סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[בודקע]

א מנין מגילת אסתר יעצט אין ביהמ''ד...

IMG_20260608_132251_681.jpg (297.97 KiB) געזען געווארן 1618 מאל

[ווערווייס]

גראדע איז לעצטנס געווען א שיעור אין איינע פון די סאטמערע בית המדרש,
ווי מען האט אויס געשמועסט אסאך חלוקי מנהגים, ודינים,
צווישן ביידע קהילות,
די דיין וואס האט עס פארגעלערנט האט דערציילט ער האט פרעזנליך געפרעגט האדמו"ר הקול יהודה שליט"א,
אויף געוויסע זאכן וואס רבינו שליט"א האט מקובל פון זיין טאטע, האט ער גענפערט "מיר האט עס די טאטע קיינמאל נישט געזאגט עס איז מיר אויך געווען נוגע",
לויט ווי די דיין האט געזאגט איז דא בערך 15 20 חילקים....

למשל?

כלה שערן די האר ר‘‘ח, רבינו שליט"א לאזט נישט שערן אין הייסט ווארטן אפי' דריי טעג,
ביי אינז לייגט מען נישט קיין מזוזה אויף א ריקעדיגע טיר,
פאסטן תשעה באב כנ"ל,
די רבי שליט"א שנייד די נעגל צווייטע טאג ר"ח ערב שבת,
ועוד וואס איך דערמאן זיך נישט.

ווער איז דער אונז? ביי מהר"א?
וואס האט מזוזה מיט די טיר? מזוזה האט מיט די משקוף

[נייגעריגער קאטשקע]

.

[קרישקע]

גראדע איז לעצטנס געווען א שיעור אין איינע פון די סאטמערע בית המדרש,
ווי מען האט אויס געשמועסט אסאך חלוקי מנהגים, ודינים,
צווישן ביידע קהילות,
די דיין וואס האט עס פארגעלערנט האט דערציילט ער האט פרעזנליך געפרעגט האדמו"ר הקול יהודה שליט"א,
אויף געוויסע זאכן וואס רבינו שליט"א האט מקובל פון זיין טאטע, האט ער גענפערט "מיר האט עס די טאטע קיינמאל נישט געזאגט עס איז מיר אויך געווען נוגע",
לויט ווי די דיין האט געזאגט איז דא בערך 15 20 חילקים....

בדר''כ האט זיך דער רבי געפירט ווי זיינע עלטערן נישט צו ענטפערן אויב מ'האט נישט געפרעגט, וכן נוהג יבלחט''א מרן רבינו שליט''א.
למשל ווען איינער קומט אפנעמען א מז''ט להולדת הבן/בת, און זאגט אז ער פלאנט צו געבן נאמען פלוני, וועט דער רבי זעלטן עפעס זאגן דערוועגן חוץ פון וואונטשן.
משא''כ ווען איינער פרעגט, וועט ער ענטפערן חוות דעתו.
(קען זיין אז פאר אייגעענע קינדער איז אנדערשט)

די רבי זאגט אז די טאטע פלעגט ארום רופן אנזאגן נישט פאסטן, אין די אימשטעדן....
וכן נוהג רבינו שליט"א ארום צו רופן פאר תשעה באב, אדער רבי הייסט אנזאגן די מורה הוראה נישט צו לאזן פאסטן.
לויט די דיין איז דארט אנדרשט, ודוק כי קצרתי

וועלכע דיין איז עס?
קענסט מיר עס זאגן פריוואט אויכט

[עומד על תלת]

למשל?

כלה שערן די האר ר‘‘ח, רבינו שליט"א לאזט נישט שערן אין הייסט ווארטן אפי' דריי טעג,
ביי אינז לייגט מען נישט קיין מזוזה אויף א ריקעדיגע טיר,
פאסטן תשעה באב כנ"ל,
די רבי שליט"א שנייד די נעגל צווייטע טאג ר"ח ערב שבת,
ועוד וואס איך דערמאן זיך נישט.

