סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[נקודות טובות]

קומט צו ברעכן פון די קרית יואל'ע געספוילטקייט.

נו נו, גיי צום נענסטן גארבידזש קאנע, טוה וואס דו האסט צו טוהן, וויש דיך אפ די בארד, און קום צוריק ווען ביסט פארטיג. נישט שיין צו טוהן די צרכים ברבים.

[נאו לעיבל]

קומט צו ברעכן פון די קרית יואל'ע געספוילטקייט.

נו נו, גיי צום נענסטן גארבידזש קאנע, טוה וואס דו האסט צו טוהן, וויש דיך אפ די בארד, און קום צוריק ווען ביסט פארטיג. נישט שיין צו טוהן די צרכים ברבים.

ארלעדיגט. און דו גיי אראפ פון די אינטערנעט אזוי זאלסטו קענען צאלן דיין קארגע 1,800 דאלער פאר די מוסדות און סטאפ צו איינטיילן פאר מענטשן וואס פירן א בודזשעט פון קרוב צו הונדערט מיליאן דאלער וואס זיי האבן צו טון, שכח.

[לא ימושו מפיך]

מ'בויט נישט די מוסדות בנינים פענסי.

רוב בנין, דאס הייסט, כיתות, עס זאלן, אפיסעס, האלוועיס איז פשוט ציגל, דראפ סילינג, וואס יא? מ'לייגט אריין די עקסטער טאטש, שיינע דעזיין פעינטינגס און שיינע LED לייטס, וואס איז נישט קיין ריזיגע געלטער, און לוינט דיך פי כמה וואס מ'באקומט פאר די געלט צי וואס מ'צאלט.

אין די בתי מדרשים וואס איז געווארן א האט אייטעם און מ'פארקויפט יעדע איינס פאר א מיליאן דאלאר, און אין די לאביס ווי עס גייען ארויף די נדבנים וועט מען יא ארומשמירן אביסל מארבל און טיילסממאויף די ווענט צי מאכן א סטעיטמענט, אבער עס איז בלויז לכאורה צען פראצענט פון די בילדונג.

די דרויסן דארף מען סיווי לייגן בריקס, לייגט מען צי אביסל סטאקאו, איך האלט נישט אז די אפגרעידס איז מער ווי צוויי צי דריי מיליאן דאלאר פאר אזא ריזן בנין אויף געצל בערגער.

[לא ימושו מפיך]

פון די צווייטע זייט האט די מוסדות אין קרית יואל געבויט א משוגענע ברענדיג, מ'קען שטיין אין שטודירן זייער מארקעטינג מאדל.

סופער קאסיסטענט, קאמפיינס וואס זענען געבעלענסט, האבן זיי במשך הזמן גערעיזט היסטארישע נומבערס פאר די קרן הבנין, עכט געזונט אוועקגעשטעלט, אן קיין קראווד פאנדיג קאמפיינס.

[לא ימושו מפיך]

בנוגע בתי מדרשים
דעי אלע פענסי סטעיט אוו די ארט שולן וואס קאסט עכט טייער פער סקווער פיס, איז נתנדב געחוארן דורך נגידים פון אנשי שלומינו און ליגט נישט אויפן ציבור בכלל, סוי כ'פארשטיי נישט פונקטליך פון וואס ער רעדט.

[פופציגער]

@נקודות טובות זאגסט זייער גוט (עקסטער קודאס פארן אריינשמייסן אין @בודקע ...) אבער די ווערטער "יא, ס'א פאקט" קעניך באשטיין צו אויסקלארן.

דו האסט אייגנטליך געמאכט די ריסוירטש און געזען אז מ'רעדט פון 20-30 פראצענט?

א הימל געשריי אויב יא. 30-35 מיליאן טאלער אין אונזער פאל.

ווילסט ממש מאכן א ספרעד שיט?
זעלבסט פערשטענדליך אז אויף די ערשטע 56-60 מיליאן איז נישט שייך צו רעדן. פאר עקסקאוועישן, פאנדעישן, פרעימינג, פלאמפינג, עלעקטריק, ראאפינג און אפילו HVAC וכדו' זאל מען א ודאי ניצן טאפ אין די ליין סאבס. פון דעם זאל מען זיכער נישט שניידן. מען רעדט דא פון דעזיין, סיי אינטיריער און סיי עקסטיריער. איז דען א פראגע אויב אפגרעידס קענען גרייכן 20-30 פראצענט? דאס איז דאך נאר מינעמאלע אפגרעידס. אפגרעידס איז דאך מהדברים שאין להם שיעור. איין קליינע אפגרעיד, און נאך א קליינע אפגרעיד, און מען טרעפט ביי דאפעלט פון וויפיל די עסטעמיט איז געווען. פרוטה פרוטה מצטרפת.

