זאכן וואס איך וויל וויסן

[מהודר]

יא @שמח האט מיר אמאל געשריבן אז די וועג ארבעט נאר אויף ווינדאוס.

טענקס.

סעלעקט די ווערטער

סעלעקט די טעקסט, דריק דעם הייפערלינק סימבאל, לייג אריין דעם = סימבאל וואו אנגעצייכענט און פעיסט אריין די לינק

קענסט אפשר קלארער מסביר זיין ווי צו לייגן די = סימבאל און ווי צו לייגן דעם לינק? כ'קען עס עפעס נישט כאפן

[בחינה 25]

וואס געשעהט ביי קידוש החמה?
סתם א סימבאלישע צערעמאניע?

[נויז מאשין]

וואס געשעהט ביי קידוש החמה?
סתם א סימבאלישע צערעמאניע?

טאקע יונג...

[בחינה 25]

וואס געשעהט ביי קידוש החמה?
סתם א סימבאלישע צערעמאניע?

טאקע יונג...

געמיינט צו פרעגן אויף וואס מ'פריידט זיך ביי א קידוש החמה.
ביי די וועי כ'האב שוין מיט געהאלטן צוויי דערפון, און ביי ביידע האט עס מיר געדרוקט.

וואסי יעצט די 'עושה מעשי בראשית'? וואס איז נישט געשען די לעצטע 27 יאר?

[נויז מאשין]

וואס געשעהט ביי קידוש החמה?
סתם א סימבאלישע צערעמאניע?

טאקע יונג...

געמיינט צו פרעגן אויף וואס מ'פריידט זיך ביי א קידוש החמה.
ביי די וועי כ'האב שוין מיט געהאלטן צוויי דערפון, און ביי ביידע האט עס מיר געדרוקט.

וואסי יעצט די 'עושה מעשי בראשית'? וואס איז נישט געשען די לעצטע 27 יאר?

קענסט פרעגן די זעלבע ביי א בליץ..

[בחינה 25]

טאקע יונג...

געמיינט צו פרעגן אויף וואס מ'פריידט זיך ביי א קידוש החמה.
ביי די וועי כ'האב שוין מיט געהאלטן צוויי דערפון, און ביי ביידע האט עס מיר געדרוקט.

וואסי יעצט די 'עושה מעשי בראשית'? וואס איז נישט געשען די לעצטע 27 יאר?

קענסט פרעגן די זעלבע ביי א בליץ..

אמת'דיג??!!
אויב איז דאס דיין תירוץ, האב איך א פילונג אז דו ווייסט נישט ביידע פון דעי...
א דונער & בליץ ברענגט ארויס דעם אייבירשטן'ס כוח אין סטעטיק-עלעקטריק.
ווען דו טראכסט אריין וואסערע כוחות ס'באווייזן זיך דאמאלטס - דא קומט צו מאריך זיין... - ווערסטו איבערגענומען, שרייסטו אויס 'עושה מעשי בראשית'.

און דא?

[וואוילער]

דא טראכט מען אריין וואס האט זיך אלץ אפגעשפילט דורך די פארגאנגענע 28 יאר, און יעצט ווען ס'קומט צוריק אן צום פונקט פון מעשי בראשית, ברענגט מען ארויס די הודאה.

[בחינה 25]

דא טראכט מען אריין וואס האט זיך אלץ אפגעשפילט דורך די פארגאנגענע 28 יאר, און יעצט ווען ס'קומט צוריק אן צום פונקט פון מעשי בראשית, ברענגט מען ארויס די הודאה.

ס'א גוטע פוינט.
אבער וואס מאכט דעם מיטוואך 6 פארטאגס, "די פונקט פון מעשי בראשית"?
דו האלטס טאקע אז דורכאויס די לעצטע 27 יאר איז די זון קיינמאל נישט געשטאנען אין דעם פלאטץ אין א מיטוואך?

[וואוילער]

אה, דארף מען אהער ברענגן די חברה וואס קענען גוט די זאך און וועלן דאס בעסער אראפלייגן.
די ענטפער אין קורץ איז, אז דאס געשעהט נאר איינמאל אין 28 יאר, אז די זון קומט אן צו פונקט דעם ארט, און טאקע דערפאר מאכט מען דעמאלטס קידוש החמה.

[צבי וחמיד]

ס'א גוטע פוינט.
אבער וואס מאכט דעם מיטוואך 6 פארטאגס, "די פונקט פון מעשי בראשית"?
דו האלטס טאקע אז דורכאויס די לעצטע 27 יאר איז די זון קיינמאל נישט געשטאנען אין דעם פלאטץ אין א מיטוואך?

