שמועסן ארום בלומינגראוו, קרית יואל

[אגד]

אבער װאו רעדט איר איז עס געווען פארקערט? אין ישיבה?

אין ישיבה זענען אויך געווען בחורים וואס האבן נישט געוואוט. אין שטעטל זענען געווען אסאך וואס האבן געזאגט אז זייער וואוט מאכט נישט אויס

עס איז היינט אויך נישט דא קיין 100% טוירנאוט.

די שאלה איז קעגן דעם אנדערן ווער האט העכער

[דריידל]

קיינמאל געהערט דערפון. האסט א מקור?

זייער זייער אינטערעסאנט...
איך האב נישט קיין נערוון צו סורטשן די אלע מימרות פון צדיקים, און אלע מעשיות במקור ראשון
אבער די סיפורים ווי ווען מען האט פרובירט צו גראבן ביים ציון פון ר' שמעון בן יוחאי און ארבעטער זענען געשטארבן.
די צדיקים וואס האבן געזאגט אז די איינפאל הונדערט יאר צוריק לג בעומר מיט אסאך פאטאליטעטן איז געווען צוליב צניעות פראבלעמען.
רבינו הקדוש איז געקומען מאכן קידוש פאר זיין רעביצין לאחר פטירתו
פארשידענע מעשיות ווען צדיקים זענען אראפגעקומען מעולם העליון צו העלפן זייערע נאכפאלגער און תלמידים
די מעשה מיטן קול ארי' וואס האט גענוצט א הבטחה פון סאנזער רב אז ער וועט אים שטיין צו די האנט, ער האט עס אויסגענוצט ביי די מעשה מיטן חזן.

דער ישמח משה מיט אויסגעשפרייטע הענט ביי זיין ציון בענטשט די אלע וואס קומען צו זיין קבר
די מימרא פון ? אז מען געבט דרשה געשאנק אז א צדיק ביומא דהילולא זאל קענען בענטשן און משפיע זיין השפעות טובות פאר די וועלכע קומען אויף זייער ציון.

און ביישפילן זענען אומצאליג.

קיינער האלט נישט אז איינער איז דא אן אפגאט חלילה, אבער א צדיק באקומט שכר, און א צדיק לאזט איבער זיין השפעה אויף די וועלט, און ווען זאכן ווערן געטון בניגוד רצונו דארף מען מורא האבן פון זיין הקפדה.

די מעשה'ס און מימרא'לך, האבן נישט קיין שייכות מיט דיין תגובה אויף וואס איך האב מגיב געווען.
און דיין לעצטע שורה זאגסטי שוין גאנץ א נייע זאך אז א צדיק קען האבן אן הקפדה, דאס איז גאנץ אנדערש ווי די האסט געשריבן אין אנהייב:

ר' @נפתלי
אונז האבן געטון אונזערס.
אויב האלט דער רבי ז"ל אז עס איז א פראבלעם, יבא בעל הכרם ויכלה את קוציו.

די ווערטער יבא בעל הכרם, גייט אויפן באשעפער, אבער ח"ו דאס ארויפלייגן אויף א צווייטן. א צדיק וואס לעבט נישט קען נישט קומען און אפרוימען דערנער. ער קען בסה"כ האבן אן הקפדה און יתכן אז די באשעפער וועט זיך אננעמען פאר זיין כבוד (אונז קען מיר נישט זיינע חשבונות).

האסט געפרעגט די ענין פון מתפלל זיין ביי קברי צדיקים. דארט איז די זעלבע. א צדיק קען דיר נישט העלפן, ער קען נאר מתפלל זיין פאר דיר אדער ווי די מ"ב זאגט אז מ'איז מתפלל בזכות הצדיק.
נאכדעם האסטי געשריבן:

דער גאנצער עסק וואס צדיקים האבן א השפעה אויף די וועלט מגנזי מרומים.

דיינע מעשה'ס האבן נישט קיין שייכות מיט האבן א השפעה אויף די וועלט.

[אנדערער]

אבער װאו רעדט איר איז עס געווען פארקערט? אין ישיבה?

אין ישיבה זענען אויך געווען בחורים וואס האבן נישט געוואוט. אין שטעטל זענען געווען אסאך וואס האבן געזאגט אז זייער וואוט מאכט נישט אויס

עס איז היינט אויך נישט דא קיין 100% טוירנאוט.

די שאלה איז קעגן דעם אנדערן ווער האט העכער

זאג איך אז ווען איך האב געלערנט אין ישיבה איז די טוירנאוט ביי די זייט געווען שוואכער

[להגדיל הטראסק]

► Show Spoiler

קיינמאל געהערט דערפון. האסט א מקור?

זייער זייער אינטערעסאנט...
איך האב נישט קיין נערוון צו סורטשן די אלע מימרות פון צדיקים, און אלע מעשיות במקור ראשון
אבער די סיפורים ווי ווען מען האט פרובירט צו גראבן ביים ציון פון ר' שמעון בן יוחאי און ארבעטער זענען געשטארבן.
די צדיקים וואס האבן געזאגט אז די איינפאל הונדערט יאר צוריק לג בעומר מיט אסאך פאטאליטעטן איז געווען צוליב צניעות פראבלעמען.
רבינו הקדוש איז געקומען מאכן קידוש פאר זיין רעביצין לאחר פטירתו
פארשידענע מעשיות ווען צדיקים זענען אראפגעקומען מעולם העליון צו העלפן זייערע נאכפאלגער און תלמידים
די מעשה מיטן קול ארי' וואס האט גענוצט א הבטחה פון סאנזער רב אז ער וועט אים שטיין צו די האנט, ער האט עס אויסגענוצט ביי די מעשה מיטן חזן.

דער ישמח משה מיט אויסגעשפרייטע הענט ביי זיין ציון בענטשט די אלע וואס קומען צו זיין קבר
די מימרא פון ? אז מען געבט דרשה געשאנק אז א צדיק ביומא דהילולא זאל קענען בענטשן און משפיע זיין השפעות טובות פאר די וועלכע קומען אויף זייער ציון.

און ביישפילן זענען אומצאליג.

קיינער האלט נישט אז איינער איז דא אן אפגאט חלילה, אבער א צדיק באקומט שכר, און א צדיק לאזט איבער זיין השפעה אויף די וועלט, און ווען זאכן ווערן געטון בניגוד רצונו דארף מען מורא האבן פון זיין הקפדה.

די מעשה'ס און מימרא'לך, האבן נישט קיין שייכות מיט דיין תגובה אויף וואס איך האב מגיב געווען.
און דיין לעצטע שורה זאגסטי שוין גאנץ א נייע זאך אז א צדיק קען האבן אן הקפדה, דאס איז גאנץ אנדערש ווי די האסט געשריבן אין אנהייב:

ר' @נפתלי
אונז האבן געטון אונזערס.
אויב האלט דער רבי ז"ל אז עס איז א פראבלעם, יבא בעל הכרם ויכלה את קוציו.

די ווערטער יבא בעל הכרם, גייט אויפן באשעפער, אבער ח"ו דאס ארויפלייגן אויף א צווייטן. א צדיק וואס לעבט נישט קען נישט קומען און אפרוימען דערנער. ער קען בסה"כ האבן אן הקפדה און יתכן אז די באשעפער וועט זיך אננעמען פאר זיין כבוד (אונז קען מיר נישט זיינע חשבונות).