איך האב נישט גערעדט בפרטיות איבער איין ספעציפישע בנין, נאר גיי קוק ווי אזוי מען בויעט היינט מוסדות אין בתי מדרשים. ווי פיל מיליאנען מען לייגן אריין נאר אויף אפגרעידס אין לייטינג, און אין טיילס. און אזוי אויך קליינע נארישע דיטאלן איבער דעזיין פון דרויסענדיג ציגל, ווי גרויס, ווי אזוי עס זאל זיין געלייגט. וועלכע סארט פענסטערס. א פארשטינקענע ביה"כ מאכט מען אויסקוקן ווי א חתונה זאל! און ווער רעדט נאך פון די מקואות?

איך בין מיט דיר אז מ'מאכט עס אויסזען זייער שיין. אבער איך ווייס אויך אז נישט אייביג מיינט שענער צופיל טייערער. על אי די שיינע לייטס זענען ביליגער ווי די פארצייטישע גראבע באלבס.

כ'בין פלעין געווען נייגעריג צי האסט געהערט פון איינעם קראנט אז מוסדות קענען ווען שפארן אזויפיל ווי 20-30 פראצענט.

[פופציגער]

קומט צו ברעכן פון די קרית יואל'ע געספוילטקייט.

נו נו, גיי צום נענסטן גארבידזש קאנע, טוה וואס דו האסט צו טוהן, וויש דיך אפ די בארד, און קום צוריק ווען ביסט פארטיג. נישט שיין צו טוהן די צרכים ברבים.

ארלעדיגט. און דו גיי אראפ פון די אינטערנעט אזוי זאלסטו קענען צאלן דיין קארגע 1,800 דאלער פאר די מוסדות און סטאפ צו איינטיילן פאר מענטשן וואס פירן א בודזשעט פון קרוב צו הונדערט מיליאן דאלער וואס זיי האבן צו טון, שכח.

רעספעקט פאר א ניק ווי @נקודות טובות

א ניק וואס יעדע תגובה זיינער שרייט אז ער רעספעקטירט זיינע מיטשמועסער, און שיסט נישט סתם ארויס ארבעל-זאפט, פארדינט רעספעקט.

[פופציגער]

בנוגע בתי מדרשים
דעי אלע פענסי סטעיט אוו די ארט שולן וואס קאסט עכט טייער פער סקווער פיס, איז נתנדב געחוארן דורך נגידים פון אנשי שלומינו און ליגט נישט אויפן ציבור בכלל, סוי כ'פארשטיי נישט פונקטליך פון וואס ער רעדט.

בפשטות איז דאס שוין געווארן דער סטאנדארט. שוהל פאר וועלכע מ'גייט נאכגעלט בויען אויך שיין מיט הערליכע טיילס און אפגרעידס.

חסרון? נישט זיכער. א שוהל מעג און דארף זיין שיין.

[פופציגער]

דער פראבלעם ווערט ווען מ'איז מחייב מענטשן מיט געלט.

דעמאלס קומען מענטשן און פרעגן, העי, האסט נישט קיין געלט? קום נאר אהער צדיק'ל... וויפיל געלט לייגסטו אין אפגרעידס? וואו גייט דאס געלט פון שאפינג סענטער, בית השחיטה, שמחה זאלן, וכו'?..

בינעך א הארטער געלט שותף וועמען מ'צווינגט צו אריינגיסן געלט דא? צייג מיר די ביכער...

איך זאג עס נישט... נאר עסקינג פאר א פרענד...

[נאו לעיבל]

נו נו, גיי צום נענסטן גארבידזש קאנע, טוה וואס דו האסט צו טוהן, וויש דיך אפ די בארד, און קום צוריק ווען ביסט פארטיג. נישט שיין צו טוהן די צרכים ברבים.

ארלעדיגט. און דו גיי אראפ פון די אינטערנעט אזוי זאלסטו קענען צאלן דיין קארגע 1,800 דאלער פאר די מוסדות און סטאפ צו איינטיילן פאר מענטשן וואס פירן א בודזשעט פון קרוב צו הונדערט מיליאן דאלער וואס זיי האבן צו טון, שכח.

