הרה"ק רבי מנחם מענדל מליובאוויטש זי"ע - ג' תמוז תשנ"ד

[דיעל שפיל]

היינט ג' תמוז איז די 32 יארצייט פון די ליובאוויטשער רבי זי"ע, ער האט איבער גענומען דאס אדמו"רות פון זיין גרויסע שווער די ריי"ץ זי"ע איין יאר נאך זיין פטירה י' שבט תשי"א.

ער האט ליידער נישט איבערגעלאזט קיין קינדער, וי אויך איז נישט איבערגעבליבן קיין דורות פון זיין שווער אדער אפילו זיין זיידע די רש"ב זי"ע.

היינט אין די טאג פון זיין יארצייט גייען צענדליגע טויזענעטע חסידים און יודען פון אלע קרייזן ארויף צו זיין ציון הק׳ אין קווינס.

[שבת קודש]

פארוואס נעמט מען נישט אויף קיין ממלא מקום?

[יהושע עבד השם]

פארוואס נעמט מען נישט אויף קיין ממלא מקום?

נישט אז דיין קשיא פארדינט עכט א תירוץ........ אבער דא האסטו עפעס....

ווען די לעצטע ליובאוויטשע רבי איז אוועק האט איינער געפרעגט ר' מענדל פוטערפאס פארוואס מען נעמט נישט אויף קיין נייע רבי? האט ער געענטפערט, איך בין געווען 8 יאר אין סיביר, און אונז האב מיר נישט געהאט קיין אתרוג, ס'איז קיינעם נישט איינגעפאלן צו נעמען קארטאפל אנשטאט.....

[יעקב דוד]

סאיז געוועהן א געוויסע פונקט האט די רבי געבעהטן זיין קרוב די ברכת שמעון ראש ישיבת טשעבין הרב רבי ברוך שמעון שניאורסוהן (4 מאל אייניקל פונעם בעל התניא https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%91%D ... 95%D7%9F ער זאל שיקן צו איהם בנו די היינטיגע טשעבינע ראש ישיבה צו זיין לימינו יונגערהייט און זיין איין טאג ממלא מקומו, די ברכת שמעון האט אפגעזאגט.

למעשה איז די ראש ישיבה א מורם מעם עניו ושפל ברך גאון בנגלה ובנסתר (פאר די וואס ווייסן) צדיק וקדוש, און ער וואלט געוועהן ראו לאותו אוצטלא, אבער כהיום איז ער מטבעו היפך בטבעו פון איינער וואס וואלט געקענט איבערנעמען אזא לעבעדיגע חסידות, אבער לכאורה דאס וואלט אפשר געוועהן אנדרעש אויב ער ווערט פון קליינווייז אהן טרענירט דורך הרמ"מ מליבאוויטש.

(שמעתי מקור ראשון מבן הראש ישיבה)

[אנדערער]

פארוואס נעמט מען נישט אויף קיין ממלא מקום?

נישט אז דיין קשיא פארדינט עכט א תירוץ........ אבער דא האסטו עפעס....

ווען די לעצטע ליובאוויטשע רבי איז אוועק האט איינער געפרעגט ר' מענדל פוטערפאס פארוואס מען נעמט נישט אויף קיין נייע רבי? האט ער געענטפערט, איך בין געווען 8 יאר אין סיביר, און אונז האב מיר נישט געהאט קיין אתרוג, ס'איז קיינעם נישט איינגעפאלן צו נעמען קארטאפל אנשטאט.....

שטארקע געדאנק. נישט ריכטיגע פלאץ

[יהושע עבד השם]

פארוואס נעמט מען נישט אויף קיין ממלא מקום?

נישט אז דיין קשיא פארדינט עכט א תירוץ........ אבער דא האסטו עפעס....

ווען די לעצטע ליובאוויטשע רבי איז אוועק האט איינער געפרעגט ר' מענדל פוטערפאס פארוואס מען נעמט נישט אויף קיין נייע רבי? האט ער געענטפערט, איך בין געווען 8 יאר אין סיביר, און אונז האב מיר נישט געהאט קיין אתרוג, ס'איז קיינעם נישט איינגעפאלן צו נעמען קארטאפל אנשטאט.....

