"טועמיה" - וועכנטליכע אויסגאבע דורך חסידי סאטמאר (מהרי"י)

[Think and Thank]

כהאב פארשטאנען זיי האבן פראבירט אנצודרייען די מנהלים אבער למעשה זענען זיי נישט אויף זייער זייט. און יא דער איד האט געלייגט אלע מינע טעראר אפילו זאכן וואס מאכן נישט קיין סענס. כהאב עס אויכט נישט געגלייבט ביז כהאב געהערט פירסט הענד. עניוועיס מוזט נישט גלייבן. כפארצייל וואס איך האב געהערט

ווי איך האב געהערט איז עס שוין דארט א אנגויאינג אישו, עטליכע חדשים צוריק האט מהרי"י עס געוואלט ארויס זעהן פון אונטער זיין נאמען, למעשה האט מען געפויעלט און אויפגענומען עטליכע אחרים וואס גייען איבער קוקן די ארטיקלען, און אזוי אויכט האט מען עס מער נישט געטיילט אין די בתי מדרשים.
למעשה ווי איך האבן געהערט פון א קראנטע מקור האבן זיי זיך נישט געהאלטן דערצי און נאר געשיקט די ערשטע צוויי וואכן עס איבער צו קוקן, ביז ער האט באשלאסן עד כאן און מהרי"י אליינס האט גשיקט זאגן אז מען טאר עס מער נישט פארקויפן אין קיין סאטמארע געשעפטן.

די טראכסט איין מינוט אז סמאכט סענס וואס די זאגסט? סיי דער איד און סיי טועמיה ווערן באטראכט פאר א סאטמארע אויסגאבע.

דער איד לייגט גואישע נייעס, פאליטשע קרישקעס, אנאליזן, גרויסע בילדער פון די רבי, סאך ערגערע עדס וכו,
טועמיה האלט זיך שטארק און לייגט קיין איינס פון דעם. און פאקט האט טועמיה א וועד פון עטליכע מחנכים מנהלים /דיינים וואס קוקן אלעס איבער. און זענען מחמיר אויף יעדע ספק ספיקא, און די ווילסט מיר זאגן אז זיי האבן גאר א פראבלעם מיט טועמיה?!!?!? טראכט פאר די רעדסט

דו ווייסט אז טועמיה האט א ועד פון מחנכים און דיינים וואס קוקן עס איבער (אדער אפילו איינס) אדער דו שטעלסט זיך פאר אזוי? ווייל דארט איז שוין געווארן געלופטערט עטליכע ארטיקלען וואס וואלטן געפאסט פאר פארצייטישע משכיל'ישע אויסגאבעס.

איך האב נישט קיין אנונג צו קרישקע'ס ווערסיע איז בכלל אמת, אבער עס 'קען' זיין אמת. דאס איז זיכער אז אן אויסגאבע וואס ווערט פארקויפט אין קהל'ישע געשעפטן איז סאך מער פרעזענטירט אלס סאטמאר'ס אן אויסגאבע ווי אן אויסגאבע וואס ווערט פארקויפט אין גראסעריס און שרייבט ניטאמאל אז זיי זענען די שופר פון סאטמאר. ווידער איבער די תוכן, איך ליין נישט אפט דער איד אבער ווען יא האב איך נאכנישט באגעגנט דארט קיין פראבלעמאטישע ארטיקלען. יא, עס שטייט דארט גוי'אישע נייעס, דאס איז אזוי נאך פון ווען סאטמאר האט אריגינעל אפגעקויפט דער איד, אבער וועסט דארט נישט טרעפן קיין ארטיקלען וואס באשרייבן אין די לענג און אין די ברייט אנדערע רעליגיעס מיט זייערע צערעמאניעס אדער שרייבט אויף מנהגי ישראל פארקערט ווי די ראשונים זאגן, משא"כ טועמיה וואס איז טאקע ריין פון גוי'אישע נייעס אבער דארט טרעפט זיך יא די אויבנדערמאנטע.

