סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[אסרוחג]

צום נושא פונעם שמועס דא, האב איך געהערט די רבי האט לעצטענס זיך אויסגעדרוקט פאר איינעם

די וומס"ב אידן זענען אזוי ווי די ווארעם אין די חריין, דער ווארעם זעצט זיך אריין אין די חריין און ער מיינט אז עס איז נישטא עפעס בעסער'ס

[להגדיל הטראסק]

פיינע ערפארונג געהאט אין מצה בעקעריי דינוב, פריינטליכע סטעף, ברייט און לופטיג, סיסטעם א געשמאק...

[אנשי שלומינו]

אן אריינגיין צו דן זיין דעם רבי'ן, און בעצם די סיגוטע דיאלעקט...

אבער מיטן האבן די גאנצע ארום גלייב איך אז די אויסשניט וועט האבן אן אנדערע באדייט... עס איז נארמאל אזא זאץ ווען מען שמועסט אין די נושא זאל ארויסקומען נאטורליך אזא זאץ, איך הייס דיר נישט מופן, טו וואס דו ווילסט, אבער אז דו האסט עס ארויפגעברענגט זאג איך דיר וואס כ'האב צוצולייגן אין די נושא.

ובפרט ווען עס איז נישט קיין צוגעגרייטע פאליטיקל קארעקט אויסגערעכנטע דרשה.

מיך באדערט דער פון די זייט וואס העלפט נאך ארויס דעם רבי'ן און לאכט.....און במשך די טאג איז זיין דירה אין וויליאמסבורג דאכט זיך...

[שינאווער]

אן אריינגיין צו דן זיין דעם רבי'ן, און בעצם די סיגוטע דיאלעקט...

אבער מיטן האבן די גאנצע ארום גלייב איך אז די אויסשניט וועט האבן אן אנדערע באדייט... עס איז נארמאל אזא זאץ ווען מען שמועסט אין די נושא זאל ארויסקומען נאטורליך אזא זאץ, איך הייס דיר נישט מופן, טו וואס דו ווילסט, אבער אז דו האסט עס ארויפגעברענגט זאג איך דיר וואס כ'האב צוצולייגן אין די נושא.

ובפרט ווען עס איז נישט קיין צוגעגרייטע פאליטיקל קארעקט אויסגערעכנטע דרשה.

מיך באדערט דער פון די זייט וואס העלפט נאך ארויס דעם רבי'ן און לאכט.....און במשך די טאג איז זיין דירה אין וויליאמסבורג דאכט זיך...

וואס באדערט דיר פונקטליך?...
ער איז פערצופאל א נאנטער קרוב משפחה מיט דעם אינגערמאן.

[אנשי שלומינו]

אן אריינגיין צו דן זיין דעם רבי'ן, און בעצם די סיגוטע דיאלעקט...

אבער מיטן האבן די גאנצע ארום גלייב איך אז די אויסשניט וועט האבן אן אנדערע באדייט... עס איז נארמאל אזא זאץ ווען מען שמועסט אין די נושא זאל ארויסקומען נאטורליך אזא זאץ, איך הייס דיר נישט מופן, טו וואס דו ווילסט, אבער אז דו האסט עס ארויפגעברענגט זאג איך דיר וואס כ'האב צוצולייגן אין די נושא.

ובפרט ווען עס איז נישט קיין צוגעגרייטע פאליטיקל קארעקט אויסגערעכנטע דרשה.

מיך באדערט דער פון די זייט וואס העלפט נאך ארויס דעם רבי'ן און לאכט.....און במשך די טאג איז זיין דירה אין וויליאמסבורג דאכט זיך...

וואס באדערט דיר פונקטליך?...
ער איז פערצופאל א נאנטער קרוב משפחה מיט דעם אינגערמאן.

ער איז די זעלבע וויליאמסבורגער און זיי מוחל פאק פונקט אזוי איין...סימפיל!

[בודקע]

מיך באדערט דער פון די זייט וואס העלפט נאך ארויס דעם רבי'ן און לאכט.....און במשך די טאג איז זיין דירה אין וויליאמסבורג דאכט זיך...

וואס באדערט דיר פונקטליך?...
ער איז פערצופאל א נאנטער קרוב משפחה מיט דעם אינגערמאן.

ער איז די זעלבע וויליאמסבורגער און זיי מוחל פאק פונקט אזוי איין...סימפיל!

אויב ער איז א וויליאמסבורגער טאר ער נישט מיטלאכן?
ער דארף בלייבן ערנסט?

[שיק]

וואס באדערט דיר פונקטליך?...
ער איז פערצופאל א נאנטער קרוב משפחה מיט דעם אינגערמאן.

ער איז די זעלבע וויליאמסבורגער און זיי מוחל פאק פונקט אזוי איין...סימפיל!

אויב ער איז א וויליאמסבורגער טאר ער נישט מיטלאכן?
ער דארף בלייבן ערנסט?

ער האט סתם געזיכט יעצט עפעס צו העצען... ער מיינט נישט די ווידעא. ער מיינט נישט וויליאמסבורג. ער מיינט נישט וועגן די דירות. סגארנישט אזא איינעם דארף מען סתם צו לייגן דאס און גיין דאווענען מנחה...

[אנשי שלומינו]

זייער זיס!!

משה הערש רייזמאנ'ס א זון...

וואס זוכט ער ביי די מסיבה?

[שטייטער]

א פיר רומיגע דירה אין ק"י קאסט טאקע פערצן מאות?

[נאסע שמאטעס]

איך מיין אז 1800-1900

[נאסע שמאטעס]

בד"וו די איבערפלוס אינעם רענטעל מארקעט פון ק"י האט זיך שוין בארואיגט און מענטשן טרעפן שוין נישט אזוי שנעל ווי א האלב יאר צוריק. די ביליגקייט איז געקומען צוליב די ריזיגע סופליי פון שכונת ויואל משה און עיקערס פוינט אויפאמאל.

