סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[אסרוחג]

טוציך א גאנצע שערורי' איבער דעם רבינ'ס פסק די יאר מוצאי ת"ב צו מקיל זיין אויף רחיצה אויספאַלנדיג ער"ש, נייגעריג אויב איינער האט קלאר ארויס וואס דע רבי געמיינט? צו פשוט תספורת ורחיצה לכבוד שבת וואס איז א אפענע משנה ברורה, אדער עפעס מער? אפילו נישט לכבוד שבת קען מען מקיל זיין צו גיין אין שויער אדער אנטון פרישע בגדים?

כמה פוסקים זענען מיקל היי יאר מיט תספורת ורחיצה אפילו שוין מוצאי ת"ב, און כש"כ פרייטאג צופרי
קוק אין אוצר הלכות ער צייכנט צו הרב וואזנער ועוד

[גאלדבערג]

ביי https://login.utakj.org/ ליגט עס שוין אויף מיין ביל...

לייגן אויף די ביל מיינט אבער נאכנישט אז זיי גייען טשארדשען דיין קארטל אן רשות

עס מיינט פשוט אז די גייסט האבן א שלעכטע געפיל יעדע מאל די גייסט זעהן אז דיין באלאנס ווערט העכער און העכער.

לויט ווי איך הער איז עס נישט די ערשטע מוסד אין סאטמאר וואס טוט עס
זעהט אויס אז יעצט איז מען אנגעוויזן מער אויף די נדבה פון יעדן

[פופציגער]

כהאב געוואלט אראנדזשירן א פעטיציע פון צענדליגע אינגעלייט וואס זאלן אונטערשרייבן אז זיי סטאפן פרייוויליגע נדבות ווי בן גמלא וכו' אדאנק דעם התחייבות.

אבער כ'וויל דאך נישט שאדן מאכן די מוסדות.

סא כ'טו עס נישט.

[אסרוחג]

כהאב געוואלט אראנדזשירן א פעטיציע פון צענדליגע אינגעלייט וואס זאלן אונטערשרייבן אז זיי סטאפן פרייוויליגע נדבות ווי בן גמלא וכו' אדאנק דעם התחייבות.

אבער כ'וויל דאך נישט שאדן מאכן די מוסדות.

סא כ'טו עס נישט.

כ'האב דיר גרויס נייעס, אויב צאלסטו נישט די פולע פרייז פון שכ"ל, איז בן גמלא אויך נישט סתם א נדבה
בן גמלא איז היינט אזא שטיקל וועג ארויס פאר אלע שוואכע פארדינער אז זיי באקומען א ביליגע פרייז פון שכ"ל אויב זיי צאלן בן גמלא, און אויב גייט א דורך א פאר חדשים און ס'איז נישטא קיין געהעריגע פעימענטס, קען עס ארויפגיין אויפן שכ"ל ביל

[פופציגער]

כהאב געוואלט אראנדזשירן א פעטיציע פון צענדליגע אינגעלייט וואס זאלן אונטערשרייבן אז זיי סטאפן פרייוויליגע נדבות ווי בן גמלא וכו' אדאנק דעם התחייבות.

אבער כ'וויל דאך נישט שאדן מאכן די מוסדות.

סא כ'טו עס נישט.

כ'האב דיר גרויס נייעס, אויב צאלסטו נישט די פולע פרייז פון שכ"ל, איז בן גמלא אויך נישט סתם א נדבה
בן גמלא איז היינט אזא שטיקל וועג ארויס פאר אלע שוואכע פארדינער אז זיי באקומען א ביליגע פרייז פון שכ"ל אויב זיי צאלן בן גמלא, און אויב גייט א דורך א פאר חדשים און ס'איז נישטא קיין געהעריגע פעימענטס, קען עס ארויפגיין אויפן שכ"ל ביל

איך צאל פול פרייז שכר לימוד.

איבער דעם בן גמלא סקעם העמיר רעדן א צווייטס מאל.

[גאלדבערג]

כהאב געוואלט אראנדזשירן א פעטיציע פון צענדליגע אינגעלייט וואס זאלן אונטערשרייבן אז זיי סטאפן פרייוויליגע נדבות ווי בן גמלא וכו' אדאנק דעם התחייבות.

אבער כ'וויל דאך נישט שאדן מאכן די מוסדות.

סא כ'טו עס נישט.

