סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[שמח]

פון וואנעט קומט דער ניגון?

איך האב עס געהערט די ערשטע מאל אויף דעי קליפ פון קאדאדטשקע אין בני ברק . ווען עס דעס געווען אושפוזין דמשה? אין ווער איז דעי זינגער?

כי אורך ימים ושנות חיים, כי אורך ימים ושנות חיים ושלום...

[יאנטשי]

כי אורך ימים ושנות חיים, כי אורך ימים ושנות חיים ושלום...

דעציט.

איך האב געשריבן אז עס קוקט אויס ווי צוזאמגעשטעלט די ניגון מיט די ווערטער אויפן פלאץ, ווייל איך האב געקענט די ניגון פון ערגעץ.

[מטות]

ס'איז אינגאנצן 1 וואך אוועק פון שבת נח
וואס די רבי גייט עסן שבת מיט די בוחרים און צום נייעם זמן מיט פרישע הונדערטער בוחרים גייט ווייטער נישט זיין קיין פלאץ ביים טיש

סאיז יעצט די צייט פאר עסקנים צו טוען עפעס דערוועגן

[להגדיל הטראסק]

ס'איז אינגאנצן 1 וואך אוועק פון שבת נח
וואס די רבי גייט עסן שבת מיט די בוחרים און צום נייעם זמן מיט פרישע הונדערטער בוחרים גייט ווייטער נישט זיין קיין פלאץ ביים טיש

סאיז יעצט די צייט פאר עסקנים צו טוען עפעס דערוועגן

חלום עליכם... אזוי אויך פרישע צענדליגער אידן וועלכע גייען אפמאכן אז מען גייט אנהייבן צו קומען צום טיש, און נאכן זיך אפבריען די ערשטע וואך צוויי גייען סיי נאכאמאל סטאפן מיט א פרישקייט...

[נאסע שמאטעס]

זעענדיג די שיינע צעטל פון די בחורים שמחת בית השואבה זאגט מיר איינער אין שול אז דא ליגט א גרויסע לאגא פון קהל אבער געלט האט יעדער געגעבן נאר נישט קהל.

להעלות האט געגעבן א חלק, די מוסדות האבן געגעבן א חלק, אבער קהל האט געענטפערט "סנישטא קיין געלט"...

AASD.jpg (368.7 KiB) געזען געווארן 1923 מאל

[בודקע]

זעענדיג די שיינע צעטל פון די בחורים שמחת בית השואבה זאגט מיר איינער אין שול אז דא ליגט א גרויסע לאגא פון קהל אבער געלט האט יעדער געגעבן נאר נישט קהל.

להעלות האט געגעבן א חלק, די מוסדות האבן געגעבן א חלק, אבער קהל האט געענטפערט "סנישטא קיין געלט"...


AASD.jpg

און פונדעסטוועגן האט להעלות געוואלט אז ס'זאל האבן קהל'ס לאגא.

און בד"וו, די אויסגאבן צו אויפשטעלן און צונעמען די פארענטשעס, אויס ליידיגן די ביהמ"ד פון טישן, קלינען נאכדעם, האט קהל געצאלט.

[נאסע שמאטעס]

וועכע פארענטשעס רעדסטו פון?

[בודקע]

וועכע פארענטשעס רעדסטו פון?

דאכט זיך מיך אז אויף דרום זייט איז געווען, און די אנדערע זייט איז געווען א סטעידזש

[נאסע שמאטעס]

בקיצור, קהל האט געגעבן דאס ארויסטראגן די בענק און לייגן פלייוואדס. די ביה"כ פאפיר אויך?

[בודקע]

בקיצור, קהל האט געגעבן דאס ארויסטראגן די בענק און לייגן פלייוואדס. די ביה"כ פאפיר אויך?