[בודקע]

ווי איך האב געהערט איז עס שוין דארט א אנגויאינג אישו, עטליכע חדשים צוריק האט מהרי"י עס געוואלט ארויס זעהן פון אונטער זיין נאמען, למעשה האט מען געפויעלט און אויפגענומען עטליכע אחרים וואס גייען איבער קוקן די ארטיקלען, און אזוי אויכט האט מען עס מער נישט געטיילט אין די בתי מדרשים.
למעשה ווי איך האבן געהערט פון א קראנטע מקור האבן זיי זיך נישט געהאלטן דערצי און נאר געשיקט די ערשטע צוויי וואכן עס איבער צו קוקן, ביז ער האט באשלאסן עד כאן און מהרי"י אליינס האט גשיקט זאגן אז מען טאר עס מער נישט פארקויפן אין קיין סאטמארע געשעפטן.

די טראכסט איין מינוט אז סמאכט סענס וואס די זאגסט? סיי דער איד און סיי טועמיה ווערן באטראכט פאר א סאטמארע אויסגאבע.

דער איד לייגט גואישע נייעס, פאליטשע קרישקעס, אנאליזן, גרויסע בילדער פון די רבי, סאך ערגערע עדס וכו,
טועמיה האלט זיך שטארק און לייגט קיין איינס פון דעם. און פאקט האט טועמיה א וועד פון עטליכע מחנכים מנהלים /דיינים וואס קוקן אלעס איבער. און זענען מחמיר אויף יעדע ספק ספיקא, און די ווילסט מיר זאגן אז זיי האבן גאר א פראבלעם מיט טועמיה?!!?!? טראכט פאר די רעדסט

דו ווייסט אז טועמיה האט א ועד פון מחנכים און דיינים וואס קוקן עס איבער (אדער אפילו איינס) אדער דו שטעלסט זיך פאר אזוי? ווייל דארט איז שוין געווארן געלופטערט עטליכע ארטיקלען וואס וואלטן געפאסט פאר פארצייטישע משכיל'ישע אויסגאבעס.

איך האב נישט קיין אנונג צו קרישקע'ס ווערסיע איז בכלל אמת, אבער עס 'קען' זיין אמת. דאס איז זיכער אז אן אויסגאבע וואס ווערט פארקויפט אין קהל'ישע געשעפטן איז סאך מער פרעזענטירט אלס סאטמאר'ס אן אויסגאבע ווי אן אויסגאבע וואס ווערט פארקויפט אין גראסעריס און שרייבט ניטאמאל אז זיי זענען די שופר פון סאטמאר. ווידער איבער די תוכן, איך ליין נישט אפט דער איד אבער ווען יא האב איך נאכנישט באגעגנט דארט קיין פראבלעמאטישע ארטיקלען. יא, עס שטייט דארט גוי'אישע נייעס, דאס איז אזוי נאך פון ווען סאטמאר האט אריגינעל אפגעקויפט דער איד, אבער וועסט דארט נישט טרעפן קיין ארטיקלען וואס באשרייבן אין די לענג און אין די ברייט אנדערע רעליגיעס מיט זייערע צערעמאניעס אדער שרייבט אויף מנהגי ישראל פארקערט ווי די ראשונים זאגן, משא"כ טועמיה וואס איז טאקע ריין פון גוי'אישע נייעס אבער דארט טרעפט זיך יא די אויבנדערמאנטע.

סתם.

attachment (2) (1).jpg (79.68 KiB) געזען געווארן 629 מאל

[אברמי]

די טראכסט איין מינוט אז סמאכט סענס וואס די זאגסט? סיי דער איד און סיי טועמיה ווערן באטראכט פאר א סאטמארע אויסגאבע.

דער איד לייגט גואישע נייעס, פאליטשע קרישקעס, אנאליזן, גרויסע בילדער פון די רבי, סאך ערגערע עדס וכו,
טועמיה האלט זיך שטארק און לייגט קיין איינס פון דעם. און פאקט האט טועמיה א וועד פון עטליכע מחנכים מנהלים /דיינים וואס קוקן אלעס איבער. און זענען מחמיר אויף יעדע ספק ספיקא, און די ווילסט מיר זאגן אז זיי האבן גאר א פראבלעם מיט טועמיה?!!?!? טראכט פאר די רעדסט

דו ווייסט אז טועמיה האט א ועד פון מחנכים און דיינים וואס קוקן עס איבער (אדער אפילו איינס) אדער דו שטעלסט זיך פאר אזוי? ווייל דארט איז שוין געווארן געלופטערט עטליכע ארטיקלען וואס וואלטן געפאסט פאר פארצייטישע משכיל'ישע אויסגאבעס.