האסט געפרעגט די ענין פון מתפלל זיין ביי קברי צדיקים. דארט איז די זעלבע. א צדיק קען דיר נישט העלפן, ער קען נאר מתפלל זיין פאר דיר אדער ווי די מ"ב זאגט אז מ'איז מתפלל בזכות הצדיק.
נאכדעם האסטי געשריבן:

דער גאנצער עסק וואס צדיקים האבן א השפעה אויף די וועלט מגנזי מרומים.

דיינע מעשה'ס האבן נישט קיין שייכות מיט האבן א השפעה אויף די וועלט.

געמאכט א קאמפליצירטע עסק פון א סימפל פארשטענדליכע אויסדרוק.

לפי דיוקכם דארף ווען די גמרא מאריך זיין ביי יעדע אויסדרוק צב"ש די גמרא אין שבת "נפק לשוקא חזייה ליהודה בן גרים אמר עדיין יש לזה בעולם נתן בו עיניו ועשהו גל של עצמות" וואלט איר מגיה געווען "עשה הקב"ה שנפק לשוקא והקב"ה עשה שחזייה ליהודה בן גרים אמר בפה שנתן לו הקב"ה עדיין יש לזה בעולם עשה הקב"ה שנתן בו עיניו ועשה אותו הקב"ה גל של עצמות"

איר קענט זיך ווייטער זיך האלטן גערעכט, כ'האב נישט קיין פראבלעם דערמיט.

און כ'האב נאך אלס נישט קיין אנונג וואו אייער פראבלעם איז, ומצדי איז קעיס קלאוזד און כ'וועל אי"ה נישט צוריקקומען דערצו.

[בודקע]

► Show Spoiler

זייער זייער אינטערעסאנט...
איך האב נישט קיין נערוון צו סורטשן די אלע מימרות פון צדיקים, און אלע מעשיות במקור ראשון
אבער די סיפורים ווי ווען מען האט פרובירט צו גראבן ביים ציון פון ר' שמעון בן יוחאי און ארבעטער זענען געשטארבן.
די צדיקים וואס האבן געזאגט אז די איינפאל הונדערט יאר צוריק לג בעומר מיט אסאך פאטאליטעטן איז געווען צוליב צניעות פראבלעמען.
רבינו הקדוש איז געקומען מאכן קידוש פאר זיין רעביצין לאחר פטירתו
פארשידענע מעשיות ווען צדיקים זענען אראפגעקומען מעולם העליון צו העלפן זייערע נאכפאלגער און תלמידים
די מעשה מיטן קול ארי' וואס האט גענוצט א הבטחה פון סאנזער רב אז ער וועט אים שטיין צו די האנט, ער האט עס אויסגענוצט ביי די מעשה מיטן חזן.

דער ישמח משה מיט אויסגעשפרייטע הענט ביי זיין ציון בענטשט די אלע וואס קומען צו זיין קבר
די מימרא פון ? אז מען געבט דרשה געשאנק אז א צדיק ביומא דהילולא זאל קענען בענטשן און משפיע זיין השפעות טובות פאר די וועלכע קומען אויף זייער ציון.

און ביישפילן זענען אומצאליג.

קיינער האלט נישט אז איינער איז דא אן אפגאט חלילה, אבער א צדיק באקומט שכר, און א צדיק לאזט איבער זיין השפעה אויף די וועלט, און ווען זאכן ווערן געטון בניגוד רצונו דארף מען מורא האבן פון זיין הקפדה.

די מעשה'ס און מימרא'לך, האבן נישט קיין שייכות מיט דיין תגובה אויף וואס איך האב מגיב געווען.
און דיין לעצטע שורה זאגסטי שוין גאנץ א נייע זאך אז א צדיק קען האבן אן הקפדה, דאס איז גאנץ אנדערש ווי די האסט געשריבן אין אנהייב:

ר' @נפתלי
אונז האבן געטון אונזערס.
אויב האלט דער רבי ז"ל אז עס איז א פראבלעם, יבא בעל הכרם ויכלה את קוציו.

די ווערטער יבא בעל הכרם, גייט אויפן באשעפער, אבער ח"ו דאס ארויפלייגן אויף א צווייטן. א צדיק וואס לעבט נישט קען נישט קומען און אפרוימען דערנער. ער קען בסה"כ האבן אן הקפדה און יתכן אז די באשעפער וועט זיך אננעמען פאר זיין כבוד (אונז קען מיר נישט זיינע חשבונות).

האסט געפרעגט די ענין פון מתפלל זיין ביי קברי צדיקים. דארט איז די זעלבע. א צדיק קען דיר נישט העלפן, ער קען נאר מתפלל זיין פאר דיר אדער ווי די מ"ב זאגט אז מ'איז מתפלל בזכות הצדיק.
נאכדעם האסטי געשריבן:

דער גאנצער עסק וואס צדיקים האבן א השפעה אויף די וועלט מגנזי מרומים.

דיינע מעשה'ס האבן נישט קיין שייכות מיט האבן א השפעה אויף די וועלט.

געמאכט א קאמפליצירטע עסק פון א סימפל פארשטענדליכע אויסדרוק.

לפי דיוקכם דארף ווען די גמרא מאריך זיין ביי יעדע אויסדרוק צב"ש די גמרא אין שבת "נפק לשוקא חזייה ליהודה בן גרים אמר עדיין יש לזה בעולם נתן בו עיניו ועשהו גל של עצמות" וואלט איר מגיה געווען "עשה הקב"ה שנפק לשוקא והקב"ה עשה שחזייה ליהודה בן גרים אמר בפה שנתן לו הקב"ה עדיין יש לזה בעולם עשה הקב"ה שנתן בו עיניו ועשה אותו הקב"ה גל של עצמות"

איר קענט זיך ווייטער זיך האלטן גערעכט, כ'האב נישט קיין פראבלעם דערמיט.

און כ'האב נאך אלס נישט קיין אנונג וואו אייער פראבלעם איז, ומצדי איז קעיס קלאוזד און כ'וועל אי"ה נישט צוריקקומען דערצו.

[מסתמא]

א מעשה וואס מיין ברודער האט געהערט פון א איד וואס האט עס אליינס געהערט פון ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט.

בעפארן אויסקלויבן די היינטיגע מאנראו פאר די שטעטל קרית יואל איז געווען א רעדע צו מאכן די שטעטל אין די היינטיגע פאמאונע אומגעגנט, עס האט שוין געהאלטן זייער נאנט צו ווערן און דער רבי איז שוין געווען היבש אויפגעלייגט מיט די געדאנק. למעשה האבן די עסקנים ארויסגעבעקט און באשטעטיגט מאנראו אלץ די נייע שטעטל.

ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט און ר‘ משה‘לע הכהן גליק ז”ל פון די דעמאלטסדיגע עסקנים זענען אריין צום רעבין דערציילן די גוטע נייעס אז מהאט שוין געסיינט אויף מאנראו וכו‘ האבן זיי געזעהן ווי די רבי באדערט עס. האבן זיי געפרעגט דעם רעבין, וואס איז? מאנראו איז צו בערגיג? האט די רבי געזאגט, יא. און נאך א זאך, ווייל פאמאונע איז נאנט צו מאנסי און צו סקווירא במילא וועלן אנדערע קהילות ענדערש וועלן ארויסקומען משא”כ מאנראו וואס איז צו ווייט.