דאס איז נאר בד"וו גערעדט.
וואס איך זאג איז, אז להעלות האט געוואלט האבן קהל'ס לאגא אפי' זיי געבן גארנישט

[לכל קהלא]

ס'איז אינגאנצן 1 וואך אוועק פון שבת נח
וואס די רבי גייט עסן שבת מיט די בוחרים און צום נייעם זמן מיט פרישע הונדערטער בוחרים גייט ווייטער נישט זיין קיין פלאץ ביים טיש

סאיז יעצט די צייט פאר עסקנים צו טוען עפעס דערוועגן

אויך אינגאנצען פונקטליך איין יאר און אינגאנצען צווי יאר פון ווען מען האט גערעדט פון דע נושא

[בערל דער פייפער]

בקיצור, קהל האט געגעבן דאס ארויסטראגן די בענק און לייגן פלייוואדס. די ביה"כ פאפיר אויך?

בערך די זעלבע הוצאות וואס מען האט דא פארטיידיגט פאר וואס מען דארף צאלן מעמבערשיפ... גוים, ארויסשטעלן בית מדרש ועוד וכדו

[זרש]

זעענדיג די שיינע צעטל פון די בחורים שמחת בית השואבה זאגט מיר איינער אין שול אז דא ליגט א גרויסע לאגא פון קהל אבער געלט האט יעדער געגעבן נאר נישט קהל.

להעלות האט געגעבן א חלק, די מוסדות האבן געגעבן א חלק, אבער קהל האט געענטפערט "סנישטא קיין געלט"...


AASD.jpg

די מעמד איז שוין געווען געקענסעלד א וואך פאר יו"ט צוליב די ארעמע קהילה



(אנפאנג האט געהייסן אז סגייט זיין א גרויסע בענד)

[א חסיד פון רב]

בצל מורינו

"רבבות רבבה ירננו בקול - ובכן צדיקים יראו ושמחו וישרים יעלוזו"

מטעם די ועד החתונה שע"י הנהלת קהילתינו הק' ווערט געמאלדן אז שטייענדיג בלויז קארגע 6 וואכן אפגערוקט פונעם היסטארישן חתונה הגדולה איז באשטעטיגט געווארן דעם "מקום החתונה" פונעם עלסטן אור אייניקל פון אבינו רועינו כ"ק מרן רבינו הגה"ק שליט"א און עלסטע אייניקל ביי בנו הגדול הגה"צ אבדק"ק ור"מ שליט"א.

נאך א לענגערע צייט איבערגיין אלע אפציעס און דן זיין בכובד ראש איבער אלע מעגליכקייטן כדי צו קענען אקאמאדירן דעם אסטראנאמישן ערווארטעטן ציבור, איז אצינד באשטימט געווארן אז די חתונה וועט פארקומען דעם קומענדיגן דאנערשטאג פרשת וישלח הבעל"ט אין א מקום רחבת ידים אין צענטער פון וויליאמסבורג, אינעם גיגאנטישן "דאגגעל גרינהאוז פלאזא" אינעם נעווי יארד וועלכע איז ספעציעל גוט אויסגעשטעלט צו קענען ארייננעמען אזא פילקעפיגן ציבור און פארמאגט אלע צוגעהערן.

אין די יעצטיגע טעג לייגן די עסקני ועד החתונה אריין איבערמידליכע כוחות אהערצושטעלן דעם שטח לכבוד ולתפארת פאר דעם היסטארישן חתונה,
דער גיגאנטישער זאל וועט בעז"ה ווערן ספעציעל אויסגעשטעלט מיט די מאקסימאלסטע פלעצער צו קענען אקאמאדירן די צענדליגער טויזנטער אנ"ש פון לענגאויס אמעריקע און די הונדערטער געסט מעבר לים.

אזוי אויך ווערן געמאכט די לעצטיגע פלענער לקראת די שבעת ימי המשתה, וואס דאס רעכנט אריין אין זיך טראנספארטאציע פון אלע שטעט איבער גרעיטער ניו יארק און ניו דזשערסי, אש"ל מלא פאר די טויזענטער געסט תלמידי וחסידי סאטמאר מכל קצוי תבל במשך פון די דריי טעג יו"ט ושבת של שמחה, ועוד ועוד,
די עסקנים ארבעטן אויף אלע פראנטן זיכער צו מאכן אז אלעס איז מסודר כראוי וכיאות על צד היותר טוב, די פרטים וועלן נתפרסם ווערן בקרוב.