[בודקע]

א פיר רומיגע דירה אין ק"י קאסט טאקע פערצן מאות?

ס'איז אויך דא פאר ווייניגער.

[שיק]

די רבי האט געמיינט צו זאגן אז מען קען האבן א 4 רום דירה פאר 1400,
סמיינט נישט אז אויב די גייסט טרעפן יעצט פאר 1800 האסטו אפגעפרעגט די רבי...
אבער סדא אסאך 4 רום דירות פאר 1400 קענסט אפילו טרעפן פאר 1300 אויכעט

[אגד]

א פיר רומיגע דירה אין ק"י קאסט טאקע פערצן מאות?

ווענדט זיך ווי ספוילד מען איז.

[שיק]

א פיר רומיגע דירה אין ק"י קאסט טאקע פערצן מאות?

ווענדט זיך ווי ספוילד מען איז.

גלייב מיר אז די 4 רום דירה אין קרית יואל וואס קאסט נאר 1000 צוליב סיבות איז נאך אלס שענער פון די 4 רום דירה פון וויליאמסבורגער וואס קאסט 3000....

[רב הכולל]

מיך באדערט דער פון די זייט וואס העלפט נאך ארויס דעם רבי'ן און לאכט.....און במשך די טאג איז זיין דירה אין וויליאמסבורג דאכט זיך...

וואס באדערט דיר פונקטליך?...
ער איז פערצופאל א נאנטער קרוב משפחה מיט דעם אינגערמאן.

ער איז די זעלבע וויליאמסבורגער און זיי מוחל פאק פונקט אזוי איין...סימפיל!

ער דארף דא וואינען, ער איז דער וומסב"ג משב"ק

[פון די חברה]

וואס באדערט דיר פונקטליך?...
ער איז פערצופאל א נאנטער קרוב משפחה מיט דעם אינגערמאן.

ער איז די זעלבע וויליאמסבורגער און זיי מוחל פאק פונקט אזוי איין...סימפיל!

ער דארף דא וואינען, ער איז דער וומסב"ג משב"ק

ער דארף אבאכט געבן אויפן וומסב"ג רב...

[בודקע]

ס'איז מיך סתם אינטערעסאנט ווי אין יעדע סטופיד זאך זעען געוויסע גלייך, און נאר, פאליטיק.

סבאלאנגט נישט אזוי.

[שטייפע קוגל]

צום נושא פונעם שמועס דא, האב איך געהערט די רבי האט לעצטענס זיך אויסגעדרוקט פאר איינעם

די וומס"ב אידן זענען אזוי ווי די ווארעם אין די חריין, דער ווארעם זעצט זיך אריין אין די חריין און ער מיינט אז עס איז נישטא עפעס בעסער'ס

ווייל ווילאמסבורגע אידן ווייסן פשוט נישט אז קרית יואל איז ביליגער ווי וויליאמסבורג?

אין דשענערעל איז דא א כלל אז אויב ביזטו קאנפידענט מיט דיין שטאנד דאן זוכסטו נישט צו איבערצייגן קיינעם, און ביזט נישט פארנומען איבערצורעדן מענטשן. פאר די סיבה האט כלל ישראל קיינמאל נישט געזוכט צו שלעפן גוים זיך צו מגייר זיין. און פאר די סיבה וועט א חסידות וואס פילט זיך באדראעט פון א קאמפיטישאן זיין פארנומען זיך צו פאמפן און אראפרייסן דעם צווייטן. משא"כ א געזונטע חסידות וועט זיין פארנומען מיט זיך אליינס. פארדעם זעט מען נישט מאנסי אידן האמערן איבער די מעלות פון מאנסי.

ס'איז טראגי קאמיש צו זען ווי קרית יואלע אידן קענען נישט אויפהערן צו האמערן טאג און נאכט איבער די נארישע אידן וואס האבן נישט די שכל צו קומען וואוינען אין די גאלדענע קרית יואל. ווי כאילו וויליאמסבורגע אידן זענען דום און פארשטייען נישט אז ביליג איז גוט און טייער איז שלעכט. ס'קוקט מער אויס ווי עפעס א סארט פארטיידיגונג... א געוויסע ראש ישיבה וואס איז באקאנט אלס איינער וואס וועט זאגן הויעך וואס יעדער טראכט האט זיך אפילו נישט געשעמט אין די זעלבע דרשה ווי ער האט אראפגעלייגט די חורבן פון ווילאמסבורג צו האמערן קעגן די לאנגיעריגע א"ג עטיטוד וואס ווילאמסבורג האט אלע יארן געגעבן פאר קרית יואל.

איז לאמיך אייך זאגן מיינע טייערע ק"י ברודער. רוב ווילאמסבורגע אידן ווילן וואוינען אין וויליאמסבורג ווייל זיי האבן ליב די ווילאמסבורגע מענטעליטעט און זיי האבן נישט ליב (און אין ערגסטן פאל פיינט) די קרית יואלע הלך ילך. יא ס'איז טייער, און דאס איז זייער א שטארקע פראבלעם, און דערפאר זעט מען אז צענדליגע משפחות הייבן זיך אויף אין מופן לכל ארבע רוחות הארץ איינמאל ס'איז שוין נישטא קיין ברירה. אבער נישט אלעס הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט געלט. ס'איז דא נאך הינדערטער דעטאלן אינעם לעבן וואס דארפן שטימען.

אויב איז אלעס איבער האוזינג, און ווער ס'מופט נישט צו א ביליגע געגענט איז פשוט א ווארעם אין חריין, וויל איך זען וויפיל קרית יואלע אידן הייבן זיך אויף און מופן צו קאסא גראנדא אדער לעיק פראנט. (וויפיל צאלסטו? 300 א ספ? אין קאסא גראנדא קענסט עס האבן פאר 100 א ספ. חחחח).

