נייעס פון וויליאמסבורג

[ר' משה]

@מיט א ברען דו, אדער סיי ווער, ווייסן אויב דאס איז געטוהן געווארן אונטער די הוראה פון א פראמענעטע דעת תורה?

ס'כאפט מיר א פחד צו וואוינען אין א שטאט וואו גזילה לעיני השמש (או הלבנה) איז מותר געווארן...

איך בין %100 אז די אויסגאבע איז א פראבלעם, אבער גזילה איז א דאורייתא.

זיי לייגן עס ארויס פאר'ן עולם צו נעמען פאר פרי, זיי האבן א מעקס לימעד וויפיל צו נעמען?

אלע אויסגאבעס שרייבן איינס פער משפחה

אויב איינער נעמט 2 שרייסטו אויך אויף אים גנב?

[Who knows]

איך קען ארומרעדן איבער פארשידענע דעטאלן לויט מיין פארשטאנד, אבער היות איך בין ס"ה א יחיד און זיכער נישט קיין רב אדער מחנך, וועל איך זיך נישט אריינלאזן דערין. אבער איין זאך וועל איך יא ארויפברענגען פון עטליכע וואכן צוריק וואס איך מיין אז ס'רעדט פון זיך אליין, און איך מיין אז זיי האבן זיך ניטאמאל אנטשולדיגט דערויף.

איינס מאכט חוזק פון די וואס ליינען די דבר יום ביומו אינמיטן ברכת התורה און לערנען א חסיד'יש ספר בלויז צו האבן וואס צוטוהן ווען ער טרינקט זיין קאווע. די צווייטע מאכט חוזק פון איינער וואס איז גאר פונקטליך (איך זעה נישט די חוזק, אבער שוין). די דריטע מאכט אוועק א טאטע וואס פארשטייט נישט אז א קליין קינד קען אמאל שטערן אינמיטן שמונה עשרה.

ווער עס קען מסביר זיין וואס דא איז אזוי שלעכט עד כדי גניבה וגזילה איז מכובד צו מסביר זיין.

[לאקאלער רב]

זיי לייגן עס ארויס פאר'ן עולם צו נעמען פאר פרי, זיי האבן א מעקס לימעד וויפיל צו נעמען?

אלע אויסגאבעס שרייבן איינס פער משפחה

אויב איינער נעמט 2 שרייסטו אויך אויף אים גנב?

לאמיר זאגן אז יא. יעצט? ביזט סארקאסטיש?

[Who knows]

זיי לייגן עס ארויס פאר'ן עולם צו נעמען פאר פרי, זיי האבן א מעקס לימעד וויפיל צו נעמען?

אלע אויסגאבעס שרייבן איינס פער משפחה

אויב איינער נעמט 2 שרייסטו אויך אויף אים גנב?

איך שריי נישט אויף קיינעם. אבער בעצם איז עס אויך גניבה, נאר מ'קען מלמד זכות זיין אז די קאמפאני שטערט נישט אז דא דארט נעמט איינער צוויי און זיי זענען עס מוחל. אבער דאס וואס גייט יעצט פאר איז געהעריג גניבה.

[לאקאלער רב]

יעצט געכאפט א בליק אויף אייוועלט.

א פארשפארטע אשכול, מיט פופצן זייטן זינט דעם פארלאפענעם דאנערשטאג.

[מיט א ברען]

איך קען ארומרעדן איבער פארשידענע דעטאלן לויט מיין פארשטאנד, אבער היות איך בין ס"ה א יחיד און זיכער נישט קיין רב אדער מחנך, וועל איך זיך נישט אריינלאזן דערין. אבער איין זאך וועל איך יא ארויפברענגען פון עטליכע וואכן צוריק וואס איך מיין אז ס'רעדט פון זיך אליין, און איך מיין אז זיי האבן זיך ניטאמאל אנטשולדיגט דערויף.

איינס מאכט חוזק פון די וואס ליינען די דבר יום ביומו אינמיטן ברכת התורה און לערנען א חסיד'יש ספר בלויז צו האבן וואס צוטוהן ווען ער טרינקט זיין קאווע. די צווייטע מאכט חוזק פון איינער וואס איז גאר פונקטליך (איך זעה נישט די חוזקף אבער שוין). די דריטע מאכט אוועק א טאטע וואס פארשטייט נישט אז א קליין קינד קען אמאל שטערן אינמיטן שמונה עשרה.

