על דא ועל הא

[מתי אבוא]

קען איינער ביטע אפלאודן די תשובות הרבנים שליט"א סיי מצד המתירים און סיי מצד האוסרים

[להגדיל הטראסק]

קען איינער ביטע אפלאודן די תשובות הרבנים שליט"א סיי מצד המתירים און סיי מצד האוסרים

אוודאי!!! שוין דא אויפן פלאץ!!! נישטא קיין סיבה פון עס נישט פארלערנען און פארלייגן ברבים...

[דער תהלים איד]

קען מיר איינער מסביר זיין וויאזוי דאס ארבעט מיט אזא בריוו פון הנגיד ר' יואל לאנדא פאר אדמו"ר מ'גור שליט"א?

איז דאס אן אקציע צו פארשעמען גור?

איז דאס מיט די מיטארבעט פון סיי וועמען אין גור?

איז דאס געווען געפלאנט אז דאס זאל ליגן אויף די גאס - אזש ביז א העדליין אויף אה בליק... - אדער האט עס פשוט ארויסגערינען?

איך קען דאס נאכנישט פארשטיין.

[גרינגראז]

קען מיר איינער מסביר זיין וויאזוי דאס ארבעט מיט אזא בריוו פון הנגיד ר' יואל לאנדא פאר אדמו"ר מ'גור שליט"א?

איז דאס אן אקציע צו פארשעמען גור?

איז דאס מיט די מיטארבעט פון סיי וועמען אין גור?

איז דאס געווען געפלאנט אז דאס זאל ליגן אויף די גאס - אזש ביז א העדליין אויף אה בליק... - אדער האט עס פשוט ארויסגערינען?

איך קען דאס נאכנישט פארשטיין.

די בריוו איז דען אמת?

[דער תהלים איד]

קען מיר איינער מסביר זיין וויאזוי דאס ארבעט מיט אזא בריוו פון הנגיד ר' יואל לאנדא פאר אדמו"ר מ'גור שליט"א?

איז דאס אן אקציע צו פארשעמען גור?

איז דאס מיט די מיטארבעט פון סיי וועמען אין גור?

איז דאס געווען געפלאנט אז דאס זאל ליגן אויף די גאס - אזש ביז א העדליין אויף אה בליק... - אדער האט עס פשוט ארויסגערינען?

איך קען דאס נאכנישט פארשטיין.

די בריוו איז דען אמת?

https://ahblicklive.com/post.php?u_id=G ... tegories=1

אפיציעל דארף עס הייסן אז מען זעט דא ווי דער גור'ער רבי ליינט דעם בריוו.

[חצקל משמש]

קען איינער ביטע אפלאודן די תשובות הרבנים שליט"א סיי מצד המתירים און סיי מצד האוסרים

ניין

[חכם עצום]

קען מיר איינער מסביר זיין וויאזוי דאס ארבעט מיט אזא בריוו פון הנגיד ר' יואל לאנדא פאר אדמו"ר מ'גור שליט"א?

איז דאס אן אקציע צו פארשעמען גור?

איז דאס מיט די מיטארבעט פון סיי וועמען אין גור?

איז דאס געווען געפלאנט אז דאס זאל ליגן אויף די גאס - אזש ביז א העדליין אויף אה בליק... - אדער האט עס פשוט ארויסגערינען?

איך קען דאס נאכנישט פארשטיין.

די בריוו איז דען אמת?

https://ahblicklive.com/post.php?u_id=G ... tegories=1

אפיציעל דארף עס הייסן אז מען זעט דא ווי דער גור'ער רבי ליינט דעם בריוו.

לדעתי גיבט גור נישט קיין בלינק מיט די אויג... זיי ווילן בלייבן אין גוטע טורמ’ס מיט ר’ יואל, און צעקראצן זיך נישט ווען א סאטמארע נגיד גיבט אזא בריוו.

[שאינו יודע לשאול]

קען מיר איינער מסביר זיין וויאזוי דאס ארבעט מיט אזא בריוו פון הנגיד ר' יואל לאנדא פאר אדמו"ר מ'גור שליט"א?

איז דאס אן אקציע צו פארשעמען גור?

איז דאס מיט די מיטארבעט פון סיי וועמען אין גור?

איז דאס געווען געפלאנט אז דאס זאל ליגן אויף די גאס - אזש ביז א העדליין אויף אה בליק... - אדער האט עס פשוט ארויסגערינען?

