"אלקותו" בקהל חסידים?!

[בקיצור]

א שקר גס. איך האב מיך שוין באצויגן דערצו פון אלע צדדים. עס זענען דא ענינים וואס מיר קליינע מוחות פארשטייען נישט, און עס צו נעמען כפשוטו איז כפירה. אין לנו אלא דברי השולחן ערוך והפוסקים און אט דאס איז געווען די דעת פון אלע אונזערע חסידישע רבי‘ס כנ”ל צאנז, בעלזא, מונקאטש, סיגוט ועוד. ביטע זאג מיך נישט וואס איך האלט, דאס זאג איך.

פאר די פערזענליכע אטאקעס, נו שוין. אויב דאס איז אלעס וואס דו האסט צו זאגן דעמאלטס פארשטיי איך דיר.

דער גראבער שקר איבער אמונת צדיקים אין בעלזא, איז אומדערהערבאר.
בעלזא איז געוועהן דער פאן-טרעגער פון א פייערדיגער אמונת צדיקים אן קיין גבולות.
די בעלזער קינדער זענען פון קינדווייז אן אויפגעצויגן געווארן צו א פלאמענדיגער אמונת צדיקים.
פונקט נעכטן געליינט זכרונות פון "פייבעלע", איבער זיין חינוך אינדערהיים.

א גוטען
איך גיי זיך נישט אריינמישען אין די נושא דא.
איך וויל נאר זאגען אז ביי אונז אין בעלזא האט מען אייביג געפרעדיגט בזה״ל: בעלזא איז צוויי זאכען , אביי ורבא און טוהן פאר ייודעןס וועגען.
מען האט נישט עוסק געוועהן אין קיין מופתים….

מ'האט נישט עוס קגעוועהן אין מופתים, אבער מ'האט איבערגעגעבן א חינוך פון אמונת צדיקים. "דער רב", איז א ווארט ווא סאיז כסדר אריינגעקומען אין חינוך הילדים. [עד היום הזה].

[מסתמא]

מ'האט נישט עוס קגעוועהן אין מופתים, אבער מ'האט איבערגעגעבן א חינוך פון אמונת צדיקים. "דער רב", איז א ווארט ווא סאיז כסדר אריינגעקומען אין חינוך הילדים. [עד היום הזה].

און איך האב געזאגט אז?

[ראובן]

מר. מסתמא
ממה נפשך, זענט איר א מתנגד לתורת הבעש"ט כממשיך דרכם פון די מתנגדים פון אמאל, און איר ווילט ארויסברענגען דא די שיטה פון די מתנגדים.

פאר די פערזענליכע אטאקעס, נו שוין. אויב דאס איז אלעס וואס דו האסט צו זאגן דעמאלטס פארשטיי איך דיר.

סאיז נישט ״נו שוין!״ דא קומט א איד @מסתמא אויסגעבויט, מיט א מהלך, מקורות, רעד דברים של טעם. יעצט בין איך מסכים מיט אים אינגאנצען? אפשר יא, אפשר ניין, אפשר דארף איך צייט צו טראכטן, אפשר דארףאיך מער מקורות, אפשר דארף איך פרעגן אנדערע. אבער וואס איז די פערזענליכע אטאקעס?? יא אמאל זעהט מאן א מתעקש וואס העלפט נישט קיין רעדן צו אים און נאכן אויפווייזען שווארץ אויף ווייס האלט ער זיך נאכאלץ ביי זיינס, דעמאלטס איז עפעס אנדערש. דאס איז נישט וואס איך זעה דא, טאמער עפעס פארקערט.

