טאטע וואס דרייט איבער א שטוב, וועלכער אחרון האט איר געטראפן?

[באקוועמער אידל]

תכלית, גייט נאך ארויסקומען טועמי' די וואך?

נו! ביטול תורה! דו זעהסט נישט ווי דער עולם ליגט דא אין לערנען?

[תורה ויראה]

תכלית, גייט נאך ארויסקומען טועמי' די וואך?

נו! ביטול תורה! דו זעהסט נישט ווי דער עולם ליגט דא אין לערנען?

דעיס טענה איך דא א גאנצן צייט אז טועמי' איז א תוכנדי'גע אויסגאבע,
ברענג מיר נאך א אויסגאבע וואס האט שוין אזויפיל תורה געברענגט...

[באקוועמער אידל]

תכלית, גייט נאך ארויסקומען טועמי' די וואך?

נו! ביטול תורה! דו זעהסט נישט ווי דער עולם ליגט דא אין לערנען?

דעיס טענה איך דא א גאנצן צייט אז טועמי' איז א תוכנדי'גע אויסגאבע,
ברענג מיר נאך א אויסגאבע וואס האט שוין אזויפיל תורה געברענגט...

און דאס איז דאך זייער טענה עס באלאנגט אין ספרים געשעפט נישט אין בוטשער...

[Think and Thank]

ווען האבן די אחרונים זיך אנגעהויבן קריגן אויף א סתמא דגמרא?

אזוי ווי רוב מאל אין אזעלכע פעלער איז די מחלוקת וואס איז פשט אין די גמרא, צו ווייל ס'איז אין סיפק בידה לעשות ממילא איז זי גע'פטר'ט, אדער נאר ווען זי דארף בפועל עפעס טון פאר'ן מאן איז זי פטור.

דער רמב"ם אין פירוש המשניות שרייבט בפירוש אז זי איז ווייטער מחויב צו טון אלעס, חוץ וואס עס אינטערפערט מיט איר התחייבות צום מאן:

כבוד מאכיל ומשקה מלביש ומכסה מכניס ומוציא ואלו כולם והנגרר אחריהם מחוייב על הבנים ועל הנקבות כולם שיעשו אותם לאביהם אלא אם היתה האשה בעולת בעל שאין חיוב עליה מתורת הכבוד אלא מה שאפשר בידה לעשות מפני עסקי בעלה המחוייבין לה מתורת הזווג לפי מה שנתבאר בכתובות (פ"ה הל"ה):

דער פרישה זאגט אבער אז די פרוי איז משועבד 'בכל עת' צו ארבעטן פאר'ן מאן.

שרשות אחרים עליה ר"ל בעלה שהיא משועבדת לו ואף ע"ג דגם האיש אינו מחויב לפרנסו משלו כ"א משל אביו כנ"ל מ"מ אשה אפילו בגופה אינה יכולה לכבדו שהיא משועבדת למלאכת בעלה בכל עת:

דער מחבר שרייבט אז א פרוי איז 'פטור' ווייל רשות בעלה עליה (און די זעלבע שרייבט ער אין ב"י, אז זי איז פטור). דער רמב"ם אין משנה תורה און דער טור שרייבן אבער 'סיי מענער און סיי פרויען זענען מחויב, אבער א פרוי האט נישט די מעגליכקייט', און זיי שרייבן נישט אז זי איז דעריבער 'פטור'. דאס שטימט מיט שיטת הרמב"ם אין פיה"מ אז זי איז טאקע ווייטער מחויב וויפיל זי קען, און דער מחבר האלט לכאורה ווי דער פרישה אז וויבאלד זי איז משועבד בכל עת, פטר'ט איר די שיעבוד צום מאן.

תוספות ווידער האט א דריטע מהלך, אז סיז פשוט א געגאגראפישע פטור וויבאלד זי געפינט זיך געווענליך אין איר מאנ'ס הויז:

שיש רשות אחרים עליה. ואף על גב דמעשה ידיה לבעלה מדרבנן בעלמא, מכל מקום אינה מצויה אצל אביה אלא אצל בעלה.