ס'קוקט אויס ווי קרית יואלע אידן גייען ממש אויס פאר צער איבער די ווילאמסבורגע מוטשענישן. ס'דערמאנט מיך פון יענער וואס האט גענטפערט פאר דעם וואס האט אים מעורר געווען פארוואס ער זיצט ביי ויברך דוד, "דאס אז איך זיץ אינדערהיים אן פרנסה גייט דיך נישט אן, דאס אז איך זיץ אינדערהיים מיט אפאר אלטע בחורים גייט דיך נישט אן, אבער אז איך זיץ ביי ויברך דוד גייט דיך אן" איז לאמיר זען ווער פון די געטרייע אידן וואס זענען זיך מוסר נפש צו אויפקלערן די אומבאהאלפענע וויליאמסבורגע אידן, ווער ס'איז גרייט צו אויסצאלן די הוצאות פון מופן קיין קרית יואל. אפשר עפנט קרית יואל א ארגעניזאציע צו ארויסהעלפן פינאנציעל די וויליאמסבורגע פליטים?

איך שטעל מיך פאר אז די ענטפער פאר מיינע ווערטער וועט זיין 'הא, ער איז א פארביטערטע ווילאמסבורגער' אבער האמת ניתן להיאמר איינמאל פאר אלעמאל, ס'קריכט שוין פון די געהירן די שמועסן איינמאל און נאכאמאל.

[בודקע]

צום נושא פונעם שמועס דא, האב איך געהערט די רבי האט לעצטענס זיך אויסגעדרוקט פאר איינעם

די וומס"ב אידן זענען אזוי ווי די ווארעם אין די חריין, דער ווארעם זעצט זיך אריין אין די חריין און ער מיינט אז עס איז נישטא עפעס בעסער'ס

ווייל ווילאמסבורגע אידן ווייסן פשוט נישט אז קרית יואל איז ביליגער ווי וויליאמסבורג?

אין דשענערעל איז דא א כלל אז אויב ביזטו קאנפידענט מיט דיין שטאנד דאן זוכסטו נישט צו איבערצייגן קיינעם, און ביזט נישט פארנומען איבערצורעדן מענטשן. פאר די סיבה האט כלל ישראל קיינמאל נישט געזוכט צו שלעפן גוים זיך צו מגייר זיין. און פאר די סיבה וועט א חסידות וואס פילט זיך באדראעט פון א קאמפיטישאן זיין פארנומען זיך צו פאמפן און אראפרייסן דעם צווייטן. משא"כ א געזונטע חסידות וועט זיין פארנומען מיט זיך אליינס. פארדעם זעט מען נישט מאנסי אידן האמערן איבער די מעלות פון מאנסי.

ס'איז טראגי קאמיש צו זען ווי קרית יואלע אידן קענען נישט אויפהערן צו האמערן טאג און נאכט איבער די נארישע אידן וואס האבן נישט די שכל צו קומען וואוינען אין די גאלדענע קרית יואל. ווי כאילו וויליאמסבורגע אידן זענען דום און פארשטייען נישט אז ביליג איז גוט און טייער איז שלעכט. ס'קוקט מער אויס ווי עפעס א סארט פארטיידיגונג... א געוויסע ראש ישיבה וואס איז באקאנט אלס איינער וואס וועט זאגן הויעך וואס יעדער טראכט האט זיך אפילו נישט געשעמט אין די זעלבע דרשה ווי ער האט אראפגעלייגט די חורבן פון ווילאמסבורג צו האמערן קעגן די לאנגיעריגע א"ג עטיטוד וואס ווילאמסבורג האט אלע יארן געגעבן פאר קרית יואל.

איז לאמיך אייך זאגן מיינע טייערע ק"י ברודער. רוב ווילאמסבורגע אידן ווילן וואוינען אין וויליאמסבורג ווייל זיי האבן ליב די ווילאמסבורגע מענטעליטעט און זיי האבן נישט ליב (און אין ערגסטן פאל פיינט) די קרית יואלע הלך ילך. יא ס'איז טייער, און דאס איז זייער א שטארקע פראבלעם, און דערפאר זעט מען אז צענדליגע משפחות הייבן זיך אויף אין מופן לכל ארבע רוחות הארץ איינמאל ס'איז שוין נישטא קיין ברירה. אבער נישט אלעס הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט געלט. ס'איז דא נאך הינדערטער דעטאלן אינעם לעבן וואס דארפן שטימען.

אויב איז אלעס איבער האוזינג, און ווער ס'מופט נישט צו א ביליגע געגענט איז פשוט א ווארעם אין חריין, וויל איך זען וויפיל קרית יואלע אידן הייבן זיך אויף און מופן צו קאסא גראנדא אדער לעיק פראנט. (וויפיל צאלסטו? 300 א ספ? אין קאסא גראנדא קענסט עס האבן פאר 100 א ספ. חחחח).

ס'קוקט אויס ווי קרית יואלע אידן גייען ממש אויס פאר צער איבער די ווילאמסבורגע מוטשענישן. ס'דערמאנט מיך פון יענער וואס האט גענטפערט פאר דעם וואס האט אים מעורר געווען פארוואס ער זיצט ביי ויברך דוד, "דאס אז איך זיץ אינדערהיים אן פרנסה גייט דיך נישט אן, דאס אז איך זיץ אינדערהיים מיט אפאר אלטע בחורים גייט דיך נישט אן, אבער אז איך זיץ ביי ויברך דוד גייט דיך אן" איז לאמיר זען ווער פון די געטרייע אידן וואס זענען זיך מוסר נפש צו אויפקלערן די אומבאהאלפענע וויליאמסבורגע אידן, ווער ס'איז גרייט צו אויסצאלן די הוצאות פון מופן קיין קרית יואל. אפשר עפנט קרית יואל א ארגעניזאציע צו ארויסהעלפן פינאנציעל די וויליאמסבורגע פליטים?

