נחת רוח האט געשריבן: ↑זונטאג יאנואר 04, 2026 2:53 pm
מסתמא האט געשריבן: ↑זונטאג יאנואר 04, 2026 2:26 pm
נחת רוח האט געשריבן: ↑זונטאג יאנואר 04, 2026 2:04 pm
יעצט, אויב האט איינער א קשיא וויאזוי דאס שטימט לפי דעתו מיט יסודות הדת וואס ער זעט אין אנדערע הייליגע ספרים, בכלל נישט קיין פראבלעם, מ'שטארבט נישט פון קיין קשיא
און דא שטעקט אונזער עיקר תהומיות‘דיגע מחלוקה. ווער ווערט צוקוועטשט פאר וועמען ווען זאכן שטימען נישט לפנים? נסתר אדער נגלה? לפי דעתך וואס איז אזוי שלעכט מיט קריסטנטום און שבתי צבי ימ”ש? די נגלה קען מען דאך ציקוועטשן פאר יעדע גילוי חדשה. חתימת התלמוד שעליו אין להוסיף וממנה אין לגרוע מיינט דאך גארנישט לפי דעתך. מהיכי תיתי. וואס איז אז יענער פאטשקעט ארום מיט יהדות? קען מען דאך האלטן שבת זונטאג און עסן אום תשעה באב היל”ת
די משקל איז זייער קלאר. א ודאי שטארבט מען נישט פון קיין קשיא. אבער ווען דו האסט א קשיא, ווער איז בעל הבית ביזן מסדר זיין די קשיא? די שולחן ערוך והפוסקים אדער דברים נסתרים ומעורפלים שאין אתנו יודע עד מה?
גוט געפרעגט, ווען דו הסט א קשיא, ווער איז בעל הבית ביזן מסדר די קשיא, די צדיקי הדורות און זייערע לעכטיגע קלארע היילגע ספרים וואס זענען אפן און קלאר פאר א יעדע דורש ה', אדער א שרייבער אויף איד-טיש שאין אתנו יודע עד מה?
בכללות צום ענין פון אמונת צדיקים והתקשרות צדיקים אין אלגעמיין, לויט די פשוטע פשט וואס ווערט געברענגט אין אלע ספרי חסידות בלי שום יוצא מן הכלל,
[איך מיין נישט דא קיין שום ספעציפישע קרייז]:
א געוויסע איד האט ארויף געברענגט א פראבלעם כביכול מיט די שטארקע יסודות הדת וואס די ספרי חסידות שרייבן פעמים אין מספר, און דאס איבערגעגבען פאר אונז פשוטי עם אז מיר זאלן לעבן דערמיט:
א] אן אמונת צדיקים קען מען זיך נישט האלטן ביי אידישקייט, און מען קען נישט צוקומען צו אמונת ה'. ב] אן התקשרות צדיקים קען מען נישט צוקוקמען צו תשובה און צו טון מצוות ווי עס דארף צו זיין ג] א צדיק איז דער וואס איז מעלה א אידס תפילות צום באשעפער, ווי אויכעט זיינע מצוות ומעש"ט ד] א צדיק איז די שביל פון שפע פון הקב"ה צום עולם התחתון ה] א צדיק איז מקשר דעם איד צום אייבערשטן וכו' וכו'. די אלע ענינים האבן אונזערע רבי'ס - פון ווי אונזער אידישע מסורה ציהט זיך -אונז אויסגעלערנט און אריינגעבאקן פאר די המון עם צו לעבן דערמיט, עיין בכל ספרי חסידות ותמצא רבבות פעמים.
יעצט, איז די איד געקומען מיט א טענה, איך מיש אויף א רמב"ם, א רמב"ן, און לויט ווי איך זעה דארט, איז די אלע ווערטער כפשוטם מינות ואפיקורסות, און עס שטימט נישט מיט לויט וואס איך פארשטיי פון דעם וואס מיינט טרוקן יהדות. און באשר צום פאקט אז די צדיקים האבן אזוי געשריבן, דערוואגט ער זיך צו זאגן אז היות לדעתי איז דאס א סתירה, וועל איך עס אוועק מאכן מיט א סארט דיפלאמאטישע נוסח אז אונז פארשטייען עס נישט און כפשוטו שטימט עס נישט און סאיז ממילא נישא אזוי וויכטיג ווי טרוקן יהדות כלשונו, ווייל ממילא איז דאס נאר א חידוש פון די הייליגע בעל שם טוב הקדוש ותלמידיו.