שטארקע געדאנק. נישט ריכטיגע פלאץ

ווי יא?

[וואלף]

נישט אז דיין קשיא פארדינט עכט א תירוץ........ אבער דא האסטו עפעס....

ווען די לעצטע ליובאוויטשע רבי איז אוועק האט איינער געפרעגט ר' מענדל פוטערפאס פארוואס מען נעמט נישט אויף קיין נייע רבי? האט ער געענטפערט, איך בין געווען 8 יאר אין סיביר, און אונז האב מיר נישט געהאט קיין אתרוג, ס'איז קיינעם נישט איינגעפאלן צו נעמען קארטאפל אנשטאט.....

שטארקע געדאנק. נישט ריכטיגע פלאץ

ווי יא?

ביי הל' אתרוג

[יהושע עבד השם]

שטארקע געדאנק. נישט ריכטיגע פלאץ

ווי יא?

ביי הל' אתרוג

ביי הל' אתרוג איז עס א הלכה נישט קיין געדאנק.... איך מיין אז @אנדערער האט עפעס אנדערש געוואלט ארויסברענגען

[וואלף]

ווי יא?

ביי הל' אתרוג

ביי הל' אתרוג איז עס א הלכה נישט קיין געדאנק.... איך מיין אז @אנדערער האט עפעס אנדערש געוואלט ארויסברענגען

ס'א גוטע ווערטל געדאנקל אבער ס'טאקע נישט ריכטיג להלכה למעשה

[צווייטער]

ביי הל' אתרוג

ביי הל' אתרוג איז עס א הלכה נישט קיין געדאנק.... איך מיין אז @אנדערער האט עפעס אנדערש געוואלט ארויסברענגען

ס'א גוטע ווערטל געדאנקל אבער ס'טאקע נישט ריכטיג להלכה למעשה

זיי מסביר וואס דו האלטסט אנדערש. ייש''כ.

[וואלף]

ביי הל' אתרוג איז עס א הלכה נישט קיין געדאנק.... איך מיין אז @אנדערער האט עפעס אנדערש געוואלט ארויסברענגען

ס'א גוטע ווערטל געדאנקל אבער ס'טאקע נישט ריכטיג להלכה למעשה

זיי מסביר וואס דו האלטסט אנדערש. ייש''כ.

אז מ'דארף נעמען א רבי'ן אפי' דו האלסט אז ער איז נישט אזא אתרוג ווי דער פאריגער

[וואלף]

ס'א גוטע ווערטל געדאנקל אבער ס'טאקע נישט ריכטיג להלכה למעשה

זיי מסביר וואס דו האלטסט אנדערש. ייש''כ.

אז מ'דארף נעמען א רבי'ן אפי' דו האלסט אז ער איז נישט אזא אתרוג ווי דער פאריגער

איך וואלט געפרעגט הרה"ח ר' מענדל, ווען ער האט נישט דארט קיין יאנעווע צי ער וואלט נישט גענומען אנשטאט א מאראקאנער...

[עומד על תלת]

סאיז געוועהן א געוויסע פונקט האט די רבי געבעהטן זיין קרוב די ברכת שמעון ראש ישיבת טשעבין הרב רבי ברוך שמעון שניאורסוהן (4 מאל אייניקל פונעם בעל התניא https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%91%D ... 95%D7%9F ער זאל שיקן צו איהם בנו די היינטיגע טשעבינע ראש ישיבה צו זיין לימינו יונגערהייט און זיין איין טאג ממלא מקומו, די ברכת שמעון האט אפגעזאגט.

למעשה איז די ראש ישיבה א מורם מעם עניו ושפל ברך גאון בנגלה ובנסתר (פאר די וואס ווייסן) צדיק וקדוש, און ער וואלט געוועהן ראו לאותו אוצטלא, אבער כהיום איז ער מטבעו היפך בטבעו פון איינער וואס וואלט געקענט איבערנעמען אזא לעבעדיגע חסידות, אבער לכאורה דאס וואלט אפשר געוועהן אנדרעש אויב ער ווערט פון קליינווייז אהן טרענירט דורך הרמ"מ מליבאוויטש.