איך שטעל מיך פאר אז די ענטפער פאר מיינע ווערטער וועט זיין 'הא, ער איז א פארביטערטע ווילאמסבורגער' אבער האמת ניתן להיאמר איינמאל פאר אלעמאל, ס'קריכט שוין פון די געהירן די שמועסן איינמאל און נאכאמאל.

שטארק אמת וואס דו זאגסט.

אבער פון די רבי'ס שטאנדפונקט איז עס זייער סענסעבל, ער וויל באמת אראפ ברענגען די הויכע קאסטן, און זיכט צו העלפן זיינע חסידים, סאוי ביי אזא איינעם וואס די רבי'ס שטופ צו מופן מיינט עפעס, איז עס א אויפטו.

[שבת קודש]

צום נושא פונעם שמועס דא, האב איך געהערט די רבי האט לעצטענס זיך אויסגעדרוקט פאר איינעם

די וומס"ב אידן זענען אזוי ווי די ווארעם אין די חריין, דער ווארעם זעצט זיך אריין אין די חריין און ער מיינט אז עס איז נישטא עפעס בעסער'ס

ווייל ווילאמסבורגע אידן ווייסן פשוט נישט אז קרית יואל איז ביליגער ווי וויליאמסבורג?

אין דשענערעל איז דא א כלל אז אויב ביזטו קאנפידענט מיט דיין שטאנד דאן זוכסטו נישט צו איבערצייגן קיינעם, און ביזט נישט פארנומען איבערצורעדן מענטשן. פאר די סיבה האט כלל ישראל קיינמאל נישט געזוכט צו שלעפן גוים זיך צו מגייר זיין. און פאר די סיבה וועט א חסידות וואס פילט זיך באדראעט פון א קאמפיטישאן זיין פארנומען זיך צו פאמפן און אראפרייסן דעם צווייטן. משא"כ א געזונטע חסידות וועט זיין פארנומען מיט זיך אליינס. פארדעם זעט מען נישט מאנסי אידן האמערן איבער די מעלות פון מאנסי.

ס'איז טראגי קאמיש צו זען ווי קרית יואלע אידן קענען נישט אויפהערן צו האמערן טאג און נאכט איבער די נארישע אידן וואס האבן נישט די שכל צו קומען וואוינען אין די גאלדענע קרית יואל. ווי כאילו וויליאמסבורגע אידן זענען דום און פארשטייען נישט אז ביליג איז גוט און טייער איז שלעכט. ס'קוקט מער אויס ווי עפעס א סארט פארטיידיגונג... א געוויסע ראש ישיבה וואס איז באקאנט אלס איינער וואס וועט זאגן הויעך וואס יעדער טראכט האט זיך אפילו נישט געשעמט אין די זעלבע דרשה ווי ער האט אראפגעלייגט די חורבן פון ווילאמסבורג צו האמערן קעגן די לאנגיעריגע א"ג עטיטוד וואס ווילאמסבורג האט אלע יארן געגעבן פאר קרית יואל.

איז לאמיך אייך זאגן מיינע טייערע ק"י ברודער. רוב ווילאמסבורגע אידן ווילן וואוינען אין וויליאמסבורג ווייל זיי האבן ליב די ווילאמסבורגע מענטעליטעט און זיי האבן נישט ליב (און אין ערגסטן פאל פיינט) די קרית יואלע הלך ילך. יא ס'איז טייער, און דאס איז זייער א שטארקע פראבלעם, און דערפאר זעט מען אז צענדליגע משפחות הייבן זיך אויף אין מופן לכל ארבע רוחות הארץ איינמאל ס'איז שוין נישטא קיין ברירה. אבער נישט אלעס הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט געלט. ס'איז דא נאך הינדערטער דעטאלן אינעם לעבן וואס דארפן שטימען.

אויב איז אלעס איבער האוזינג, און ווער ס'מופט נישט צו א ביליגע געגענט איז פשוט א ווארעם אין חריין, וויל איך זען וויפיל קרית יואלע אידן הייבן זיך אויף און מופן צו קאסא גראנדא אדער לעיק פראנט. (וויפיל צאלסטו? 300 א ספ? אין קאסא גראנדא קענסט עס האבן פאר 100 א ספ. חחחח).

ס'קוקט אויס ווי קרית יואלע אידן גייען ממש אויס פאר צער איבער די ווילאמסבורגע מוטשענישן. ס'דערמאנט מיך פון יענער וואס האט גענטפערט פאר דעם וואס האט אים מעורר געווען פארוואס ער זיצט ביי ויברך דוד, "דאס אז איך זיץ אינדערהיים אן פרנסה גייט דיך נישט אן, דאס אז איך זיץ אינדערהיים מיט אפאר אלטע בחורים גייט דיך נישט אן, אבער אז איך זיץ ביי ויברך דוד גייט דיך אן" איז לאמיר זען ווער פון די געטרייע אידן וואס זענען זיך מוסר נפש צו אויפקלערן די אומבאהאלפענע וויליאמסבורגע אידן, ווער ס'איז גרייט צו אויסצאלן די הוצאות פון מופן קיין קרית יואל. אפשר עפנט קרית יואל א ארגעניזאציע צו ארויסהעלפן פינאנציעל די וויליאמסבורגע פליטים?

איך שטעל מיך פאר אז די ענטפער פאר מיינע ווערטער וועט זיין 'הא, ער איז א פארביטערטע ווילאמסבורגער' אבער האמת ניתן להיאמר איינמאל פאר אלעמאל, ס'קריכט שוין פון די געהירן די שמועסן איינמאל און נאכאמאל.