ניין . ס'איז קיינמאל נישט אויף דעי עקזעקט פלאץ נאר איינמאל אין 28 יאר, אין די זעלבע צייט וואס די רבוש''ע האט באשאפן דעם זון וואס דאס איז מיטוואך.

[Think and Thank]

ס'א גוטע פוינט.
אבער וואס מאכט דעם מיטוואך 6 פארטאגס, "די פונקט פון מעשי בראשית"?
דו האלטס טאקע אז דורכאויס די לעצטע 27 יאר איז די זון קיינמאל נישט געשטאנען אין דעם פלאטץ אין א מיטוואך?

ניין . ס'איז קיינמאל נישט אויף דעי עקזעקט פלאץ נאר איינמאל אין 28 יאר, אין די זעלבע צייט וואס די רבוש''ע האט באשאפן דעם זון וואס דאס איז מיטוואך.

נישט ריכטיג, עס איז אודאי געווען טויזנטער מאל ביי דעם פלאץ. וואס עס געשעהט איינמאל אין 28 יאר איז אז די זון איז צוריק ביים פלאץ וואו מען האט עס אויפגעהאנגען גענוי די זעלבע טאג פון די וואך און צייט פון טאג ווען מ'האט עס אויפגעהאנגען.

[צבי וחמיד]

ס'א גוטע פוינט.
אבער וואס מאכט דעם מיטוואך 6 פארטאגס, "די פונקט פון מעשי בראשית"?
דו האלטס טאקע אז דורכאויס די לעצטע 27 יאר איז די זון קיינמאל נישט געשטאנען אין דעם פלאטץ אין א מיטוואך?

ניין . ס'איז קיינמאל נישט אויף דעי עקזעקט פלאץ נאר איינמאל אין 28 יאר, אין די זעלבע צייט וואס די רבוש''ע האט באשאפן דעם זון וואס דאס איז מיטוואך.

נישט ריכטיג, עס איז אודאי געווען טויזנטער מאל ביי דעם פלאץ. וואס עס געשעהט איינמאל אין 28 יאר איז אז די זון איז צוריק ביים פלאץ וואו מען האט עס אויפגעהאנגען גענוי די זעלבע טאג פון די וואך און צייט פון טאג ווען מ'האט עס אויפגעהאנגען.

גערעכט, כ'האב נישט מדייק געווען ביין שרייבן ''פלאץ'', וואלט געדארפט שטיין ''עקזעקט די זעלבע וועג וויאזוי מ'האט עס אויפגעהאנגען''

[בחינה 25]

ס'א גוטע פוינט.
אבער וואס מאכט דעם מיטוואך 6 פארטאגס, "די פונקט פון מעשי בראשית"?
דו האלטס טאקע אז דורכאויס די לעצטע 27 יאר איז די זון קיינמאל נישט געשטאנען אין דעם פלאטץ אין א מיטוואך?

ניין . ס'איז קיינמאל נישט אויף דעי עקזעקט פלאץ נאר איינמאל אין 28 יאר, אין די זעלבע צייט וואס די רבוש''ע האט באשאפן דעם זון וואס דאס איז מיטוואך.

נישט ריכטיג, עס איז אודאי געווען טויזנטער מאל ביי דעם פלאץ. וואס עס געשעהט איינמאל אין 28 יאר איז אז די זון איז צוריק ביים פלאץ וואו מען האט עס אויפגעהאנגען גענוי די זעלבע טאג פון די וואך און צייט פון טאג ווען מ'האט עס אויפגעהאנגען.

יישר כוח יעדער!
איין זאך ווייניגער אויף מיין 'וויש ליסט'...

[Think and Thank]

ניין . ס'איז קיינמאל נישט אויף דעי עקזעקט פלאץ נאר איינמאל אין 28 יאר, אין די זעלבע צייט וואס די רבוש''ע האט באשאפן דעם זון וואס דאס איז מיטוואך.

נישט ריכטיג, עס איז אודאי געווען טויזנטער מאל ביי דעם פלאץ. וואס עס געשעהט איינמאל אין 28 יאר איז אז די זון איז צוריק ביים פלאץ וואו מען האט עס אויפגעהאנגען גענוי די זעלבע טאג פון די וואך און צייט פון טאג ווען מ'האט עס אויפגעהאנגען.