אין סך הכל: לויט'ן מחבר און דער פרישה איז א חתונה געהאטע פרוי גענצליך פטור פון כיבוד אב. לויט'ן רמב"ם איז זי מחויב כ"ז עס אינטערפערט נישט מיט אירע שעבודים כלפי דעם מאן, און לויט תוס' איז זי בפשטות מחויב ווען זי געפינט זיך ביים טאטן אין שטוב אדער דער טאטע געפינט זיך ביי איר, און די פטור פון די גמרא איז נאר ווען זי איז נישט נעבן איר טאטן.



יעצט לגבי איינער וואס זיין טאטע אדער מאמע איז רח"ל משוגע געווארן איז א מחלוקת רמב"ם און ראב"ד צו ער האט א רעכט אוועקצופארן און אים איבערגעבן פאר א צווייטן צו היטן אדער ער איז מחויב צו בלייבן און זיך אליין אפגעבן. דער מחבר פסק'נט ווי דער רמב"ם אז מען מעג אוועקגיין (נאכ'ן זיכער מאכן אז א צווייטער נעמט קעיר) און דער ב"ח פסק'נט ווי דער ראב"ד. קיין איסור צו בלייבן און זיך אליין אפגעבן איז עס לויט קיינעם נישט.

ובנידון דידן, א טאטע וואס דרייט איבער א שטוב, וועלכער אחרון האט איר געטראפן?

וואו האט איר געטראפן אז איך זאל אזאנס שרייבן?
ובנוסח שלך, וועלכער אחרון האט איר געטראפן וואס שרייבט אז מען טאר נישט?

[תפארת שבתפארת]

@חנן אסאך מענטשן וואס האבן געקויפט דער איד איז עס געווען צו ליינען די ביסל קהילה שטוסים און נייעס, וואס דעיס האט טועמי' געברענגט צום טיש פאר אומזיסט, אליינס געהערט פון אפאר מענטשן וואס האבן געסטאפט צו קויפן דער איד זייט דעמאלטס, און די זעלבע סיבה פארוואס איך קויף נישט דער איד ווייל כ'באקום וואכנשריפט פאר קהילה נייעס,
פאר איינער וואס האט ליב וועלטליכע נייעס קויפט "די צייטונג", דער איד פארקויפט נישט גארנישט חוץ גרויסע קעפלעך,
נאך א מין מענטש וואס קויפן דער איד איז די טרידישענעל אידן וואס קויפן עס שוין זייט די התייסדות, פאר זיי איז די ריברעדינג געווען א געוואלדיגע חסרון אראפנעמענדיג די אמאליגע צורה,
די איינציגסטע סיבה פארוואס צו קויפן דער איד איז וועגן די תורה אפטיילונג, און דעי מענטשן קויפן עס טאקע...

די הויפט מאגאזין אויסגאבע פון דער איד איז זייער גוט ,ספעציעל די פינאציעלע נייעס און רוב אנדערע ארטיקלן

[בני יואל]

ווער ברענגט די פאפ קארן?….

אקעי פאפקארן איז שוין נישט גענוג, ברענגטס קוגל...

מדארף שוין נאך קיגעל… קענסט צולייגען אביסל סעסעמי טשיקען אויך

[העלאו בעלאו]

אין מיין גמרא שטייט עד היכן כיבוד אב און די גמרא גיבט אויך ווילדע דוגמאות און פארט איז מען מחויב ווייטער מכבד צו זיין.
צו כיבוד אב גייט אן ביי א פרוי נאך די חתונה איז א מחלוקת האחרונים, אבער על הצד אז יא כאפ איך נישט וואו זי זאגט ראנג, נאכדערצו עד כדי די אויסגאבע זאל פארלירן איר זכות קיום.

ווען האבן די אחרונים זיך אנגעהויבן קריגן אויף א סתמא דגמרא?

אזוי ווי רוב מאל אין אזעלכע פעלער איז די מחלוקת וואס איז פשט אין די גמרא, צו ווייל ס'איז אין סיפק בידה לעשות ממילא איז זי גע'פטר'ט, אדער נאר ווען זי דארף בפועל עפעס טון פאר'ן מאן איז זי פטור.