ווער איז דער אונז? ביי מהר"א?
וואס האט מזוזה מיט די טיר? מזוזה האט מיט די משקוף

גערעכט תעיתי, ריקעדיגע ווענט.
די אשכול איז חסידי רבינו מהר"א,
אגב כאטש דא שרייב האדמו"ר

[נייגעריגער קאטשקע]

כלה שערן די האר ר‘‘ח, רבינו שליט"א לאזט נישט שערן אין הייסט ווארטן אפי' דריי טעג,
ביי אינז לייגט מען נישט קיין מזוזה אויף א ריקעדיגע טיר,
פאסטן תשעה באב כנ"ל,
די רבי שליט"א שנייד די נעגל צווייטע טאג ר"ח ערב שבת,
ועוד וואס איך דערמאן זיך נישט.

ווער איז דער אונז? ביי מהר"א?
וואס האט מזוזה מיט די טיר? מזוזה האט מיט די משקוף

גערעכט תעיתי, ריקעדיגע ווענט.
די אשכול איז חסידי רבינו מהר"א,
אגב כאטש דא שרייב האדמו"ר

דאס אז דו שרייבסט תעיתי מיט א ת איז אליינס טעיתי...
תעיתי כשה אבד בקש עבדך...

[ווערווייס]

כלה שערן די האר ר‘‘ח, רבינו שליט"א לאזט נישט שערן אין הייסט ווארטן אפי' דריי טעג,
ביי אינז לייגט מען נישט קיין מזוזה אויף א ריקעדיגע טיר,
פאסטן תשעה באב כנ"ל,
די רבי שליט"א שנייד די נעגל צווייטע טאג ר"ח ערב שבת,
ועוד וואס איך דערמאן זיך נישט.

ווער איז דער אונז? ביי מהר"א?
וואס האט מזוזה מיט די טיר? מזוזה האט מיט די משקוף

גערעכט תעיתי, ריקעדיגע ווענט.
די אשכול איז חסידי רבינו מהר"א,
אגב כאטש דא שרייב האדמו"ר

אין ראדני איז יא דא א מזוזה אויף די ריקעדיגע וואנט?

[עומד על תלת]

ווער איז דער אונז? ביי מהר"א?
וואס האט מזוזה מיט די טיר? מזוזה האט מיט די משקוף

גערעכט תעיתי, ריקעדיגע ווענט.
די אשכול איז חסידי רבינו מהר"א,
אגב כאטש דא שרייב האדמו"ר

אין ראדני איז יא דא א מזוזה אויף די ריקעדיגע וואנט?

יא

[יאנטשי]

ווער איז דער אונז? ביי מהר"א?
וואס האט מזוזה מיט די טיר? מזוזה האט מיט די משקוף

גערעכט תעיתי, ריקעדיגע ווענט.
די אשכול איז חסידי רבינו מהר"א,
אגב כאטש דא שרייב האדמו"ר

אין ראדני איז יא דא א מזוזה אויף די ריקעדיגע וואנט?

איז עס נישט א פשוטע הלכהדיגע שאלה? ווייניג זאכן האט רבי געציל געפסקנט אנדערש ווי ר' ישראל חיים מנשה?

[Think and Thank]

גערעכט תעיתי, ריקעדיגע ווענט.
די אשכול איז חסידי רבינו מהר"א,
אגב כאטש דא שרייב האדמו"ר

אין ראדני איז יא דא א מזוזה אויף די ריקעדיגע וואנט?

איז עס נישט א פשוטע הלכהדיגע שאלה? ווייניג זאכן האט רבי געציל געפסקנט אנדערש ווימר' ישראל חיים מנשה?

אזוי קוקט אויס ווען יעדע זאך ווערט א מנהג..

[סוחר]

גראדע איז לעצטנס געווען א שיעור אין איינע פון די סאטמערע בית המדרש,
ווי מען האט אויס געשמועסט אסאך חלוקי מנהגים, ודינים,
צווישן ביידע קהילות,
די דיין וואס האט עס פארגעלערנט האט דערציילט ער האט פרעזנליך געפרעגט האדמו"ר הקול יהודה שליט"א,
אויף געוויסע זאכן וואס רבינו שליט"א האט מקובל פון זיין טאטע, האט ער גענפערט "מיר האט עס די טאטע קיינמאל נישט געזאגט עס איז מיר אויך געווען נוגע",
לויט ווי די דיין האט געזאגט איז דא בערך 15 20 חילקים....