געוויסע טענה'ן אז ווי נישט ווי ברענגט ער מקורות, און ווי לאנג איך האב נישט קיין תירוץ איז עס כאליו א פראבלעם, געוויסע מיינען אז עס איז דא חוב צו מסביר זיין וואס די תירוץ איז, זיך אנצונעמען פאר די שרפי מעלה.
לדעתי איז די גאנצע פלפול איבריג, אונז הולכים בדרך החסידות זענען הונדערט פראצענט רואיג און מסודר, אויב איז דאס וואס די צדיקי הדורות האבן אונז אויס געטרעטן, און מיט שטימט די מחשבות וואס איך טראכט, די פעולות וואס איך טוה, און דאס איז בלתי שום ספק דאס וואס אלע ספה"ק שרייבן אז דאס דארף מען טון, אויב אזוי האב איך נישט קיין שום אחריות צו פארענטפערן די אלע שרפי מעלה, (און סאיז מיר ניטאמאל אינטרעסאנט צו הערן זיינע קשיות) איי איינער פרעגט מיר א קושיא, נו זאל ער פרעגן, אבער די שרפי מעלה האבן דאס אויכעט געוואוסט און אעפ"כ אזוי געשריבן פאר אונז המון עם, און אונזער אידישקייט פארט מיט זיי די לעצטע צוויי הונדערט יאר, וגדלו והצליחו וגם עשו פרי, ממילא בין איך רואיג אז איך גיי לפי דרך המסורה לנו מדור דור.
משל למה הדבר דומה:
איך זיץ נעבן אן אויבער חכם אויפן עראפלאן, אינמיטן פאסירט א שווערע טורבולאנס, מען רופט אויס אז מען זאל אנטון סיעטבעלטס ווייל אויב נישט קען מען געשעדיגט ווערן, זאגט מיר מיין קלוגער שכן,
"וויסן זאלסטו אז מען טאר נישט אנטון קיין סיעט בעלטס ווייל לויט וויאזוי די פליגער איז געבויט די לעצטע צען יאר, איז דא א סכנה אז ציען דעם סיעטבעלט קען מאכן די גאנצע פליגער אראפקראכן, ממילא די עיקר איז דאך אז די פליגער זאל נישט פאלן, די סכנה פון טורבולאנס קומט נישט צו צום עיקר אז די פליגער זאל נישט קראכן".
צו באפעסטיגן זיין טענה נעמט ער ארויס א הויפן פאפירן און דאקומענטן וואס צייגט פונקטליך וויאזוי די פליגער איז געבויט די לעצטע צען יאר און לויט דעם קען מען זען קלאר אז די סיעטבעלטס קענען גורם זיין די פליגער צו קראכן. מיין אנדערע שכן האט זיך טאקע געפערליך דערשראקן און צוגערופן א סטוערד צו פרעגן די גאונישע קשיא, און זי האט - ווי פארשטענדליך - נישט געהאט קיין ענטפער.
איך זיץ און לאך פון אים, איך געב ניטאמאל א בליק אויף זיינע צעטליך, מר. אויבער חכם! אזוי פארן פליגער שוין די לעצטע צען יאר ? און די ווי זענען באהאוונט און פירן עס די לעצטע יארן זאגן מען זאל יא אנטון די סיעטבעלט? אויב אזוי בין איך 100% מסודר דערמיט, דו האסט א קשיא, נא פראבלעם, אבער אפילו פאר איך ווייס די תירוץ, בין רואיג פון דעם אליינס ווייל אזוי פליען פליגערס שוין יארן לאנג און אלעס איז אקעי, איי זיין קשיא - עס אינטרעסירט מיר אפילו נישט - ווייל בהכרח האט ער ערגעץ ווי א ריזיגע טעות, ממילא איז א שאד מיין צייט אפילו נאר אריין צו קוקן אין זיינע צעטלעך.