איך האב נישט קיין אנונג צו קרישקע'ס ווערסיע איז בכלל אמת, אבער עס 'קען' זיין אמת. דאס איז זיכער אז אן אויסגאבע וואס ווערט פארקויפט אין קהל'ישע געשעפטן איז סאך מער פרעזענטירט אלס סאטמאר'ס אן אויסגאבע ווי אן אויסגאבע וואס ווערט פארקויפט אין גראסעריס און שרייבט ניטאמאל אז זיי זענען די שופר פון סאטמאר. ווידער איבער די תוכן, איך ליין נישט אפט דער איד אבער ווען יא האב איך נאכנישט באגעגנט דארט קיין פראבלעמאטישע ארטיקלען. יא, עס שטייט דארט גוי'אישע נייעס, דאס איז אזוי נאך פון ווען סאטמאר האט אריגינעל אפגעקויפט דער איד, אבער וועסט דארט נישט טרעפן קיין ארטיקלען וואס באשרייבן אין די לענג און אין די ברייט אנדערע רעליגיעס מיט זייערע צערעמאניעס אדער שרייבט אויף מנהגי ישראל פארקערט ווי די ראשונים זאגן, משא"כ טועמיה וואס איז טאקע ריין פון גוי'אישע נייעס אבער דארט טרעפט זיך יא די אויבנדערמאנטע.

סתם.
attachment (2) (1).jpg

כווייס נישט וויאזוי איר האט עס באקומען. דעיס האט געווען פרייוועט. באט עניוועי דעי צעטל איז אמת, און איז צושטאנד געקומען וועגן דער איד האט געלייגט טעראר אז סאיז כאילו נישט א ערליכע אויסגאבע.. ווען זיי האבן געזעהן סגייט זיי נישט נאכן טרייען אלע מהלכים האבן זיי פלעין געסטראשעט וכו.

[אנאנים]

באמת איז נישטא קיין שום עכטע קריטיק אויף 'טועמיה'; אין דער ווירקליכקייט איז דער 'איד' פיל ערגער און זוכט בלויז צו פירן א קאמף צוליב אייגענע אינטערעסן. מהריי האלט אז דאס קאסט פארן 'איד' געלט און שוואכט אפ די קאנטראל אויף די קהילה, און דאס איז די גאנצע סיבה פארוואס ער האט זיך אריינגעלייגט דערין. פארשטייט זיך אליין, אז כדי דער גאנצער פראצעס זאל מצליח זיין, מוז מען קלעמען און צופאסן פארשידענע הלכה און השקפה פראבלעמען.

[יושע זאב]

באמת איז נישטא קיין שום עכטע קריטיק אויף 'טועמיה'; אין דער ווירקליכקייט איז דער 'איד' פיל ערגער און זוכט בלויז צו פירן א קאמף צוליב אייגענע אינטערעסן. מהריי האלט אז דאס קאסט פארן 'איד' געלט און שוואכט אפ די קאנטראל אויף די קהילה, און דאס איז די גאנצע סיבה פארוואס ער האט זיך אריינגעלייגט דערין. פארשטייט זיך אליין, אז כדי דער גאנצער פראצעס זאל מצליח זיין, מוז מען קלעמען און צופאסן פארשידענע הלכה און השקפה פראבלעמען.

קענסט נישט זיין מער ראנג. אדמו''ר מהר''יי וויל נישט האבן צו טון מיט די גאנצע זאך. ער איז נישט קעגן טועמיה כלל וכלל

[אברמי]

באמת איז נישטא קיין שום עכטע קריטיק אויף 'טועמיה'; אין דער ווירקליכקייט איז דער 'איד' פיל ערגער און זוכט בלויז צו פירן א קאמף צוליב אייגענע אינטערעסן. מהריי האלט אז דאס קאסט פארן 'איד' געלט און שוואכט אפ די קאנטראל אויף די קהילה, און דאס איז די גאנצע סיבה פארוואס ער האט זיך אריינגעלייגט דערין. פארשטייט זיך אליין, אז כדי דער גאנצער פראצעס זאל מצליח זיין, מוז מען קלעמען און צופאסן פארשידענע הלכה און השקפה פראבלעמען.

קענסט נישט זיין מער ראנג. אדמו''ר מהר''יי וויל נישט האבן צו טון מיט די גאנצע זאך. ער איז נישט קעגן טועמיה כלל וכלל

אבער ער האט יא געהייסן עס ארויסנעמען פון די בוטשער... נישט וועגן ער האלט סאיז נישט קיין גוטע אויסגאבע נאר וועגן....

