קהילה ורבנות והמסתעף

[לקדש]

איך דארף נישט געבן קיין דוגמא פון א זאך וואס איך האב נישט געזאגט,

איך לייג דא איבער וואס איך האב יא געזאגט,

סא די שרייבסט אז עס דארף נישט זיין נמלכים מן הציבור. קארעקט?

כ׳האב נישט געשריבן אז נישט, כ׳האב געשריבן וואס אונזערע רבי׳ס האבן יא געטון, און אז אין שלחן ערוך ווערט נישט גע׳פסק׳נט אנדערש,

שלחן ערוך שטייט אז עס דארף זיין נמלכים עם הציבור

[לעבעדיגע איד]

סא די שרייבסט אז עס דארף נישט זיין נמלכים מן הציבור. קארעקט?

כ׳האב נישט געשריבן אז נישט, כ׳האב געשריבן וואס אונזערע רבי׳ס האבן יא געטון, און אז אין שלחן ערוך ווערט נישט גע׳פסק׳נט אנדערש,

שלחן ערוך שטייט אז עס דארף זיין נמלכים עם הציבור

ווי?

[לקדש]

כ׳האב נישט געשריבן אז נישט, כ׳האב געשריבן וואס אונזערע רבי׳ס האבן יא געטון, און אז אין שלחן ערוך ווערט נישט גע׳פסק׳נט אנדערש,

שלחן ערוך שטייט אז עס דארף זיין נמלכים עם הציבור

ווי?

אויפגענומען דורך די קהילה מיינט נישט אז ס׳איז געווען וואלן און אויף דעם איז מען דן צו ווען די קהילה נעמט אויף אן מאכן וואלן צו עס האט א תוקף, דאס איז זיכער אז נאכן צאנזע רב איז אין צאנז נישט געווען קיין וואלן ביזען קריג, וואס איז געווען פאר דעם בין איך נישט זיכער, און די זעלבע איז אין סיגוט פון נאך דעם ייטב לב נישט געווען קיין וואלן ביזען קריג, און קען זיין אז פאר דעם אויך נישט,

און דאס וואס דו שרייבסט איבער די חילוק וואס רביה״ק האט געהאלטן, האסט א מראה מקום אויף דעם אדער איז עס דיין אייגענע מיינונג?

וואלן איז איין זאך, און שטעלן בכח איז א צווייטע זאך. דו האסט אראפגעשטעלט אן הנחה אז צאנזער רב, דער ייטב לב, דער רבי זי"ע און נאך גדולי ישראל האבן געשטעלט רבנים אויף די אייגענע האנט אן די הסכמה פון קהל. אויף דעם האב איך קאמענטירט אז דאס איז נישט ריכטיג. צו דער 'נמלכין עם הציבור' מיינט דוקא וואלן ווי מסתמא זאגט אדער ס'קען זיין דורך אן אסיפה מיט די ערוועלטע ראשי קהילה איז א באזונדערע שמועס אין וואס איך האב זיך בכלל נישט אריינגעמישט. איך האב זיך בלויז באצויגן צו דיין פאלשע הנחה אז דער ייטב לב מיט צאנזער רב און דער רבי האבן געשטעלט רבנים אויף די אייגענע האנט. יא, דער רבי האט אין אסאך שטעט געארבעט אז די ראשי קהילה זאלן אויפנעמען א געוויסן מענטש, אבער די באשלוס האט זיך געוואנדן אין די ראשי קהילה און נישט אלעמאל האבן זיי נאכגעגעבן די בקשות פון רבי'ן.

בנוגע די חילוק צווישן שטאטישע קהילות און אייגענע ווי סאטמאר אין אמעריקע, האב איך אזוי געזען און געהערט כמ"פ אויף כמה פלעצער, אבער כ'געדענק נישט כעת קיין מ"מ. אזויפיל איז לכאורה קלאר אז דא אין אמעריקע האט ער אוועררידען די וואלן פאר קהל (א שטייגער ווי דאס אויפנעמען ר' יחזקאל שמש), עפעס וואס ער האט נישט געטון אין אייראפע.

ליין איבער אלע מיינע תגובות וועסטו זעהן אז איך האב גערעדט דייקא פון וואלן, און דאס איז א גאנצע צייט אונזער וויכיח.

אה כאגעמיינט דיין ויכוח איז נאר וועגן וואלן...