ר‘ הערש מיילעך זז”ג לעבט נאך מיט אונז לאיוש”ט און מען קען דאס גיין באשטעטיגן ביי אים. ענליכע מעשיות דערציילט ר‘ חיים הערש ליימזידער, און אלע עסקנים וועלכע זענען געווען פארמישט בתוך הענינים דעמאלטס.

קענסט דיסעגריען מיט רבינו יואל, קענסט מאכן א נייע מסורה וכו‘ וכו‘, אבער מיט היסטארישע פאקטן קען מען זיך נישט קריגן.

[להגדיל הטראסק]

► Show Spoiler

א מעשה וואס מיין ברודער האט געהערט פון א איד וואס האט עס אליינס געהערט פון ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט.

בעפארן אויסקלויבן די היינטיגע מאנראו פאר די שטעטל קרית יואל איז געווען א רעדע צו מאכן די שטעטל אין די היינטיגע פאמאונע אומגעגנט, עס האט שוין געהאלטן זייער נאנט צו ווערן און דער רבי איז שוין געווען היבש אויפגעלייגט מיט די געדאנק. למעשה האבן די עסקנים ארויסגעבעקט און באשטעטיגט מאנראו אלץ די נייע שטעטל.

ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט און ר‘ משה‘לע הכהן גליק ז”ל פון די דעמאלטסדיגע עסקנים זענען אריין צום רעבין דערציילן די גוטע נייעס אז מהאט שוין געסיינט אויף מאנראו וכו‘ האבן זיי געזעהן ווי די רבי באדערט עס. האבן זיי געפרעגט דעם רעבין, וואס איז? מאנראו איז צו בערגיג? האט די רבי געזאגט, יא. און נאך א זאך, ווייל פאמאונע איז נאנט צו מאנסי און צו סקווירא במילא וועלן אנדערע קהילות ענדערש וועלן ארויסקומען משא”כ מאנראו וואס איז צו ווייט.

ר‘ הערש מיילעך זז”ג לעבט נאך מיט אונז לאיוש”ט און מען קען דאס גיין באשטעטיגן ביי אים. ענליכע מעשיות דערציילט ר‘ חיים הערש ליימזידער, און אלע עסקנים וועלכע זענען געווען פארמישט בתוך הענינים דעמאלטס.

קענסט דיסעגריען מיט רבינו יואל, קענסט מאכן א נייע מסורה וכו‘ וכו‘, אבער מיט היסטארישע פאקטן קען מען זיך נישט קריגן.

ווען האבן די אידן דאס ערשטע מאל דערציילט די מעשיות?

אין וועלכע ספר איז ווערט עס געברענגט?

ווען זענען די מעשיות דאס ערשטע נתפרסם געווארן?

וואס איז געווען דער צוועק פונעם רבין ז"ל מיטן בויען זיין שטעטל? פלעינע ראיות אסורות פון די גויאישע גאס? אדער עפעס מער?

[עטרת חיים]

► Show Spoiler

א מעשה וואס מיין ברודער האט געהערט פון א איד וואס האט עס אליינס געהערט פון ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט.

בעפארן אויסקלויבן די היינטיגע מאנראו פאר די שטעטל קרית יואל איז געווען א רעדע צו מאכן די שטעטל אין די היינטיגע פאמאונע אומגעגנט, עס האט שוין געהאלטן זייער נאנט צו ווערן און דער רבי איז שוין געווען היבש אויפגעלייגט מיט די געדאנק. למעשה האבן די עסקנים ארויסגעבעקט און באשטעטיגט מאנראו אלץ די נייע שטעטל.

ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט און ר‘ משה‘לע הכהן גליק ז”ל פון די דעמאלטסדיגע עסקנים זענען אריין צום רעבין דערציילן די גוטע נייעס אז מהאט שוין געסיינט אויף מאנראו וכו‘ האבן זיי געזעהן ווי די רבי באדערט עס. האבן זיי געפרעגט דעם רעבין, וואס איז? מאנראו איז צו בערגיג? האט די רבי געזאגט, יא. און נאך א זאך, ווייל פאמאונע איז נאנט צו מאנסי און צו סקווירא במילא וועלן אנדערע קהילות ענדערש וועלן ארויסקומען משא”כ מאנראו וואס איז צו ווייט.

ר‘ הערש מיילעך זז”ג לעבט נאך מיט אונז לאיוש”ט און מען קען דאס גיין באשטעטיגן ביי אים. ענליכע מעשיות דערציילט ר‘ חיים הערש ליימזידער, און אלע עסקנים וועלכע זענען געווען פארמישט בתוך הענינים דעמאלטס.

קענסט דיסעגריען מיט רבינו יואל, קענסט מאכן א נייע מסורה וכו‘ וכו‘, אבער מיט היסטארישע פאקטן קען מען זיך נישט קריגן.

אזוי ווי איינער האט שוין געשריבן דא, האב איך קיינמאל נישט געהערט די מעשה פון ר' הערש מיילעך, בשעת פילע אנדערע מעשיות איז געדרוקט אין די ספרים ווי מושיען של ישראל, קרית מלך רב, וכדומה.
אבער אפילו אויב די מעשיות זענען יא אמת איז עס בכלל נישט קיין סתירה.

ווייל רבינו הק' האט קלאר געוואלט דא האבן אנדערע קהילות "וואס פירן זיך לויט זיינע שיטות לגבי ציונות, רבינו ת"ם וכדומה"

יא, רבינו הק' זי"ע האט געוואלט האבן אנדערע קהילות, ווי ס'איז באוויסט וואס רבינו הק' זי"ע האט געזאגט פאר הרה"ק ר' הערשעלע ספינקער זי"ע אז ער לאדענט אים איין זיך צו ארויסציען קיין קרית יואל, און ער קען האבן א אייגענע בית מדרש און דאווענען מיטן ספינקא נוסח, אבער הנהגה, קהילה און מוסדות זאל זיין נאר סאטמאר.

ווי אויך איז באוויסט די מעשה אז ווען ס'איז געווען פלענער פאר א שטעטל דאצעך תשכ"ז האט רבינו הק' זי"ע געלאדענט שיניאווע רבי ז"ל (מאנסי) צו זיך ציען קיין קרית יואל, שפעטער תשל"ח ווען שיניאווע רב איז אריין צום רבי'ן ז"ל אז ער וויל קומען קיין קרית יואל, האט די רבי ז"ל אים געזאגט אז דאס וואס ער האט אים געלאדענט איז געווען אמאל ווען ער איז נאך געווען בכח, אבער יעצט איז ער שוין נישט בכח, און ער דארף צוקומען צו קהל, און קהל זאגט אז מיט אנדערע קהילות איז זייער שווער מילא זאל ער נישט קומען.