[ווירקליך]

@אנאנים ביטע האלט זיך צום אידטישן שפראך. רעדן בלשון זלזול אויף א מנהיג בישראל איז נישט אקעי.

[צווייטער]

ווי איך האב געהערט איז עס שוין דארט א אנגויאינג אישו, עטליכע חדשים צוריק האט מהרי"י עס געוואלט ארויס זעהן פון אונטער זיין נאמען, למעשה האט מען געפויעלט און אויפגענומען עטליכע אחרים וואס גייען איבער קוקן די ארטיקלען, און אזוי אויכט האט מען עס מער נישט געטיילט אין די בתי מדרשים.
למעשה ווי איך האבן געהערט פון א קראנטע מקור האבן זיי זיך נישט געהאלטן דערצי און נאר געשיקט די ערשטע צוויי וואכן עס איבער צו קוקן, ביז ער האט באשלאסן עד כאן און מהרי"י אליינס האט גשיקט זאגן אז מען טאר עס מער נישט פארקויפן אין קיין סאטמארע געשעפטן.

די טראכסט איין מינוט אז סמאכט סענס וואס די זאגסט? סיי דער איד און סיי טועמיה ווערן באטראכט פאר א סאטמארע אויסגאבע.

דער איד לייגט גואישע נייעס, פאליטשע קרישקעס, אנאליזן, גרויסע בילדער פון די רבי, סאך ערגערע עדס וכו,
טועמיה האלט זיך שטארק און לייגט קיין איינס פון דעם. און פאקט האט טועמיה א וועד פון עטליכע מחנכים מנהלים /דיינים וואס קוקן אלעס איבער. און זענען מחמיר אויף יעדע ספק ספיקא, און די ווילסט מיר זאגן אז זיי האבן גאר א פראבלעם מיט טועמיה?!!?!? טראכט פאר די רעדסט

דו ווייסט אז טועמיה האט א ועד פון מחנכים און דיינים וואס קוקן עס איבער (אדער אפילו איינס) אדער דו שטעלסט זיך פאר אזוי? ווייל דארט איז שוין געווארן געלופטערט עטליכע ארטיקלען וואס וואלטן געפאסט פאר פארצייטישע משכיל'ישע אויסגאבעס.

איך האב נישט קיין אנונג צו קרישקע'ס ווערסיע איז בכלל אמת, אבער עס 'קען' זיין אמת. דאס איז זיכער אז אן אויסגאבע וואס ווערט פארקויפט אין קהל'ישע געשעפטן איז סאך מער פרעזענטירט אלס סאטמאר'ס אן אויסגאבע ווי אן אויסגאבע וואס ווערט פארקויפט אין גראסעריס און שרייבט ניטאמאל אז זיי זענען די שופר פון סאטמאר. ווידער איבער די תוכן, איך ליין נישט אפט דער איד אבער ווען יא האב איך נאכנישט באגעגנט דארט קיין פראבלעמאטישע ארטיקלען. יא, עס שטייט דארט גוי'אישע נייעס, דאס איז אזוי נאך פון ווען סאטמאר האט אריגינעל אפגעקויפט דער איד, אבער וועסט דארט נישט טרעפן קיין ארטיקלען וואס באשרייבן אין די לענג און אין די ברייט אנדערע רעליגיעס מיט זייערע צערעמאניעס אדער שרייבט אויף מנהגי ישראל פארקערט ווי די ראשונים זאגן, משא"כ טועמיה וואס איז טאקע ריין פון גוי'אישע נייעס אבער דארט טרעפט זיך יא די אויבנדערמאנטע.

איך ליין עס זעלטן, קענסט מיר געבן א דוגמא פון ארטיקלען וואס באשרייבן אין די לענג און אין די ברייט אנדערע רעליגיעס מיט זייערע צערעמאניעס אדער שרייבט אויף מנהגי ישראל פארקערט ווי די ראשונים זאגן.

[נפתלי]

די איד האט נישט קיין שום פילטער פאר אדווערטייזערס און קיין שום הכשר

נעם א דוגמא ווי די אייזקריעם עד וואס איז געווען נאר אין די איד.