[אמת’דיג]

@אמת'דיג האסט מיר נישט געענטפערט. דו האלסט אז קהילות וואס זענען נישט אונטער דעם "מרא דאתרא", זענען אין חרם, אדער נישט?

די נושא איז בכלל נישט "שטאט". א שטאט קען נישט האבן א בעל הבית. די נושא איז די "שטאטישע קהילה". אויב זאגסטו אז איין געוויסע קהילה איז די "שטאטישע קהילה", מיינט דאס אז אלע איינוווינער פון דעם שטאט זענען מעמבערס פון יענעם קהילה לכל דבר, און די תקנות פון דעם קהילה זענען זיי מחייב.
אויב די קהילה רעכענט זיך נישט מיט זיי אלס מעמבערס, אבער פארלאנגט אז די תקנות זאל אויף זיי חל זיין, איז דאס איין שטיק זשאוק.

די שטאטישע רבנות אין די שטאטישע קהילה אין סיגוט דורך די ייטב לב קדושת יו"ט עצי חיים ר' זלמן לייב ברך משה זענען נישט געווען "איין שטיק דזשוק".
יא ספעלט אייך שטיקער א' ב' היסטאריע, אין יעדע שטאטישע קהילה אינדערהיים ווי ס'געווען מהרסים און מהאט געעפנט נגד המרא דאתרא איז געווען א איסור, פרעג מיר נישט וואס איך האלט ווייל איך זאג סך הכל וויאזוי 'מהאט' זיי "אנערקענט", איין מקום מער פונעם אנדערן, מיטן אסרן די פלייש אלס טריפה/סתם חרם/איסור מגע ומשא וכדומה וכ"ו,
און נאכן קריג האט די עדה אויך געאסערט, ובראשם הברך משה.

האסט געטאנעט ס'ארבעט נישט אזא צוזאמשטעל פון זיין די שטאטישע קהילה און נישט אנערקענען א קהילה אין דעם שטאט, דערצייל איך אייך אז ס'ארבעט...
(און נישט נאר דאס, נאר דאס איז געווען די פסק הלכה אין אלע דורות.)


(מיש ביטע נישט אריין דא אונגארן טיילונג אדער רעפארעם אדער נושא פון מתנגדים צו חסידות אד"ג)

[לעבעדיגע איד]

שלחן ערוך שטייט אז עס דארף זיין נמלכים עם הציבור

ווי?

וואלן איז איין זאך, און שטעלן בכח איז א צווייטע זאך. דו האסט אראפגעשטעלט אן הנחה אז צאנזער רב, דער ייטב לב, דער רבי זי"ע און נאך גדולי ישראל האבן געשטעלט רבנים אויף די אייגענע האנט אן די הסכמה פון קהל. אויף דעם האב איך קאמענטירט אז דאס איז נישט ריכטיג. צו דער 'נמלכין עם הציבור' מיינט דוקא וואלן ווי מסתמא זאגט אדער ס'קען זיין דורך אן אסיפה מיט די ערוועלטע ראשי קהילה איז א באזונדערע שמועס אין וואס איך האב זיך בכלל נישט אריינגעמישט. איך האב זיך בלויז באצויגן צו דיין פאלשע הנחה אז דער ייטב לב מיט צאנזער רב און דער רבי האבן געשטעלט רבנים אויף די אייגענע האנט. יא, דער רבי האט אין אסאך שטעט געארבעט אז די ראשי קהילה זאלן אויפנעמען א געוויסן מענטש, אבער די באשלוס האט זיך געוואנדן אין די ראשי קהילה און נישט אלעמאל האבן זיי נאכגעגעבן די בקשות פון רבי'ן.

בנוגע די חילוק צווישן שטאטישע קהילות און אייגענע ווי סאטמאר אין אמעריקע, האב איך אזוי געזען און געהערט כמ"פ אויף כמה פלעצער, אבער כ'געדענק נישט כעת קיין מ"מ. אזויפיל איז לכאורה קלאר אז דא אין אמעריקע האט ער אוועררידען די וואלן פאר קהל (א שטייגער ווי דאס אויפנעמען ר' יחזקאל שמש), עפעס וואס ער האט נישט געטון אין אייראפע.

ליין איבער אלע מיינע תגובות וועסטו זעהן אז איך האב גערעדט דייקא פון וואלן, און דאס איז א גאנצע צייט אונזער וויכיח.

אה כאגעמיינט דיין ויכוח איז נאר וועגן וואלן...