(שמעתי מקור ראשון מבן הראש ישיבה)

די וועלט ווייסט פארקערט,
אז די זין איז אנגעקומען מיט די כוונות און די רבי האט אים מרחיק געווען.

[יהושע עבד השם]

זיי מסביר וואס דו האלטסט אנדערש. ייש''כ.

אז מ'דארף נעמען א רבי'ן אפי' דו האלסט אז ער איז נישט אזא אתרוג ווי דער פאריגער

איך וואלט געפרעגט הרה"ח ר' מענדל, ווען ער האט נישט דארט קיין יאנעווע צי ער וואלט נישט גענומען אנשטאט א מאראקאנער...

גראדע מיין איך אז טאקע דאס איז די מחלוקה וויאזוי עס אנצוקוקען, ער האט געהאלטן אז עס איז ווי א אתרוג און א קארטאפל.... נישט ווי א יאנעווע און מאראקא.... עניוועי...

[צווייטער]

ס'א גוטע ווערטל געדאנקל אבער ס'טאקע נישט ריכטיג להלכה למעשה

זיי מסביר וואס דו האלטסט אנדערש. ייש''כ.

אז מ'דארף נעמען א רבי'ן אפי' דו האלסט אז ער איז נישט אזא אתרוג ווי דער פאריגער

אט דאס האט רבי מענדל זצ''ל שולל געווען, א רב ומורה דרך דארף מען אלס נעמען אפגעזען די מצב. אבער א רבי איז עפעס א העכערע זאך, ס'איז נישט מ'נעמט מכל הבא ליד.

[יהושע עבד השם]

זיי מסביר וואס דו האלטסט אנדערש. ייש''כ.

אז מ'דארף נעמען א רבי'ן אפי' דו האלסט אז ער איז נישט אזא אתרוג ווי דער פאריגער

אט דאס האט רבי מענדל זצ''ל שולל געווען, א רב ומורה דרך דארף מען אלס נעמען אפגעזען די מצב. אבער א רבי איז עפעס א העכערע זאך, ס'איז נישט מ'נעמט מכל הבא ליד.

וואס איז די חילוק פון א רב ומורה דרך ביז א רבי?

[צווייטער]

אז מ'דארף נעמען א רבי'ן אפי' דו האלסט אז ער איז נישט אזא אתרוג ווי דער פאריגער

אט דאס האט רבי מענדל זצ''ל שולל געווען, א רב ומורה דרך דארף מען אלס נעמען אפגעזען די מצב. אבער א רבי איז עפעס א העכערע זאך, ס'איז נישט מ'נעמט מכל הבא ליד.

וואס איז די חילוק פון א רב ומורה דרך ביז א רבי?

וועלכער חלק פאשטייסטו נישט?

[יהושע עבד השם]

אט דאס האט רבי מענדל זצ''ל שולל געווען, א רב ומורה דרך דארף מען אלס נעמען אפגעזען די מצב. אבער א רבי איז עפעס א העכערע זאך, ס'איז נישט מ'נעמט מכל הבא ליד.

וואס איז די חילוק פון א רב ומורה דרך ביז א רבי?

וועלכער חלק פאשטייסטו נישט?

די גאנצע

[צווייטער]

וואס איז די חילוק פון א רב ומורה דרך ביז א רבי?

וועלכער חלק פאשטייסטו נישט?

די גאנצע

איך פארשטיי נישט, דו ביזט דאך די בעל המימרא.

ווען די לעצטע ליובאוויטשע רבי איז אוועק האט איינער געפרעגט ר' מענדל פוטערפאס פארוואס מען נעמט נישט אויף קיין נייע רבי? האט ער געענטפערט, איך בין געווען 8 יאר אין סיביר, און אונז האב מיר נישט געהאט קיין אתרוג, ס'איז קיינעם נישט איינגעפאלן צו נעמען קארטאפל אנשטאט.....