איך קען דאס נאכנישט פארשטיין.

די בריוו איז דען אמת?

אלע מידיע קאנאלן אין א"י, פון די פרומע ביז די ערוצים באריכטן עס מיט גרויס פאמפע.

[א יוני אין שוויץ]

איז דא אן הלכהדיגע שאלה אין נאמנות פון א דיין וואס האלט שוין נאכן פסקנן אויף א נושא, צו מ'קען אים גלייבן אויף זיינע ראיות?
לדוגמא אז ער האט א מקור פון א פריערדיגע גדול אויף א זאך וואס ער האט א נגיע' אז יענער זאל האבן גפסקנ'ט אזוי ווייל ער האט שוין אויך גפסקנ'ט אזוי?

[נקודות טובות]

איז דא אן הלכהדיגע שאלה אין נאמנות פון א דיין וואס האלט שוין נאכן פסקנן אויף א נושא, צו מ'קען אים גלייבן אויף זיינע ראיות?
לדוגמא אז ער האט א מקור פון א פריערדיגע גדול אויף א זאך וואס ער האט א נגיע' אז יענער זאל האבן גפסקנ'ט אזוי ווייל ער האט שוין אויך גפסקנ'ט אזוי?

איר מיינט די גמרא? אָמַר רַבִּי אַבָּא אָמַר רַב הוּנָא אָמַר רַב: כׇּל תַּלְמִיד חָכָם שֶׁמּוֹרֶה הֲלָכָה וּבָא, אִם קוֹדֶם מַעֲשֶׂה אֲמָרָהּ – שׁוֹמְעִין לוֹ, וְאִם לָאו – אֵין שׁוֹמְעִין לוֹ.
אדער אפשר מיינט איר עפעס אנדערש?

[א יוני אין שוויץ]

איז דא אן הלכהדיגע שאלה אין נאמנות פון א דיין וואס האלט שוין נאכן פסקנן אויף א נושא, צו מ'קען אים גלייבן אויף זיינע ראיות?
לדוגמא אז ער האט א מקור פון א פריערדיגע גדול אויף א זאך וואס ער האט א נגיע' אז יענער זאל האבן גפסקנ'ט אזוי ווייל ער האט שוין אויך גפסקנ'ט אזוי?

איר מיינט די גמרא? אָמַר רַבִּי אַבָּא אָמַר רַב הוּנָא אָמַר רַב: כׇּל תַּלְמִיד חָכָם שֶׁמּוֹרֶה הֲלָכָה וּבָא, אִם קוֹדֶם מַעֲשֶׂה אֲמָרָהּ – שׁוֹמְעִין לוֹ, וְאִם לָאו – אֵין שׁוֹמְעִין לוֹ.
אדער אפשר מיינט איר עפעס אנדערש?

איך מיין נישט גארנישט, איינער האט מיר געזאגט אז מ'קען נישט גלייבן א געוויסע דיין וואס זאגט אז ער האט א מעשה רב פון א גדול מדור הקודם, ווייל ער האט שוין אליינס גפסקנ'ט פארדעם, וויל איך וויסן אויב ס'איז טאקע אזוי.

[פשוט און גראד]

איז דא אן הלכהדיגע שאלה אין נאמנות פון א דיין וואס האלט שוין נאכן פסקנן אויף א נושא, צו מ'קען אים גלייבן אויף זיינע ראיות?
לדוגמא אז ער האט א מקור פון א פריערדיגע גדול אויף א זאך וואס ער האט א נגיע' אז יענער זאל האבן גפסקנ'ט אזוי ווייל ער האט שוין אויך גפסקנ'ט אזוי?

איר מיינט די גמרא? אָמַר רַבִּי אַבָּא אָמַר רַב הוּנָא אָמַר רַב: כׇּל תַּלְמִיד חָכָם שֶׁמּוֹרֶה הֲלָכָה וּבָא, אִם קוֹדֶם מַעֲשֶׂה אֲמָרָהּ – שׁוֹמְעִין לוֹ, וְאִם לָאו – אֵין שׁוֹמְעִין לוֹ.
אדער אפשר מיינט איר עפעס אנדערש?