און יעצט זעסטו?

[מסתמא]

ווי?

ליין איבער אלע מיינע תגובות וועסטו זעהן אז איך האב גערעדט דייקא פון וואלן, און דאס איז א גאנצע צייט אונזער וויכיח.

אה כאגעמיינט דיין ויכוח איז נאר וועגן וואלן...

און יעצט זעסטו?

בקיצור דו דרייסט און דרייסט און דרייסט און דו ענטפערסט נישט לענין. דו ווייסט זייער גוט די מקורות אז עס דארף זיין נמלכים בציבור. איין מינוט שרייסטו אז עס מיינט נישט וואלן, טראץ די קלארע מסורה פון רוב ככל שטעט אינדערהיים. דו שטעלסט נישט אהער קיין אלטערנאטיוו אנשטאט וואלן וויאזוי צו פרעגן דעם ציבור. נאכדעם פרעגסטו מיט א בלעכענעם פנים ‘וואו שטייט אז מען דארף פרעגן דעם ציבור?' ווי כאילו מען האט נישט געברענגט דא מקורות דערויף כמה וכמה פעמים.

ערעב איד איך שפיל נישט קיין געימס. דיינע געימס דא איז גאנץ אבוויעס. בלייבט נאר איבער צו ווינטשן א פרייליכן שבת פאר אייך.

[מסתמא]

יא ספעלט אייך שטיקער א' ב' היסטאריע, אין יעדע שטאטישע קהילה אינדערהיים ווי ס'געווען מהרסים און מהאט געעפנט נגד המרא דאתרא איז געווען א איסור

איר האט דאך נאכנישט געענטפערט דא די בעיסיקס:
1 וויאזוי באקומט רבנות א תוקף בלי המלכה בציבור?
2 ווען האט די צווייטע קהילה א דין ‘לעגיטימע צווייטע קהילה' ווי כמה וכמה שטעט אינדערהיים האבן געהאט און ווען באקומט עס די נאמען ‘מהרסים‘?

[מסתמא]

לכבודך גיי מיר טוישן די טערמין, איך גיי עס רופן אנדערש: אין שולחן ערוך האט רבנות נאר א תוקף אויב מען האט געפרעגט דעם ציבור.

עני הערות אויף דעם?

וואלן מיינט וואלן נישט קיין שום מעכאניזם

יעצט געב א דוגמא פון פרעגן דעת הציבור אן קיין וואלן און אונז וועל מיר דן זיין דערויף,

איך שרייב אז: אין שולחן ערוך האט רבנות נאר א תוקף אויב מען האט געפרעגט דעם ציבור.

און דו פארלאנגסט: יעצט געב א דוגמא פון פרעגן דעם דעת הציבור אן קיין וואלן...

נו וואס גייט זיין מיין ענטפער? לאמיר קלערן.... פשוט! מאך יא וואלן! האסטע געהערט אזאנס...!!!

חוץ אויב דו הרב @לעבעדיגע איד ברענגסט מיר א צווייטע מהלך אנשטאט וואלן וויאזוי מען קען פרעגן דעם ציבור

עניוועי, דאס ליצנות פון אונזער הין און צוריק שמועס ביז אהער איז גענוג בולט, סאו איך בין פארטיג פאר יעצט.

[הלבלר בקולמסו]

@אמת'דיג האסט מיר נישט געענטפערט. דו האלסט אז קהילות וואס זענען נישט אונטער דעם "מרא דאתרא", זענען אין חרם, אדער נישט?

די נושא איז בכלל נישט "שטאט". א שטאט קען נישט האבן א בעל הבית. די נושא איז די "שטאטישע קהילה". אויב זאגסטו אז איין געוויסע קהילה איז די "שטאטישע קהילה", מיינט דאס אז אלע איינוווינער פון דעם שטאט זענען מעמבערס פון יענעם קהילה לכל דבר, און די תקנות פון דעם קהילה זענען זיי מחייב.
אויב די קהילה רעכענט זיך נישט מיט זיי אלס מעמבערס, אבער פארלאנגט אז די תקנות זאל אויף זיי חל זיין, איז דאס איין שטיק זשאוק.