שרייבן דא איז אויך נישט גינסטיג

[נויז מאשין]

כהאב געוואלט אראנדזשירן א פעטיציע פון צענדליגע אינגעלייט וואס זאלן אונטערשרייבן אז זיי סטאפן פרייוויליגע נדבות ווי בן גמלא וכו' אדאנק דעם התחייבות.

אבער כ'וויל דאך נישט שאדן מאכן די מוסדות.

סא כ'טו עס נישט.

בן גמלא איז נישט פרייוויליג ביי רוב וואס געבן.
געוויסע מיזן עס צאלן צו קענען שיקן זייערע קינדער אין די מוסדות, אנדערע צו קענען שיקן אין די 4:00 קלאס. וכו'

[צפרא טבא]

וואס פשט אז סיי די בית הוראה פון וויליאמסבורג און סיי פון קרית יואל האבן ארויס געגעבן עקסטער א קונטרס אין אידיש מיט די הלכות פון די 9 טעג?

און נישט אלעס איז אפילו די זעלבע...

למשל
וויליאמסבורג IMG_0892.jpeg

קרית יואל
IMG_0891.jpeg

שקיעה גאר??

[אסרוחג]

כהאב געוואלט אראנדזשירן א פעטיציע פון צענדליגע אינגעלייט וואס זאלן אונטערשרייבן אז זיי סטאפן פרייוויליגע נדבות ווי בן גמלא וכו' אדאנק דעם התחייבות.

אבער כ'וויל דאך נישט שאדן מאכן די מוסדות.

סא כ'טו עס נישט.

כ'האב דיר גרויס נייעס, אויב צאלסטו נישט די פולע פרייז פון שכ"ל, איז בן גמלא אויך נישט סתם א נדבה
בן גמלא איז היינט אזא שטיקל וועג ארויס פאר אלע שוואכע פארדינער אז זיי באקומען א ביליגע פרייז פון שכ"ל אויב זיי צאלן בן גמלא, און אויב גייט א דורך א פאר חדשים און ס'איז נישטא קיין געהעריגע פעימענטס, קען עס ארויפגיין אויפן שכ"ל ביל

איך צאל פול פרייז שכר לימוד.

איבער דעם בן גמלא סקעם העמיר רעדן א צווייטס מאל.

רעד יעצט
דו צאלסט פול פרייז, פלאס בן גמלא?

[לאקאלער רב]

טוציך א גאנצע שערורי' איבער דעם רבינ'ס פסק די יאר מוצאי ת"ב צו מקיל זיין אויף רחיצה אויספאַלנדיג ער"ש, נייגעריג אויב איינער האט קלאר ארויס וואס דע רבי געמיינט? צו פשוט תספורת ורחיצה לכבוד שבת וואס איז א אפענע משנה ברורה, אדער עפעס מער? אפילו נישט לכבוד שבת קען מען מקיל זיין צו גיין אין שויער אדער אנטון פרישע בגדים?

כמה פוסקים זענען מיקל היי יאר מיט תספורת ורחיצה אפילו שוין מוצאי ת"ב, און כש"כ פרייטאג צופרי
קוק אין אוצר הלכות ער צייכנט צו הרב וואזנער ועוד

אלע וואס זענען מקיל, רעדן לכבוד שבת.

די חידוש פונעם רבי'ן איז אז דער רבי האט נישט דערמאנט לכבוד שבת.

די שאלה יעצט איז צו דער רבי האט געמיינט טאקע כפשוטו, אדער ס'איז איהם געווען זעלבסט פארשטענדליך אז מען רעדט לכבוד שבת.

[אגד]

טוציך א גאנצע שערורי' איבער דעם רבינ'ס פסק די יאר מוצאי ת"ב צו מקיל זיין אויף רחיצה אויספאַלנדיג ער"ש, נייגעריג אויב איינער האט קלאר ארויס וואס דע רבי געמיינט? צו פשוט תספורת ורחיצה לכבוד שבת וואס איז א אפענע משנה ברורה, אדער עפעס מער? אפילו נישט לכבוד שבת קען מען מקיל זיין צו גיין אין שויער אדער אנטון פרישע בגדים?

וועלכע פסק,ווי קאן מען דאס זעהן?

[אגד]

מען מעג געדאנקען אז למעשה בעהט די היזיגע מוסדות די ביליגסטע שכר לימוד פרייזן אין גאנץ ניו יארק, און אז לייגן א "קרן הבנין" טשארדזש איז סטאנדארט אין גאר אסאך מוסדות אפילו ווען זיי בויען ניטאמאל אקטיוו.