אבער לאמיר גיין א טריט ווייטער, דעי מעשה פון ר' הערש מילך ווערצבערגער לאויוש"ט ברענגט ארויס אז רבינו הק' האט געוואלט אנדערע קהילות אין קרית יואל, אבער, האט רבינו הק' געוואלט אז אנדערע קהילות זאלן קומען קיין קרית יואל און זאגן אז דא איז נישט קרית יואל?

קענען אנדערע קהילות קומען קיין גארפילד ראוד? קען בעלזא עפענען א בית מדרש אויף גארפילד?

[נפתלי]

א מעשה וואס מיין ברודער האט געהערט פון א איד וואס האט עס אליינס געהערט פון ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט.

בעפארן אויסקלויבן די היינטיגע מאנראו פאר די שטעטל קרית יואל איז געווען א רעדע צו מאכן די שטעטל אין די היינטיגע פאמאונע אומגעגנט, עס האט שוין געהאלטן זייער נאנט צו ווערן און דער רבי איז שוין געווען היבש אויפגעלייגט מיט די געדאנק. למעשה האבן די עסקנים ארויסגעבעקט און באשטעטיגט מאנראו אלץ די נייע שטעטל.

ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט און ר‘ משה‘לע הכהן גליק ז”ל פון די דעמאלטסדיגע עסקנים זענען אריין צום רעבין דערציילן די גוטע נייעס אז מהאט שוין געסיינט אויף מאנראו וכו‘ האבן זיי געזעהן ווי די רבי באדערט עס. האבן זיי געפרעגט דעם רעבין, וואס איז? מאנראו איז צו בערגיג? האט די רבי געזאגט, יא. און נאך א זאך, ווייל פאמאונע איז נאנט צו מאנסי און צו סקווירא במילא וועלן אנדערע קהילות ענדערש וועלן ארויסקומען משא”כ מאנראו וואס איז צו ווייט.

ר‘ הערש מיילעך זז”ג לעבט נאך מיט אונז לאיוש”ט און מען קען דאס גיין באשטעטיגן ביי אים. ענליכע מעשיות דערציילט ר‘ חיים הערש ליימזידער, און אלע עסקנים וועלכע זענען געווען פארמישט בתוך הענינים דעמאלטס.

קענסט דיסעגריען מיט רבינו יואל, קענסט מאכן א נייע מסורה וכו‘ וכו‘, אבער מיט היסטארישע פאקטן קען מען זיך נישט קריגן.

אינטערעסאנט קיינער האט נישט געוויסט די לעצטע 40 יאר אז די רבי האט געוואלט עפענען די שטעטל און פאמאונע
און דער רבי האט גארנישט מיטגעהאלטן אז מען גייט קיין מאנרא מען האט אים געקומען דערציילן נאר נאכן סיינען...

מען דארף הערן אזעלכע אינטערעסאנטע ערשטמאליגע אויפדעקונגען פון איינער וואס האט עס געהערט פון איינעם וואס האט דאס אליינס געהערט....

[מסתמא]

א מעשה וואס מיין ברודער האט געהערט פון א איד וואס האט עס אליינס געהערט פון ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט.

בעפארן אויסקלויבן די היינטיגע מאנראו פאר די שטעטל קרית יואל איז געווען א רעדע צו מאכן די שטעטל אין די היינטיגע פאמאונע אומגעגנט, עס האט שוין געהאלטן זייער נאנט צו ווערן און דער רבי איז שוין געווען היבש אויפגעלייגט מיט די געדאנק. למעשה האבן די עסקנים ארויסגעבעקט און באשטעטיגט מאנראו אלץ די נייע שטעטל.

ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט און ר‘ משה‘לע הכהן גליק ז”ל פון די דעמאלטסדיגע עסקנים זענען אריין צום רעבין דערציילן די גוטע נייעס אז מהאט שוין געסיינט אויף מאנראו וכו‘ האבן זיי געזעהן ווי די רבי באדערט עס. האבן זיי געפרעגט דעם רעבין, וואס איז? מאנראו איז צו בערגיג? האט די רבי געזאגט, יא. און נאך א זאך, ווייל פאמאונע איז נאנט צו מאנסי און צו סקווירא במילא וועלן אנדערע קהילות ענדערש וועלן ארויסקומען משא”כ מאנראו וואס איז צו ווייט.

ר‘ הערש מיילעך זז”ג לעבט נאך מיט אונז לאיוש”ט און מען קען דאס גיין באשטעטיגן ביי אים. ענליכע מעשיות דערציילט ר‘ חיים הערש ליימזידער, און אלע עסקנים וועלכע זענען געווען פארמישט בתוך הענינים דעמאלטס.

קענסט דיסעגריען מיט רבינו יואל, קענסט מאכן א נייע מסורה וכו‘ וכו‘, אבער מיט היסטארישע פאקטן קען מען זיך נישט קריגן.

אינטערעסאנט קיינער האט נישט געוויסט די לעצטע 40 יאר אז די רבי האט געוואלט עפענען די שטעטל און פאמאונע
און דער רבי האט גארנישט מיטגעהאלטן אז מען גייט קיין מאנרא מען האט אים געקומען דערציילן נאר נאכן סיינען...

מען דארף הערן אזעלכע אינטערעסאנטע ערשטמאליגע אויפדעקונגען פון איינער וואס האט עס געהערט פון איינעם וואס האט דאס אליינס געהערט....

טענה'סט זיך מיט מיר? קענסט גיין פרעגן ר' הערש מיילעך, ר' חיים הערש ליימזידער וכו' וכו' אלעס גוטע קשיות אבער דעי אידן לעבן נאך. מאיזה סיבה וויל מען ענדערש בלייבן דא שרייען אויף די וואס דערציילן נאך, ווי איידער גיין מברר זיין ביי זיי גוף ראשון. איך ווייס פארוואס

[גוטע געשעפטן]

א מעשה וואס מיין ברודער האט געהערט פון א איד וואס האט עס אליינס געהערט פון ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט.

בעפארן אויסקלויבן די היינטיגע מאנראו פאר די שטעטל קרית יואל איז געווען א רעדע צו מאכן די שטעטל אין די היינטיגע פאמאונע אומגעגנט, עס האט שוין געהאלטן זייער נאנט צו ווערן און דער רבי איז שוין געווען היבש אויפגעלייגט מיט די געדאנק. למעשה האבן די עסקנים ארויסגעבעקט און באשטעטיגט מאנראו אלץ די נייע שטעטל.

ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט און ר‘ משה‘לע הכהן גליק ז”ל פון די דעמאלטסדיגע עסקנים זענען אריין צום רעבין דערציילן די גוטע נייעס אז מהאט שוין געסיינט אויף מאנראו וכו‘ האבן זיי געזעהן ווי די רבי באדערט עס. האבן זיי געפרעגט דעם רעבין, וואס איז? מאנראו איז צו בערגיג? האט די רבי געזאגט, יא. און נאך א זאך, ווייל פאמאונע איז נאנט צו מאנסי און צו סקווירא במילא וועלן אנדערע קהילות ענדערש וועלן ארויסקומען משא”כ מאנראו וואס איז צו ווייט.

ר‘ הערש מיילעך זז”ג לעבט נאך מיט אונז לאיוש”ט און מען קען דאס גיין באשטעטיגן ביי אים. ענליכע מעשיות דערציילט ר‘ חיים הערש ליימזידער, און אלע עסקנים וועלכע זענען געווען פארמישט בתוך הענינים דעמאלטס.