איך מיין נישט גארנישט, איינער האט מיר געזאגט אז מ'קען נישט גלייבן א געוויסע דיין וואס זאגט אז ער האט א מעשה רב פון א גדול מדור הקודם, ווייל ער האט שוין אליינס גפסקנ'ט פארדעם, וויל איך וויסן אויב ס'איז טאקע אזוי.

ס‘דאך דא א בחינה פון ברוך שכיוונתי

[נקודות טובות]

איז דא אן הלכהדיגע שאלה אין נאמנות פון א דיין וואס האלט שוין נאכן פסקנן אויף א נושא, צו מ'קען אים גלייבן אויף זיינע ראיות?
לדוגמא אז ער האט א מקור פון א פריערדיגע גדול אויף א זאך וואס ער האט א נגיע' אז יענער זאל האבן גפסקנ'ט אזוי ווייל ער האט שוין אויך גפסקנ'ט אזוי?

איר מיינט די גמרא? אָמַר רַבִּי אַבָּא אָמַר רַב הוּנָא אָמַר רַב: כׇּל תַּלְמִיד חָכָם שֶׁמּוֹרֶה הֲלָכָה וּבָא, אִם קוֹדֶם מַעֲשֶׂה אֲמָרָהּ – שׁוֹמְעִין לוֹ, וְאִם לָאו – אֵין שׁוֹמְעִין לוֹ.
אדער אפשר מיינט איר עפעס אנדערש?

איך מיין נישט גארנישט, איינער האט מיר געזאגט אז מ'קען נישט גלייבן א געוויסע דיין וואס זאגט אז ער האט א מעשה רב פון א גדול מדור הקודם, ווייל ער האט שוין אליינס גפסקנ'ט פארדעם, וויל איך וויסן אויב ס'איז טאקע אזוי.

יעדע מעשה איז אנדערש, קוק נאך די גמרא וואס איך האב צוגעצייכענט, קוק אריין אין שלחן ערוך סימן רמ"ב. זיי מברר וועלכע מציאות דיין מעשה איז.

[צולייגער]

קען מיר איינער מסביר זיין וויאזוי דאס ארבעט מיט אזא בריוו פון הנגיד ר' יואל לאנדא פאר אדמו"ר מ'גור שליט"א?

איז דאס אן אקציע צו פארשעמען גור?

איז דאס מיט די מיטארבעט פון סיי וועמען אין גור?

איז דאס געווען געפלאנט אז דאס זאל ליגן אויף די גאס - אזש ביז א העדליין אויף אה בליק... - אדער האט עס פשוט ארויסגערינען?

איך קען דאס נאכנישט פארשטיין.

די בריוו איז דען אמת?

אלע מידיע קאנאלן אין א"י, פון די פרומע ביז די ערוצים באריכטן עס מיט גרויס פאמפע.

די ארטיקלען, און בעיקר די לאנגע דעטאלירטע פרטים, שרייען ארויס מעשי ידיו להתפאר פון איינעם וואס האט א אלטע היסטאריע פון זיכער מאכן אז די לבלרים אין די העברעאישע זייטלעך דעקן וואס ער וויל... נאטינג ראונג.

אבער דאס איז זיכער אז עס האט נישט גע'ליעקט. און ווען גער איז באליידיגט וואלט עס נישט ארויס געגאנגען.

[א יוני אין שוויץ]

איר מיינט די גמרא? אָמַר רַבִּי אַבָּא אָמַר רַב הוּנָא אָמַר רַב: כׇּל תַּלְמִיד חָכָם שֶׁמּוֹרֶה הֲלָכָה וּבָא, אִם קוֹדֶם מַעֲשֶׂה אֲמָרָהּ – שׁוֹמְעִין לוֹ, וְאִם לָאו – אֵין שׁוֹמְעִין לוֹ.
אדער אפשר מיינט איר עפעס אנדערש?

איך מיין נישט גארנישט, איינער האט מיר געזאגט אז מ'קען נישט גלייבן א געוויסע דיין וואס זאגט אז ער האט א מעשה רב פון א גדול מדור הקודם, ווייל ער האט שוין אליינס גפסקנ'ט פארדעם, וויל איך וויסן אויב ס'איז טאקע אזוי.

יעדע מעשה איז אנדערש, קוק נאך די גמרא וואס איך האב צוגעצייכענט, קוק אריין אין שלחן ערוך סימן רמ"ב. זיי מברר וועלכע מציאות דיין מעשה איז.