[חנן]

איך הער פון חברה אלץ ווייסער אז טועמיה איז פאפולער ביי חסידי מהר''א, קען דאס איינער באשטעטיגן?

דארפן מען פרעגן דער בלאט וויפיל סעילס זיי האבן פארלוירן צו טועמיה.

[יושע זאב]

די איד האט נישט קיין שום פילטער פאר אדווערטייזערס און קיין שום הכשר

נעם א דוגמא ווי די אייזקריעם עד וואס איז געווען נאר אין די איד.

דאס איז פשוט נישט אמת. למשל זיי נעמען נישט אריין קיין שבתון עדס און נאך אסאך עדס וואס קענסט זען איבעראל נאר נישט דארט.
צו זאגן אז דער איד דארף א הכשר איז ווי צו זאגן אז דער ספר טיב לבב דארף אן הסכמה

[בני יואל]

איך הער פון חברה אלץ ווייסער אז טועמיה איז פאפולער ביי חסידי מהר''א, קען דאס איינער באשטעטיגן?

יא, ביי די בית יעקב אלו האוויזויהייסטעס איז עס זייער פאפולער, זיי האבן (געהאט?) זייער א גוטע פרויען אפטיילונג

[היים]

אין די גראסערי קען מען נאך בייקומען די טועמי'?

[יושע זאב]

איך הער פון חברה אלץ ווייסער אז טועמיה איז פאפולער ביי חסידי מהר''א, קען דאס איינער באשטעטיגן?

יא, ביי די בית יעקב אלו האוויזויהייסטעס איז עס זייער פאפולער, זיי האבן (געהאט?) זייער א גוטע פרויען אפטיילונג

אקעי אזוי האב איך געהערט פון א קרית יואל'ער איד אז מ'ליינט עס איבעראל

[חנן]

איך הער פון חברה אלץ ווייסער אז טועמיה איז פאפולער ביי חסידי מהר''א, קען דאס איינער באשטעטיגן?

יא, ביי די בית יעקב אלו האוויזויהייסטעס איז עס זייער פאפולער, זיי האבן (געהאט?) זייער א גוטע פרויען אפטיילונג

אקעי אזוי האב איך געהערט פון א קרית יואל'ער איד אז מ'ליינט עס איבעראל

מאכט פשוט סענס. דיי איינציגסטע אידישע פרויען מאגאזין וואס האט די סאמע בעסטע שרייבערינ'ס אויף איין ארט. (און זענען נישט פארנומען מיט קראנקע כאראקטערס...).

[אנאנים]

די איד האט נישט קיין שום פילטער פאר אדווערטייזערס און קיין שום הכשר

נעם א דוגמא ווי די אייזקריעם עד וואס איז געווען נאר אין די איד.

דאס איז פשוט נישט אמת. למשל זיי נעמען נישט אריין קיין שבתון עדס און נאך אסאך עדס וואס קענסט זען איבעראל נאר נישט דארט.
צו זאגן אז דער איד דארף א הכשר איז ווי צו זאגן אז דער ספר טיב לבב דארף אן הסכמה

רחמנא ליצלן. נעם ארויס דעם הייליגע ספר טיב לבב פון דעם טישא-פאפיר שמועס!

[יושע זאב]

די איד האט נישט קיין שום פילטער פאר אדווערטייזערס און קיין שום הכשר

נעם א דוגמא ווי די אייזקריעם עד וואס איז געווען נאר אין די איד.

דאס איז פשוט נישט אמת. למשל זיי נעמען נישט אריין קיין שבתון עדס און נאך אסאך עדס וואס קענסט זען איבעראל נאר נישט דארט.
צו זאגן אז דער איד דארף א הכשר איז ווי צו זאגן אז דער ספר טיב לבב דארף אן הסכמה

רחמנא ליצלן. נעם ארויס דעם הייליגע ספר טיב לבב פון דעם טישא-פאפיר שמועס!

ביידע איז מיסודה פון רביה''ק

[בודקע]

די איד האט נישט קיין שום פילטער פאר אדווערטייזערס און קיין שום הכשר

נעם א דוגמא ווי די אייזקריעם עד וואס איז געווען נאר אין די איד.

צו זאגן אז דער איד דארף א הכשר איז ווי צו זאגן אז דער ספר טיב לבב דארף אן הסכמה

צו זאגן אז טרייבל דארף א הכשר איז ווי צו זאגן אז דער ספר קול יהודה דארף א הסכמה.