ווער עס קען מסביר זיין וואס דא איז אזוי שלעכט עד כדי גניבה וגזילה איז מכובד צו מסביר זיין.

ביטע פראביר נישט צו אהערדרייען די גאנצע מערכה. קיינער האט נישט געזאגט אז די מערכה האט שייכות מיט די ציטירטע שטיקל.

איך האב קלאר געשריבן אז 'איך' ברענג דאס ווייל 'איך' מיין אז די שטיקל רעדט פון זיך אליין, און נישט אז די מערכה האט עפעס מיט דעם.

דאס פארדרייען און ריקן די מערכה צום ריכטונג וואס מ'וויל, דערמאנט לב טהור טעמע.

[אמת ואמונה]

זיי לייגן עס ארויס פאר'ן עולם צו נעמען פאר פרי, זיי האבן א מעקס לימעד וויפיל צו נעמען?

אלע אויסגאבעס שרייבן איינס פער משפחה

אויב איינער נעמט 2 שרייסטו אויך אויף אים גנב?

קומסט נישט אריין קלאר.

[אנדערער]

נישט אקצעפטירט.

יענער זאגט אז ער האט א הוראה פון דיינים. אויב דו גלייבסט נישט זאלסטו נישט נעמען א חלק אין די מערכה

[שמות]

נישט אקצעפטירט.

יענער זאגט אז ער האט א הוראה פון דיינים. אויב דו גלייבסט נישט זאלסטו נישט נעמען א חלק אין די מערכה

מיט די עמי האט מען שוין מצליח געווען?
לכה"פ דארט איז דא די טענה פון ציונת.

[לאקאלער רב]

נישט אקצעפטירט.

יענער זאגט אז ער האט א הוראה פון דיינים. אויב דו גלייבסט נישט זאלסטו נישט נעמען א חלק אין די מערכה

ס'קומט פאר גניבה אין אונזערע גאסן.

גניבה איז א דאורייתא.

זאגסט דו האסט א היתר? איך גלייב דיר נישט! ביי מיר בלייבט עס אז זיי זענען עובר אויף א דאורייתא.

אלס והייתם נקיים דארפט איר ארויסקומען מיט א פסק פון א פראמענעטע דעת תורה וואס איז דאס מתיר!!

[אנדערער]

נישט אקצעפטירט.

יענער זאגט אז ער האט א הוראה פון דיינים. אויב דו גלייבסט נישט זאלסטו נישט נעמען א חלק אין די מערכה

ס'קומט פאר גניבה אין אונזערע גאסן.

גניבה איז א דאורייתא.

זאגסט דו האסט א היתר? איך גלייב דיר נישט! ביי מיר בלייבט עס אז זיי זענען עובר אויף א דאורייתא.

אלס והייתם נקיים דארפט איר ארויסקומען מיט א פסק פון א פראמענעטע דעת תורה וואס איז דאס מתיר!!

יענער איז מחויב צו ווייזן זיין היתר? דער דיין מוז זיין גרייט אויף מסירת נפש?

[אנדערער]

איך האלט נישט פון ווילדע אקציעס חוץ אין אויסנאם פעלער. איך ווייס נישט וואס די מצב איז דא.

איך פארשטיי אבער אז מען קען נישט געבן די נעמען פון די מתירים

[נויז מאשין]

יענער זאגט אז ער האט א הוראה פון דיינים. אויב דו גלייבסט נישט זאלסטו נישט נעמען א חלק אין די מערכה

ס'קומט פאר גניבה אין אונזערע גאסן.

גניבה איז א דאורייתא.

זאגסט דו האסט א היתר? איך גלייב דיר נישט! ביי מיר בלייבט עס אז זיי זענען עובר אויף א דאורייתא.

אלס והייתם נקיים דארפט איר ארויסקומען מיט א פסק פון א פראמענעטע דעת תורה וואס איז דאס מתיר!!

יענער איז מחויב צו ווייזן זיין היתר? דער דיין מוז זיין גרייט אויף מסירת נפש?