ווי איז די גמרא? און שולחן ערוך אוה"ח אדער חושן משפט?

[נקודות טובות]

איך מיין נישט גארנישט, איינער האט מיר געזאגט אז מ'קען נישט גלייבן א געוויסע דיין וואס זאגט אז ער האט א מעשה רב פון א גדול מדור הקודם, ווייל ער האט שוין אליינס גפסקנ'ט פארדעם, וויל איך וויסן אויב ס'איז טאקע אזוי.

יעדע מעשה איז אנדערש, קוק נאך די גמרא וואס איך האב צוגעצייכענט, קוק אריין אין שלחן ערוך סימן רמ"ב. זיי מברר וועלכע מציאות דיין מעשה איז.

ווי איז די גמרא? און שולחן ערוך אוה"ח אדער חושן משפט?

סארי, קידושין ע: יורה דעה סעיף ל"ו.

[א יוני אין שוויץ]

יעדע מעשה איז אנדערש, קוק נאך די גמרא וואס איך האב צוגעצייכענט, קוק אריין אין שלחן ערוך סימן רמ"ב. זיי מברר וועלכע מציאות דיין מעשה איז.

ווי איז די גמרא? און שולחן ערוך אוה"ח אדער חושן משפט?

סארי, קידושין ע: יורה דעה סעיף ל"ו.

יישר כח

[א יוני אין שוויץ]

ווי איז די גמרא? און שולחן ערוך אוה"ח אדער חושן משפט?

סארי, קידושין ע: יורה דעה סעיף ל"ו.

יישר כח

זעה איך יעצט אין שו"ע אז ס'איז בכלל נישט נוגע פאר די נושא וואס יענער האט געווילט אז ס'זאל ארויפגיין.

[לאקאלער רב]

קען מיר איינער מסביר זיין וויאזוי דאס ארבעט מיט אזא בריוו פון הנגיד ר' יואל לאנדא פאר אדמו"ר מ'גור שליט"א?

איז דאס אן אקציע צו פארשעמען גור?

איז דאס מיט די מיטארבעט פון סיי וועמען אין גור?

איז דאס געווען געפלאנט אז דאס זאל ליגן אויף די גאס - אזש ביז א העדליין אויף אה בליק... - אדער האט עס פשוט ארויסגערינען?

איך קען דאס נאכנישט פארשטיין.

די תירוץ איז אזוי פשוט, ווייס איך נאר נישט צו מען מעג ענטפערן אזוי ברבים...

[טיר]

כ'זע אז ס'פעלט דא קלארקייט אין די נושא, אלע דורות זענען געווען דיינים און רבנים אין שטעט און אין שטעטלעך יעדער האט געפסקנ'ט זייער שטאט'ס שאלות, אבער ווען ס'איז געקומען א שווערע נושא לדוגמא היתר עגונות מתיר זיין אשה לבעלה וכדומה האבן זיי נישט אליינס גפסקנ'ט נאר אנגעפרעגט ביי די גרויסע גדולים בדוריהם.
לענינו, ס'איז יעצט דא א שווערע שאלה אין די הארבסטע עניינים אין הלכה, און אזא שאלה דארף גפסקנ'ט ווערן "נאר ביי די גרויסע גדולים" וואס האבן א פארשטאנד אין די נושא און אויך האבן זיי סמיכה צו קענען פסקנ'ן אזא שאלה, און ס'איז טאקע דא פון די אויף ביידע זייטן, און לכאורה דאס האט געמיינט א מעסיזש פון קהל אז "איר זענט נאך נישט אין דעם לעוול צו קענען דן זיין די נושא" כ'האב געהערט פון איינע פון די גרעסטע בעלי הוראה בדורינו וואס האט זיך אויסגעדריקט אויף איינע פון די וואס זענען ביזי טרעפן דיינים צו חתמנ'ן אויף ק"ק וכדומה, אז וויאזוי קען ער אריינרעדן אין דעם נושא, ער האט דאך נישט קיין השגה וויאזוי א רחם זעט אויס...
ודי בזה.