די שטאטישע רבנות אין די שטאטישע קהילה אין סיגוט דורך די ייטב לב קדושת יו"ט עצי חיים ר' זלמן לייב ברך משה זענען נישט געווען "איין שטיק דזשוק".
יא ספעלט אייך שטיקער א' ב' היסטאריע, אין יעדע שטאטישע קהילה אינדערהיים ווי ס'געווען מהרסים און מהאט געעפנט נגד המרא דאתרא איז געווען א איסור, פרעג מיר נישט וואס איך האלט ווייל איך זאג סך הכל וויאזוי 'מהאט' זיי "אנערקענט", איין מקום מער פונעם אנדערן, מיטן אסרן די פלייש אלס טריפה/סתם חרם/איסור מגע ומשא וכדומה וכ"ו,
און נאכן קריג האט די עדה אויך געאסערט, ובראשם הברך משה.

האסט געטאנעט ס'ארבעט נישט אזא צוזאמשטעל פון זיין די שטאטישע קהילה און נישט אנערקענען א קהילה אין דעם שטאט, דערצייל איך אייך אז ס'ארבעט...
(און נישט נאר דאס, נאר דאס איז געווען די פסק הלכה אין אלע דורות.)


(מיש ביטע נישט אריין דא אונגארן טיילונג אדער רעפארעם אדער נושא פון מתנגדים צו חסידות אד"ג)

דער ייטב לב האט דען געהאט א "קהל ישמח משה דאוהעל" וואס בלויז א האלבע שטאט זענען געווען מעמבערס דארט, אבער זיי זענען געווען בעה"ב אויפ'ן גאנצן שטאט "סיגוט"?

[גאלדבערג]

אה כאגעמיינט דיין ויכוח איז נאר וועגן וואלן...

און יעצט זעסטו?

בקיצור דו דרייסט און דרייסט און דרייסט און דו ענטפ

. בלייבט נאר איבער צו ווינטשן א פרייליכן שבת פאר אייך.

עס קומט שוין אויך צו ווינטשן א כתיבה וחתימה טובה, מען שטייט שוין באלד אויף צו סליחות

[לעבעדיגע איד]

אה כאגעמיינט דיין ויכוח איז נאר וועגן וואלן...

און יעצט זעסטו?

בקיצור דו דרייסט און דרייסט און דרייסט און דו ענטפערסט נישט לענין. דו ווייסט זייער גוט די מקורות אז עס דארף זיין נמלכים בציבור. איין מינוט שרייסטו אז עס מיינט נישט וואלן, טראץ די קלארע מסורה פון רוב ככל שטעט אינדערהיים. דו שטעלסט נישט אהער קיין אלטערנאטיוו אנשטאט וואלן וויאזוי צו פרעגן דעם ציבור. נאכדעם פרעגסטו מיט א בלעכענעם פנים ‘וואו שטייט אז מען דארף פרעגן דעם ציבור?' ווי כאילו מען האט נישט געברענגט דא מקורות דערויף כמה וכמה פעמים.

ערעב איד איך שפיל נישט קיין געימס. דיינע געימס דא איז גאנץ אבוויעס. בלייבט נאר איבער צו ווינטשן א פרייליכן שבת פאר אייך.

נאכאמאל און נאכאמאל, איך האב גיברענגט פון אסאך שטעט פון אונזערע רבי׳ס וואס איז נישט געווען קיין וואלן,

פון שלחן ערוך איז נישט דא קיין שום מקור אז ס׳דארף זיין וואלן,

זאגסטו אז ס׳קען זיין א מעכאניזעם פון פרעגן די ציבור אן קיין וואלן,

פרעג איך וואסערע מעכאניזעם?

[לעבעדיגע איד]

לכבודך גיי מיר טוישן די טערמין, איך גיי עס רופן אנדערש: אין שולחן ערוך האט רבנות נאר א תוקף אויב מען האט געפרעגט דעם ציבור.

עני הערות אויף דעם?

וואלן מיינט וואלן נישט קיין שום מעכאניזם

יעצט געב א דוגמא פון פרעגן דעת הציבור אן קיין וואלן און אונז וועל מיר דן זיין דערויף,

איך שרייב אז: אין שולחן ערוך האט רבנות נאר א תוקף אויב מען האט געפרעגט דעם ציבור.

און דו פארלאנגסט: יעצט געב א דוגמא פון פרעגן דעם דעת הציבור אן קיין וואלן...

נו וואס גייט זיין מיין ענטפער? לאמיר קלערן.... פשוט! מאך יא וואלן! האסטע געהערט אזאנס...!!!