רעספעקט פאר א ניק ווי @נקודות טובות

א ניק וואס יעדע תגובה זיינער שרייט אז ער רעספעקטירט זיינע מיטשמועסער, און שיסט נישט סתם ארויס ארבעל-זאפט, פארדינט רעספעקט.

די תגובה וואס איך האב צעטירט שרייט נישט קיין רעספעקט.

[פופציגער]

ארלעדיגט. און דו גיי אראפ פון די אינטערנעט אזוי זאלסטו קענען צאלן דיין קארגע 1,800 דאלער פאר די מוסדות און סטאפ צו איינטיילן פאר מענטשן וואס פירן א בודזשעט פון קרוב צו הונדערט מיליאן דאלער וואס זיי האבן צו טון, שכח.

רעספעקט פאר א ניק ווי @נקודות טובות

א ניק וואס יעדע תגובה זיינער שרייט אז ער רעספעקטירט זיינע מיטשמועסער, און שיסט נישט סתם ארויס ארבעל-זאפט, פארדינט רעספעקט.

די תגובה וואס איך האב צעטירט שרייט נישט קיין רעספעקט.

כוויל נישט אריינגיין אין א לאנגע שקלא וטריא דערוועגן, אבער אריינקומען אין א שמועס מיט מענטשן און זאגן "ענק זענען געספוילט" מיט ברעכן עמאדזשיס, איז וואס טריגערט אזא סארט ענטפער.

סא מיר קענען עס דא אפשטעלן. יא?

[נפתלי]

דער פראבלעם ווערט ווען מ'איז מחייב מענטשן מיט געלט.

דעמאלס קומען מענטשן און פרעגן, העי, האסט נישט קיין געלט? קום נאר אהער צדיק'ל... וויפיל געלט לייגסטו אין אפגרעידס? וואו גייט דאס געלט פון שאפינג סענטער, בית השחיטה, שמחה זאלן, וכו'?..

בינעך א הארטער געלט שותף וועמען מ'צווינגט צו אריינגיסן געלט דא? צייג מיר די ביכער...

איך זאג עס נישט... נאר עסקינג פאר א פרענד...

די האלטסט אז עכט האבן זיי איבריגע 100 מיליאן דאלער פון די שאפינג סענטער בית השחיטה וכו' נאר מען האט יעצט סתם דעסיידעד צו פייניגען דעם ציבור?

כ'מיין נישט דיך איך מיין דיין פרענד...

[פופציגער]

דער פראבלעם ווערט ווען מ'איז מחייב מענטשן מיט געלט.

דעמאלס קומען מענטשן און פרעגן, העי, האסט נישט קיין געלט? קום נאר אהער צדיק'ל... וויפיל געלט לייגסטו אין אפגרעידס? וואו גייט דאס געלט פון שאפינג סענטער, בית השחיטה, שמחה זאלן, וכו'?..

בינעך א הארטער געלט שותף וועמען מ'צווינגט צו אריינגיסן געלט דא? צייג מיר די ביכער...

איך זאג עס נישט... נאר עסקינג פאר א פרענד...

די האלטסט אז עכט האבן זיי איבריגע 100 מיליאן דאלער פון די שאפינג סענטער בית השחיטה וכו' נאר מען האט יעצט סתם דעסיידעד צו פייניגען דעם ציבור?

כ'מיין נישט דיך איך מיין דיין פרענד...

זיכער נישט.

פאר די רעקארדס, איך טראסט די קרית יואלע מוסדות און איך שעץ פערזענליך די חברי הנהלת המוסדות פאר זייער הייליגע, און גלייכצייטיג גאר געניטע, עבודת הקודש.

נאר ארויסגעברענגט אז סתם אזוי ביי שוהלן באדערט עס נישט קיינעם. נאר אין אזעלכע צייטן קומען אויף די סארט םראגעס

[לא ימושו מפיך]

דער פראבלעם ווערט ווען מ'איז מחייב מענטשן מיט געלט.

דעמאלס קומען מענטשן און פרעגן, העי, האסט נישט קיין געלט? קום נאר אהער צדיק'ל... וויפיל געלט לייגסטו אין אפגרעידס? וואו גייט דאס געלט פון שאפינג סענטער, בית השחיטה, שמחה זאלן, וכו'?..