און יעצט לגופו של ענין. הרב מסתמא זאגט אז אונז האבן יסודי אמונה און דאס קען מען נישט רוקען. יעצט טאמער דו זעסט עפעס אין ספרי חסידות א מושג וואס קען זיין איז זיך סותר מיט דעם, פשט איז אז ״דו״ פארשטייסט נישט וואס דאס מיינט און לאז עס אויס, די מושגים איז נישט געמאכט פאר דיר. ער זאגט עד כדי כך, אז טאמער מיינט עס אז אין דיין קאפ דארפסטו אדער אויפגעבן איין אני מאמין אדער אויפגעבן ספרי חסידות, דעמאלטס געב אויף ספרי חסידות, וכלשונו, אריינווארפן אלע ספרי חסידות אין שמות, אבער קיין אני מאמין קען מען נישט רוקען. ער האט ״נישט״ געזאגט אז ער האט עפעס קעגן ספרי חסידות, ס׳איז גראדע משמע אז ער לערנט עס אויך, אבער יעדער זאך האט א מקום און א משקל. יעצט בין איך מסכים הונדערט פראצענט? איך האב עס נישט געזאגט. אבער עס איז זייער קלאר און פארשטענדליך וואס ער מיינט צו זאגן. יעצט אז איינער האט א מקור, סברא, קשיא, תירוץ, מהלך, אדרבה ואדרבה. ווי מען זאגט אין ענגליש grill him. אבער סתם אטאקירען??

[סטוצעך?]

טוצעך דא אויף טישן און בענק, איך בין נישט אזוי אויסגעקאכט אין די נושא און ביזדערווייל אויך נישט דער גרויסער תלמיד חכם, אבער איך בין ב״ה יא מקושר צו א צדיק, איז לאמיך עס אראפגעבן וויאזוי איך פארשטיי די נושא פון התקשרות פון מיין קוקווינקל.

ישראל מאז היתה לגוי איז אלעמאל באשטאנען פון כלל ישראל מיט א צדיק, ווען די אידן זענען געוועהן אין מצרים האט זיך דער אויבערשטער נישט באוויזן צו יעדן איינעם, נאר צום צדיק, די עשר מכות דורך די צדיק, ווען סקומט צום שפיץ תכלית הבריאה, מתן תורה, זאגט דער אויבערשטער קלאר פאר משה רבינו, הגבל את העם, נישט יעדער קען ארויף אויפן בארג, נאר משה רבינו, יעדעס מאל דער אויבערשטער וויל עפעס לערנען כלל ישראל, אלעס גייט דורך משה רבינו, דער צדיק הערט תורה מפי הגבורה, און ער גיבט עס איבער פאר כלל ישראל.

ווייטער, די אידן זינדיגן יעדעס מאל עקסטער, דער אויבערשטער וויל שטראפן כלל ישראל, משה רבינו פועלט א כפרה, אן משה רבינו איז נישטא קיין תורה, און סאיז נישטא קיין כפרה, און נישט קיין כלל ישראל, אלעס גייט נאר דורכן צדיק.

און אלע דורות איז געוועהן מנהיגים, נביאים תנאים ואמוראים וכו׳ וואס האבן געלערנט כלל ישראל וואס צו טוען, און די שפעטערע דורות ווי די ארי הק׳ און די תלמידי בעש״ט זעהט מען אן ענין פון תיקון נשמות, סיי ביי לעבעדיגע אידן אז דער צדיק איז מעורר התעוררות צו תשובה, שיינט אריין מיט א כח הקדושה צו מעורר זיין אידן, און אויך תיקני נשמות וואס צדיקים האבן א כח צו מתקן א נשמה זאל אנקומען צום תיקון.

יעצט, ווען סקומט התקשרות לצדיק איז עס די זעלבע בחינה, איך גיי צום צדיק ווייל איך קען נישט אן איהם, דער צדיק לערנט מיר וויאזוי צו דינען דעם אויבערשטן, ער גיבט מיר התעוורות והתחזקות ווייל איך אליין קען נישט, די זעלבע זאך ווען סקומט צו מיין תיקון, דורכדעם וואס איך בין מקושר צום צדיק און איך גלייב אין צדיק, קען דער צדיק מתקן זיין מיין נשמה, און מיך געבן מיין עכטע תיקון בזה ובבא, די זעלבע זאך בין איך מקשר מיין עבודת השם צום צדיק, כלייג תפילין על דעת דעם צדיק, איך טוה אלעס על דעת דעם צדיק, און מיט דעם גלייב איך אז מיין ארעמע ביסל נעבעכדיגע עבודה ווערט נכלל אין די שלימותדיגע עבודה פון דעם צדיק.