= צדיק כתמר יפרח כארז בלבנון ישגה, שתולים בבית ה' בחצרות אלוקינו יפריחו, עוד ינובון בשיבה דשנים ורעננים יהיו =

~~

[דער תהלים איד]

► Show Spoiler

בצל מורינו

"רבבות רבבה ירננו בקול - ובכן צדיקים יראו ושמחו וישרים יעלוזו"

מטעם די ועד החתונה שע"י הנהלת קהילתינו הק' ווערט געמאלדן אז שטייענדיג בלויז קארגע 6 וואכן אפגערוקט פונעם היסטארישן חתונה הגדולה איז באשטעטיגט געווארן דעם "מקום החתונה" פונעם עלסטן אור אייניקל פון אבינו רועינו כ"ק מרן רבינו הגה"ק שליט"א און עלסטע אייניקל ביי בנו הגדול הגה"צ אבדק"ק ור"מ שליט"א.

נאך א לענגערע צייט איבערגיין אלע אפציעס און דן זיין בכובד ראש איבער אלע מעגליכקייטן כדי צו קענען אקאמאדירן דעם אסטראנאמישן ערווארטעטן ציבור, איז אצינד באשטימט געווארן אז די חתונה וועט פארקומען דעם קומענדיגן דאנערשטאג פרשת וישלח הבעל"ט אין א מקום רחבת ידים אין צענטער פון וויליאמסבורג, אינעם גיגאנטישן "דאגגעל גרינהאוז פלאזא" אינעם נעווי יארד וועלכע איז ספעציעל גוט אויסגעשטעלט צו קענען ארייננעמען אזא פילקעפיגן ציבור און פארמאגט אלע צוגעהערן.

אין די יעצטיגע טעג לייגן די עסקני ועד החתונה אריין איבערמידליכע כוחות אהערצושטעלן דעם שטח לכבוד ולתפארת פאר דעם היסטארישן חתונה,
דער גיגאנטישער זאל וועט בעז"ה ווערן ספעציעל אויסגעשטעלט מיט די מאקסימאלסטע פלעצער צו קענען אקאמאדירן די צענדליגער טויזנטער אנ"ש פון לענגאויס אמעריקע און די הונדערטער געסט מעבר לים.

אזוי אויך ווערן געמאכט די לעצטיגע פלענער לקראת די שבעת ימי המשתה, וואס דאס רעכנט אריין אין זיך טראנספארטאציע פון אלע שטעט איבער גרעיטער ניו יארק און ניו דזשערסי, אש"ל מלא פאר די טויזענטער געסט תלמידי וחסידי סאטמאר מכל קצוי תבל במשך פון די דריי טעג יו"ט ושבת של שמחה, ועוד ועוד,
די עסקנים ארבעטן אויף אלע פראנטן זיכער צו מאכן אז אלעס איז מסודר כראוי וכיאות על צד היותר טוב, די פרטים וועלן נתפרסם ווערן בקרוב.

= צדיק כתמר יפרח כארז בלבנון ישגה, שתולים בבית ה' בחצרות אלוקינו יפריחו, עוד ינובון בשיבה דשנים ורעננים יהיו =

~~

זכרונות...

[גרינגראז]

זעענדיג די שיינע צעטל פון די בחורים שמחת בית השואבה זאגט מיר איינער אין שול אז דא ליגט א גרויסע לאגא פון קהל אבער געלט האט יעדער געגעבן נאר נישט קהל.

להעלות האט געגעבן א חלק, די מוסדות האבן געגעבן א חלק, אבער קהל האט געענטפערט "סנישטא קיין געלט"...


AASD.jpg

גערעכט זענען זיי... דו ווייסט וויפיל עס קאסט פאר קהל א שמחת תורה?? קהל האט נישט קיין געלט. פינטל.

[מטות]

ס'איז אינגאנצן 1 וואך אוועק פון שבת נח
וואס די רבי גייט עסן שבת מיט די בוחרים און צום נייעם זמן מיט פרישע הונדערטער בוחרים גייט ווייטער נישט זיין קיין פלאץ ביים טיש

סאיז יעצט די צייט פאר עסקנים צו טוען עפעס דערוועגן

סווערט שוין נענטער
איינער ווייסט אפשר צו סאיז דא איינער וואס טוט דעראין?