בינעך א הארטער געלט שותף וועמען מ'צווינגט צו אריינגיסן געלט דא? צייג מיר די ביכער...

איך זאג עס נישט... נאר עסקינג פאר א פרענד...

כ'ווייס נישט וועגן די אינקאם וואס די מוסדות האט אויפגעבויט במשך די יארן, איך גלייב נישט אז זיי נוצן עס פארן דעפעציט אינעם בודשעט, ענדערש צי עקספענדן נאך אינוועסטמענטס אדער א פאנד פאר א רעיני דעי.

בכל אופן, עני מוסד אין אפסטעיט ניו יארק איז שלא כדרך הטבע, עס מאכט פשוט נישט קיין סענס, פרעגטס עני מנהל המוסד פון 100 קינדער, מ'סטראגלט און מ'קריך אויף גראדע ווענט נאר פאר די בודשעט נאך פאר מ'טאטשט אפילו קרן הבנין.

ב"ה די מוסדות אין קרית יואל וואס האט היינט פערצן-טויזנט קינדער בליעה"ר - וואס ווען אזא ריזן קאמעפני גייט כאדאראם קען זיין שרעקעדיג - האט זיך אויפגעבויט א מעכטיגע פאנדרעיזינג אפראט און א מעכטיגע אינוועסטמענט פראטפאליע אלץ א בעק באון פאר די מוסדות.

[אינטערן טיש]

דער פראבלעם ווערט ווען מ'איז מחייב מענטשן מיט געלט.

דעמאלס קומען מענטשן און פרעגן, העי, האסט נישט קיין געלט? קום נאר אהער צדיק'ל... וויפיל געלט לייגסטו אין אפגרעידס? וואו גייט דאס געלט פון שאפינג סענטער, בית השחיטה, שמחה זאלן, וכו'?..

בינעך א הארטער געלט שותף וועמען מ'צווינגט צו אריינגיסן געלט דא? צייג מיר די ביכער...

איך זאג עס נישט... נאר עסקינג פאר א פרענד...

כ'ווייס נישט וועגן די אינקאם וואס די מוסדות האט אויפגעבויט במשך די יארן, איך גלייב נישט אז זיי נוצן עס פארן דעפעציט אינעם בודשעט, ענדערש צי עקספענדן נאך אינוועסטמענטס אדער א פאנד פאר א רעיני דעי.

בכל אופן, עני מוסד אין אפסטעיט ניו יארק איז שלא כדרך הטבע, עס מאכט פשוט נישט קיין סענס, פרעגטס עני מנהל המוסד פון 100 קינדער, מ'סטראגלט און מ'קריך אויף גראדע ווענט נאר פאר די בודשעט נאך פאר מ'טאטשט אפילו קרן הבנין.

ב"ה די מוסדות אין קרית יואל וואס האט היינט פערצן-טויזנט קינדער בליעה"ר - וואס ווען אזא ריזן קאמעפני גייט כאדאראם קען זיין שרעקעדיג - האט זיך אויפגעבויט א מעכטיגע פאנדרעיזינג אפראט און א מעכטיגע אינוועסטמענט פראטפאליע אלץ א בעק באון פאר די מוסדות.

מען דארף נישט זיין צו אלט צו געדענקן, ווען די מנהל מוסדות פון קרית יואל, פלעגט יערליך ביים דינער וויינען אז די מוסדות האט נישט קיין געלט, וועגן זיי קויפן שטחים פאר יארן ארום ווי למשל עיס פארם וכדומה, פאר וועד הקריה פארן ציבור, למעשה די אלע שטחים ווערן פארקויפט פאר ריזיגע אינוועסטערס , און דער עולם צאלט פיפיגע פרייזן פאר דירות .

[אינטערן טיש]

דער פראבלעם ווערט ווען מ'איז מחייב מענטשן מיט געלט.

דעמאלס קומען מענטשן און פרעגן, העי, האסט נישט קיין געלט? קום נאר אהער צדיק'ל... וויפיל געלט לייגסטו אין אפגרעידס? וואו גייט דאס געלט פון שאפינג סענטער, בית השחיטה, שמחה זאלן, וכו'?..

בינעך א הארטער געלט שותף וועמען מ'צווינגט צו אריינגיסן געלט דא? צייג מיר די ביכער...

איך זאג עס נישט... נאר עסקינג פאר א פרענד...