תמצית, צו איך האב א דירעקטע קשר מיט אויבערשטן? זיכער יא, צו קען איך אליין אנקומען צו שלימות אין עבודת השם? זיכער נישט, צו האט די צדיק א כח צו מתקן זיין מיין נשמה, כגלייב אז יא, צו האט דער צדיק א כח פאר זיך? צו דין איך דעם צדיק? ח״ו, דער צדיק איז נאנט און באליבט ביים אויבערשטן ממילא האט ער א כח פון איין זייט מיך צו לערנען וואס צו טוען און פון די אנדערע זייט פןעלן ביים אויבערשטן פאר מיר.

[צווייטער]

מ'האט נישט עוס קגעוועהן אין מופתים, אבער מ'האט איבערגעגעבן א חינוך פון אמונת צדיקים. "דער רב", איז א ווארט ווא סאיז כסדר אריינגעקומען אין חינוך הילדים. [עד היום הזה].

מר. מסתמא
ממה נפשך, זענט איר א מתנגד לתורת הבעש"ט כממשיך דרכם פון די מתנגדים פון אמאל, און איר ווילט ארויסברענגען דא די שיטה פון די מתנגדים.

א שקר גס. איך האב מיך שוין באצויגן דערצו פון אלע צדדים. עס זענען דא ענינים וואס מיר קליינע מוחות פארשטייען נישט, און עס צו נעמען כפשוטו איז כפירה. אין לנו אלא דברי השולחן ערוך והפוסקים און אט דאס איז געווען די דעת פון אלע אונזערע חסידישע רבי‘ס כנ”ל צאנז, בעלזא, מונקאטש, סיגוט ועוד. ביטע זאג מיך נישט וואס איך האלט, דאס זאג איך.

פאר די פערזענליכע אטאקעס, נו שוין. אויב דאס איז אלעס וואס דו האסט צו זאגן דעמאלטס פארשטיי איך דיר.

דער גראבער שקר איבער אמונת צדיקים אין בעלזא, איז אומדערהערבאר.
בעלזא איז געוועהן דער פאן-טרעגער פון א פייערדיגער אמונת צדיקים אן קיין גבולות.
די בעלזער קינדער זענען פון קינדווייז אן אויפגעצויגן געווארן צו א פלאמענדיגער אמונת צדיקים.
פונקט נעכטן געליינט זכרונות פון "פייבעלע", איבער זיין חינוך אינדערהיים.

איך האב נאכנישט געליינט ''פייבעלע'', אבער איך בעט דיר א פערזענליכע טובה, גיי דורך דעם גאנצן בוך און שרייב מיר איבער דא די שארפסטע מימרא איבער אמונת צדיקים וואס דו האסט געטראפן דארטן.

יעצט גיי איך זאגן נבואות. דארטן שטייט 'יא' די מורא'דיגע התקשרות און ביטול וואס א חסיד האט צום רבי'ן, די פייערדיגע אמונה וואס א חסיד האט אין א ווארט וואס איז ארויס פון רבי'נס מויל און איז נישט מהרהר אחריה.

וואס שטייט 'נישט' דארטן, די תיקונים וואס דער רבי טוט מיט זיין נשמה, אז דער רבי איז זיין חיות און אנעם רבי'ן קען ער נישט לעבן, אז דער רבי איז אים מקשר צום אויבערשטען.

פאררעכט מיר אויב איך בין נישט גערעכט.

ביידע פון וואס כ'האב געשריבן שטייט און ספרי חסידות במפורש, נאר ס'איז דא א שפראך וואס מ'האט גערעדט אפן, און ס'איז דא א שפראך וואס חסידי'שע אידן בעלי השגה האבן פארשטאנען און נישט גערעדט דערפון (עכ''פ אין בעלזא)

פארוואס מ'האט יא גערעדט פון די ערשטע און נישט פון די צווייטע, איז א ראיה מוכחת לדברי, בין איך נייגעריג אויב דו האסט א אנדערע ביאור.

[מסתמא]

פארוואס מ'האט יא גערעדט פון די ערשטע און נישט פון די צווייטע, איז א ראיה מוכחת לדברי, בין איך נייגעריג אויב דו האסט א אנדערע ביאור.

נישט לדברי פונקט אזוי? ממש דאס זאג איך דאך אגאנצן צייט

[נחת רוח]

מר. מסתמא
ממה נפשך, זענט איר א מתנגד לתורת הבעש"ט כממשיך דרכם פון די מתנגדים פון אמאל, און איר ווילט ארויסברענגען דא די שיטה פון די מתנגדים.