קען דאך יעדער קומען זאגן אז זיי האבן א היתר צו רויבן און גזלן.

#היתר אין א לעדל

[אנדערער]

ס'קומט פאר גניבה אין אונזערע גאסן.

גניבה איז א דאורייתא.

זאגסט דו האסט א היתר? איך גלייב דיר נישט! ביי מיר בלייבט עס אז זיי זענען עובר אויף א דאורייתא.

אלס והייתם נקיים דארפט איר ארויסקומען מיט א פסק פון א פראמענעטע דעת תורה וואס איז דאס מתיר!!

יענער איז מחויב צו ווייזן זיין היתר? דער דיין מוז זיין גרייט אויף מסירת נפש?

קען דאך יעדער קומען זאגן אז זיי האבן א היתר צו רויבן און גזלן.

#היתר אין א לעדל

יחי ההבדל

[לאקאלער רב]

יענער זאגט אז ער האט א הוראה פון דיינים. אויב דו גלייבסט נישט זאלסטו נישט נעמען א חלק אין די מערכה

ס'קומט פאר גניבה אין אונזערע גאסן.

גניבה איז א דאורייתא.

זאגסט דו האסט א היתר? איך גלייב דיר נישט! ביי מיר בלייבט עס אז זיי זענען עובר אויף א דאורייתא.

אלס והייתם נקיים דארפט איר ארויסקומען מיט א פסק פון א פראמענעטע דעת תורה וואס איז דאס מתיר!!

יענער איז מחויב צו ווייזן זיין היתר?

עובר צו זיין אויף א דאורייתא בראש כל חוצות? יא!

[אנדערער]

ס'קומט פאר גניבה אין אונזערע גאסן.

גניבה איז א דאורייתא.

זאגסט דו האסט א היתר? איך גלייב דיר נישט! ביי מיר בלייבט עס אז זיי זענען עובר אויף א דאורייתא.

אלס והייתם נקיים דארפט איר ארויסקומען מיט א פסק פון א פראמענעטע דעת תורה וואס איז דאס מתיר!!

יענער איז מחויב צו ווייזן זיין היתר?

עובר צו זיין אויף א דאורייתא בראש כל חוצות? יא!

ער האט עס געוויזן פאר די רעלעוואנטע אטאריטעטן

[לאקאלער רב]

איך פארשטיי אבער אז מען קען נישט געבן די נעמען פון די מתירים

איך פארשטיי אויכעט, אבער איך בין נישט מחיוב צו גלייבן (און האנעסטלי, מיין דעת בעל הבית האלט ס'נישט מעגליך) אז ס'איז דא א היתר.

[לאקאלער רב]

יענער איז מחויב צו ווייזן זיין היתר?

עובר צו זיין אויף א דאורייתא בראש כל חוצות? יא!

ער האט עס געוויזן פאר די רעלעוואנטע אטאריטעטן

ס'איז מיר רעלאוואנט אויב אידן גנב'נען און אונזערע גאסן.

[מאיר שלום]

און אויב א היימישע איד לייגט קענדיס מיט וואלאווע הכשר און איינער איז ברוגז ווייל ביי זיי עסט מען נאר התאחדות מיט די עדה? אדער אויב איינער מאכט היימישע קענדיס?

ניין, דא רעדט מען אן השגחה בכלל, און אלע אלע מנהלי ישבות זענען דערקעגן.

מ'קען עפענען א ישיבת טרייבל ווי אלע גרויסע אויפגעקלערטע חכמים זאלן שיקן זייערע בחורים. ווייל די אלעמיינע ישיבות האבן א פראבלעם דערמיט.

[אנדערער]

איך פארשטיי אבער אז מען קען נישט געבן די נעמען פון די מתירים

איך פארשטיי אויכעט, אבער איך בין נישט מחיוב צו גלייבן (און האנעסטלי, מיין דעת בעל הבית האלט ס'נישט מעגליך) אז ס'איז דא א היתר.

מיין דעת תורא האלט אז עס יא מעגליך. קען זיין מען האט פארדרייט א קאפ מיט שקרים. מעגליך אז זיי האלטן אז עס הייסט א בור ברשות הרבים. דארפסט נאר טרעפן איין אזא סארט דיין און האסט א היתר

[אנדערער]

עובר צו זיין אויף א דאורייתא בראש כל חוצות? יא!