סארא שטותים רעדסטו?

[נפתלי]

דאס איז פשוט נישט אמת. למשל זיי נעמען נישט אריין קיין שבתון עדס און נאך אסאך עדס וואס קענסט זען איבעראל נאר נישט דארט.
צו זאגן אז דער איד דארף א הכשר איז ווי צו זאגן אז דער ספר טיב לבב דארף אן הסכמה

רחמנא ליצלן. נעם ארויס דעם הייליגע ספר טיב לבב פון דעם טישא-פאפיר שמועס!

ביידע איז מיסודה פון רביה''ק

בעלאני מאקאראני

גלייב מיר איך האב נישט קיין שייכות מיט ביידע אבער איך זאג פשוט די מציאות

[צווייטער]

דאס איז פשוט נישט אמת. למשל זיי נעמען נישט אריין קיין שבתון עדס און נאך אסאך עדס וואס קענסט זען איבעראל נאר נישט דארט.
צו זאגן אז דער איד דארף א הכשר איז ווי צו זאגן אז דער ספר טיב לבב דארף אן הסכמה

רחמנא ליצלן. נעם ארויס דעם הייליגע ספר טיב לבב פון דעם טישא-פאפיר שמועס!

ביידע איז מיסודה פון רביה''ק

דארף דאך דער בוטשער אויך נישט קיין הכשר...

[יושע זאב]

רחמנא ליצלן. נעם ארויס דעם הייליגע ספר טיב לבב פון דעם טישא-פאפיר שמועס!

ביידע איז מיסודה פון רביה''ק

דארף דאך דער בוטשער אויך נישט קיין הכשר...

עסן האט אלעמאל געדארפט א הכשר ס'איז נישט א נייער קאנצעפט, ביי היימישע צייטונגען מאגאזינען איז עס א נייע זאך

[אנאנים]

דאס איז פשוט נישט אמת. למשל זיי נעמען נישט אריין קיין שבתון עדס און נאך אסאך עדס וואס קענסט זען איבעראל נאר נישט דארט.
צו זאגן אז דער איד דארף א הכשר איז ווי צו זאגן אז דער ספר טיב לבב דארף אן הסכמה

רחמנא ליצלן. נעם ארויס דעם הייליגע ספר טיב לבב פון דעם טישא-פאפיר שמועס!

ביידע איז מיסודה פון רביה''ק

מיסודה פון מהר״ם ומהר״ל פריעדמאן. אויך עפעס חשוב אזוי!…

[ווירקליך]

@אנאנים ביטע האלט זיך צום אידטישן שפראך. רעדן בלשון זלזול אויף א מנהיג בישראל איז נישט אקעי.

לכבוד המערכת,
וואס איז דען אזוי געפערליך מיט מהרז״ל טייטלבוים? אלס שרייבער דרוקט זיך עס פשוט אויס שענער. קיין זלזול איז דא נישטא.

דאס איז נישט וויאזוי מען באציט זיך צו א רבי. אויב דו פארשטייסט דאס נישט, ביסטו לכאורה אינעם אומריכטיגן פלאץ.

[נפתלי]

באמת איז נישטא קיין שום עכטע קריטיק אויף 'טועמיה'; אין דער ווירקליכקייט איז דער 'איד' פיל ערגער און זוכט בלויז צו פירן א קאמף צוליב אייגענע אינטערעסן. מהריי האלט אז דאס קאסט פארן 'איד' געלט און שוואכט אפ די קאנטראל אויף די קהילה, און דאס איז די גאנצע סיבה פארוואס ער האט זיך אריינגעלייגט דערין. פארשטייט זיך אליין, אז כדי דער גאנצער פראצעס זאל מצליח זיין, מוז מען קלעמען און צופאסן פארשידענע הלכה און השקפה פראבלעמען.

קענסט נישט זיין מער ראנג. אדמו''ר מהר''יי וויל נישט האבן צו טון מיט די גאנצע זאך. ער איז נישט קעגן טועמיה כלל וכלל

איך קוק נאך דיינע תגובות איך זעה ביסט פון אייביג א גרויסע די איד סעפארטער ברענגסט אינפארמאציע וכו'

[קיגעל]

אין די גראסערי קען מען נאך בייקומען די טועמי'?

אין די שמש שטיבל פין ביהמ"ד הגדול קרית יואל איז עס דא צי באקימען