א שקר גס. איך האב מיך שוין באצויגן דערצו פון אלע צדדים. עס זענען דא ענינים וואס מיר קליינע מוחות פארשטייען נישט, און עס צו נעמען כפשוטו איז כפירה. אין לנו אלא דברי השולחן ערוך והפוסקים און אט דאס איז געווען די דעת פון אלע אונזערע חסידישע רבי‘ס כנ”ל צאנז, בעלזא, מונקאטש, סיגוט ועוד. ביטע זאג מיך נישט וואס איך האלט, דאס זאג איך.

פאר די פערזענליכע אטאקעס, נו שוין. אויב דאס איז אלעס וואס דו האסט צו זאגן דעמאלטס פארשטיי איך דיר.

די ענינים וואס אונז האבן במסורה פון אונזערע רבי'ס לדורותיהם, אויב אייער קליינע מוח פארשטייט עס נישט, נאו פראבלעם, עס טוישט נישט גארנישט, פאר אונז ההולכים בדרכם ווערט עס נישט כפירה דערוועגן, ויש לנו דברי רבותינו הקושים שמסרו לנו מה זה יהדות ואמונה, און דאס שטייט און אלע ספרי בעלז צאנז סיגוט ועוד.
וכל זה איז אפילו אויב דו האסט עס נישט געטראפן אין שולחן ערוך, אונז זעמיר אקעי מיט דעם ריזיגן פראבלעם. אונזערע רבי'ס דארפן נישט דיין הסכמה בכלל. ייש"כ

[נחת רוח]

א שקר גס. איך האב מיך שוין באצויגן דערצו פון אלע צדדים. עס זענען דא ענינים וואס מיר קליינע מוחות פארשטייען נישט, און עס צו נעמען כפשוטו איז כפירה. אין לנו אלא דברי השולחן ערוך והפוסקים און אט דאס איז געווען די דעת פון אלע אונזערע חסידישע רבי‘ס כנ”ל צאנז, בעלזא, מונקאטש, סיגוט ועוד. ביטע זאג מיך נישט וואס איך האלט, דאס זאג איך.

פאר די פערזענליכע אטאקעס, נו שוין. אויב דאס איז אלעס וואס דו האסט צו זאגן דעמאלטס פארשטיי איך דיר.

דער גראבער שקר איבער אמונת צדיקים אין בעלזא, איז אומדערהערבאר.
בעלזא איז געוועהן דער פאן-טרעגער פון א פייערדיגער אמונת צדיקים אן קיין גבולות.
די בעלזער קינדער זענען פון קינדווייז אן אויפגעצויגן געווארן צו א פלאמענדיגער אמונת צדיקים.
פונקט נעכטן געליינט זכרונות פון "פייבעלע", איבער זיין חינוך אינדערהיים.

איך האב געזאגט אז אין בעלזא איז נישט געווען קיין אמונת צדיקים?! קיינמאל! איך האב געזאגט אז אין בעלזא (בתוך אלע אנדערע אונזערע רבי‘ס) איז דער שולחן ערוך ותורת הנגלה געווען איבער אלעם.

דעם אמת זאג מיר, דו ליינסט וואס איך שרייב?

דו האסט יא געשריבן אקעגן די ענין פון אמונת צדיקים, און דאס האבן די בעלזע צדיקים געפרעדיגט, און טאקע נישט געהאלטן אז דאס איז שווער צו פארשטיין אדער מעורפל און צוזאמענהאנג מיט תורת הנגלה און שולחן ערוך , דערפאר, אויב פילט איר אז אייער מוח איז צו קליין דערפאר, פרעסט נאך אביסל און פאפט פיין און זאגט מיר אייער מיינונג

[נחת רוח]

מר. מסתמא
ממה נפשך, זענט איר א מתנגד לתורת הבעש"ט כממשיך דרכם פון די מתנגדים פון אמאל, און איר ווילט ארויסברענגען דא די שיטה פון די מתנגדים.

פאר די פערזענליכע אטאקעס, נו שוין. אויב דאס איז אלעס וואס דו האסט צו זאגן דעמאלטס פארשטיי איך דיר.