איך בין נישט אזוי בהווואנט אין די נושא אבער וויפיל איך הער איז דא גרויסע רבנים אויף ביידע זייטן, אין סקומט נישט אריין צו מוויינט זיך אויס צו זיי אדער נישט, די תורה איז נישט קיין געפילן

[שמח]

כ'זע אז ס'פעלט דא קלארקייט אין די נושא, אלע דורות זענען געווען דיינים און רבנים אין שטעט און אין שטעטלעך יעדער האט געפסקנ'ט זייער שטאט'ס שאלות, אבער ווען ס'איז געקומען א שווערע נושא לדוגמא היתר עגונות מתיר זיין אשה לבעלה וכדומה האבן זיי נישט אליינס גפסקנ'ט נאר אנגעפרעגט ביי די גרויסע גדולים בדוריהם.
לענינו, ס'איז יעצט דא א שווערע שאלה אין די הארבסטע עניינים אין הלכה, און אזא שאלה דארף גפסקנ'ט ווערן "נאר ביי די גרויסע גדולים" וואס האבן א פארשטאנד אין די נושא און אויך האבן זיי סמיכה צו קענען פסקנ'ן אזא שאלה, און ס'איז טאקע דא פון די אויף ביידע זייטן, און לכאורה דאס האט געמיינט א מעסיזש פון קהל אז "איר זענט נאך נישט אין דעם לעוול צו קענען דן זיין די נושא" כ'האב געהערט פון איינע פון די גרעסטע בעלי הוראה בדורינו וואס האט זיך אויסגעדריקט אויף איינע פון די וואס זענען ביזי טרעפן דיינים צו חתמנ'ן אויף ק"ק וכדומה, אז וויאזוי קען ער אריינרעדן אין דעם נושא, ער האט דאך נישט קיין השגה וויאזוי א רחם זעט אויס...
ודי בזה.

איך בין נישט אזוי בהווואנט אין די נושא אבער וויפיל איך הער איז דא גרויסע רבנים אויף ביידע זייטן, אין סקומט נישט אריין צו מוויינט זיך אויס צו זיי אדער נישט, די תורה איז נישט קיין געפילן

תורה איז נישט געפילן, אבער ס'דא אזא זאך אז איינער לייגט זיך באמת אריין צו 'זוכן' א היתר וויבאלד ער ווייסט די וויכטיגקייט, און אזוי האבן די רבנים אמאל געטון ווען ס'האט אויסגעפעלט, מ'האט געזוכט אויף אזוי ווייט אז מ'איז נישט געשלאפן נעכט צו אויסארבעטן אן היתר על פי' תורה, פארשטייט זיך נאר אויב זיי האבן למעשה געקענט אויסארבעטן אן היתר.

און אויזער דעם איז דא אן עקסטער סייעתא דשמיא וועט מ'פרעגט אויף למעשה - ווען ס'איז באמת געקומען צו דעם דיין די שאלה ווערסעס איינער פראבירט סתם אזוי צו דורעכטון די שאלה, ווי באקאנט פון גדולים.

[טיר]

כ'זע אז ס'פעלט דא קלארקייט אין די נושא, אלע דורות זענען געווען דיינים און רבנים אין שטעט און אין שטעטלעך יעדער האט געפסקנ'ט זייער שטאט'ס שאלות, אבער ווען ס'איז געקומען א שווערע נושא לדוגמא היתר עגונות מתיר זיין אשה לבעלה וכדומה האבן זיי נישט אליינס גפסקנ'ט נאר אנגעפרעגט ביי די גרויסע גדולים בדוריהם.
לענינו, ס'איז יעצט דא א שווערע שאלה אין די הארבסטע עניינים אין הלכה, און אזא שאלה דארף גפסקנ'ט ווערן "נאר ביי די גרויסע גדולים" וואס האבן א פארשטאנד אין די נושא און אויך האבן זיי סמיכה צו קענען פסקנ'ן אזא שאלה, און ס'איז טאקע דא פון די אויף ביידע זייטן, און לכאורה דאס האט געמיינט א מעסיזש פון קהל אז "איר זענט נאך נישט אין דעם לעוול צו קענען דן זיין די נושא" כ'האב געהערט פון איינע פון די גרעסטע בעלי הוראה בדורינו וואס האט זיך אויסגעדריקט אויף איינע פון די וואס זענען ביזי טרעפן דיינים צו חתמנ'ן אויף ק"ק וכדומה, אז וויאזוי קען ער אריינרעדן אין דעם נושא, ער האט דאך נישט קיין השגה וויאזוי א רחם זעט אויס...
ודי בזה.