קענסט דיסעגריען מיט רבינו יואל, קענסט מאכן א נייע מסורה וכו‘ וכו‘, אבער מיט היסטארישע פאקטן קען מען זיך נישט קריגן.

אינטערעסאנט קיינער האט נישט געוויסט די לעצטע 40 יאר אז די רבי האט געוואלט עפענען די שטעטל און פאמאונע
און דער רבי האט גארנישט מיטגעהאלטן אז מען גייט קיין מאנרא מען האט אים געקומען דערציילן נאר נאכן סיינען...

מען דארף הערן אזעלכע אינטערעסאנטע ערשטמאליגע אויפדעקונגען פון איינער וואס האט עס געהערט פון איינעם וואס האט דאס אליינס געהערט....

טענה'סט זיך מיט מיר? קענסט גיין פרעגן ר' הערש מיילעך, ר' חיים הערש ליימזידער וכו' וכו' אלעס גוטע קשיות אבער דעי אידן לעבן נאך. מאיזה סיבה וויל מען ענדערש בלייבן דא שרייען אויף די וואס דערציילן נאך, ווי איידער גיין מברר זיין ביי זיי גוף ראשון. איך ווייס פארוואס

פשוט ווייל א מעשה וואס שטייט נישט אין ערגעץ נישט אין מען האט עס נישט געוואוסט ביז היינט איז אביסל אויפאלענד אז ר' חיים הערש ליימזידער האט נישט געדענקט די מעשה פאר פערציג יאר אין זיך יעצט דערמאנט פאמאנע? קיינמאל נישט געהערט אזא פלאן מהאט יא געהערט נעבן סקווער וואס די רבי האט געזאגט איך קען מיינע מענטשן אז מקען גיין וועט מען גיין

[נפתלי]

א מעשה וואס מיין ברודער האט געהערט פון א איד וואס האט עס אליינס געהערט פון ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט.

בעפארן אויסקלויבן די היינטיגע מאנראו פאר די שטעטל קרית יואל איז געווען א רעדע צו מאכן די שטעטל אין די היינטיגע פאמאונע אומגעגנט, עס האט שוין געהאלטן זייער נאנט צו ווערן און דער רבי איז שוין געווען היבש אויפגעלייגט מיט די געדאנק. למעשה האבן די עסקנים ארויסגעבעקט און באשטעטיגט מאנראו אלץ די נייע שטעטל.

ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט און ר‘ משה‘לע הכהן גליק ז”ל פון די דעמאלטסדיגע עסקנים זענען אריין צום רעבין דערציילן די גוטע נייעס אז מהאט שוין געסיינט אויף מאנראו וכו‘ האבן זיי געזעהן ווי די רבי באדערט עס. האבן זיי געפרעגט דעם רעבין, וואס איז? מאנראו איז צו בערגיג? האט די רבי געזאגט, יא. און נאך א זאך, ווייל פאמאונע איז נאנט צו מאנסי און צו סקווירא במילא וועלן אנדערע קהילות ענדערש וועלן ארויסקומען משא”כ מאנראו וואס איז צו ווייט.

ר‘ הערש מיילעך זז”ג לעבט נאך מיט אונז לאיוש”ט און מען קען דאס גיין באשטעטיגן ביי אים. ענליכע מעשיות דערציילט ר‘ חיים הערש ליימזידער, און אלע עסקנים וועלכע זענען געווען פארמישט בתוך הענינים דעמאלטס.

קענסט דיסעגריען מיט רבינו יואל, קענסט מאכן א נייע מסורה וכו‘ וכו‘, אבער מיט היסטארישע פאקטן קען מען זיך נישט קריגן.

אינטערעסאנט קיינער האט נישט געוויסט די לעצטע 40 יאר אז די רבי האט געוואלט עפענען די שטעטל און פאמאונע
און דער רבי האט גארנישט מיטגעהאלטן אז מען גייט קיין מאנרא מען האט אים געקומען דערציילן נאר נאכן סיינען...

מען דארף הערן אזעלכע אינטערעסאנטע ערשטמאליגע אויפדעקונגען פון איינער וואס האט עס געהערט פון איינעם וואס האט דאס אליינס געהערט....

טענה'סט זיך מיט מיר? קענסט גיין פרעגן ר' הערש מיילעך, ר' חיים הערש ליימזידער וכו' וכו' אלעס גוטע קשיות אבער דעי אידן לעבן נאך. מאיזה סיבה וויל מען ענדערש בלייבן דא שרייען אויף די וואס דערציילן נאך, ווי איידער גיין מברר זיין ביי זיי גוף ראשון. איך ווייס פארוואס

איך דארף דאס נישט מברר זיין

איך האב שוין גאר אסאך פריזענדליך געהערט פון ר' הערש מייליך פון רבין זי"ע בכלל און פון התיסדות קרית יואל בפרט ער האט שוין געהאט אסאך שמועסן און דער איד ועוד און קיינמאל נישט דערציילט די מעשה וואס קלעבט נישט קיין איין ווארט

[תורה ויראה]

כ'ווייס נישט צו ס'האט מיט בלומינגראוו, אבער ערגעץ אין די גלילות זיכער, היינט אין די היים אויסגאבע אין קרית יואל..

Screenshot 2026-07-01 120840.png (14.06 KiB) געזען געווארן 287 מאל

[יונה טויב]

חוזר חזרה... אנשטאט איבערגיין די מחלוקת אויף יעדע בלאט, נעם איך צוזאם די מציאות אין איין תגובה צו קענען גרינג אהער לינקן.

1) קיינער האט נישט קיין פראבלעם מיטן נאמען קרית יואל אפילו אויב ווילסטו רופן אוקיטשאובי מיט דעם הייליגן נאמען, נאר מיט די קאנטראל וואס מאנכע ווילן האבן דערמיט וואס האט מיט רוחניות קיין שייכות נישט.

2) אפי' די הנהגה אין קר"י האט אויך נישט געהאט א פראבלעם מיט יענע קהילה קומען אין ב"ג, איינמאל ביים קויפן די שטח און שפעטער נאכאמאל נאך פרשת ר"ת, ביזן טוישן מיינונג נאכן ווערן איבערגערעדט פון געוויסע.

3) פאקטן גייען זיך נישט טוישן מיט תגובות און העדליינס, און אפי נישט מיט דרשות.

[שמייכלדיג]

טענה'סט זיך מיט מיר? קענסט גיין פרעגן ר' הערש מיילעך, ר' חיים הערש ליימזידער וכו' וכו' אלעס גוטע קשיות אבער דעי אידן לעבן נאך. מאיזה סיבה וויל מען ענדערש בלייבן דא שרייען אויף די וואס דערציילן נאך, ווי איידער גיין מברר זיין ביי זיי גוף ראשון. איך ווייס פארוואס

אז מ'איז שוין מברר פרעגן אויך דאס

צו זאגן אויף זיי "רבינס תלמידים" איז א נייע וויץ וואס איז נולד געווארן אין די נ' יארן לצורך א געוויסע מערכה... ביים בויען קרית יואל איז דאס נאך ניטאמאל גוט געווען פאר א וויץ.