סאיז נישט ״נו שוין!״ דא קומט א איד @מסתמא אויסגעבויט, מיט א מהלך, מקורות, רעד דברים של טעם. יעצט בין איך מסכים מיט אים אינגאנצען? אפשר יא, אפשר ניין, אפשר דארף איך צייט צו טראכטן, אפשר דארףאיך מער מקורות, אפשר דארף איך פרעגן אנדערע. אבער וואס איז די פערזענליכע אטאקעס?? יא אמאל זעהט מאן א מתעקש וואס העלפט נישט קיין רעדן צו אים און נאכן אויפווייזען שווארץ אויף ווייס האלט ער זיך נאכאלץ ביי זיינס, דעמאלטס איז עפעס אנדערש. דאס איז נישט וואס איך זעה דא, טאמער עפעס פארקערט.

און יעצט לגופו של ענין. הרב מסתמא זאגט אז אונז האבן יסודי אמונה און דאס קען מען נישט רוקען. יעצט טאמער דו זעסט עפעס אין ספרי חסידות א מושג וואס קען זיין איז זיך סותר מיט דעם, פשט איז אז ״דו״ פארשטייסט נישט וואס דאס מיינט און לאז עס אויס, די מושגים איז נישט געמאכט פאר דיר. ער זאגט עד כדי כך, אז טאמער מיינט עס אז אין דיין קאפ דארפסטו אדער אויפגעבן איין אני מאמין אדער אויפגעבן ספרי חסידות, דעמאלטס געב אויף ספרי חסידות, וכלשונו, אריינווארפן אלע ספרי חסידות אין שמות, אבער קיין אני מאמין קען מען נישט רוקען. ער האט ״נישט״ געזאגט אז ער האט עפעס קעגן ספרי חסידות, ס׳איז גראדע משמע אז ער לערנט עס אויך, אבער יעדער זאך האט א מקום און א משקל. יעצט בין איך מסכים הונדערט פראצענט? איך האב עס נישט געזאגט. אבער עס איז זייער קלאר און פארשטענדליך וואס ער מיינט צו זאגן. יעצט אז איינער האט א מקור, סברא, קשיא, תירוץ, מהלך, אדרבה ואדרבה. ווי מען זאגט אין ענגליש grill him. אבער סתם אטאקירען??

אבהיר דבריי.
ווען עס קומט צו די שאלה בנוגע אידישקייט וחסידות, דארף קלאר געשטעלט ווערן די ריזיגע טעות וואס דא שטעלט זיך ארויס.
סאיז חלילה נישט אז די פאן טרעגער פון יסודות הדת און די מוסר המסורה איז מר. מסתמא און אלעס גייט לפי הבנתו בדברי הראשונים, משא"כ די ספרי חסידות זענען פארשטויבט אין שאנק, און אויב איינער האט בטעות בטעות אריין געקוקט דארט און געזען זאכן וואס שטימען נישט מיט מר. מסתמא, האט א פראבלעם.
די אמת איז להיפוך מן הקצה אל הקצה, אידישקייט זענען אונז מקבל פון אונזערע רביס וואס זענען אונז מדריך מיט די "יסודות הדת" לויט ווי עס שטייט און די ספרי חסידות, וואס איז ווי פארשטענדליך חלילה נישט קיין שום סתירה מיט תורת הנגלה ווי ער רופט עס, און דארט שטייט די אלע זאכן וואס מר. מסתמא קען נישט דערהייבן, לדוגמא אמונה אין לעבעדיגע צדיקים, צדיקים זענען די וואס זענען מעלה אונזערע תפילות און מצוות, ועוד ועוד,
נאר אמאל קוקט איינער בטעות אויף איד-טיש און געזען אז עפעס א מאן-דהו - מר. מסתמא - האלט אנדערש, און וואס ער זאגט שטימט נישט מיט די יסודות הדת וואס אונזערע רביס האבן אונז געלערנט, דאס איז די פראבלעם, אז מר. מסתמא שטימט נישט מיט אונזער מסורה, על אף ער האט מראי מקומות וואס ער האט לדעת רבותה"ק פאלש פאשטאנען

[צווייטער]

פארוואס מ'האט יא גערעדט פון די ערשטע און נישט פון די צווייטע, איז א ראיה מוכחת לדברי, בין איך נייגעריג אויב דו האסט א אנדערע ביאור.