למשל?

כלה שערן די האר ר‘‘ח, רבינו שליט"א לאזט נישט שערן אין הייסט ווארטן אפי' דריי טעג,
ביי אינז לייגט מען נישט קיין מזוזה אויף א ריקעדיגע טיר,
פאסטן תשעה באב כנ"ל,
די רבי שליט"א שנייד די נעגל צווייטע טאג ר"ח ערב שבת,
ועוד וואס איך דערמאן זיך נישט.

כהאב אליינס געהערט פונעם רבין אנדערש בנוגע שערן די האר ראש חודש. ע"כ זאל קיינער נישט נעמען קיין הוראה פון דא בעפאר אנפרעגן דירעקט

[פריילאך]

א מנין מגילת אסתר יעצט אין ביהמ''ד...
IMG_20260608_132251_681.jpg

מיט ר‘ מרדכי סאלינסקי נ”י ?

[עומד על תלת]

גערעכט תעיתי, ריקעדיגע ווענט.
די אשכול איז חסידי רבינו מהר"א,
אגב כאטש דא שרייב האדמו"ר

אין ראדני איז יא דא א מזוזה אויף די ריקעדיגע וואנט?

איז עס נישט א פשוטע הלכהדיגע שאלה? ווייניג זאכן האט רבי געציל געפסקנט אנדערש ווי ר' ישראל חיים מנשה?

עס איז יא, איך האב געזאגט דינים אויך.

[פריילאך]

כלה שערן די האר ר‘‘ח, רבינו שליט"א לאזט נישט שערן אין הייסט ווארטן אפי' דריי טעג,
ביי אינז לייגט מען נישט קיין מזוזה אויף א ריקעדיגע טיר,
פאסטן תשעה באב כנ"ל,
די רבי שליט"א שנייד די נעגל צווייטע טאג ר"ח ערב שבת,
ועוד וואס איך דערמאן זיך נישט.

ווער איז דער אונז? ביי מהר"א?
וואס האט מזוזה מיט די טיר? מזוזה האט מיט די משקוף

געדענק איך ווען ר מ. האט געלייגט מזוזות אויף די רוקעדיקע ווענט, און דער דיין שליט”א האט געזאגט אז דאס פעלט נישט אויס, ס‘ניטאמאל א חומרא,
די וואנט שטייט נישט אויף איין פלאץ קיין 7 טאג.

[מאונטען]

מחותנים אנע חובות

וויאזוי ווערט געשפארט מער געלט אויב מען מאכט דאס און די 24 שעה ווען די מענטש איז נאך אסאך מאל ממש און א בהלה פונעם שידוך? און די זעלבע צירוקריקן די תנאים ליינען אויף 8:30 וואס מאכט מוירעדיג שווער פאר די מחותנים סיי וועגן די משפחה פון אינדרויסן פון קרית יואל און אפילו פאר די קרית יואלער מענטשען ווייזט דאס מציאות אז דער עולם איז נישט גרייט אזוי פרי?

[להגדיל הטראסק]

מחותנים אנע חובות

וויאזוי ווערט געשפארט מער געלט אויב מען מאכט דאס און די 24 שעה ווען די מענטש איז נאך אסאך מאל ממש און א בהלה פונעם שידוך? און די זעלבע צירוקריקן די תנאים ליינען אויף 8:30 וואס מאכט מוירעדיג שווער פאר די מחותנים סיי וועגן די משפחה פון אינדרויסן פון קרית יואל און אפילו פאר די קרית יואלער מענטשען ווייזט דאס מציאות אז דער עולם איז נישט גרייט אזוי פרי?

זייער גוט ארויסגעברענגט
דער מחותן איז אין בהלה, עס איז נישטא קיין געלעגנהייט צו ספענדן צייט און געלט אויף שיינע האר, דינגען קליידונג, מתנות, און אלעס ארום
מען טוט זיך אן א שבת'דיג בגד וכדו' און מען קומט אויף אלע פיר, ווען די שמחה איז נאך פריש, מען קוקט נישט אויף די ארום, יעדער פארשטייט עס, די שמחה איז נאך בתקפה, מען ערווארט דאס ווייניגסטע און געשפארט אסאך קאפוויי און אומזיסטע אויסגאבן וואס קומען צו ווען עס איז יא דא צייט און קאפ.