האט דער אויבערשטער געפירט אז כ'בין געווען היינט ביים לחיים נאכ'ן זעקסער מנין, און דארט איז געזיצן ר' חיים נחום ווערצבערגער.

הר"ר שמואל שלמה טעלער האט אים דארט איבערגעפרעגט "חיים נחום דו געדענקסט די מעשה פון דיין טאטן וועגן שיקן אין וויזניץ אין מאנסי?"

האט חיים נחום געענטפערט "יא אוודאי! האסט עס געשריבן אין זקניך! כ'האב עס דעמאלס געוויזן פאר מיין טאטן און ער האט באשטעטיגט יעדעס ווארט!" עכ"ד.

האב איך געבעטן הגרש"ש טעלער ער זאל מיר אימעילן די מעשה און כ'האב עס יעצט באקומען:

Off Topic

עס האט דערציילט אונזער זיידע הרה"ח ר' דוד פינחס ראזענבערג ע"ה

איך בין געווען צווישן די ערשטע סאטמארע חסידים וואס האבן זיך ארויסגעצויגן וואוינען קיין מאנסי, בערך תשכ"ו לפ"ק. אין יענע יארן איז נאך מאנסי געווען א קליין ישוב, און נאר איך מיט הרה"ח ר' הערש אלימלך ווערצבערגער הי"ו ראה"ק דקהל ויואל משה, זענען געווען די ערשטע צוויי סאטמארע משפחות אין מאנסי.

מיר זענען דעמאלטס אריין אל הקודש פנימה צו כ"ק מרן רביה"ק זלה"ה פרעגן אין וועלכע פון די צוויי מוסדות מיר זאלן שיקן די קינדער, צי אין די איינציגסטע חסיד'ישע מוסד וואס איז געווען אין מאנסי (וויזשניץ), אדער אין די ליטווישע 'בית דוד'.

צו אונזער שטוינונג האט דער רבי געהייסן שיקן די קינדער אין די ליטווישע 'בית דוד', און דער רבי האט דאס מסביר געווען אז אויב וועלן זיי גיין לערנען אינעם חסיד'ישן מוסד וועלן זיי זיכער ווערן נמשך נאכן רוח המוסד, און זיי וועלן איבערלאזן די מסורה פון אבותינו ורבותינו הק', און נאכגיין די מסורה פון יענע קהילה. משא"כ אז זיי וועלן גיין אין 'בית דוד' וועלן זיי דארט עוסק זיין בתורה, אבער זיי וועלן זיך אלעמאל שפירן פרעמד, און נישט ווערן נשפע פונעם מהלך המוסד.

איבריג צו זאגן אז מיר האבן געפאלגט דעם רבי'ן, און ביידע האבן זוכה געווען אויפצושטעלן חשוב'ע משפחות וואס זענען אלע פארבליבן שטארקע סאטמארע חסידים.

דאס צייגט פאר זיך ווי שטארק דער רבי האט אכטונג געגעבן אויף זיין ציבור אז זיי זאלן נישט נאכגעשלעפט ווערן נאך אנדערע חסיד'ישע קרייזן, ווילנדיג פארזיכערן אז עדת צאן מרעיתו פארבלייבט אפגעזונדערט נאמן לשיטתו הקדושה.

בקיצור קמחא טחינא טחנת, ס'איז קלאר אז קהילות האט ער נאר געוואלט אזאלכע וואס גייען מיט זיינע יסודות
viewtopic.php?p=155612#p155612

viewtopic.php?p=155559#p155559

viewtopic.php?p=155539#p155539

[שמייכלדיג]

חוזר חזרה... אנשטאט איבערגיין די מחלוקת אויף יעדע בלאט, נעם איך צוזאם די מציאות אין איין תגובה צו קענען גרינג אהער לינקן.

1) קיינער האט נישט קיין פראבלעם מיטן נאמען קרית יואל אפילו אויב ווילסטו רופן אוקיטשאובי מיט דעם הייליגן נאמען, נאר מיט די קאנטראל וואס מאנכע ווילן האבן דערמיט וואס האט מיט רוחניות קיין שייכות נישט.

2) אפי' די הנהגה אין קר"י האט אויך נישט געהאט א פראבלעם מיט יענע קהילה קומען אין ב"ג, איינמאל ביים קויפן די שטח און שפעטער נאכאמאל נאך פרשת ר"ת, ביזן טוישן מיינונג נאכן ווערן איבערגערעדט פון געוויסע.

3) פאקטן גייען זיך נישט טוישן מיט תגובות און העדליינס, און אפי נישט מיט דרשות.

מיט רוחניות קיין שייכות נישט.
וואס ווייזטו איבער מיט די לינק אז ס'האט נישט מיט רוחניות? ס"ה א מתנגד'ישע קאפ טייטשט עס אזוי אפ

[תורה ויראה]

טענה'סט זיך מיט מיר? קענסט גיין פרעגן ר' הערש מיילעך, ר' חיים הערש ליימזידער וכו' וכו' אלעס גוטע קשיות אבער דעי אידן לעבן נאך. מאיזה סיבה וויל מען ענדערש בלייבן דא שרייען אויף די וואס דערציילן נאך, ווי איידער גיין מברר זיין ביי זיי גוף ראשון. איך ווייס פארוואס

אז מ'איז שוין מברר פרעגן אויך דאס

צו זאגן אויף זיי "רבינס תלמידים" איז א נייע וויץ וואס איז נולד געווארן אין די נ' יארן לצורך א געוויסע מערכה... ביים בויען קרית יואל איז דאס נאך ניטאמאל גוט געווען פאר א וויץ.

האט דער אויבערשטער געפירט אז כ'בין געווען היינט ביים לחיים נאכ'ן זעקסער מנין, און דארט איז געזיצן ר' חיים נחום ווערצבערגער.

הר"ר שמואל שלמה טעלער האט אים דארט איבערגעפרעגט "חיים נחום דו געדענקסט די מעשה פון דיין טאטן וועגן שיקן אין וויזניץ אין מאנסי?"

האט חיים נחום געענטפערט "יא אוודאי! האסט עס געשריבן אין זקניך! כ'האב עס דעמאלס געוויזן פאר מיין טאטן און ער האט באשטעטיגט יעדעס ווארט!" עכ"ד.

האב איך געבעטן הגרש"ש טעלער ער זאל מיר אימעילן די מעשה און כ'האב עס יעצט באקומען:

Off Topic

עס האט דערציילט אונזער זיידע הרה"ח ר' דוד פינחס ראזענבערג ע"ה

איך בין געווען צווישן די ערשטע סאטמארע חסידים וואס האבן זיך ארויסגעצויגן וואוינען קיין מאנסי, בערך תשכ"ו לפ"ק. אין יענע יארן איז נאך מאנסי געווען א קליין ישוב, און נאר איך מיט הרה"ח ר' הערש אלימלך ווערצבערגער הי"ו ראה"ק דקהל ויואל משה, זענען געווען די ערשטע צוויי סאטמארע משפחות אין מאנסי.