נישט לדברי פונקט אזוי? ממש דאס זאג איך דאך אגאנצן צייט

יא, זיכער.

[נאסע שמאטעס]

איך בין איינשטימיג מיט די וואס שרייבן אז דביקות אין צדיקים אלס פארמיטלער צו נאנטברענגען צו השי"ת איז קיין שום סתירה מיט אמונה, נישט קיין ע"ז בשותף ח"ו, פונקט פארקערט, אזוי האבן אונזערע זיידעס געהאלטן אידישקייט.

איין שאלה אבער אויף אונזערע צייטן. ווער זאגט מיר אז עס איז נאך דא אזעלכע צדיקים? אפשר איז דא א דור וואס אלע צדיקים זענען צדיקים נסתרים? און ווער זאגט אז מען "מוז" טרעפן דעם צדיק און מ'דארף נישט דינען השי"ת פשוט אין א קהלה מיט א רב מיט א קשר צו השי"ת אן קיין צדיק יסוד העולם?

[צווייטער]

ממש די צירקלען מאכט מיר מער און מער טראכטן ווי דער רמב''ם שרייבט הוי יודע כי כמו שלא ישיג הסומא עין הצבעים, ואין החרש משיג שמע הקולות אזוי איז א געוויסער עולם די נישט משיג די דין ודברים בכלל, כ'מיין אז ס'איז נישט דא אפילו צו וועם צו רעדן...

מ'איז ביזי צו שרייען אידישקייט זענען אונז מקבל פון אונזערע רביס וואס זענען אונז מדריך מיט די "יסודות הדת" לויט ווי עס שטייט און די ספרי חסידות, אן וויסן אפילו וואס אונזערע רבי'ס האבן געזאגט.

כאפטס א בליק אין ספר קדושת יום טוב (כמעט ברור פ' חוקת) וואס ער שרייבט איבער די נושא, א שאד איך האב עס נישט אנליין, אויב איינער האט עס זאל ער עס ארויפלייגן. ער איז געווען סיגוט'ער רב און א תלמיד פון צאנזער רב זי''ע, גענוג רבותינו?

[בקיצור]

איך בין איינשטימיג מיט די וואס שרייבן אז דביקות אין צדיקים אלס פארמיטלער צו נאנטברענגען צו השי"ת איז קיין שום סתירה מיט אמונה, נישט קיין ע"ז בשותף ח"ו, פונקט פארקערט, אזוי האבן אונזערע זיידעס געהאלטן אידישקייט.

איין שאלה אבער אויף אונזערע צייטן. ווער זאגט מיר אז עס איז נאך דא אזעלכע צדיקים? אפשר איז דא א דור וואס אלע צדיקים זענען צדיקים נסתרים? און ווער זאגט אז מען "מוז" טרעפן דעם צדיק און מ'דארף נישט דינען השי"ת פשוט אין א קהלה מיט א רב מיט א קשר צו השי"ת אן קיין צדיק יסוד העולם?

אויף דעם קען מען עפענען א נייע אשכול "ווער איז א צדיק", אדער "פון ווייס איך ווער ס'איז א צדיק".
ס'האט נישט א קשר דווקא מיט אונזער דור.
דער ריבניצער למשל איז געוועהן אין אונזער דור.

[צולייגער]

כ'האב פאר דיר אלטימעיט ריספעקט @מסתמא, אבער אלע חסיד'ישע ספרים, אריינגערעכנט די וועלכע אונזערע רבי'ס האבן געהייסן לערנען, ווי מאור עינים, מאור ושמש, תפארת שלמה, שרייבן קלאר און אומצוויידייטליך, א צדיק אמת (דורך זיין כח התורה והקדושה) דינט ווי דער ממוצע צווישן אונז און הקב"ה, מיר זאלן קענען צוקומען צו אמת'ע עבודת ה' און צו קריגן די השפעות פון אויבן.

אויב דו דארפסט מקורות, קען איך דיר עס גערן געבן, אבער א פשוט'ע סוירטש אין ספריא אויף די ווארט צדיק, ממוצע, געט דיר עס.

האסט קשיות? כ'קען אויך האבן קשיות אויף די אגדות פון רבב"ח.