גערעכט, כ'האב נישט מדייק געווען ביין שרייבן ''פלאץ'', וואלט געדארפט שטיין ''עקזעקט די זעלבע וועג צייט וויאזוי מ'האט עס אויפגעהאנגען''

עס גייט יעדעס יאר גענוי די זעלבע וועג, און ביי תקופת ניסן איז עס צוריק ביים גענויען פלאץ וואו עס איז געווען ביים אויפהענגען. די איינציגסטע זאך וואס געשעהט איין מאל אין 28 יאר איז אז עס פאסירט אנהייב ליל רביעי.

[בחינה 25]

נישט ריכטיג, עס איז אודאי געווען טויזנטער מאל ביי דעם פלאץ. וואס עס געשעהט איינמאל אין 28 יאר איז אז די זון איז צוריק ביים פלאץ וואו מען האט עס אויפגעהאנגען גענוי די זעלבע טאג פון די וואך און צייט פון טאג ווען מ'האט עס אויפגעהאנגען.

גערעכט, כ'האב נישט מדייק געווען ביין שרייבן ''פלאץ'', וואלט געדארפט שטיין ''עקזעקט די זעלבע וועג צייט וויאזוי מ'האט עס אויפגעהאנגען''

עס גייט יעדעס יאר גענוי די זעלבע וועג, און ביי תקופת ניסן איז עס צוריק ביים גענויען פלאץ וואו עס איז געווען ביים אויפהענגען. די איינציגסטע זאך וואס געשעהט איין מאל אין 28 יאר איז אז עס פאסירט אנהייב ליל רביעי.

סאו, ווען די זון איז אין די סעים פלאטץ וואו ס'געווען די ערשטע מאל (90 דעגרי נאך ירושלים?), אין תקופת ניסן, אין דינסטאג נאכט (ליל רביעי איז געווען די נאכט פארדעם?).
איז די נעקסטע טאג אינדערפרי פריידט מען זיך מיט אלע מעשי בראשית.

כ'זאג עס גוט איבער?

[Think and Thank]

גערעכט, כ'האב נישט מדייק געווען ביין שרייבן ''פלאץ'', וואלט געדארפט שטיין ''עקזעקט די זעלבע וועג צייט וויאזוי מ'האט עס אויפגעהאנגען''

עס גייט יעדעס יאר גענוי די זעלבע וועג, און ביי תקופת ניסן איז עס צוריק ביים גענויען פלאץ וואו עס איז געווען ביים אויפהענגען. די איינציגסטע זאך וואס געשעהט איין מאל אין 28 יאר איז אז עס פאסירט אנהייב ליל רביעי.

סאו, ווען די זון איז אין די סעים פלאטץ וואו ס'געווען די ערשטע מאל (90 דעגרי נאך ירושלים?), אין תקופת ניסן, אין דינסטאג נאכט (ליל רביעי איז געווען די נאכט פארדעם?).
איז די נעקסטע טאג אינדערפרי פריידט מען זיך מיט אלע מעשי בראשית.

כ'זאג עס גוט איבער?

כמעט: דאס אז די זון איז אין די סעים פלאץ וואו עס איז געווען די ערשטע מאל געשעט יעדע תקופת ניסן. די תנאים וואס דו דארפסט האבן פאר ברכת החמה איז אז תקופת ניסן געפאלט דינסטאג אנהייב נאכט, דעמאלס מאכט מען דעם נעקסטן אינדערפרי (מיטוואך) די ברכה עושה מעשה בראשית. (עס מיינט נישט אז מען פריידט זיך מיט אלע מעשי בראשית, נאר עס איז א ברכת השבח וואס מען זאגט אויף פארשידענע מעשי בראשית, דאס מאל אויף די זון.)

זה לשון הגמ' (ברכות נט:)
תנו רבנן הרואה חמה בתקופתה לבנה בגבורתה וכוכבים במסילותם ומזלות כסדרן אומר ברוך עושה בראשית ואימת הוי אמר אביי כל כ"ח שנין והדר מחזור ונפלה תקופת ניסן בשבתאי באורתא דתלת נגהי ארבע:
ופירש"י
בתקופתה - מקום שהיא חוזרת שם לתחלת היקפה היא שעת תליית המאורות ומאז התחילה להקיף ולשמש:

אימת הוי - אחמה בתקופתה קאי:

כל כ"ח שנים - של תקופת ניסן שבסוף כ"ח כשחוזר מחזור גדול של חמה להיות תקופה נופלת בשעת תליית המאורות בשבתאי היא שעה תחלת ליל ד':