[יהושע עבד השם]

מען מעג געדאנקען אז למעשה בעהט די היזיגע מוסדות די ביליגסטע שכר לימוד פרייזן אין גאנץ ניו יארק, און אז לייגן א "קרן הבנין" טשארדזש איז סטאנדארט אין גאר אסאך מוסדות אפילו ווען זיי בויען ניטאמאל אקטיוו.

און אויך מיין איך אז אויב איינער איגנארירט זיי נישט קען מען זיך זייער שיין דורעכקומען מיט זיי.
בידעוועי די התחייבות גייט נישט ארויף גיין אויף די קרעדיט ריפארט.....

[אמת ואמונה]

מען מעג געדאנקען אז למעשה בעהט די היזיגע מוסדות די ביליגסטע שכר לימוד פרייזן אין גאנץ ניו יארק, און אז לייגן א "קרן הבנין" טשארדזש איז סטאנדארט אין גאר אסאך מוסדות אפילו ווען זיי בויען ניטאמאל אקטיוו.

די קענסט די שכר לימוד פרייזן אין גאנץ ניו יארק אדער זאגסט נאך וואס דו האסט געליינט ערגעץ??

[אסרוחג]

טוציך א גאנצע שערורי' איבער דעם רבינ'ס פסק די יאר מוצאי ת"ב צו מקיל זיין אויף רחיצה אויספאַלנדיג ער"ש, נייגעריג אויב איינער האט קלאר ארויס וואס דע רבי געמיינט? צו פשוט תספורת ורחיצה לכבוד שבת וואס איז א אפענע משנה ברורה, אדער עפעס מער? אפילו נישט לכבוד שבת קען מען מקיל זיין צו גיין אין שויער אדער אנטון פרישע בגדים?

כמה פוסקים זענען מיקל היי יאר מיט תספורת ורחיצה אפילו שוין מוצאי ת"ב, און כש"כ פרייטאג צופרי
קוק אין אוצר הלכות ער צייכנט צו הרב וואזנער ועוד

אלע וואס זענען מקיל, רעדן לכבוד שבת.

די חידוש פונעם רבי'ן איז אז דער רבי האט נישט דערמאנט לכבוד שבת.

די שאלה יעצט איז צו דער רבי האט געמיינט טאקע כפשוטו, אדער ס'איז איהם געווען זעלבסט פארשטענדליך אז מען רעדט לכבוד שבת.

וואס קלערסטו, די רבי האט געמיינט צו זאגן אז היי יאר מעג מען ווייל תשפ"ו האט עקספייערט די הלכות? אדער ווייל ס'איז דאנערשטאג, 1+1 מיינט לכבוד שב"ק

[Landau238]

מען מעג געדאנקען אז למעשה בעהט די היזיגע מוסדות די ביליגסטע שכר לימוד פרייזן אין גאנץ ניו יארק, און אז לייגן א "קרן הבנין" טשארדזש איז סטאנדארט אין גאר אסאך מוסדות אפילו ווען זיי בויען ניטאמאל אקטיוו.

יעדע פאר חדשים קומט אויף פאסט א צעטעל מיט א נייע פרייז מען הייבט אן רעכענען פול פרייז צוויי חדשים שפעטער ווערט א נייע פול פרייז האסטו שוין א דעפיצט סא הייבט מען אן רעכענען טרענספעטעשן א פאר חדשים שפעטער רוקט מען ארויף צו די נייע פול פרייז יעצט קען מען שוין מאכען א נייע פול פרייז וחזר חללילה

[יהושע עבד השם]

מען מעג געדאנקען אז למעשה בעהט די היזיגע מוסדות די ביליגסטע שכר לימוד פרייזן אין גאנץ ניו יארק, און אז לייגן א "קרן הבנין" טשארדזש איז סטאנדארט אין גאר אסאך מוסדות אפילו ווען זיי בויען ניטאמאל אקטיוו.

יעדע פאר חדשים קומט אויף פאסט א צעטעל מיט א נייע פרייז מען הייבט אן רעכענען פול פרייז צוויי חדשים שפעטער ווערט א נייע פול פרייז האסטו שוין א דעפיצט סא הייבט מען אן רעכענען טרענספעטעשן א פאר חדשים שפעטער רוקט מען ארויף צו די נייע פול פרייז יעצט קען מען שוין מאכען א נייע פול פרייז וחזר חללילה

איך ווייס נישט פון וועלכע מוסד די רעדסט.... "פיר יאר צוריק" זענען זיי ארויף מיט די פרייז ביי מיר די לעצטע מאל.