א רבי במובן החסידות איז נישט בלויז א מורה דרך, ער איז גראדע אויך אבער פיל מער און א העכערע זאך.

אין חסידות האו מען שטארק געקאכט אינעם רש''י די וואכעדיגע פרשה: משה הוא ישראל וישראל הם משה, לומר לך שנשיא הדור הוא ככל הדור, כי הנשיא הוא הכל!

[יעקב דוד]

סאיז געוועהן א געוויסע פונקט האט די רבי געבעהטן זיין קרוב די ברכת שמעון ראש ישיבת טשעבין הרב רבי ברוך שמעון שניאורסוהן (4 מאל אייניקל פונעם בעל התניא https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%91%D ... 95%D7%9F ער זאל שיקן צו איהם בנו די היינטיגע טשעבינע ראש ישיבה צו זיין לימינו יונגערהייט און זיין איין טאג ממלא מקומו, די ברכת שמעון האט אפגעזאגט.

למעשה איז די ראש ישיבה א מורם מעם עניו ושפל ברך גאון בנגלה ובנסתר (פאר די וואס ווייסן) צדיק וקדוש, און ער וואלט געוועהן ראו לאותו אוצטלא, אבער כהיום איז ער מטבעו היפך בטבעו פון איינער וואס וואלט געקענט איבערנעמען אזא לעבעדיגע חסידות, אבער לכאורה דאס וואלט אפשר געוועהן אנדרעש אויב ער ווערט פון קליינווייז אהן טרענירט דורך הרמ"מ מליבאוויטש.

(שמעתי מקור ראשון מבן הראש ישיבה)

די וועלט ווייסט פארקערט,
אז די זין איז אנגעקומען מיט די כוונות און די רבי האט אים מרחיק געווען.

פארשטייט זיך אז ביידע זייטן זענען נוגע בדבר, אבער עטליכע נקודות.

די זוהן לעבט נאך לאורך ימים ושנים און ער איז א צדיק ושפל ונאמן עלי.

ליובאוויטשער רבי און זיין גבאי לעבן שוין נישט צו מעיד זיין פארקערט.

די שרייבסט "די זוהן איז אנגעקומען" אנגעקומען ווי? ער האט זיך קיינמאל געדרייט דארט, אפשר אלס אינערמאן זייענדיג און אמעריקא האט ער באזוכט, אבער דעמאלדס איז שוין לאנג נישט געוועהן קיין מדובר, ער איז שוין געוועהן א חניוקשע טשעבינע פוילשע/ירושלימדיגע סטייל חסיד, און א בורח מכבוד.

לייגט זיך מער אויפן שכל די ווערסיע וואס איך האב געהערט פון די ראש ישיבה'ס זוהן.

[יהושע עבד השם]

וועלכער חלק פאשטייסטו נישט?

די גאנצע

איך פארשטיי נישט, דו ביזט דאך די בעל המימרא.

ווען די לעצטע ליובאוויטשע רבי איז אוועק האט איינער געפרעגט ר' מענדל פוטערפאס פארוואס מען נעמט נישט אויף קיין נייע רבי? האט ער געענטפערט, איך בין געווען 8 יאר אין סיביר, און אונז האב מיר נישט געהאט קיין אתרוג, ס'איז קיינעם נישט איינגעפאלן צו נעמען קארטאפל אנשטאט.....

א רבי במובן החסידות איז נישט בלויז א מורה דרך, ער איז גראדע אויך אבער פיל מער און א העכערע זאך.

אין חסידות האו מען שטארק געקאכט אינעם רש''י די וואכעדיגע פרשה: משה הוא ישראל וישראל הם משה, לומר לך שנשיא הדור הוא ככל הדור, כי הנשיא הוא הכל!

די בעל המימרא איז ר' מענדל פוטערפאס.... איך גראדע פארשטיי נישט וואס ער זאגט וואס עס קומט הלכה למעשה.... און אויך זעה איך אז חוץ אין ליבאוויטש/בני יואל און אין ברסלב האט מען לפענ"ד אייביג און איבעראל אנגענומען אנדערש.... איך האב סך הכל געוואלט צוצייכענען פאר @שבת קודש וואס די געדאנקען גאנג דארט איז.... און אפשר וועט עס פארענטפערן זיין קשיא.