דער רמב"ם אין פירוש המשניות שרייבט בפירוש אז זי איז ווייטער מחויב צו טון אלעס, חוץ וואס עס אינטערפערט מיט איר התחייבות צום מאן:

כבוד מאכיל ומשקה מלביש ומכסה מכניס ומוציא ואלו כולם והנגרר אחריהם מחוייב על הבנים ועל הנקבות כולם שיעשו אותם לאביהם אלא אם היתה האשה בעולת בעל שאין חיוב עליה מתורת הכבוד אלא מה שאפשר בידה לעשות מפני עסקי בעלה המחוייבין לה מתורת הזווג לפי מה שנתבאר בכתובות (פ"ה הל"ה):

דער פרישה זאגט אבער אז די פרוי איז משועבד 'בכל עת' צו ארבעטן פאר'ן מאן.

שרשות אחרים עליה ר"ל בעלה שהיא משועבדת לו ואף ע"ג דגם האיש אינו מחויב לפרנסו משלו כ"א משל אביו כנ"ל מ"מ אשה אפילו בגופה אינה יכולה לכבדו שהיא משועבדת למלאכת בעלה בכל עת:

דער מחבר שרייבט אז א פרוי איז 'פטור' ווייל רשות בעלה עליה (און די זעלבע שרייבט ער אין ב"י, אז זי איז פטור). דער רמב"ם אין משנה תורה און דער טור שרייבן אבער 'סיי מענער און סיי פרויען זענען מחויב, אבער א פרוי האט נישט די מעגליכקייט', און זיי שרייבן נישט אז זי איז דעריבער 'פטור'. דאס שטימט מיט שיטת הרמב"ם אין פיה"מ אז זי איז טאקע ווייטער מחויב וויפיל זי קען, און דער מחבר האלט לכאורה ווי דער פרישה אז וויבאלד זי איז משועבד בכל עת, פטר'ט איר די שיעבוד צום מאן.

תוספות ווידער האט א דריטע מהלך, אז סיז פשוט א געגאגראפישע פטור וויבאלד זי געפינט זיך געווענליך אין איר מאנ'ס הויז:

שיש רשות אחרים עליה. ואף על גב דמעשה ידיה לבעלה מדרבנן בעלמא, מכל מקום אינה מצויה אצל אביה אלא אצל בעלה.

אין סך הכל: לויט'ן מחבר און דער פרישה איז א חתונה געהאטע פרוי גענצליך פטור פון כיבוד אב. לויט'ן רמב"ם איז זי מחויב כ"ז עס אינטערפערט נישט מיט אירע שעבודים כלפי דעם מאן, און לויט תוס' איז זי בפשטות מחויב ווען זי געפינט זיך ביים טאטן אין שטוב אדער דער טאטע געפינט זיך ביי איר, און די פטור פון די גמרא איז נאר ווען זי איז נישט נעבן איר טאטן.



יעצט לגבי איינער וואס זיין טאטע אדער מאמע איז רח"ל משוגע געווארן איז א מחלוקת רמב"ם און ראב"ד צו ער האט א רעכט אוועקצופארן און אים איבערגעבן פאר א צווייטן צו היטן אדער ער איז מחויב צו בלייבן און זיך אליין אפגעבן. דער מחבר פסק'נט ווי דער רמב"ם אז מען מעג אוועקגיין (נאכ'ן זיכער מאכן אז א צווייטער נעמט קעיר) און דער ב"ח פסק'נט ווי דער ראב"ד. קיין איסור צו בלייבן און זיך אליין אפגעבן איז עס לויט קיינעם נישט.