די האלטסט אז עכט האבן זיי איבריגע 100 מיליאן דאלער פון די שאפינג סענטער בית השחיטה וכו' נאר מען האט יעצט סתם דעסיידעד צו פייניגען דעם ציבור?

כ'מיין נישט דיך איך מיין דיין פרענד...

לויט די יודעי דבר,האט די מוסדות מיט די בית השחיטה כהיום גארנישט איינגעלייגט,וד'"ל

[תושב קרית יואל]

דער פראבלעם ווערט ווען מ'איז מחייב מענטשן מיט געלט.

דעמאלס קומען מענטשן און פרעגן, העי, האסט נישט קיין געלט? קום נאר אהער צדיק'ל... וויפיל געלט לייגסטו אין אפגרעידס? וואו גייט דאס געלט פון שאפינג סענטער, בית השחיטה, שמחה זאלן, וכו'?..

בינעך א הארטער געלט שותף וועמען מ'צווינגט צו אריינגיסן געלט דא? צייג מיר די ביכער...

איך זאג עס נישט... נאר עסקינג פאר א פרענד...

די האלטסט אז עכט האבן זיי איבריגע 100 מיליאן דאלער פון די שאפינג סענטער בית השחיטה וכו' נאר מען האט יעצט סתם דעסיידעד צו פייניגען דעם ציבור?

כ'מיין נישט דיך איך מיין דיין פרענד...

לויט די יודעי דבר,האט די מוסדות מיט די בית השחיטה כהיום גארנישט איינגעלייגט,וד'"ל

איך האב א קרוב א שוחט און ער האלט און איין זאגן אז די מוסדות מיט די בית השחיטה איז היינו הך

[בודקע]

דער פראבלעם ווערט ווען מ'איז מחייב מענטשן מיט געלט.

דעמאלס קומען מענטשן און פרעגן, העי, האסט נישט קיין געלט? קום נאר אהער צדיק'ל... וויפיל געלט לייגסטו אין אפגרעידס? וואו גייט דאס געלט פון שאפינג סענטער, בית השחיטה, שמחה זאלן, וכו'?..

בינעך א הארטער געלט שותף וועמען מ'צווינגט צו אריינגיסן געלט דא? צייג מיר די ביכער...

איך זאג עס נישט... נאר עסקינג פאר א פרענד...

כ'האב נישט קיין נערווען צו ציטירן יעדעם און אלעס.

צום אלעם ערשט, פאר אזא פאוסט פון @נקודות טובות האט זיך שוין אלעס געלוינט..

סאוי @פופציגער, דו זאגסט אז ווען מ'הייבט אן לייגן התחייבות'ער ווערט שווער פראגן, נקודות טענה'ט אז ס'מאכט אויס 20-30%, האב איך געהערט פון איינעם וואס האט אויך געהאט אזאנע טענות ווי ענק צוויי, אנשטאטס סתם זיך עסן האט ער געטון למעשה און אריין גערופן די מוסדות און פארגעהאלטן, היתכן דו בויעסט אזוי רייך און נאכדעם קומסטו שרייען אז דו האסט חובות, און זײ האבן אים זייער שיין פארענטפערט זיינע טענות, אזויווי כ'האב געשריבן אויבן, סיי וויפיל ס'מאכט אויס די "פענסי" בויעריי, און סיי פארוואס ס'איז א "מוז" צו בויען אזוי.

ווייסעכדאך אז געוויסע וועלן לאכן פון מיך אז כ'בין אזוי תמימות'דיג צו גלייבן, אויף דעם איז די תירוץ דאס וואס כ'האב שוין אויך געשריבן אויבן, כ'זע נישט קיין שום לאגישע סיבה פארוואס ס'זאל זיי זיין ווערד אויפצורעגן די מוסדות טאטעס בחנם.

אגב, @נקודות טובות, וועגן סעלף-העיטינג, טרעף מיך נאך א פלאץ ווי מ'שטעלט צו אזוי שיין און ברייט און די עולם זאל זיין אזוי מלא טענות ווי אין סאטמאר.

ווי אויך, אז דו רעדסט פון די "פאלאצן" װאס קוים אין די UAE זעהט מען אזאנע, כאפ א בליק פון אינעווייניג, ס'איז ס"ה די אינדערויסן, מיט די לאביס וואס זענען שיין געבויט, די קלאסן, אפיסעס, לאנטש-רום'ס, ביהכ"ס'ס, זענען פשוט'ער פון פשוט.