[יאנטשי]

זעענדיג די שיינע צעטל פון די בחורים שמחת בית השואבה זאגט מיר איינער אין שול אז דא ליגט א גרויסע לאגא פון קהל אבער געלט האט יעדער געגעבן נאר נישט קהל.

להעלות האט געגעבן א חלק, די מוסדות האבן געגעבן א חלק, אבער קהל האט געענטפערט "סנישטא קיין געלט"...


AASD.jpg

גערעכט זענען זיי... דו ווייסט וויפיל עס קאסט פאר קהל א שמחת תורה?? קהל האט נישט קיין געלט. פינטל.

בכלל די גאנצע בחורישע שפראך פון 'קהל זאל באצאלן' ווי כאילו קהל פארמאגט א געלט בוים.

זיי קענען פאנדרעיזן, דו קענסט אויך, עפעס וואס די קהילה איז פאראנטווארטליך דארף קהל פאנדרעיזן, און עפעס וואס נישט, נישט.

[פריילאך]

זעענדיג די שיינע צעטל פון די בחורים שמחת בית השואבה זאגט מיר איינער אין שול אז דא ליגט א גרויסע לאגא פון קהל אבער געלט האט יעדער געגעבן נאר נישט קהל.

להעלות האט געגעבן א חלק, די מוסדות האבן געגעבן א חלק, אבער קהל האט געענטפערט "סנישטא קיין געלט"...


AASD.jpg

גערעכט זענען זיי... דו ווייסט וויפיל עס קאסט פאר קהל א שמחת תורה?? קהל האט נישט קיין געלט. פינטל.

בכלל די גאנצע בחורישע שפראך פון 'קהל זאל באצאלן' ווי כאילו קהל פארמאגט א געלט בוים.

זיי קענען פאנדרעיזן, דו קענסט אויך, עפעס וואס די קהילה איז פאראנטווארטליך דארף קהל פאנדרעיזן, און עפעס וואס נישט, נישט.

נעם א קאלקיולעטער און רעכן אויס וויפיל מנינים צו חתן תורה/בראשית איז געווען אין די פאלישן. נאר בשעת די הקפות, און וויפיל איז עס געגאנגן, דו''ק ותשכח

לויט מיין חשבון מינימום 42 מנינים יעדע מנין איז געווען בערך פאר 3-4 טויזענט ביידע חתנים, טיימס 42 ...

און נדבנים אויף יעדע ריר.

ארעמע קהילה נעבעך...

[זרש]

זעענדיג די שיינע צעטל פון די בחורים שמחת בית השואבה זאגט מיר איינער אין שול אז דא ליגט א גרויסע לאגא פון קהל אבער געלט האט יעדער געגעבן נאר נישט קהל.

להעלות האט געגעבן א חלק, די מוסדות האבן געגעבן א חלק, אבער קהל האט געענטפערט "סנישטא קיין געלט"...


AASD.jpg

גערעכט זענען זיי... דו ווייסט וויפיל עס קאסט פאר קהל א שמחת תורה?? קהל האט נישט קיין געלט. פינטל.

בכלל די גאנצע בחורישע שפראך פון 'קהל זאל באצאלן' ווי כאילו קהל פארמאגט א געלט בוים.

זיי קענען פאנדרעיזן, דו קענסט אויך, עפעס וואס די קהילה איז פאראנטווארטליך דארף קהל פאנדרעיזן, און עפעס וואס נישט, נישט.

אינטערעסאנט ביז אפאר יאר צירוק זענען געווען אזעלכע וואס פלעגן דאס טון ביז קהל איז געקומען אין זיי פארשיקט....
פאקט איז אז קהל לאזט נישט קיינעם פאנדרעיזן (איך רעדט ווען איינער וועט עס טון מער ווי אפאר מאל) און די עסקנים וואס וואלטן געווען גרייט עס צי טון זיכן זיך נישט קיין קאפוויי

[בודקע]

גערעכט זענען זיי... דו ווייסט וויפיל עס קאסט פאר קהל א שמחת תורה?? קהל האט נישט קיין געלט. פינטל.