בינעך קיין פוסק אבער אזוי פיל ווייסעך אז מען פסקנט נישט אזונע שאלות אליינס באזירט אויף ראשונים און אפי נישט לויט שלחן ערוך אויף די ספעציפישע הלכו, נאר מען דארף זיין א גרויסע פוסק דן צו זיין אין וועלכע נאך תחומים עס בארירט, דן זיין די קינדס מענטעל העלט צו מען קען עס פארנעמען די קינדער פונעם קינד און אזוי ווייטער. די פאקט איז כמה פעמים ביי זייער עקסטרעם פעלער פסקנען לאקאלע רבנים צו שטעלן באונדעריס און מען איז גאר מחיוב גאר.(איך קען נישט די מעשה אבער זעט מיר אויס או עקסטריעם פאל ווייל אויב נישט איז עס נישט קיין מעשה .)

עס ליגט או אחריות צו פארציילן אזא מעשה נאכדערצו פאר פרויען תממי לב.

[Think and Thank]

בינעך קיין פוסק אבער אזוי פיל ווייסעך אז מען פסקנט נישט אזונע שאלות אליינס באזירט אויף ראשונים און אפי נישט לויט שלחן ערוך אויף די ספעציפישע הלכו, נאר מען דארף זיין א גרויסע פוסק דן צו זיין אין וועלכע נאך תחומים עס בארירט, דן זיין די קינדס מענטעל העלט צו מען קען עס פארנעמען די קינדער פונעם קינד און אזוי ווייטער. די פאקט איז כמה פעמים ביי זייער עקסטרעם פעלער פסקנען לאקאלע רבנים צו שטעלן באונדעריס און מען איז גאר מחיוב גאר.(איך קען נישט די מעשה אבער זעט מיר אויס או עקסטריעם פאל ווייל אויב נישט איז עס נישט קיין מעשה .)

עס ליגט או אחריות צו פארציילן אזא מעשה נאכדערצו פאר פרויען תממי לב.

איך האב די מעשה נישט געליינט, און יא, ווען עס קומט למעשה (דער אויבערשטער זאל העלפן אז אלע אידן זאלן זיין געזונט בגוף ובנפש און עס זאל נישט קומען דערצו) דארף מען אזא שאלה פרעגן אן ערנסטן רב וואס חוץ לערנען קען ער אויך גוט ארויסהאבן די מציאות. אבער איך האב זיך באצויגן דא צו די ווילדע אטאקע פון איינעם אז איינער וואס קען שרייבן אז מען מעג האלטן דעם טאטן פון א חתונה געהאטע פרוי אין שטוב האט די גאנצע אויסגאבע נישט קיין זכות קיום. אויף דעם האב איך ארויסגעפוינט אז די חלק אז ס'איז די ווייב'ס טאטע פטר'ט איר לויט אסאך פוסקים נישט פון די חיוב כיבוד אב, ממילא איז די אטאקע היבש איבערגעטריבן. נאכאמאל, אודאי דארף מען זיך דורכרעדן מיט א רב, און ווען איך זאל ווען שרייבן אזא מעשה (איך שרייב נישט קיין פיקציע אבער העטעך פעטעך) וואלט איך דורכאויס די גאנצע מעשה אריינגעלייגט ווי מען האט עס איבערגערעדט מיט'ן רב וכדומה, אבער די טענה אז פאר'ן לופטערן אזא מעשה פארלירט די אויסגאבע די זכות קיום איז העט ווייט איבערגעטריבן.

[יושע זאב]

@חנן אסאך מענטשן וואס האבן געקויפט דער איד איז עס געווען צו ליינען די ביסל קהילה שטוסים און נייעס, וואס דעיס האט טועמי' געברענגט צום טיש פאר אומזיסט, אליינס געהערט פון אפאר מענטשן וואס האבן געסטאפט צו קויפן דער איד זייט דעמאלטס, און די זעלבע סיבה פארוואס איך קויף נישט דער איד ווייל כ'באקום וואכנשריפט פאר קהילה נייעס,
פאר איינער וואס האט ליב וועלטליכע נייעס קויפט "די צייטונג", דער איד פארקויפט נישט גארנישט חוץ גרויסע קעפלעך,
נאך א מין מענטש וואס קויפן דער איד איז די טרידישענעל אידן וואס קויפן עס שוין זייט די התייסדות, פאר זיי איז די ריברעדינג געווען א געוואלדיגע חסרון אראפנעמענדיג די אמאליגע צורה,
די איינציגסטע סיבה פארוואס צו קויפן דער איד איז וועגן די תורה אפטיילונג, און דעי מענטשן קויפן עס טאקע...