[Landau238]

מען מעג געדאנקען אז למעשה בעהט די היזיגע מוסדות די ביליגסטע שכר לימוד פרייזן אין גאנץ ניו יארק, און אז לייגן א "קרן הבנין" טשארדזש איז סטאנדארט אין גאר אסאך מוסדות אפילו ווען זיי בויען ניטאמאל אקטיוו.

יעדע פאר חדשים קומט אויף פאסט א צעטעל מיט א נייע פרייז מען הייבט אן רעכענען פול פרייז צוויי חדשים שפעטער ווערט א נייע פול פרייז האסטו שוין א דעפיצט סא הייבט מען אן רעכענען טרענספעטעשן א פאר חדשים שפעטער רוקט מען ארויף צו די נייע פול פרייז יעצט קען מען שוין מאכען א נייע פול פרייז וחזר חללילה

איך ווייס נישט פון וועלכע מוסד די רעדסט.... "פיר יאר צוריק" זענען זיי ארויף מיט די פרייז ביי מיר די לעצטע מאל.

איך רעדט פון קרית יואל מהרא מיין עקספירענס

[אסרוחג]

מען מעג געדאנקען אז למעשה בעהט די היזיגע מוסדות די ביליגסטע שכר לימוד פרייזן אין גאנץ ניו יארק, און אז לייגן א "קרן הבנין" טשארדזש איז סטאנדארט אין גאר אסאך מוסדות אפילו ווען זיי בויען ניטאמאל אקטיוו.

יעדע פאר חדשים קומט אויף פאסט א צעטעל מיט א נייע פרייז מען הייבט אן רעכענען פול פרייז צוויי חדשים שפעטער ווערט א נייע פול פרייז האסטו שוין א דעפיצט סא הייבט מען אן רעכענען טרענספעטעשן א פאר חדשים שפעטער רוקט מען ארויף צו די נייע פול פרייז יעצט קען מען שוין מאכען א נייע פול פרייז וחזר חללילה

איך ווייס נישט פון וועלכע מוסד די רעדסט.... "פיר יאר צוריק" זענען זיי ארויף מיט די פרייז ביי מיר די לעצטע מאל.

ביי יעדן אנדערש
אסאך מאל ווען איין קינד ווערט עלטער און גייט ארויס פון מוסד, ריקאלקעלעיט מען נאכאמאל

[יהושע עבד השם]

יעדע פאר חדשים קומט אויף פאסט א צעטעל מיט א נייע פרייז מען הייבט אן רעכענען פול פרייז צוויי חדשים שפעטער ווערט א נייע פול פרייז האסטו שוין א דעפיצט סא הייבט מען אן רעכענען טרענספעטעשן א פאר חדשים שפעטער רוקט מען ארויף צו די נייע פול פרייז יעצט קען מען שוין מאכען א נייע פול פרייז וחזר חללילה

איך ווייס נישט פון וועלכע מוסד די רעדסט.... "פיר יאר צוריק" זענען זיי ארויף מיט די פרייז ביי מיר די לעצטע מאל.

איך רעדט פון קרית יואל מהרא מיין עקספירענס

איך בין א כופר אויב איך גלייב נישט דיינע דאטומען?

[Landau238]

איך ווייס נישט פון וועלכע מוסד די רעדסט.... "פיר יאר צוריק" זענען זיי ארויף מיט די פרייז ביי מיר די לעצטע מאל.

איך רעדט פון קרית יואל מהרא מיין עקספירענס

איך בין א כופר אויב איך גלייב נישט דיינע דאטומען?

ניין איך האב געשריבען גזמעותדיג אבער אפאר חדשים צוריק האבען זיי מיר ארויפגעריקט צום צווייטען מאל פול פרייז יעצט סיון איז געבוירן געווארן א נייע פול פרייז געב עס צוויי חדשים קומט א צעטעל אויף פאסט אז היות די צאלסט נישט פול פרייז גייט מען אנהייבען רעכענען טרענספאטעשען

[יהושע עבד השם]

איך רעדט פון קרית יואל מהרא מיין עקספירענס

איך בין א כופר אויב איך גלייב נישט דיינע דאטומען?

