סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[שמח]

ס'איז א דבר ידוע אז ווען די רבי ז"ל איז געווען אין סיגוט איז ער נישט ארויף צום מאמע'נס ציון ביומא דהילולא אפילו ער איז געווען אין שטאט
ס'איז נישט לויט טייל דעות, "אזוי" איז די מנהג...

כ'ווייס אז דאס איז די מנהג, געוויסע האבן עס נישט מקובל ווייסן זיי נישט.

[יונגער זיידע]

ס'איז א דבר ידוע אז ווען די רבי ז"ל איז געווען אין סיגוט איז ער נישט ארויף צום מאמע'נס ציון ביומא דהילולא אפילו ער איז געווען אין שטאט
ס'איז נישט לויט טייל דעות, "אזוי" איז די מנהג...

כ'ווייס אז דאס איז די מנהג, געוויסע האבן עס נישט מקובל ווייסן זיי נישט.

אז מען איז נישט מקבל מיינט נישט אז ס'איז נישט מקובל....

[טיפע טאשן]

ס'איז א דבר ידוע אז ווען די רבי ז"ל איז געווען אין סיגוט איז ער נישט ארויף צום מאמע'נס ציון ביומא דהילולא אפילו ער איז געווען אין שטאט
ס'איז נישט לויט טייל דעות, "אזוי" איז די מנהג...

וועלכע חודש?

[גראסערי]

ס'איז א דבר ידוע אז ווען די רבי ז"ל איז געווען אין סיגוט איז ער נישט ארויף צום מאמע'נס ציון ביומא דהילולא אפילו ער איז געווען אין שטאט
ס'איז נישט לויט טייל דעות, "אזוי" איז די מנהג...

וועלכע חודש?

וועלכע חודש איז די ב'מ זצ'ל יארצייט?

[תורה ויראה]

די רבי גייט נישט ארויף צום קבר פון זיין מאמע ביום היארצייט?

ניין, ער איז אלטס אין ניו העמפשיר אין די צייט.

[לג בעומר]

שוין אויסגעקומען איין מאל צו זיין ביום היארצייט אין ק''י אין אויך נישט ארויף ווייל רבותינו הק' האבן זיך געפירט אז מגייט נישט ארויף ביום היארצייט פונעם מאמע

[איד]

ווען די בית ישראל פון גור איז געווארן רבי איז ער געווען באזוכן ביים בעלזא רב ר' אהרן ז''ל
די בעלזא רב האט אים געפרעגט וויאזוי ער פלאנט צו פירן זיין עדה, האט ער געענטפערט, אביסל ווי דער זיידע (שפת אמת) אביסל ווי דער טאטע (אמרי אמת) און אביסעל אליינס...

צום נקודה, אונז זענען אלע בני אברהם יצחק ויעקב, און כלל ישראל האלט זיך אויף מסורה, אעפ''כ האבן אונז אלע מסורה'דיגע אידן אנדערע מסורות און מנהגים, צווישן אלע חסידות'ער איז יעדע איינס אנדערש ווי די צווייטע, אפי' אלעס קומט אהן צו בעל שם טוב,
און אין יעדע גזע אליינס איז נישט דא קיין צוויי וואס גייען די זעלבע

ולכן, איז בכלל נישט קיין קשיא
דא בנוגע עליה לציון אמו פירט זיך כ''ק אדמו''ר שליט''א (מהר''א) כמנהג אבותיו לבית סיגוט און גייט נישט, און אחיו כ''ק אדמו''ר מהרי''י שליט''א פירט זיך ווי אנדערע פון זיינע גרויסע זיידעס וואס זענען יא געגאנגען.

[חיימ'קע]

אראפ מיטן מזרח וואנט

[Azoi Tzi Zugen]

אראפ מיטן מזרח וואנט

זיי ברעכן אראפ נאר די אויבערשטע חלק. זיי ווילן איבערלייגן די ציגל צו מאכן 12 פענסטערס כנהוג. אזוי האב איך געהערט בשם די גבאי

[איד]

איינער האט כאטשיג אוועק געלייגט א שיינע בילד פון די אלטע מזרח וואנט?

[יונגער זיידע]

איינער האט כאטשיג אוועק געלייגט א שיינע בילד פון די אלטע מזרח וואנט?