קרית יואלע אידן רעדן נישט און האמערן נישט און זארגן זיך נישט פאר וויאלמבסבורג

דא רעדט מען פון א רבי וואס זארגט זיך פאר זיין ציבור איבער אלע ענינים אריינגערעכנט איבער די הויכע דירות פרייזן סיי אין קרית יואל סיי אין וויאלמבסורג

[לאקאלער רב]

צום נושא פונעם שמועס דא, האב איך געהערט די רבי האט לעצטענס זיך אויסגעדרוקט פאר איינעם

די וומס"ב אידן זענען אזוי ווי די ווארעם אין די חריין, דער ווארעם זעצט זיך אריין אין די חריין און ער מיינט אז עס איז נישטא עפעס בעסער'ס

ווייל ווילאמסבורגע אידן ווייסן פשוט נישט אז קרית יואל איז ביליגער ווי וויליאמסבורג?

אין דשענערעל איז דא א כלל אז אויב ביזטו קאנפידענט מיט דיין שטאנד דאן זוכסטו נישט צו איבערצייגן קיינעם, און ביזט נישט פארנומען איבערצורעדן מענטשן. פאר די סיבה האט כלל ישראל קיינמאל נישט געזוכט צו שלעפן גוים זיך צו מגייר זיין. און פאר די סיבה וועט א חסידות וואס פילט זיך באדראעט פון א קאמפיטישאן זיין פארנומען זיך צו פאמפן און אראפרייסן דעם צווייטן. משא"כ א געזונטע חסידות וועט זיין פארנומען מיט זיך אליינס. פארדעם זעט מען נישט מאנסי אידן האמערן איבער די מעלות פון מאנסי.

ס'איז טראגי קאמיש צו זען ווי קרית יואלע אידן קענען נישט אויפהערן צו האמערן טאג און נאכט איבער די נארישע אידן וואס האבן נישט די שכל צו קומען וואוינען אין די גאלדענע קרית יואל. ווי כאילו וויליאמסבורגע אידן זענען דום און פארשטייען נישט אז ביליג איז גוט און טייער איז שלעכט. ס'קוקט מער אויס ווי עפעס א סארט פארטיידיגונג... א געוויסע ראש ישיבה וואס איז באקאנט אלס איינער וואס וועט זאגן הויעך וואס יעדער טראכט האט זיך אפילו נישט געשעמט אין די זעלבע דרשה ווי ער האט אראפגעלייגט די חורבן פון ווילאמסבורג צו האמערן קעגן די לאנגיעריגע א"ג עטיטוד וואס ווילאמסבורג האט אלע יארן געגעבן פאר קרית יואל.

איז לאמיך אייך זאגן מיינע טייערע ק"י ברודער. רוב ווילאמסבורגע אידן ווילן וואוינען אין וויליאמסבורג ווייל זיי האבן ליב די ווילאמסבורגע מענטעליטעט און זיי האבן נישט ליב (און אין ערגסטן פאל פיינט) די קרית יואלע הלך ילך. יא ס'איז טייער, און דאס איז זייער א שטארקע פראבלעם, און דערפאר זעט מען אז צענדליגע משפחות הייבן זיך אויף אין מופן לכל ארבע רוחות הארץ איינמאל ס'איז שוין נישטא קיין ברירה. אבער נישט אלעס הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט געלט. ס'איז דא נאך הינדערטער דעטאלן אינעם לעבן וואס דארפן שטימען.

אויב איז אלעס איבער האוזינג, און ווער ס'מופט נישט צו א ביליגע געגענט איז פשוט א ווארעם אין חריין, וויל איך זען וויפיל קרית יואלע אידן הייבן זיך אויף און מופן צו קאסא גראנדא אדער לעיק פראנט. (וויפיל צאלסטו? 300 א ספ? אין קאסא גראנדא קענסט עס האבן פאר 100 א ספ. חחחח).

ס'קוקט אויס ווי קרית יואלע אידן גייען ממש אויס פאר צער איבער די ווילאמסבורגע מוטשענישן. ס'דערמאנט מיך פון יענער וואס האט גענטפערט פאר דעם וואס האט אים מעורר געווען פארוואס ער זיצט ביי ויברך דוד, "דאס אז איך זיץ אינדערהיים אן פרנסה גייט דיך נישט אן, דאס אז איך זיץ אינדערהיים מיט אפאר אלטע בחורים גייט דיך נישט אן, אבער אז איך זיץ ביי ויברך דוד גייט דיך אן" איז לאמיר זען ווער פון די געטרייע אידן וואס זענען זיך מוסר נפש צו אויפקלערן די אומבאהאלפענע וויליאמסבורגע אידן, ווער ס'איז גרייט צו אויסצאלן די הוצאות פון מופן קיין קרית יואל. אפשר עפנט קרית יואל א ארגעניזאציע צו ארויסהעלפן פינאנציעל די וויליאמסבורגע פליטים?

איך שטעל מיך פאר אז די ענטפער פאר מיינע ווערטער וועט זיין 'הא, ער איז א פארביטערטע ווילאמסבורגער' אבער האמת ניתן להיאמר איינמאל פאר אלעמאל, ס'קריכט שוין פון די געהירן די שמועסן איינמאל און נאכאמאל.

קרית יואלע אידן רעדן נישט און האמערן נישט און זארגן זיך נישט פאר וויאלמבסבורג

דא רעדט מען פון א רבי וואס זארגט זיך פאר זיין ציבור איבער אלע ענינים אריינגערעכנט איבער די הויכע דירות פרייזן סיי אין קרית יואל סיי אין וויאלמבסורג

דאס איז די רבי, גערעכט.

אבער די עולם קומט שוין מיט אייגענע געפילן.

[שבת קודש]

ווייל ווילאמסבורגע אידן ווייסן פשוט נישט אז קרית יואל איז ביליגער ווי וויליאמסבורג?