אז מען ליינט תנאים 8:30, ווערט די טראפיק צושפרייט צווישן די שעות פון 8: ביז 12, לאפיקו פון ביז יעצט וואס ביז 9:00 ביסטו אנגעקומען צו א בית עולם, פון 9:15 ביז 10:30 איז אוהעל געווען א דיזעסטער, אלע קרובים און פריינט מיטן תנאים ליינען איז געווען קאנצטערירט אין די שעה אהאלב.

משא"כ יעצט ווען ווער עס וויל קומט פרי צום תנאים ליינען, ווער עס וויל קומט שפעטער, וכו'

די גרעסטע ראי' איז מיין אייגענע ערפארונג, דאנערשטאג בין איך געווען ביי א תנאים 9:45 געקענט פארקן רואיג, און געגעבן מזל טוב פאר די מחותנים, ווייל די זאל איז שוין געווען שיטער און רואיג און ארויס נאך עטליכע סעקונדן.

דאס זעלבע האב איך געהאט נעכטן, דריי תנאימ'ס, געווען פון 9:32 ביז 9:40 געטראפן רואיג פארקינג, און געקאווערט אלע מחותנים אן איבריגע אנשטרענגונג, דאס פלעגט נישט זיין.

[מי שברך]

מחותנים אנע חובות

וויאזוי ווערט געשפארט מער געלט אויב מען מאכט דאס און די 24 שעה ווען די מענטש איז נאך אסאך מאל ממש און א בהלה פונעם שידוך? און די זעלבע צירוקריקן די תנאים ליינען אויף 8:30 וואס מאכט מוירעדיג שווער פאר די מחותנים סיי וועגן די משפחה פון אינדרויסן פון קרית יואל און אפילו פאר די קרית יואלער מענטשען ווייזט דאס מציאות אז דער עולם איז נישט גרייט אזוי פרי?

געווען נעכטן ביי א תנאים, די מחותן זאגט אז עס איז א סאך רואיגער אזוי...

[אסרוחג]

ייש"כ פארן מעלדן ווי אזוי עס קוקט היינט אויס א תנאים
וויל איך פלעג מיך פירן צו גיין צו תנאים'ס 9:00 אזייגער פשוט צו פארמיידן די ראוש האוער'ס, דארף מען טוישן סקעדזשול

[מאונטען]

מחותנים אנע חובות

וויאזוי ווערט געשפארט מער געלט אויב מען מאכט דאס און די 24 שעה ווען די מענטש איז נאך אסאך מאל ממש און א בהלה פונעם שידוך? און די זעלבע צירוקריקן די תנאים ליינען אויף 8:30 וואס מאכט מוירעדיג שווער פאר די מחותנים סיי וועגן די משפחה פון אינדרויסן פון קרית יואל און אפילו פאר די קרית יואלער מענטשען ווייזט דאס מציאות אז דער עולם איז נישט גרייט אזוי פרי?

זייער גוט ארויסגעברענגט
דער מחותן איז אין בהלה, עס איז נישטא קיין געלעגנהייט צו ספענדן צייט און געלט אויף שיינע האר, דינגען קליידונג, מתנות, און אלעס ארום
מען טוט זיך אן א שבת'דיג בגד וכדו' און מען קומט אויף אלע פיר, ווען די שמחה איז נאך פריש, מען קוקט נישט אויף די ארום, יעדער פארשטייט עס, די שמחה איז נאך בתקפה, מען ערווארט דאס ווייניגסטע און געשפארט אסאך קאפוויי און אומזיסטע אויסגאבן וואס קומען צו ווען עס איז יא דא צייט און קאפ.

אז מען ליינט תנאים 8:30, ווערט די טראפיק צושפרייט צווישן די שעות פון 8: ביז 12, לאפיקו פון ביז יעצט וואס ביז 9:00 ביסטו אנגעקומען צו א בית עולם, פון 9:15 ביז 10:30 איז אוהעל געווען א דיזעסטער, אלע קרובים און פריינט מיטן תנאים ליינען איז געווען קאנצטערירט אין די שעה אהאלב.