[בן נביאים]

ווען די בית ישראל פון גור איז געווארן רבי איז ער געווען באזוכן ביים בעלזא רב ר' אהרן ז''ל
די בעלזא רב האט אים געפרעגט וויאזוי ער פלאנט צו פירן זיין עדה, האט ער געענטפערט, אביסל ווי דער זיידע (שפת אמת) אביסל ווי דער טאטע (אמרי אמת) און אביסעל אליינס...

צום נקודה, אונז זענען אלע בני אברהם יצחק ויעקב, און כלל ישראל האלט זיך אויף מסורה, אעפ''כ האבן אונז אלע מסורה'דיגע אידן אנדערע מסורות און מנהגים, צווישן אלע חסידות'ער איז יעדע איינס אנדערש ווי די צווייטע, אפי' אלעס קומט אהן צו בעל שם טוב,
און אין יעדע גזע אליינס איז נישט דא קיין צוויי וואס גייען די זעלבע

ולכן, איז בכלל נישט קיין קשיא
דא בנוגע עליה לציון אמו פירט זיך כ''ק אדמו''ר שליט''א (מהר''א) כמנהג אבותיו לבית סיגוט און גייט נישט, און אחיו כ''ק אדמו''ר מהרי''י שליט''א פירט זיך ווי אנדערע פון זיינע גרויסע זיידעס וואס זענען יא געגאנגען.

וועלעכע אנדערע זיידעס לבית סיגעט זענען יא געגאנגען?

געווענליך פירט מען זיך כמנהג אבותיו פון טאטן

נישט געפערליך צו גיין, אבער מנהג אבותיו איז עס נישט

[איד]

ווען די בית ישראל פון גור איז געווארן רבי איז ער געווען באזוכן ביים בעלזא רב ר' אהרן ז''ל
די בעלזא רב האט אים געפרעגט וויאזוי ער פלאנט צו פירן זיין עדה, האט ער געענטפערט, אביסל ווי דער זיידע (שפת אמת) אביסל ווי דער טאטע (אמרי אמת) און אביסעל אליינס...

צום נקודה, אונז זענען אלע בני אברהם יצחק ויעקב, און כלל ישראל האלט זיך אויף מסורה, אעפ''כ האבן אונז אלע מסורה'דיגע אידן אנדערע מסורות און מנהגים, צווישן אלע חסידות'ער איז יעדע איינס אנדערש ווי די צווייטע, אפי' אלעס קומט אהן צו בעל שם טוב,
און אין יעדע גזע אליינס איז נישט דא קיין צוויי וואס גייען די זעלבע

ולכן, איז בכלל נישט קיין קשיא
דא בנוגע עליה לציון אמו פירט זיך כ''ק אדמו''ר שליט''א (מהר''א) כמנהג אבותיו לבית סיגוט און גייט נישט, און אחיו כ''ק אדמו''ר מהרי''י שליט''א פירט זיך ווי אנדערע פון זיינע גרויסע זיידעס וואס זענען יא געגאנגען.

וועלעכע אנדערע זיידעס לבית סיגעט זענען יא געגאנגען?

געווענליך פירט מען זיך כמנהג אבותיו פון טאטן

נישט געפערליך צו גיין, אבער מנהג אבותיו איז עס נישט

כ'האב נישט געשריבן לבית סיגוט - דאס האט איר צוגעלייגט

אוודאי פירט מען זיך בעיקר לויט די מנהג אבותיו פון די טאטע, אבער מ'לייגט אויך צי פון אנדערע - אזוי איז אייביג געווען
די ייטב לב איז געגאנגען מיט סטראקעס?