ער האט עס געוויזן פאר די רעלעוואנטע אטאריטעטן

ס'איז מיר רעלאוואנט אויב אידן גנב'נען און אונזערע גאסן.

איך האב פארזען אז דו ביסט. אנטשולדיגט. איר זענט די @לאקאלער רב ...

[מאטאווירט]

(צו פארשטיין אביסל בעסער, שטעל זיך פאר אז איינער פארטיילט קענדיס אן קיין טראסטבארע השגחה אויף אלע גאסן)

פערפעקט משל.

יעדע יאר האבן די גוים א חאגע ווי זיי פארטיילן טריפה'נע קענדיס - נישט OU... - און קיין איין אינגל רירט עס נישט אן.

פארוואס?

חינוך!

אין אנדערע ווערטער האבן די מנהלים אפציעל געמאלדן, חינוך ביי נונז ארבעט מער נישט, מיר האבן נישט קיין קאנטראל אויף די בחורים, יעדע פאפירענע בלעטל מיט א אינטערוויו נישט דורכגעקוקט דורך אינז בעפאר שמד'ט זיי אפ. פארפאלן. מען מוז דאס גנבענען בעפאר די בחורים זעהן דאס.

נארישקייטן. א גוי וואס טיילט קענדיס מיינט נישט אונזערע קינדער, משא"כ א "היימישע" מאגאזין.

אן נעמען א שטעלונג אינעם נושא, גלייך איך פשוט נישט דער פארגלייך.

[מאיר שלום]

דאס הייסט גניבה אויך ע"פ דינא דמלכותא.
איין זאך איז קלאר, ווען עס וואקסן אויף א דור פון פראי אדם זאל מען זיך נישט וואונדערן פון וואו דאס קומט, דאס איז די חינוך וואס מ'האט זיי געגעבן. און איך מיין אז דאס וועגט איבער די שלעכטע השפעה פון די מאגאזינען.

איך האב נישט קיין פראבלעם מיט דרשות, קול קורא'ס און מחאה'ס. דאס איז אלעס אויסגעהאלטן ע"פ תורה.

ס'איז נישט קיין גניבה על פי דינא דמלכותא. ס'ליגט אויף א שטח הפקר אן קיין רשות פון די שטאט.

גראדע איך וואונדער מיך וואו איז דור פון פראי אדם וואס מ'ווארנט און מ'סטראשעט שוין יארן אז ס'גייט קומען צוליב די אלע מחאות וכו.

עניוועי, די דרכי נועם און מה יפות מהלך האט שוין געפעילט הונדערטער יארן צירוק, קיין זין צו מאכן נאכאמאל די זעלבע טעותים.

[מאטאווירט]

און אויב א היימישע איד לייגט קענדיס מיט וואלאווע הכשר און איינער איז ברוגז ווייל ביי זיי עסט מען נאר התאחדות מיט די עדה? אדער אויב איינער מאכט היימישע קענדיס?

ווי געזאגט מיין איך נישט די משל, איך פראביר נאר ממחיש זיין די נמשל, קען זיין אז איך האב נישט די ריכטיגע משל.

צו דיין שאלה, מ'רעדט דא פון א פראדוקט וואס כמעט אלע מנהלי הישיבות זאגן אז ס'איז א פראבלעם.
איך וואלט דא ליבערשט צוגעגליכן צו או. יו. וכדו'.

נעם פאר א משל א מאגאזין מיט כפירה אדער שמוץ

[אנדערער]

און אויב א היימישע איד לייגט קענדיס מיט וואלאווע הכשר און איינער איז ברוגז ווייל ביי זיי עסט מען נאר התאחדות מיט די עדה? אדער אויב איינער מאכט היימישע קענדיס?

ניין, דא רעדט מען אן השגחה בכלל, און אלע אלע מנהלי ישבות זענען דערקעגן.

מ'קען עפענען א ישיבת טרייבל ווי אלע גרויסע אויפגעקלערטע חכמים זאלן שיקן זייערע בחורים. ווייל די אלעמיינע ישיבות האבן א פראבלעם דערמיט.

ווען טרייבל טוט א עוולה איז גזילה נישט מותר