איך בין נישט אזוי בהווואנט אין די נושא אבער וויפיל איך הער איז דא גרויסע רבנים אויף ביידע זייטן, אין סקומט נישט אריין צו מוויינט זיך אויס צו זיי אדער נישט, די תורה איז נישט קיין געפילן

תורה איז נישט געפילן, אבער ס'דא אזא זאך אז איינער לייגט זיך באמת אריין צו 'זוכן' א היתר וויבאלד ער ווייסט די וויכטיגקייט, און אזוי האבן די רבנים אמאל געטון ווען ס'האט אויסגעפעלט, מ'האט געזוכט אויף אזוי ווייט אז מ'איז נישט געשלאפן נעכט צו אויסארבעטן אן בית כל פי' תורה, פארשטייט זיך נאר אויב זיי האבן למעשה געקענט אויסארבעטן אן היתר.

און אויזער דעם איז דא אן עקסטער סייעתא דשמיא וועט מ'פרעגט אויף למעשה - ווען ס'איז גאנץ געקומען צו דעם דיין די שאלה ווערסעס איינער פראבירט סתם אזוי צו דורעכטון די שאלה, ווי באקאנט פון גדולים.

איך בין מסכים, אבער אראפלייגן הנחה אז נאר פאר וועם מוויינט זיך אויס מעג האבן א דעה דאס איז א נייע אויסטרעף, די אלע גרויסע רבנים וואס האבן געשריבן אלע יארן תשובות וואס זייער ווארט איז געווען ווארט אין מ'האט זיך גערעכנט מיט זיי זענען בארעכטיגט צו האבן אן מיינונג, לימט נישט די נושא אויף איינס צוויי יחידים וואס זיי האבן ביז היינט נישט געשריבן קיין איין תשובה וואס די וועלט ווייסט אין זאגן אז מ'מוז אנעמען זייער מיינונג וועגן מוויינט צו זיי, לא דרכה של תורה

[להגדיל הטראסק]

די לעצט מפורסם'דיגע תשובה פון האדמו"ר מהר"א איז דאכצעך וועגן די בראקל - פאר ווער עס געדענקט.

כ'וויל מאריך זיין במעלת האדמו"ר כותב התשובה להיתר, איבער די גאר זעלטענע ערשיינונג אינעם היינטיגן דור פון א חסידישע רבי, אבער דאך א גדול בהוראה, סיי בעבר אין די אינגע יארן אלס שר המאה צו וועם גרינגע שאלות קומען אן, ביז היינט אלס שר האלפים צו וועם נאר די גרעסערע און האקעלע שאלות קומען אן צו זיין טיש, אבער אין כאן מקומו להאריך.

[בן עמרם]

די לעצט מפורסם'דיגע תשובה פון האדמו"ר מהר"א איז דאכצעך וועגן די בראקל - פאר ווער עס געדענקט.

כ'וויל מאריך זיין במעלת האדמו"ר כותב התשובה להיתר, איבער די גאר זעלטענע ערשיינונג אינעם היינטיגן דור פון א חסידישע רבי, אבער דאך א גדול בהוראה, סיי בעבר אין די אינגע יארן אלס שר המאה צו וועם גרינגע שאלות קומען אן, ביז היינט אלס שר האלפים צו וועם נאר די גרעסערע און האקעלע שאלות קומען אן צו זיין טיש, אבער אין כאן מקומו להאריך.

ער האט געחתמט דערויף, אבער ווער האט עס אויס געארבעט און געשריבן?

[חלום חלמתי]

די לעצט מפורסם'דיגע תשובה פון האדמו"ר מהר"א איז דאכצעך וועגן די בראקל - פאר ווער עס געדענקט.

כ'וויל מאריך זיין במעלת האדמו"ר כותב התשובה להיתר, איבער די גאר זעלטענע ערשיינונג אינעם היינטיגן דור פון א חסידישע רבי, אבער דאך א גדול בהוראה, סיי בעבר אין די אינגע יארן אלס שר המאה צו וועם גרינגע שאלות קומען אן, ביז היינט אלס שר האלפים צו וועם נאר די גרעסערע און האקעלע שאלות קומען אן צו זיין טיש, אבער אין כאן מקומו להאריך.

ער האט געחתמט דערויף, אבער ווער האט עס אויס געארבעט און געשריבן?

די קענסט נישט דעי מענטש......