(נישט יעדער איז מחיוב אלעס צוצילייגן, אבער טענות קען מען נישט האבן)

[בן נביאים]

דאס הייסט נישט צוגעלייגט, דאס הייסט משנה געווען

צוגעלייגט איז מ' איז מער מחמיר, ווי למשל פיש פסח,

דא איז געווען בכוונה אז מ' גייט נישט צום קבר פון א מאמע ביים יארצייט, נישט פאר פוילקייט, נאר מפני טעם וואס אונז ווייס מיר נישט
יא גיין הייסט משנה געווען, קיינמאל קיין ערגערס אבער שינוי איט איז

[איד]

דאס הייסט נישט צוגעלייגט, דאס הייסט משנה געווען

צוגעלייגט איז מ' איז מער מחמיר, ווי למשל פיש פסח,

דא איז געווען בכוונה אז מ' גייט נישט צום קבר פון א מאמע ביים יארצייט, נישט פאר פוילקייט, נאר מפני טעם וואס אונז ווייס מיר נישט
יא גיין הייסט משנה געווען, קיינמאל קיין ערגערס אבער שינוי איט איז

די ייטב לב איז נישט געגאנגען קיין סטראקעס ווייל ער האט נישט געהאט די געלט דאס צו קויפן?

[בן נביאים]

דאס הייסט נישט צוגעלייגט, דאס הייסט משנה געווען

צוגעלייגט איז מ' איז מער מחמיר, ווי למשל פיש פסח,

דא איז געווען בכוונה אז מ' גייט נישט צום קבר פון א מאמע ביים יארצייט, נישט פאר פוילקייט, נאר מפני טעם וואס אונז ווייס מיר נישט
יא גיין הייסט משנה געווען, קיינמאל קיין ערגערס אבער שינוי איט איז

די ייטב לב איז נישט געגאנגען קיין סטראקעס ווייל ער האט נישט געהאט די געלט דאס צו קויפן?

איך ווייס נישט

אויך ווייס איך נישט ווי סטראקעס קומט דא אריין

[לכל קהלא]

שוין אויסגעקומען איין מאל צו זיין ביום היארצייט אין ק''י אין אויך נישט ארויף ווייל רבותינו הק' האבן זיך געפירט אז מגייט נישט ארויף ביום היארצייט פונעם מאמע

ווען וועלכע יאר ?

[בודקע]

דאס הייסט נישט צוגעלייגט, דאס הייסט משנה געווען

צוגעלייגט איז מ' איז מער מחמיר, ווי למשל פיש פסח,

דא איז געווען בכוונה אז מ' גייט נישט צום קבר פון א מאמע ביים יארצייט, נישט פאר פוילקייט, נאר מפני טעם וואס אונז ווייס מיר נישט
יא גיין הייסט משנה געווען, קיינמאל קיין ערגערס אבער שינוי איט איז

די ייטב לב איז נישט געגאנגען קיין סטראקעס ווייל ער האט נישט געהאט די געלט דאס צו קויפן?

מוז נישט מיינען.

אבער ווען ס'האט ווען א טעם וואלט רבינו שליט"א נישט געגאנגען דערמיט

[סוחר]

ולכן, איז בכלל נישט קיין קשיא
דא בנוגע עליה לציון אמו פירט זיך כ''ק אדמו''ר שליט''א (מהר''א) כמנהג אבותיו לבית סיגוט און גייט נישט, און אחיו כ''ק אדמו''ר מהרי''י שליט''א פירט זיך ווי אנדערע פון זיינע גרויסע זיידעס וואס זענען יא געגאנגען.

איר מיינט אפשר די גרויסע זיידעס פון זיין שווערס זייט? לבית ביסטריץ?

[שבת קודש]

אראפ מיטן מזרח וואנט

זיי ברעכן אראפ נאר די אויבערשטע חלק. זיי ווילן איבערלייגן די ציגל צו מאכן 12 פענסטערס כנהוג. אזוי האב איך געהערט בשם די גבאי

יאפס מען האט שוין אנגעהויבען אויסצופרעמען די פענטסעטרס 6 פענסטערעס ביי ביידע זייטן, בלייבט נאר איבער צו זעהן וואס עס גייט זיין אינמיטן העכער די ארון קודש

[פארענטשע שטופער]

איינער האט כאטשיג אוועק געלייגט א שיינע בילד פון די אלטע מזרח וואנט?

איינער האט כאטשיג אוועק געלייגט א שיינע בילד פון די אלטע שיינע מזרח וואנט?

[בודקע]

איינער האט כאטשיג אוועק געלייגט א שיינע בילד פון די אלטע מזרח וואנט?

איינער האט כאטשיג אוועק געלייגט א שיינע בילד פון די אלטע שיינע מזרח וואנט?