מיר זענען דעמאלטס אריין אל הקודש פנימה צו כ"ק מרן רביה"ק זלה"ה פרעגן אין וועלכע פון די צוויי מוסדות מיר זאלן שיקן די קינדער, צי אין די איינציגסטע חסיד'ישע מוסד וואס איז געווען אין מאנסי (וויזשניץ), אדער אין די ליטווישע 'בית דוד'.

צו אונזער שטוינונג האט דער רבי געהייסן שיקן די קינדער אין די ליטווישע 'בית דוד', און דער רבי האט דאס מסביר געווען אז אויב וועלן זיי גיין לערנען אינעם חסיד'ישן מוסד וועלן זיי זיכער ווערן נמשך נאכן רוח המוסד, און זיי וועלן איבערלאזן די מסורה פון אבותינו ורבותינו הק', און נאכגיין די מסורה פון יענע קהילה. משא"כ אז זיי וועלן גיין אין 'בית דוד' וועלן זיי דארט עוסק זיין בתורה, אבער זיי וועלן זיך אלעמאל שפירן פרעמד, און נישט ווערן נשפע פונעם מהלך המוסד.

איבריג צו זאגן אז מיר האבן געפאלגט דעם רבי'ן, און ביידע האבן זוכה געווען אויפצושטעלן חשוב'ע משפחות וואס זענען אלע פארבליבן שטארקע סאטמארע חסידים.

דאס צייגט פאר זיך ווי שטארק דער רבי האט אכטונג געגעבן אויף זיין ציבור אז זיי זאלן נישט נאכגעשלעפט ווערן נאך אנדערע חסיד'ישע קרייזן, ווילנדיג פארזיכערן אז עדת צאן מרעיתו פארבלייבט אפגעזונדערט נאמן לשיטתו הקדושה.

בקיצור קמחא טחינא טחנת, ס'איז קלאר אז קהילות האט ער נאר געוואלט אזאלכע וואס גייען מיט זיינע יסודות
viewtopic.php?p=155612#p155612

viewtopic.php?p=155559#p155559

viewtopic.php?p=155539#p155539

אן אריינגיין אין שיטות דא, אבער קענסט נישט מדמה זיין שיקן אין וויזניץ מוסד, וואו צו וואוינען צוזאמען אין איין געגענט וואס דעיס איז אין אלע אנדערע שטעט אזוי.

נאכאמאהל, וויזניץ זאל גיין ערגעץ אנדערש פון מיין זייט, אבער כ'זעה גארנישט פון די מעשה מיט חיים נחום ווצ"ב

[תורה ויראה]

חוזר חזרה... אנשטאט איבערגיין די מחלוקת אויף יעדע בלאט, נעם איך צוזאם די מציאות אין איין תגובה צו קענען גרינג אהער לינקן.

1) קיינער האט נישט קיין פראבלעם מיטן נאמען קרית יואל אפילו אויב ווילסטו רופן אוקיטשאובי מיט דעם הייליגן נאמען, נאר מיט די קאנטראל וואס מאנכע ווילן האבן דערמיט וואס האט מיט רוחניות קיין שייכות נישט.

2) אפי' די הנהגה אין קר"י האט אויך נישט געהאט א פראבלעם מיט יענע קהילה קומען אין ב"ג, איינמאל ביים קויפן די שטח און שפעטער נאכאמאל נאך פרשת ר"ת, ביזן טוישן מיינונג נאכן ווערן איבערגערעדט פון געוויסע.

3) פאקטן גייען זיך נישט טוישן מיט תגובות און העדליינס, און אפי נישט מיט דרשות.

מיט רוחניות קיין שייכות נישט.
וואס ווייזטו איבער מיט די לינק אז ס'האט נישט מיט רוחניות? ס"ה א מתנגד'ישע קאפ טייטשט עס אזוי אפ

ווען מ'וועט סטאפן טעראר איבער אנדערע זאכן, וועסטו מיר קענען פארקויפן אז דעיס האט מיט רוחניות

[מסתמא]

אינטערעסאנט קיינער האט נישט געוויסט די לעצטע 40 יאר אז די רבי האט געוואלט עפענען די שטעטל און פאמאונע
און דער רבי האט גארנישט מיטגעהאלטן אז מען גייט קיין מאנרא מען האט אים געקומען דערציילן נאר נאכן סיינען...

מען דארף הערן אזעלכע אינטערעסאנטע ערשטמאליגע אויפדעקונגען פון איינער וואס האט עס געהערט פון איינעם וואס האט דאס אליינס געהערט....

טענה'סט זיך מיט מיר? קענסט גיין פרעגן ר' הערש מיילעך, ר' חיים הערש ליימזידער וכו' וכו' אלעס גוטע קשיות אבער דעי אידן לעבן נאך. מאיזה סיבה וויל מען ענדערש בלייבן דא שרייען אויף די וואס דערציילן נאך, ווי איידער גיין מברר זיין ביי זיי גוף ראשון. איך ווייס פארוואס

איך דארף דאס נישט מברר זיין

איך האב שוין גאר אסאך פריזענדליך געהערט פון ר' הערש מייליך פון רבין זי"ע בכלל און פון התיסדות קרית יואל בפרט ער האט שוין געהאט אסאך שמועסן און דער איד ועוד און קיינמאל נישט דערציילט די מעשה וואס קלעבט נישט קיין איין ווארט

בקיצור, ווילסט נישט מברר זיין, אקעי

[מסתמא]

אינטערעסאנט קיינער האט נישט געוויסט די לעצטע 40 יאר אז די רבי האט געוואלט עפענען די שטעטל און פאמאונע
און דער רבי האט גארנישט מיטגעהאלטן אז מען גייט קיין מאנרא מען האט אים געקומען דערציילן נאר נאכן סיינען...

מען דארף הערן אזעלכע אינטערעסאנטע ערשטמאליגע אויפדעקונגען פון איינער וואס האט עס געהערט פון איינעם וואס האט דאס אליינס געהערט....

טענה'סט זיך מיט מיר? קענסט גיין פרעגן ר' הערש מיילעך, ר' חיים הערש ליימזידער וכו' וכו' אלעס גוטע קשיות אבער דעי אידן לעבן נאך. מאיזה סיבה וויל מען ענדערש בלייבן דא שרייען אויף די וואס דערציילן נאך, ווי איידער גיין מברר זיין ביי זיי גוף ראשון. איך ווייס פארוואס

פשוט ווייל א מעשה וואס שטייט נישט אין ערגעץ נישט אין מען האט עס נישט געוואוסט ביז היינט איז אביסל אויפאלענד אז ר' חיים הערש ליימזידער האט נישט געדענקט די מעשה פאר פערציג יאר אין זיך יעצט דערמאנט פאמאנע? קיינמאל נישט געהערט אזא פלאן מהאט יא געהערט נעבן סקווער וואס די רבי האט געזאגט איך קען מיינע מענטשן אז מקען גיין וועט מען גיין

מען הערט אן אביסל אויפפאלנדע מעשה (לשיטתך) און מען וויל שוין נישט וויסן מער... אפילו מען קען נאך היינט יעצט גיין מברר זיין. נו נו...

[אגד]

אין ישיבה זענען אויך געווען בחורים וואס האבן נישט געוואוט. אין שטעטל זענען געווען אסאך וואס האבן געזאגט אז זייער וואוט מאכט נישט אויס

עס איז היינט אויך נישט דא קיין 100% טוירנאוט.