אין דשענערעל איז דא א כלל אז אויב ביזטו קאנפידענט מיט דיין שטאנד דאן זוכסטו נישט צו איבערצייגן קיינעם, און ביזט נישט פארנומען איבערצורעדן מענטשן. פאר די סיבה האט כלל ישראל קיינמאל נישט געזוכט צו שלעפן גוים זיך צו מגייר זיין. און פאר די סיבה וועט א חסידות וואס פילט זיך באדראעט פון א קאמפיטישאן זיין פארנומען זיך צו פאמפן און אראפרייסן דעם צווייטן. משא"כ א געזונטע חסידות וועט זיין פארנומען מיט זיך אליינס. פארדעם זעט מען נישט מאנסי אידן האמערן איבער די מעלות פון מאנסי.

ס'איז טראגי קאמיש צו זען ווי קרית יואלע אידן קענען נישט אויפהערן צו האמערן טאג און נאכט איבער די נארישע אידן וואס האבן נישט די שכל צו קומען וואוינען אין די גאלדענע קרית יואל. ווי כאילו וויליאמסבורגע אידן זענען דום און פארשטייען נישט אז ביליג איז גוט און טייער איז שלעכט. ס'קוקט מער אויס ווי עפעס א סארט פארטיידיגונג... א געוויסע ראש ישיבה וואס איז באקאנט אלס איינער וואס וועט זאגן הויעך וואס יעדער טראכט האט זיך אפילו נישט געשעמט אין די זעלבע דרשה ווי ער האט אראפגעלייגט די חורבן פון ווילאמסבורג צו האמערן קעגן די לאנגיעריגע א"ג עטיטוד וואס ווילאמסבורג האט אלע יארן געגעבן פאר קרית יואל.

איז לאמיך אייך זאגן מיינע טייערע ק"י ברודער. רוב ווילאמסבורגע אידן ווילן וואוינען אין וויליאמסבורג ווייל זיי האבן ליב די ווילאמסבורגע מענטעליטעט און זיי האבן נישט ליב (און אין ערגסטן פאל פיינט) די קרית יואלע הלך ילך. יא ס'איז טייער, און דאס איז זייער א שטארקע פראבלעם, און דערפאר זעט מען אז צענדליגע משפחות הייבן זיך אויף אין מופן לכל ארבע רוחות הארץ איינמאל ס'איז שוין נישטא קיין ברירה. אבער נישט אלעס הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט געלט. ס'איז דא נאך הינדערטער דעטאלן אינעם לעבן וואס דארפן שטימען.

אויב איז אלעס איבער האוזינג, און ווער ס'מופט נישט צו א ביליגע געגענט איז פשוט א ווארעם אין חריין, וויל איך זען וויפיל קרית יואלע אידן הייבן זיך אויף און מופן צו קאסא גראנדא אדער לעיק פראנט. (וויפיל צאלסטו? 300 א ספ? אין קאסא גראנדא קענסט עס האבן פאר 100 א ספ. חחחח).

ס'קוקט אויס ווי קרית יואלע אידן גייען ממש אויס פאר צער איבער די ווילאמסבורגע מוטשענישן. ס'דערמאנט מיך פון יענער וואס האט גענטפערט פאר דעם וואס האט אים מעורר געווען פארוואס ער זיצט ביי ויברך דוד, "דאס אז איך זיץ אינדערהיים אן פרנסה גייט דיך נישט אן, דאס אז איך זיץ אינדערהיים מיט אפאר אלטע בחורים גייט דיך נישט אן, אבער אז איך זיץ ביי ויברך דוד גייט דיך אן" איז לאמיר זען ווער פון די געטרייע אידן וואס זענען זיך מוסר נפש צו אויפקלערן די אומבאהאלפענע וויליאמסבורגע אידן, ווער ס'איז גרייט צו אויסצאלן די הוצאות פון מופן קיין קרית יואל. אפשר עפנט קרית יואל א ארגעניזאציע צו ארויסהעלפן פינאנציעל די וויליאמסבורגע פליטים?

איך שטעל מיך פאר אז די ענטפער פאר מיינע ווערטער וועט זיין 'הא, ער איז א פארביטערטע ווילאמסבורגער' אבער האמת ניתן להיאמר איינמאל פאר אלעמאל, ס'קריכט שוין פון די געהירן די שמועסן איינמאל און נאכאמאל.

קרית יואלע אידן רעדן נישט און האמערן נישט און זארגן זיך נישט פאר וויאלמבסבורג

דא רעדט מען פון א רבי וואס זארגט זיך פאר זיין ציבור איבער אלע ענינים אריינגערעכנט איבער די הויכע דירות פרייזן סיי אין קרית יואל סיי אין וויאלמבסורג

דאס איז די רבי, גערעכט.

אבער די עולם קומט שוין מיט אייגענע געפילן.

וועלעכע עולם? ר' מרדכי הערש שפיטצער פארטרעט קרית יואל?

[שטייפע קוגל]

צום נושא פונעם שמועס דא, האב איך געהערט די רבי האט לעצטענס זיך אויסגעדרוקט פאר איינעם

די וומס"ב אידן זענען אזוי ווי די ווארעם אין די חריין, דער ווארעם זעצט זיך אריין אין די חריין און ער מיינט אז עס איז נישטא עפעס בעסער'ס

ווייל ווילאמסבורגע אידן ווייסן פשוט נישט אז קרית יואל איז ביליגער ווי וויליאמסבורג?