די הויפט מאגאזין אויסגאבע פון דער איד איז זייער גוט ,ספעציעל די פינאציעלע נייעס און רוב אנדערע ארטיקלן

ס'איז ווי גוטע עסן אין א מיאוס'ן טעלער

[אברמי]

בינעך קיין פוסק אבער אזוי פיל ווייסעך אז מען פסקנט נישט אזונע שאלות אליינס באזירט אויף ראשונים און אפי נישט לויט שלחן ערוך אויף די ספעציפישע הלכו, נאר מען דארף זיין א גרויסע פוסק דן צו זיין אין וועלכע נאך תחומים עס בארירט, דן זיין די קינדס מענטעל העלט צו מען קען עס פארנעמען די קינדער פונעם קינד און אזוי ווייטער. די פאקט איז כמה פעמים ביי זייער עקסטרעם פעלער פסקנען לאקאלע רבנים צו שטעלן באונדעריס און מען איז גאר מחיוב גאר.(איך קען נישט די מעשה אבער זעט מיר אויס או עקסטריעם פאל ווייל אויב נישט איז עס נישט קיין מעשה .)

עס ליגט או אחריות צו פארציילן אזא מעשה נאכדערצו פאר פרויען תממי לב.

איך האב די מעשה נישט געליינט, און יא, ווען עס קומט למעשה (דער אויבערשטער זאל העלפן אז אלע אידן זאלן זיין געזונט בגוף ובנפש און עס זאל נישט קומען דערצו) דארף מען אזא שאלה פרעגן אן ערנסטן רב וואס חוץ לערנען קען ער אויך גוט ארויסהאבן די מציאות. אבער איך האב זיך באצויגן דא צו די ווילדע אטאקע פון איינעם אז איינער וואס קען שרייבן אז מען מעג האלטן דעם טאטן פון א חתונה געהאטע פרוי אין שטוב האט די גאנצע אויסגאבע נישט קיין זכות קיום. אויף דעם האב איך ארויסגעפוינט אז די חלק אז ס'איז די ווייב'ס טאטע פטר'ט איר לויט אסאך פוסקים נישט פון די חיוב כיבוד אב, ממילא איז די אטאקע היבש איבערגעטריבן. נאכאמאל, אודאי דארף מען זיך דורכרעדן מיט א רב, און ווען איך זאל ווען שרייבן אזא מעשה (איך שרייבן נישט קיין פיקציע אבער העטעך פעטעך) וואלט איך דורכאויס די גאנצע מעשה אריינגעלייגט ווי מען האט עס איבערגערעדט מיט'ן רב וכדומה, אבער די טענה אז פאר'ן לופטערן אזא מעשה פארלירט די אויסגאבע די זכות קיום איז העט ווייט איבערגעטריבן.

מרעדט זיך דורך מיט מחנכים פאר יעדע מעשה.

[אברמי]

תכלית, גייט נאך ארויסקומען טועמי' די וואך?

יא. זיכער.

[יושע זאב]

תכלית, גייט נאך ארויסקומען טועמי' די וואך?

יא. זיכער.

לינק פון לעצטע וואך איז דא?

[Think and Thank]

תכלית, גייט נאך ארויסקומען טועמי' די וואך?

יא. זיכער.

לינק פון לעצטע וואך איז דא?

https://publuu.com/flip-book/1080732/2515174

[יושע זאב]

טענקס

[יושע זאב]

תכלית, גייט נאך ארויסקומען טועמי' די וואך?

יא. זיכער.

כ'בין נייגעריג וויאזוי זיי פלאנען אנצוגיין אויב איז עס מער נישט עוועלעבל אין די פלייש סטארס אדער מקוואות. די גראסערי'ס זענען נישט קיין לאנג טערם סאלושענס פאר אזעלכע סארט אויסגאבעס