[עריק]

די גאנצע

איך פארשטיי נישט, דו ביזט דאך די בעל המימרא.

ווען די לעצטע ליובאוויטשע רבי איז אוועק האט איינער געפרעגט ר' מענדל פוטערפאס פארוואס מען נעמט נישט אויף קיין נייע רבי? האט ער געענטפערט, איך בין געווען 8 יאר אין סיביר, און אונז האב מיר נישט געהאט קיין אתרוג, ס'איז קיינעם נישט איינגעפאלן צו נעמען קארטאפל אנשטאט.....

א רבי במובן החסידות איז נישט בלויז א מורה דרך, ער איז גראדע אויך אבער פיל מער און א העכערע זאך.

אין חסידות האו מען שטארק געקאכט אינעם רש''י די וואכעדיגע פרשה: משה הוא ישראל וישראל הם משה, לומר לך שנשיא הדור הוא ככל הדור, כי הנשיא הוא הכל!

די בעל המימרא איז ר' מענדל פוטערפאס.... איך גראדע פארשטיי נישט וואס ער זאגט וואס עס קומט הלכה למעשה.... און אויך זעה איך אז חוץ אין ליבאוויטש און אין בני יואל האט מען לפענ"ד אייביג און איבעראל אנגענומען אנדערש.... איך האב סך הכל געוואלט צוצייכענען פאר @שבת קודש וואס די געדאנקען גאנג דארט איז.... און אפשר וועט עס פארענטפערן זיין קשיא.

ברסלב?

[יהושע עבד השם]

איך פארשטיי נישט, דו ביזט דאך די בעל המימרא.


א רבי במובן החסידות איז נישט בלויז א מורה דרך, ער איז גראדע אויך אבער פיל מער און א העכערע זאך.

אין חסידות האו מען שטארק געקאכט אינעם רש''י די וואכעדיגע פרשה: משה הוא ישראל וישראל הם משה, לומר לך שנשיא הדור הוא ככל הדור, כי הנשיא הוא הכל!

די בעל המימרא איז ר' מענדל פוטערפאס.... איך גראדע פארשטיי נישט וואס ער זאגט וואס עס קומט הלכה למעשה.... און אויך זעה איך אז חוץ אין ליבאוויטש און אין בני יואל האט מען לפענ"ד אייביג און איבעראל אנגענומען אנדערש.... איך האב סך הכל געוואלט צוצייכענען פאר @שבת קודש וואס די געדאנקען גאנג דארט איז.... און אפשר וועט עס פארענטפערן זיין קשיא.

ברסלב?

פאראכטן

[פעיק ניוז]

אזויפיל צדיקים האבן נישט געהאט קיין ממלא מקומם. וואס הייסט אז מען האט אייביג און איבעראל אנגענומען אנדערש?

אנשטאט אויפנעמען איין ממלא מקום קענען זיין מערערע משפיעים און רבי'ס אינערהאלב דער חסידות פון וועם דער עולם קען מקבל זיין. ענליך צו דעם איז געווען ביי די תלמידים פון מגיד ממעזריטש.

אפשר האט דער סאטמאר רבי זי"ע אויך געהאלטן אז מען דארף אזוי טון און דערפאר נישט אויפגענומען 'איינעם' צו פירן די גאנצע זאך.

[פעיק ניוז]

ס'א גוטע ווערטל געדאנקל אבער ס'טאקע נישט ריכטיג להלכה למעשה

זיי מסביר וואס דו האלטסט אנדערש. ייש''כ.

אז מ'דארף נעמען א רבי'ן אפי' דו האלסט אז ער איז נישט אזא אתרוג ווי דער פאריגער

רבי מענדל זעלבסט איז געווען א גרויסער רבי. ער - מיט זיין עניוות - האט אבער געהאלטן אז ער קען זיך נישט באטראכטן אלס ממשיך דרך פון די חב"ד רביים.