אין דשענערעל איז דא א כלל אז אויב ביזטו קאנפידענט מיט דיין שטאנד דאן זוכסטו נישט צו איבערצייגן קיינעם, און ביזט נישט פארנומען איבערצורעדן מענטשן. פאר די סיבה האט כלל ישראל קיינמאל נישט געזוכט צו שלעפן גוים זיך צו מגייר זיין. און פאר די סיבה וועט א חסידות וואס פילט זיך באדראעט פון א קאמפיטישאן זיין פארנומען זיך צו פאמפן און אראפרייסן דעם צווייטן. משא"כ א געזונטע חסידות וועט זיין פארנומען מיט זיך אליינס. פארדעם זעט מען נישט מאנסי אידן האמערן איבער די מעלות פון מאנסי.

ס'איז טראגי קאמיש צו זען ווי קרית יואלע אידן קענען נישט אויפהערן צו האמערן טאג און נאכט איבער די נארישע אידן וואס האבן נישט די שכל צו קומען וואוינען אין די גאלדענע קרית יואל. ווי כאילו וויליאמסבורגע אידן זענען דום און פארשטייען נישט אז ביליג איז גוט און טייער איז שלעכט. ס'קוקט מער אויס ווי עפעס א סארט פארטיידיגונג... א געוויסע ראש ישיבה וואס איז באקאנט אלס איינער וואס וועט זאגן הויעך וואס יעדער טראכט האט זיך אפילו נישט געשעמט אין די זעלבע דרשה ווי ער האט אראפגעלייגט די חורבן פון ווילאמסבורג צו האמערן קעגן די לאנגיעריגע א"ג עטיטוד וואס ווילאמסבורג האט אלע יארן געגעבן פאר קרית יואל.

איז לאמיך אייך זאגן מיינע טייערע ק"י ברודער. רוב ווילאמסבורגע אידן ווילן וואוינען אין וויליאמסבורג ווייל זיי האבן ליב די ווילאמסבורגע מענטעליטעט און זיי האבן נישט ליב (און אין ערגסטן פאל פיינט) די קרית יואלע הלך ילך. יא ס'איז טייער, און דאס איז זייער א שטארקע פראבלעם, און דערפאר זעט מען אז צענדליגע משפחות הייבן זיך אויף אין מופן לכל ארבע רוחות הארץ איינמאל ס'איז שוין נישטא קיין ברירה. אבער נישט אלעס הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט געלט. ס'איז דא נאך הינדערטער דעטאלן אינעם לעבן וואס דארפן שטימען.

אויב איז אלעס איבער האוזינג, און ווער ס'מופט נישט צו א ביליגע געגענט איז פשוט א ווארעם אין חריין, וויל איך זען וויפיל קרית יואלע אידן הייבן זיך אויף און מופן צו קאסא גראנדא אדער לעיק פראנט. (וויפיל צאלסטו? 300 א ספ? אין קאסא גראנדא קענסט עס האבן פאר 100 א ספ. חחחח).

ס'קוקט אויס ווי קרית יואלע אידן גייען ממש אויס פאר צער איבער די ווילאמסבורגע מוטשענישן. ס'דערמאנט מיך פון יענער וואס האט גענטפערט פאר דעם וואס האט אים מעורר געווען פארוואס ער זיצט ביי ויברך דוד, "דאס אז איך זיץ אינדערהיים אן פרנסה גייט דיך נישט אן, דאס אז איך זיץ אינדערהיים מיט אפאר אלטע בחורים גייט דיך נישט אן, אבער אז איך זיץ ביי ויברך דוד גייט דיך אן" איז לאמיר זען ווער פון די געטרייע אידן וואס זענען זיך מוסר נפש צו אויפקלערן די אומבאהאלפענע וויליאמסבורגע אידן, ווער ס'איז גרייט צו אויסצאלן די הוצאות פון מופן קיין קרית יואל. אפשר עפנט קרית יואל א ארגעניזאציע צו ארויסהעלפן פינאנציעל די וויליאמסבורגע פליטים?

איך שטעל מיך פאר אז די ענטפער פאר מיינע ווערטער וועט זיין 'הא, ער איז א פארביטערטע ווילאמסבורגער' אבער האמת ניתן להיאמר איינמאל פאר אלעמאל, ס'קריכט שוין פון די געהירן די שמועסן איינמאל און נאכאמאל.

שטארק אמת וואס דו זאגסט.

אבער פון די רבי'ס שטאנדפונקט איז עס זייער סענסעבל, ער וויל באמת אראפ ברענגען די הויכע קאסטן, און זיכט צו העלפן זיינע חסידים, סאוי ביי אזא איינעם וואס די רבי'ס שטופ צו מופן מיינט עפעס, איז עס א אויפטו.

אמת. איך רעדט בכלל נישט פונעם רבי'ן. (איך האב זעט אויס ציטירט די אומריכטיגע מעסעדזש, כאטש איך בין בכלל נישט זיכער אז די רבי האט טאקע געזאגט יענע מימרא). די רבי שטופט טאקע מער קרית יואל ווייל דאס איז א שטאט וואס איז אינטער זיין אחריות אבער ער שטופט יעדע איינציגע ישוב וואס אנשי שלומינו ווילן זיך באזעצן זאל עס זיין לינדען, קאסא גראנדע וכו'. און ס'איז אפילו דא אידן וואס איך ווייס פירסט הענד וואס ער האט געזאגט דוקא יא צו בלייבן אין ווילאמסבורג. און די רבי איז איינער וואס ארבעט שוין יארן אראפצוברענגען די קאסטן פון לעבן סיי ביי שמחות און סיי ביי האוזינג.

איך צאל ב"ה זייער ביליג אין ווילאמסבורג, ווען איך האב אמאל געזאגט פארן רבי'ן וויפיל איך צאל, איז די רבי געווען אמתדיג פרייליך צו הערן (אפילו ס'איז נאך אלס טייערער ווי קרית יואל).