חוץ אויב דו הרב @לעבעדיגע איד ברענגסט מיר א צווייטע מהלך אנשטאט וואלן וויאזוי מען קען פרעגן דעם ציבור

עניוועי, דאס ליצנות פון אונזער הין און צוריק שמועס ביז אהער איז גענוג בולט, סאו איך בין פארטיג פאר יעצט.

נאכאמאל און נאכאמאל, איך האב גיברענגט פון אסאך שטעט פון אונזערע רבי׳ס וואס איז נישט געווען קיין וואלן,

פון שלחן ערוך איז נישט דא קיין שום מקור אז ס׳דארף זיין וואלן,

זאגסטו אז ס׳קען זיין א מעכאניזעם פון פרעגן די ציבור אן קיין וואלן,

פרעג איך וואסערע מעכאניזעם?

[גד'ל]

@אמת'דיג האסט מיר נישט געענטפערט. דו האלסט אז קהילות וואס זענען נישט אונטער דעם "מרא דאתרא", זענען אין חרם, אדער נישט?

די נושא איז בכלל נישט "שטאט". א שטאט קען נישט האבן א בעל הבית. די נושא איז די "שטאטישע קהילה". אויב זאגסטו אז איין געוויסע קהילה איז די "שטאטישע קהילה", מיינט דאס אז אלע איינוווינער פון דעם שטאט זענען מעמבערס פון יענעם קהילה לכל דבר, און די תקנות פון דעם קהילה זענען זיי מחייב.
אויב די קהילה רעכענט זיך נישט מיט זיי אלס מעמבערס, אבער פארלאנגט אז די תקנות זאל אויף זיי חל זיין, איז דאס איין שטיק זשאוק.

די שטאטישע רבנות אין די שטאטישע קהילה אין סיגוט דורך די ייטב לב קדושת יו"ט עצי חיים ר' זלמן לייב ברך משה זענען נישט געווען "איין שטיק דזשוק".
יא ספעלט אייך שטיקער א' ב' היסטאריע, אין יעדע שטאטישע קהילה אינדערהיים ווי ס'געווען מהרסים און מהאט געעפנט נגד המרא דאתרא איז געווען א איסור, פרעג מיר נישט וואס איך האלט ווייל איך זאג סך הכל וויאזוי 'מהאט' זיי "אנערקענט", איין מקום מער פונעם אנדערן, מיטן אסרן די פלייש אלס טריפה/סתם חרם/איסור מגע ומשא וכדומה וכ"ו,
און נאכן קריג האט די עדה אויך געאסערט, ובראשם הברך משה.

האסט געטאנעט ס'ארבעט נישט אזא צוזאמשטעל פון זיין די שטאטישע קהילה און נישט אנערקענען א קהילה אין דעם שטאט, דערצייל איך אייך אז ס'ארבעט...
(און נישט נאר דאס, נאר דאס איז געווען די פסק הלכה אין אלע דורות.)


(מיש ביטע נישט אריין דא אונגארן טיילונג אדער רעפארעם אדער נושא פון מתנגדים צו חסידות אד"ג)

אין די בריוון פון הרה"ק מהר"י מבעלזא און הרה"ק משינאווא לטובת הקדושת יו"ט ביי די מחלוקת אין סיגוט זעהט מען בעיקר רעדן אז זייער עיקר פראבלעם מיט די כהנא קהילה איז אז עס איז שטאטסקווא און נישט אונטער די ארטאדאקסן (ווייל לעגאל האבן זיי נישט געקענט גיין אונטער די ארטאדאקסן) נישט פארן זיך אפטיילן נאר אז עס צוברעכט די כח פון די ארטאדאקסן

פארדעם נאכאמאל די נקודה וואס איך האב שוין געשריבן עס האט נישט קיין פשט צו גיין קעגן הלכה צוליב מעשיות חוץ וואס מטאר נישט איז רובמאל איז מען זיך טועה וואס איז געווען אדער געליגן אונטער די מעשה

[גאלדבערג]

די מונקאטשע רב איז באופן כללי געווען זייער שארף קעגן צוברעכן און עפענען קעגן א שטאטס רב א קהילה

יעצט האב איך געזען עטליכע געשריבענע מאמרים פון אים ווי ער שרייבט עס איז ממש הצלת הדת זיך צו האלטן צום שטאטס רב
ער האט עס אנגעקוקט ממש פאר א חורבן הדת דעי וואס צוברעכן עס און לוחם געווען דערפאר מיט מסי''נ