די שאלה איז קעגן דעם אנדערן ווער האט העכער

זאג איך אז ווען איך האב געלערנט אין ישיבה איז די טוירנאוט ביי די זייט געווען שוואכער

איך ווייס נישט וועלכע יארן איר האט געלערנט, אבער שוין זייער לאנג וואס אנש קומט אריין העכער זייער עכטע פראצענט ביי אלע וואלן פאר אויסשטאטישע פאזיציעס. זײ זענען דאכציך נאכנישט אונטערגעפאלן 64% זינט תשס"ט (חוץ ביי דעם טשטוש המוחין מצב פאר זעלדין), און עס גייט כסדר ארויף.

(דאס איז לויט ווי איינער וואס ווייסט עטוואס וואס טוט זיך מיט אים האט מיר ערקלערט, די עכטע סיבה פארוואס מען האט געטאן די שתיקה וואלן טריק אין בלומינגראוו, ווייל זיי האבן מורא געהאט אז די חסידי מהרא זענען עלול ארויסצוקומען אזויפיל שטערקער ווי דעם ציבור הרחב, אז זיי קענען געווינען אפילו זיי האבן דאך נישט קיין רוב דארט, על כל פנים זיכער נישט אן די וואס שטיצן דעם יו דזשעי סי, און נישט נאר די אנגענומענע סיבה אז זיי האבן מורא געהאט פון א ברייטע קאאליציע פון חסידי מהרא אינאיינעם מיט טייל חסידי מהריי און אנגעווייטאגטע NIMBY'ס וואס זענען אויפגערעגט אז זיי לאזן בויען דירות פאר אידן. און די טעאריע מאכט כאטש עטוואס סענס.)

[שמייכלדיג]

חוזר חזרה... אנשטאט איבערגיין די מחלוקת אויף יעדע בלאט, נעם איך צוזאם די מציאות אין איין תגובה צו קענען גרינג אהער לינקן.

1) קיינער האט נישט קיין פראבלעם מיטן נאמען קרית יואל אפילו אויב ווילסטו רופן אוקיטשאובי מיט דעם הייליגן נאמען, נאר מיט די קאנטראל וואס מאנכע ווילן האבן דערמיט וואס האט מיט רוחניות קיין שייכות נישט.

2) אפי' די הנהגה אין קר"י האט אויך נישט געהאט א פראבלעם מיט יענע קהילה קומען אין ב"ג, איינמאל ביים קויפן די שטח און שפעטער נאכאמאל נאך פרשת ר"ת, ביזן טוישן מיינונג נאכן ווערן איבערגערעדט פון געוויסע.

3) פאקטן גייען זיך נישט טוישן מיט תגובות און העדליינס, און אפי נישט מיט דרשות.

מיט רוחניות קיין שייכות נישט.
וואס ווייזטו איבער מיט די לינק אז ס'האט נישט מיט רוחניות? ס"ה א מתנגד'ישע קאפ טייטשט עס אזוי אפ

ווען מ'וועט סטאפן טעראר איבער אנדערע זאכן, וועסטו מיר קענען פארקויפן אז דעיס האט מיט רוחניות

די דעפענישן פון טעראר ווענד זיך אויך אין וואסערע קאפ מ'האט

[אגד]

א מעשה וואס מיין ברודער האט געהערט פון א איד וואס האט עס אליינס געהערט פון ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט.

בעפארן אויסקלויבן די היינטיגע מאנראו פאר די שטעטל קרית יואל איז געווען א רעדע צו מאכן די שטעטל אין די היינטיגע פאמאונע אומגעגנט, עס האט שוין געהאלטן זייער נאנט צו ווערן און דער רבי איז שוין געווען היבש אויפגעלייגט מיט די געדאנק. למעשה האבן די עסקנים ארויסגעבעקט און באשטעטיגט מאנראו אלץ די נייע שטעטל.

ר‘ הערש מיילעך ווערצבערגער לאיוש”ט און ר‘ משה‘לע הכהן גליק ז”ל פון די דעמאלטסדיגע עסקנים זענען אריין צום רעבין דערציילן די גוטע נייעס אז מהאט שוין געסיינט אויף מאנראו וכו‘ האבן זיי געזעהן ווי די רבי באדערט עס. האבן זיי געפרעגט דעם רעבין, וואס איז? מאנראו איז צו בערגיג? האט די רבי געזאגט, יא. און נאך א זאך, ווייל פאמאונע איז נאנט צו מאנסי און צו סקווירא במילא וועלן אנדערע קהילות ענדערש וועלן ארויסקומען משא”כ מאנראו וואס איז צו ווייט.

ר‘ הערש מיילעך זז”ג לעבט נאך מיט אונז לאיוש”ט און מען קען דאס גיין באשטעטיגן ביי אים. ענליכע מעשיות דערציילט ר‘ חיים הערש ליימזידער, און אלע עסקנים וועלכע זענען געווען פארמישט בתוך הענינים דעמאלטס.

קענסט דיסעגריען מיט רבינו יואל, קענסט מאכן א נייע מסורה וכו‘ וכו‘, אבער מיט היסטארישע פאקטן קען מען זיך נישט קריגן.

איך פארשטיי נישט אייער פוינט בנוגע אויב דער רבי האט געוואלט אן "אייגן" שטעטל.


עס איז נישט קיין סוד אז דער רבי האט געוואלט אז עס זאל זיין קאמיוטינג דיסטענס פון ניו יארק סיטי, און אז די יעצטיגע פלאץ איז געווען ווייטער ווי אפטימעל. מאכט סענס אז עס האט אים נישט געשטערט אז עס זאל זיין קאמיוטינג דיסטענס צו אנדערע שטעטלעך אויך.


אבער בנוגע אן אייגן שטעטל שטייט איבערגענוג קלאר אין רצון צדיק אז דעם רבינ'ס עיקר שמחה און ציל איז געווען צו זיין ווייט פון די היימישע ציוניסטישע גאס, נישט צו וואוינען אין וויליאמסבורג. דהיינו אז פלאץ מיט געמישטע דעות ווי דארט.

און דאס האט גאנץ סאטמאר אלץ געוואוסט, און ווייסט נאך אלץ עקטשועלי.

-------

פאמאנע איז נישט געווען באקאנט, אבער אנדערע פלעצער אין ראקלענד קאונטי שטייט יא אין רצון צדיק, ווי אויך סטעטל איילענד און דאווער.

[רב הכולל]

פאמאנא ווערט דערמאנט אין רצון צדיק?

ער האט אינטעוויוט די אלע מענטשן, פארוואס האבן זיי דעמאלס עס נישט פארציילט?

[תורה ויראה]

מיט רוחניות קיין שייכות נישט.
וואס ווייזטו איבער מיט די לינק אז ס'האט נישט מיט רוחניות? ס"ה א מתנגד'ישע קאפ טייטשט עס אזוי אפ

ווען מ'וועט סטאפן טעראר איבער אנדערע זאכן, וועסטו מיר קענען פארקויפן אז דעיס האט מיט רוחניות

די דעפענישן פון טעראר ווענד זיך אויך אין וואסערע קאפ מ'האט

וואס הייסט?