בכלל די גאנצע בחורישע שפראך פון 'קהל זאל באצאלן' ווי כאילו קהל פארמאגט א געלט בוים.

זיי קענען פאנדרעיזן, דו קענסט אויך, עפעס וואס די קהילה איז פאראנטווארטליך דארף קהל פאנדרעיזן, און עפעס וואס נישט, נישט.

אינטערעסאנט ביז אפאר יאר צירוק זענען געווען אזעלכע וואס פלעגן דאס טון ביז קהל איז געקומען אין זיי פארשיקט....
פאקט איז אז קהל לאזט נישט קיינעם פאנדרעיזן (איך רעדט ווען איינער וועט עס טון מער ווי אפאר מאל) און די עסקנים וואס וואלטן געווען גרייט עס צי טון זיכן זיך נישט קיין קאפוויי

קהל לאזט יא פאנדרעיזן. ווענדט זיך וויאזוי.

[לאקאלער רב]

גערעכט זענען זיי... דו ווייסט וויפיל עס קאסט פאר קהל א שמחת תורה?? קהל האט נישט קיין געלט. פינטל.

בכלל די גאנצע בחורישע שפראך פון 'קהל זאל באצאלן' ווי כאילו קהל פארמאגט א געלט בוים.

זיי קענען פאנדרעיזן, דו קענסט אויך, עפעס וואס די קהילה איז פאראנטווארטליך דארף קהל פאנדרעיזן, און עפעס וואס נישט, נישט.

נעם א קאלקיולעטער און רעכן אויס וויפיל מנינים צו חתן תורה/בראשית איז געווען אין די פאלישן. נאר בשעת די הקפות, און וויפיל איז עס געגאנגן, דו''ק ותשכח

לויט מיין חשבון מינימום 42 מנינים יעדע מנין איז געווען בערך פאר 3-4 טויזענט ביידע חתנים, טיימס 42 ...

און נדבנים אויף יעדע ריר.

ארעמע קהילה נעבעך...

איך בין נישט דא צו פארענפערן קיינעם, איך בין נאר אביסל אינוואלווד אין איינע פון די קלענערע גרעסערע בתי מדרשים דקהילתינו סאו איך קען א טראפקעלע נאמבערס וואס עס קאסט אויפצוהאלטן א בית מדרש.

נאר צו געבן א קליינע משל, O&R פאר בית מדרש הגדול פאר חודש תשרי שאץ איך פאר ארום 100 אלפים אויב נישט מער...

אחוץ פון דעם קאסט יעדע ריר אלפים ורבבות, קיינער ארבעט נישט היינט אימזיסט, אפשר אפשר די בחורים וואס הענגן די נוי סוכה...

דו הערסט נאר וואס יענער שנד'רט, פאלט דיך נישט ביי אז עס איז אויך דא עקספענסעס, און גרויסע.

[פריילאך]

בכלל די גאנצע בחורישע שפראך פון 'קהל זאל באצאלן' ווי כאילו קהל פארמאגט א געלט בוים.

זיי קענען פאנדרעיזן, דו קענסט אויך, עפעס וואס די קהילה איז פאראנטווארטליך דארף קהל פאנדרעיזן, און עפעס וואס נישט, נישט.

נעם א קאלקיולעטער און רעכן אויס וויפיל מנינים צו חתן תורה/בראשית איז געווען אין די פאלישן. נאר בשעת די הקפות, און וויפיל איז עס געגאנגן, דו''ק ותשכח

לויט מיין חשבון מינימום 42 מנינים יעדע מנין איז געווען בערך פאר 3-4 טויזענט ביידע חתנים, טיימס 42 ...

און נדבנים אויף יעדע ריר.

ארעמע קהילה נעבעך...

איך בין נישט דא צו פארענפערן קיינעם, איך בין נאר אביסל אינוואלווד אין איינע פון די קלענערע גרעסערע בתי מדרשים דקהילתינו סאו איך קען א טראפקעלע נאמבערס וואס עס קאסט אויפצוהאלטן א בית מדרש.