באורתא דתלת נגהי ד' - שהעריב שמשו של ג' בשבת ויתחיל ליל ד':

נגהי - ליל כדאמר בפסחים בשמעתא קמייתא (דף ג.) דאיכא דוכתא דקרו לליליא נגהי:

שבתאי - שם שעה ראשונה של ליל ד' שבאותה שעה נתלו מאורות ושבע שעות הן וחוזרות חלילה שצ"ם חנכ"ל תמצא בהקף סדרן של עולם סימני שעות תחלת הלילות כצנ"ש חל"ם מוצאי שבת כוכב. תחלת ליל ב' צדק. תחלת ליל ג' נוגה. תחלת ליל רביעי שבתאי. תחלת ליל ה' חמה. תחלת ליל ששי לבנה. תחלת ליל שבת מאדים. וסדר תחלת הימים כעלות השחר חל"ם כצנ"ש ותקופה מושכת מחברתה ז' שעות ומחצה כלומר מתאחרת אחר היום והשעה שנפלה בה חברתה ז' שעות ומחצה הרי שלשים שעות לארבע תקופות הרי יום ורביע לשנה. לד' שנים חמשה ימים למדת שאין תקופה נופלת בתחלת הלילה אלא לסוף ד' שנים שהוא מחזור קטן וז' מחזורים קטנים למחזור גדול וסימניך דב"ז הגא"ו הרי שאינה באה לתחלת ליל ד' אלא מכ"ח שנים לכ"ח שנים בראש כל מחזור קטן באה לתחלת הלילה ובראש מחזור הגדול באה לתקופה הראשונה שהוא תחלת ליל ד':



וזה לשון הרמב"ם בפ"י מהלכות ברכות הי"ח:
הרואה את החמה ביום תקופת ניסן של תחלת המחזור של שמונה ועשרים שנה שהתקופה בתחלת ליל רביעי כשרואה אותה ביום רביעי בבקר מברך ברוך עושה בראשית.


וזה לשון המחבר או"ח סי' רכ"ט סעי' ב'):
הרואה חמה ובתקופתה והוא מכ"ח לכ"ח שנה זוהתקופה בתחלת ליל ד' כשרואה אותה ביום ד' חבבוקר אומר ברוך עושה [מעשה] בראשית.

[בחינה 25]

עס גייט יעדעס יאר גענוי די זעלבע וועג, און ביי תקופת ניסן איז עס צוריק ביים גענויען פלאץ וואו עס איז געווען ביים אויפהענגען. די איינציגסטע זאך וואס געשעהט איין מאל אין 28 יאר איז אז עס פאסירט אנהייב ליל רביעי.

סאו, ווען די זון איז אין די סעים פלאטץ וואו ס'געווען די ערשטע מאל (90 דעגרי נאך ירושלים?), אין תקופת ניסן, אין דינסטאג נאכט (ליל רביעי איז געווען די נאכט פארדעם?).
איז די נעקסטע טאג אינדערפרי פריידט מען זיך מיט אלע מעשי בראשית.

כ'זאג עס גוט איבער?

כמעט: דאס אז די זון איז אין די סעים פלאץ וואו עס איז געווען די ערשטע מאל געשעט יעדע תקופת ניסן. די תנאים וואס דו דארפסט האבן פאר ברכת החמה איז אז תקופת ניסן זאל געפאלן דינסטאג אנהייב נאכט.

זייער קלאר.
יישר כוח!
זאלסטו דערלעבן אסאך אזאלכע...

[צווייטער]

צו וועמען האט דער הייליגער רמב''ם ז''ל געשריבן דעם איגרת תימן?

איך מיין נישט צו פרעגן צו וועלכע נאמען, נאר צו וואספארא סארט אידן, אידן וואס זענען שוין געווען נבוך, אדער נאך ווייטער אראפ ווי קוועסטשענען עיקרי האמונה. אדער זענען זיי געווען אידן יראים ושלמים וואס האבן געדארפט דעם רמב''ם'ס הילף?

אינעם אגרת זעלבסט איז משמע אז ער האט עס געשריבן צו אידן יראים ושלמים, קען איינער אויסקלארן?

[יאנטשי]

@Think and Thank וואו רעכענט מען די אנהייב נאכט? איך פארשטיי מען רעדט פון א געשעעניש וואס פאסירט איינמאל און האט נישט צוטאן מיטן פלאץ אין די וועלט, קען דאך נישט אויסקומען אז איבעראל זאל בשעת מעשה זיין אנהייב נאכט.