[דער תהלים איד]

צום נושא פונעם שמועס דא, האב איך געהערט די רבי האט לעצטענס זיך אויסגעדרוקט פאר איינעם

די וומס"ב אידן זענען אזוי ווי די ווארעם אין די חריין, דער ווארעם זעצט זיך אריין אין די חריין און ער מיינט אז עס איז נישטא עפעס בעסער'ס

ווייל ווילאמסבורגע אידן ווייסן פשוט נישט אז קרית יואל איז ביליגער ווי וויליאמסבורג?

אין דשענערעל איז דא א כלל אז אויב ביזטו קאנפידענט מיט דיין שטאנד דאן זוכסטו נישט צו איבערצייגן קיינעם, און ביזט נישט פארנומען איבערצורעדן מענטשן. פאר די סיבה האט כלל ישראל קיינמאל נישט געזוכט צו שלעפן גוים זיך צו מגייר זיין. און פאר די סיבה וועט א חסידות וואס פילט זיך באדראעט פון א קאמפיטישאן זיין פארנומען זיך צו פאמפן און אראפרייסן דעם צווייטן. משא"כ א געזונטע חסידות וועט זיין פארנומען מיט זיך אליינס. פארדעם זעט מען נישט מאנסי אידן האמערן איבער די מעלות פון מאנסי.

ס'איז טראגי קאמיש צו זען ווי קרית יואלע אידן קענען נישט אויפהערן צו האמערן טאג און נאכט איבער די נארישע אידן וואס האבן נישט די שכל צו קומען וואוינען אין די גאלדענע קרית יואל. ווי כאילו וויליאמסבורגע אידן זענען דום און פארשטייען נישט אז ביליג איז גוט און טייער איז שלעכט. ס'קוקט מער אויס ווי עפעס א סארט פארטיידיגונג... א געוויסע ראש ישיבה וואס איז באקאנט אלס איינער וואס וועט זאגן הויעך וואס יעדער טראכט האט זיך אפילו נישט געשעמט אין די זעלבע דרשה ווי ער האט אראפגעלייגט די חורבן פון ווילאמסבורג צו האמערן קעגן די לאנגיעריגע א"ג עטיטוד וואס ווילאמסבורג האט אלע יארן געגעבן פאר קרית יואל.

איז לאמיך אייך זאגן מיינע טייערע ק"י ברודער. רוב ווילאמסבורגע אידן ווילן וואוינען אין וויליאמסבורג ווייל זיי האבן ליב די ווילאמסבורגע מענטעליטעט און זיי האבן נישט ליב (און אין ערגסטן פאל פיינט) די קרית יואלע הלך ילך. יא ס'איז טייער, און דאס איז זייער א שטארקע פראבלעם, און דערפאר זעט מען אז צענדליגע משפחות הייבן זיך אויף אין מופן לכל ארבע רוחות הארץ איינמאל ס'איז שוין נישטא קיין ברירה. אבער נישט אלעס הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט געלט. ס'איז דא נאך הינדערטער דעטאלן אינעם לעבן וואס דארפן שטימען.

אויב איז אלעס איבער האוזינג, און ווער ס'מופט נישט צו א ביליגע געגענט איז פשוט א ווארעם אין חריין, וויל איך זען וויפיל קרית יואלע אידן הייבן זיך אויף און מופן צו קאסא גראנדא אדער לעיק פראנט. (וויפיל צאלסטו? 300 א ספ? אין קאסא גראנדא קענסט עס האבן פאר 100 א ספ. חחחח).

ס'קוקט אויס ווי קרית יואלע אידן גייען ממש אויס פאר צער איבער די ווילאמסבורגע מוטשענישן. ס'דערמאנט מיך פון יענער וואס האט גענטפערט פאר דעם וואס האט אים מעורר געווען פארוואס ער זיצט ביי ויברך דוד, "דאס אז איך זיץ אינדערהיים אן פרנסה גייט דיך נישט אן, דאס אז איך זיץ אינדערהיים מיט אפאר אלטע בחורים גייט דיך נישט אן, אבער אז איך זיץ ביי ויברך דוד גייט דיך אן" איז לאמיר זען ווער פון די געטרייע אידן וואס זענען זיך מוסר נפש צו אויפקלערן די אומבאהאלפענע וויליאמסבורגע אידן, ווער ס'איז גרייט צו אויסצאלן די הוצאות פון מופן קיין קרית יואל. אפשר עפנט קרית יואל א ארגעניזאציע צו ארויסהעלפן פינאנציעל די וויליאמסבורגע פליטים?

איך שטעל מיך פאר אז די ענטפער פאר מיינע ווערטער וועט זיין 'הא, ער איז א פארביטערטע ווילאמסבורגער' אבער האמת ניתן להיאמר איינמאל פאר אלעמאל, ס'קריכט שוין פון די געהירן די שמועסן איינמאל און נאכאמאל.

איך קען נישט קיין קרית יואל'ע אידן וואס קוקן אראפ וומסב"ג'ע אלס נארישע מענטשן וואס ווייסן נישט אז זיי צאלן טייער.

ס"ה איז אפשר דא מענטשן וואס האלטן אז זיי דארפן 'צורעדן' זייערע חברים איבערצוקומען די שוועריקייט פון מופן.

אבער די וומסב"ג'ע אידן טארן נישט זיין הייקל ווי א בענדל און ווערן געטראפן יעדעס מאל איינער רעדט דערפון. יא, די פרייזן אין קרית יואל זענען יעצט געפאלן און ס'לוינט זיך צו כאפן. מ'מוז נישט. ס'לוינט געלט-ווייז. ס'דא נאך חשבונות אויסער געלט און יעדער זאל זיך מאכן זיינע חשבונות.

בדיל ויעבור. (איך ווייס אז קהלת סאטמאר וומסב"ג מהר"א איז בכלליות בא'עוולה'ט געווארן, אבער עס טאר נישט ברענגען אז יעדעס ווארט וואס מ'זאגט זאך ציען צו יענע טעמע. ס'איז נישט פראקטיש און נישט אויפריכטיג).