ניין איך האב געשריבען גזמעותדיג אבער אפאר חדשים צוריק האבען זיי מיר ארויפגעריקט צום צווייטען מאל פול פרייז יעצט סיון איז געבוירן געווארן א נייע פול פרייז געב עס צוויי חדשים קומט א צעטעל אויף פאסט אז היות די צאלסט נישט פול פרייז גייט מען אנהייבען רעכענען טרענספאטעשען

זייער אינטערעסאנט פאר מיר צו הערן אפילו דאס

[פופציגער]

כ'האב דיר גרויס נייעס, אויב צאלסטו נישט די פולע פרייז פון שכ"ל, איז בן גמלא אויך נישט סתם א נדבה
בן גמלא איז היינט אזא שטיקל וועג ארויס פאר אלע שוואכע פארדינער אז זיי באקומען א ביליגע פרייז פון שכ"ל אויב זיי צאלן בן גמלא, און אויב גייט א דורך א פאר חדשים און ס'איז נישטא קיין געהעריגע פעימענטס, קען עס ארויפגיין אויפן שכ"ל ביל

איך צאל פול פרייז שכר לימוד.

איבער דעם בן גמלא סקעם העמיר רעדן א צווייטס מאל.

רעד יעצט
דו צאלסט פול פרייז, פלאס בן גמלא?

איך צאל פול פרייז, נישט בן גמלא.

ביים פריערדיגן בנין האב איך געגעבן $1800.

איך האב אפגעזאגט בן גמלא אין כולל ווען כהאב אנגעהויבן איבערפרעגן וויאזוי דו א.ג. בענעפיטס ארבעטן און דער פאנדרעיזער האט אראפגעשלונגען זיין צונג. אויב איז עס געמאכט נאר פאר אזעלכע וואס פרעגן נישט איבער, בין איך נישט אין דעם כלל.

[יהושע עבד השם]

איך צאל פול פרייז שכר לימוד.

איבער דעם בן גמלא סקעם העמיר רעדן א צווייטס מאל.

רעד יעצט
דו צאלסט פול פרייז, פלאס בן גמלא?

איך צאל פול פרייז, נישט בן גמלא.

ביים פריערדיגן בנין האב איך געגעבן $1800.

איך האב אפגעזאגט בן גמלא אין כולל ווען כהאב אנגעהויבן איבערפרעגן וויאזוי דו א.ג. בענעפיטס ארבעטן און דער פאנדרעיזער האט אראפגעשלונגען זיין צונג. אויב איז עס געמאכט נאר פאר אזעלכע וואס פרעגן נישט איבער, בין איך נישט אין דעם כלל.

בן גמלא גיבט נישט קיין שום בענעפיט... סך הכל ווען די בעטסט פון די מוסד א טובה, א דיסקאונט אויף שכר לימוד/פיר אזייגער קלאס וכו' קוקט די מוסד (מיט רעכט!..) ווי ביסטו געווען ווען אונז האבן דיר געבעטן א טובה... וקל להבין!

[פופציגער]

רעד יעצט
דו צאלסט פול פרייז, פלאס בן גמלא?

איך צאל פול פרייז, נישט בן גמלא.

ביים פריערדיגן בנין האב איך געגעבן $1800.

איך האב אפגעזאגט בן גמלא אין כולל ווען כהאב אנגעהויבן איבערפרעגן וויאזוי דו א.ג. בענעפיטס ארבעטן און דער פאנדרעיזער האט אראפגעשלונגען זיין צונג. אויב איז עס געמאכט נאר פאר אזעלכע וואס פרעגן נישט איבער, בין איך נישט אין דעם כלל.

בן גמלא גיבט נישט קיין שום בענעפיט... סך הכל ווען די בעטסט פון די מוסד א טובה, א דיסקאונט אויף שכר לימוד/פיר אזייגער קלאס וכו' קוקט די מוסד (מיט רעכט!..) ווי ביסטו געווען ווען אונז האבן דיר געבעטן א טובה... וקל להבין!

וקל ל-גארנישט.

מ'קוקט מער אויף פראטעקציע וכו' ווי אויף בן גמלא.

בן גמלא זאגט צו פאר כולל אינגעלייט שכר לימוד הנחות, מ'זאגט אבער נישט אז אויב גייסטו ארבעטן אפילו פארט טיים, קענסטו גיין פייפן... די בן גמלא ווערט ווייטער געטשארדזש חודש'ליך.