אה, יעצט איז די אלטע וואנט שיין געווארן.. צוגעלייגט אין באלט.. וואס מאכסטו זיך נאריש? די וואנט האט נישט געמעטשט מיט די ביהמ"ד

[שבת קודש]

איינער האט כאטשיג אוועק געלייגט א שיינע בילד פון די אלטע מזרח וואנט?

איינער האט כאטשיג אוועק געלייגט א שיינע בילד פון די אלטע שיינע מזרח וואנט?

דא האסטו א שיינע בילד פון די אלטע 'שיינע' ווייבער שוהל וואס איז אסאך שענער פון די יעצטיגע, לייג עס גוט אוועק

[שמייכלדיג]

ווען די בית ישראל פון גור איז געווארן רבי איז ער געווען באזוכן ביים בעלזא רב ר' אהרן ז''ל
די בעלזא רב האט אים געפרעגט וויאזוי ער פלאנט צו פירן זיין עדה, האט ער געענטפערט, אביסל ווי דער זיידע (שפת אמת) אביסל ווי דער טאטע (אמרי אמת) און אביסעל אליינס...

צום נקודה, אונז זענען אלע בני אברהם יצחק ויעקב, און כלל ישראל האלט זיך אויף מסורה, אעפ''כ האבן אונז אלע מסורה'דיגע אידן אנדערע מסורות און מנהגים, צווישן אלע חסידות'ער איז יעדע איינס אנדערש ווי די צווייטע, אפי' אלעס קומט אהן צו בעל שם טוב,
און אין יעדע גזע אליינס איז נישט דא קיין צוויי וואס גייען די זעלבע

ולכן, איז בכלל נישט קיין קשיא
דא בנוגע עליה לציון אמו פירט זיך כ''ק אדמו''ר שליט''א (מהר''א) כמנהג אבותיו לבית סיגוט און גייט נישט, און אחיו כ''ק אדמו''ר מהרי''י שליט''א פירט זיך ווי אנדערע פון זיינע גרויסע זיידעס וואס זענען יא געגאנגען.

ס'איז טאקע נישט קיין קשיא, אבער ביי א פלאץ ווי מ'לערנט אפ 'זיז כל שהוא' טאקע אויף דברים ככתבן קענסטו דאס נישט ענטפערן, לכאו' איז דא אן אנדער תירוץ

[גד'ל]

ווען די בית ישראל פון גור איז געווארן רבי איז ער געווען באזוכן ביים בעלזא רב ר' אהרן ז''ל
די בעלזא רב האט אים געפרעגט וויאזוי ער פלאנט צו פירן זיין עדה, האט ער געענטפערט, אביסל ווי דער זיידע (שפת אמת) אביסל ווי דער טאטע (אמרי אמת) און אביסעל אליינס...

צום נקודה, אונז זענען אלע בני אברהם יצחק ויעקב, און כלל ישראל האלט זיך אויף מסורה, אעפ''כ האבן אונז אלע מסורה'דיגע אידן אנדערע מסורות און מנהגים, צווישן אלע חסידות'ער איז יעדע איינס אנדערש ווי די צווייטע, אפי' אלעס קומט אהן צו בעל שם טוב,
און אין יעדע גזע אליינס איז נישט דא קיין צוויי וואס גייען די זעלבע

ולכן, איז בכלל נישט קיין קשיא
דא בנוגע עליה לציון אמו פירט זיך כ''ק אדמו''ר שליט''א (מהר''א) כמנהג אבותיו לבית סיגוט און גייט נישט, און אחיו כ''ק אדמו''ר מהרי''י שליט''א פירט זיך ווי אנדערע פון זיינע גרויסע זיידעס וואס זענען יא געגאנגען.

ס'איז טאקע נישט קיין קשיא, אבער ביי א פלאץ ווי מ'לערנט אפ 'זיז כל שהוא' טאקע אויף דברים ככתבן קענסטו דאס נישט ענטפערן, לכאו' איז דא אן אנדער תירוץ

א גרויסער חילוק הנהגת הקהילה און פריוואטע הנהגות
בכלל פון מנהגים מאכט מען נישט אין סאטמאר קיין גרויסע עסק ווען מרעד פון נישט משנה זיין קיין זיז כל שהוא רעד מען נישט פון מנהגים נאר פון אידישקייט