משא"כ יעצט ווען ווער עס וויל קומט פרי צום תנאים ליינען, ווער עס וויל קומט שפעטער, וכו'

די גרעסטע ראי' איז מיין אייגענע ערפארונג, דאנערשטאג בין איך געווען ביי א תנאים 9:45 געקענט פארקן רואיג, און געגעבן מזל טוב פאר די מחותנים, ווייל די זאל איז שוין געווען שיטער און רואיג און ארויס נאך עטליכע סעקונדן.

דאס זעלבע האב איך געהאט נעכטן, דריי תנאימ'ס, געווען פון 9:32 ביז 9:40 געטראפן רואיג פארקינג, און געקאווערט אלע מחותנים אן איבריגע אנשטרענגונג, דאס פלעגט נישט זיין.

געווענליך די מענטשען וואס מאכן תנאים ביים רבין האבן שוין מסכים געווען נישט צו ספענדען אויף איבעריגע קליידונג און דאס גלייכן, נאר וואס וואס דען, עס ווערט שווערער און מער אנגעצויגן ביים מחותנים, א מענטש טהוט א שידך אינמיטן די נאכט אדער איז אויף א גאנצע נאכט אדער מער, לאז אים קומען צו זיך ף, די חתן די כלה, און ווער רעדט אויב די שווער אדער טאטע אדער זיידעס זענען נישט גרייט אדער צוליב א שמחה אדער און פלארידע, עס פעלט נישט אויס אויסצורעכענען ווי דאס איז ממש מעשה בכל יום

א באווארפן איז געווענליך נישט קיין אייגענע שמחה ווייל מען דארף זיך צושטעלען ווען די ב"מ דאווענט אזוי אויך כיבודים איז דאך דא נאך שמחות און אנדערע גזעזעצן סוף כל סוף מאכסטו א באווארפן ביי יענעם און ב"מ

א תנאים איז א אייגינע שמחה יעדע משפחה האט זיידעס עלטערן ברודערס פון דערווייטענס אדער דארף ער אויסווארטן דעם אדער יענעם עס קען אויך זיין אנדער ענינים וואס מען וויל אויסשטעלען א תנאים, און זאגן 8:30 דארף מען ליינען תנאים, דאס מאכט א שמחה שווערער און מער פרעשער

[בערל דער פייפער]

וויאזוי ווערט געשפארט מער געלט אויב מען מאכט דאס און די 24 שעה ווען די מענטש איז נאך אסאך מאל ממש און א בהלה פונעם שידוך? און די זעלבע צירוקריקן די תנאים ליינען אויף 8:30 וואס מאכט מוירעדיג שווער פאר די מחותנים סיי וועגן די משפחה פון אינדרויסן פון קרית יואל און אפילו פאר די קרית יואלער מענטשען ווייזט דאס מציאות אז דער עולם איז נישט גרייט אזוי פרי?

זייער גוט ארויסגעברענגט
דער מחותן איז אין בהלה, עס איז נישטא קיין געלעגנהייט צו ספענדן צייט און געלט אויף שיינע האר, דינגען קליידונג, מתנות, און אלעס ארום
מען טוט זיך אן א שבת'דיג בגד וכדו' און מען קומט אויף אלע פיר, ווען די שמחה איז נאך פריש, מען קוקט נישט אויף די ארום, יעדער פארשטייט עס, די שמחה איז נאך בתקפה, מען ערווארט דאס ווייניגסטע און געשפארט אסאך קאפוויי און אומזיסטע אויסגאבן וואס קומען צו ווען עס איז יא דא צייט און קאפ.

אז מען ליינט תנאים 8:30, ווערט די טראפיק צושפרייט צווישן די שעות פון 8: ביז 12, לאפיקו פון ביז יעצט וואס ביז 9:00 ביסטו אנגעקומען צו א בית עולם, פון 9:15 ביז 10:30 איז אוהעל געווען א דיזעסטער, אלע קרובים און פריינט מיטן תנאים ליינען איז געווען קאנצטערירט אין די שעה אהאלב.