נאר צו געבן א קליינע משל, O&R פאר בית מדרש הגדול פאר חודש תשרי שאץ איך פאר ארום 100 אלפים אויב נישט מער...

אחוץ פון דעם קאסט יעדע ריר אלפים ורבבות, קיינער ארבעט נישט היינט אימזיסט, אפשר אפשר די בחורים וואס הענגן די נוי סוכה...

דו הערסט נאר וואס יענער שנד'רט, פאלט דיך נישט ביי אז עס איז אויך דא עקספענסעס, און גרויסע.

ל"ג בעומר קאסט אויך פאר קהל רבבות,
האט א גבאי צדקה וועם דער עולם קען, אמאל געוואלט וויסן די הוצאות והכנסות פון ל"ג בעומר, האט ער געפרעגט די נדבנים וויפיל זיי געבן, און געפרעגט די קאמפעניס וואס ס'קאסט פארשידענע זאכן, און געמאכט א ס"ה וואס מיינסטו ס'געווען...

און פון די ארעמע קהילה האט מען מודה געווען צו זיין ליסט און געבעטן שווייגן...

יעדער איז מודה אז קהל האט טאקע גרויסע עקספענסעס,
אבער יעדער זעט אויך די הכנסות.

אז מ'וויינט איז א גוטע סימן.

[לאקאלער רב]

נעם א קאלקיולעטער און רעכן אויס וויפיל מנינים צו חתן תורה/בראשית איז געווען אין די פאלישן. נאר בשעת די הקפות, און וויפיל איז עס געגאנגן, דו''ק ותשכח

לויט מיין חשבון מינימום 42 מנינים יעדע מנין איז געווען בערך פאר 3-4 טויזענט ביידע חתנים, טיימס 42 ...

און נדבנים אויף יעדע ריר.

ארעמע קהילה נעבעך...

איך בין נישט דא צו פארענפערן קיינעם, איך בין נאר אביסל אינוואלווד אין איינע פון די קלענערע גרעסערע בתי מדרשים דקהילתינו סאו איך קען א טראפקעלע נאמבערס וואס עס קאסט אויפצוהאלטן א בית מדרש.

נאר צו געבן א קליינע משל, O&R פאר בית מדרש הגדול פאר חודש תשרי שאץ איך פאר ארום 100 אלפים אויב נישט מער...

אחוץ פון דעם קאסט יעדע ריר אלפים ורבבות, קיינער ארבעט נישט היינט אימזיסט, אפשר אפשר די בחורים וואס הענגן די נוי סוכה...

דו הערסט נאר וואס יענער שנד'רט, פאלט דיך נישט ביי אז עס איז אויך דא עקספענסעס, און גרויסע.

ל"ג בעומר קאסט אויך פאר קהל רבבות,
האט א גבאי צדקה וועם דער עולם קען, אמאל געוואלט וויסן די הוצאות והכנסות פון ל"ג בעומר, האט ער געפרעגט די נדבנים וויפיל זיי געבן, און געפרעגט די קאמפעניס וואס ס'קאסט פארשידענע זאכן, און געמאכט א ס"ה וואס מיינסטו ס'געווען...

און פון די ארעמע קהילה האט מען מודה געווען צו זיין ליסט און געבעטן שווייגן...

יעדער איז מודה אז קהל האט טאקע גרויסע עקספענסעס,
אבער יעדער זעט אויך די הכנסות.

אז מ'וויינט איז א גוטע סימן.

דאס פאלט דיר נישט ביי אז פון ל"ג בעומר'ס אינקאם קאווערט מען טבת'ס לעקטער בילל? ס'איז בכלל נישט ראנג, אזוי איז א געזונטע ביזנעס אויסגעשטעלט.

[פריילאך]

מ'רעדט דא צו די קהלה האט געלט אדער נישט,
יעדער ווייסט ס'דא הוצאות,
אבער אין רוב מענטשנ'ס אויגן וואס צאלן אסאך געלט א יאר פאר מעמבערשיפ און זיצן געלט, און זעען די הכנסות משך פונעם יאר, האט די קהלה אסאך געלט.