[בחינה 25]

@Think and Thank וואו רעכענט מען די אנהייב נאכט? איך פארשטיי מען רעדט פון א געשעעניש וואס פאסירט איינמאל און האט נישט צוטאן מיטן פלאץ אין די וועלט, קען דאך נישט אויסקומען אז איבעראל זאל בשעת מעשה זיין אנהייב נאכט.

"די תקופה" איז א זאך וואס דויערט א סעקונדע.
ווען דעי סעקונדע געפאלט בשעת ווען די זון איז 90 דעגרי פון ירושלים, דאסי די צייט פון וואס ער רעדט.

איי געס ווען דער אייבישטער האט באשאפן די וועלט האט זיך אנגעהויבן תקופת ניסן, און ס'געווען 6 פארנאכטס אין ירושלים.

@Think and Thank כ'האב עס ריכטיג?

[צווייטער]

צו וועמען האט דער הייליגער רמב''ם ז''ל געשריבן דעם איגרת תימן?

איך מיין נישט צו פרעגן צו וועלכע נאמען, נאר צו וואספארא סארט אידן, אידן וואס זענען שוין געווען נבוך, אדער נאך ווייטער אראפ ווי קוועסטשענען עיקרי האמונה. אדער זענען זיי געווען אידן יראים ושלמים וואס האבן געדארפט דעם רמב''ם'ס הילף?

אינעם אגרת זעלבסט איז משמע אז ער האט עס געשריבן צו אידן יראים ושלמים, קען איינער אויסקלארן?

איינער?

@Think and Thank, @Who knows,

[Who knows]

צו וועמען האט דער הייליגער רמב''ם ז''ל געשריבן דעם איגרת תימן?

איך מיין נישט צו פרעגן צו וועלכע נאמען, נאר צו וואספארא סארט אידן, אידן וואס זענען שוין געווען נבוך, אדער נאך ווייטער אראפ ווי קוועסטשענען עיקרי האמונה. אדער זענען זיי געווען אידן יראים ושלמים וואס האבן געדארפט דעם רמב''ם'ס הילף?

אינעם אגרת זעלבסט איז משמע אז ער האט עס געשריבן צו אידן יראים ושלמים, קען איינער אויסקלארן?

איינער?

@Think and Thank, @Who knows,

ער האט עס געשריבן צו כלליות תושבי תימן

[צווייטער]

צו וועמען האט דער הייליגער רמב''ם ז''ל געשריבן דעם איגרת תימן?

איך מיין נישט צו פרעגן צו וועלכע נאמען, נאר צו וואספארא סארט אידן, אידן וואס זענען שוין געווען נבוך, אדער נאך ווייטער אראפ ווי קוועסטשענען עיקרי האמונה. אדער זענען זיי געווען אידן יראים ושלמים וואס האבן געדארפט דעם רמב''ם'ס הילף?

אינעם אגרת זעלבסט איז משמע אז ער האט עס געשריבן צו אידן יראים ושלמים, קען איינער אויסקלארן?

איינער?

@Think and Thank, @Who knows,

ער האט עס געשריבן צו כלליות תושבי תימן

גוט, וואספארא מצב היהדות זענען די אידן געווען?

[Who knows]

איינער?

@Think and Thank, @Who knows,

ער האט עס געשריבן צו כלליות תושבי תימן

גוט, וואספארא מצב היהדות זענען די אידן געווען?

וואס מאכט דיך טראכטן אז עפעס איז געווען ווראנג?

[צווייטער]

ער האט עס געשריבן צו כלליות תושבי תימן

גוט, וואספארא מצב היהדות זענען די אידן געווען?

וואס מאכט דיך טראכטן אז עפעס איז געווען ווראנג?

פארקערט, ס'זעט מיר אויס אז זיי זענען געווען שטארקע אידן.

נאר ס'איז דא א אנדערע בריוו פונעם רמב''ם וואס דער תולדות יעקב יוסף ברענגט (כמדומה לי בספרו צפנת פענח. ואגב, איז דאס די איינציגסטער מקור צו דעם בריוו) ווי דער רמב''ם האט געענטפערט פאר א קהילה וואס האבן געפרעגט קשיות בענין תחיית המתים, און דער רמב''ם ענטפערט דארטן אז די שאלות קומט פון עסן מאכלות אסורות וואס איז מטמם די לב. דארטן קוקט אויס אז די אידן זענען געווען נבוך באמונה. פארדעם וויל איך אויסקלארן וואס די קהילת תימן זענען געווען.