משא"כ יעצט ווען ווער עס וויל קומט פרי צום תנאים ליינען, ווער עס וויל קומט שפעטער, וכו'

די גרעסטע ראי' איז מיין אייגענע ערפארונג, דאנערשטאג בין איך געווען ביי א תנאים 9:45 געקענט פארקן רואיג, און געגעבן מזל טוב פאר די מחותנים, ווייל די זאל איז שוין געווען שיטער און רואיג און ארויס נאך עטליכע סעקונדן.

דאס זעלבע האב איך געהאט נעכטן, דריי תנאימ'ס, געווען פון 9:32 ביז 9:40 געטראפן רואיג פארקינג, און געקאווערט אלע מחותנים אן איבריגע אנשטרענגונג, דאס פלעגט נישט זיין.

געווענליך די מענטשען וואס מאכן תנאים ביים רבין האבן שוין מסכים געווען נישט צו ספענדען אויף איבעריגע קליידונג און דאס גלייכן, נאר וואס וואס דען, עס ווערט שווערער און מער אנגעצויגן ביים מחותנים, א מענטש טהוט א שידך אינמיטן די נאכט אדער איז אויף א גאנצע נאכט אדער מער, לאז אים קומען צו זיך ף, די חתן די כלה, און ווער רעדט אויב די שווער אדער טאטע אדער זיידעס זענען נישט גרייט אדער צוליב א שמחה אדער און פלארידע, עס פעלט נישט אויס אויסצורעכענען ווי דאס איז ממש מעשה בכל יום

א באווארפן איז געווענליך נישט קיין אייגענע שמחה ווייל מען דארף זיך צושטעלען ווען די ב"מ דאווענט אזוי אויך כיבודים איז דאך דא נאך שמחות און אנדערע גזעזעצן סוף כל סוף מאכסטו א באווארפן ביי יענעם און ב"מ

א תנאים איז א אייגינע שמחה יעדע משפחה האט זיידעס עלטערן ברודערס פון דערווייטענס אדער דארף ער אויסווארטן דעם אדער יענעם עס קען אויך זיין אנדער ענינים וואס מען וויל אויסשטעלען א תנאים, און זאגן 8:30 דארף מען ליינען תנאים, דאס מאכט א שמחה שווערער און מער פרעשער

די מציאות האט געוויזן אז עס איז נישט אזוי

[הלבלר בקולמסו]

וואס איז די מעשה מיט די אוהב שלום שול אויף דיוויזשאן?

עפעס הער איך מ'האט ארעסטירט צוויי עסקנים, בשייכות מיט דעם.

[נויז מאשין]

וואס איז די מעשה מיט די אוהב שלום שול אויף דיוויזשאן?

עפעס הער איך מ'האט ארעסטירט צוויי עסקנים, בשייכות מיט דעם.

באלאנגט שוין אין סאטמאר מהר"א? זיי האבן שוין געווינען די געריכט?

[נייגעריגער קאטשקע]

וועלכע שול, וועלכע געריכט, וואס האט עס מיט סאטמאר?

[מאיר שלום]

וואס איז די מעשה מיט די אוהב שלום שול אויף דיוויזשאן?

עפעס הער איך מ'האט ארעסטירט צוויי עסקנים, בשייכות מיט דעם.

אלטע מעשה. צוויי סאטמארע חסידים. גארנישט מיט סאטמאר.

[זלמעלע]

גראדע איז לעצטנס געווען א שיעור אין איינע פון די סאטמערע בית המדרש,
ווי מען האט אויס געשמועסט אסאך חלוקי מנהגים, ודינים,
צווישן ביידע קהילות,
די דיין וואס האט עס פארגעלערנט האט דערציילט ער האט פרעזנליך געפרעגט האדמו"ר הקול יהודה שליט"א,
אויף געוויסע זאכן וואס רבינו שליט"א האט מקובל פון זיין טאטע, האט ער גענפערט "מיר האט עס די טאטע קיינמאל נישט געזאגט עס איז מיר אויך געווען נוגע",
לויט ווי די דיין האט געזאגט איז דא בערך 15 20 חילקים....

למשל?

פאסטן תשעה באב כנ"ל,
די רבי שליט"א שנייד די נעגל צווייטע טאג ר"ח ערב שבת,
ועוד וואס איך דערמאן זיך נישט.

ביי מהר"י מעוברות פאסטן ת"ב?