אבער אנדערש ווי אבב"ח'ס אגדתות וואס אונזערע רבי'ס האבן אלע געזאגט אז ס'איז נישט כפשוטו, האט קיינער פון אונזערע רבי'ס נישט געפילט פאר וויכטיג צו מעורר זיין אז די ווערטער כפשוטם זענען כפירה. אלזא איך בין זייער באקוועם דאס אנצונעמען כפשוטם.

איך ווייס אויך אז דער מאור עינים שרייבט אז א צדיק איז בטל ומבוטל צום אייבערשטן און האט - על אף זיינע מדריגות גבוהות - קיין שום תפיסה אין גדלות הבורא. איך ווייס אויך אז ער שרייבט אז ווי שפעטער אלס קלענער זענען די צדיקים, עד כדי צו זאגן אז ס'איז כמעט אינגאנצן אפגעשוואכט און באהאלטן. כ'ווייס אויך אז רוב היינטיגע רבי'ס קומען ליידער נישט נאך די מינדעסטע קריטעריע פון די ספרים הקדושים איבער די דעפינישן פון א צדיק.

אבער, כ'רעד לגבי צו ס'איז דא א מציאות פון 'ממוצע', בכל פנים ואופן שהוא. איים סארי, אבער אלע אונזערע רבי'ס, וועלכע זענען למעשה אונזער שלשלת הקבלה ביז די ראשונים ואחרונים, זענען אקעי דערמיט. זאל איך ח"ו נישט זיין?!

[נחת רוח]

איך בין איינשטימיג מיט די וואס שרייבן אז דביקות אין צדיקים אלס פארמיטלער צו נאנטברענגען צו השי"ת איז קיין שום סתירה מיט אמונה, נישט קיין ע"ז בשותף ח"ו, פונקט פארקערט, אזוי האבן אונזערע זיידעס געהאלטן אידישקייט.

איין שאלה אבער אויף אונזערע צייטן. ווער זאגט מיר אז עס איז נאך דא אזעלכע צדיקים? אפשר איז דא א דור וואס אלע צדיקים זענען צדיקים נסתרים? און ווער זאגט אז מען "מוז" טרעפן דעם צדיק און מ'דארף נישט דינען השי"ת פשוט אין א קהלה מיט א רב מיט א קשר צו השי"ת אן קיין צדיק יסוד העולם?

הערה: אזוי האבן אונזערע זיידעס "און אויכעט אונז - זייערע אייניקלעך" געהאלטן אידישקייט.
בנוגע וועגן היינטיגע צייטן, וויאזוי ווייס איך אויב עס איז נאך דא אזעלכע צדיקים, די ענטפער איז אז מען זאל פאוסטן די שאלה אויף איד-טיש, און דער וואס האט געגעסן די מערסטע געבראטענע בהמה פלייש זאל ענטפערן דעם שאלה! דזאסט דזאוקינג.
די פשוטע ענטפער איז אז אין אלע ספרי חסידות (מאור עינים, מאור ושמש, נועם אלימלך, ועוד ועוד,) שטייט אז די סארט צדיקים, זענען דא בכל דור ודור, און מען דארף צו זיי זיך מקשר זיין, דאס מיינט זיי זענען נישט נסתרים.
און לכאורה, אויב האט דיר השי"ת צוגעפירט צו איינע פון די צדיקי הדור ה' יאריך ימיהם, זיי נישט קיין נאר און אנטלויף נישט און רעדט דיך נישט איין אז ביסט קלוגר

[צווייטער]

איך בין איינשטימיג מיט די וואס שרייבן אז דביקות אין צדיקים אלס פארמיטלער צו נאנטברענגען צו השי"ת איז קיין שום סתירה מיט אמונה, נישט קיין ע"ז בשותף ח"ו, פונקט פארקערט,

די תירוץ איז יא און ניין, ס'איז זיכער נישט קיין סתירה מיט אמונה אדער ע''ז בשיתוף אויב לערנט מען עס אפ ריכטיג ולזה נתכוון הבעש''ט הק', אבער אויב מ'לערנט עס נישט אפ ריכטיג איז עס א בפירו'שע סתירה מיט אמונת היחוד בלי שום ממוצע.

אזוי האבן אונזערע זיידעס געהאלטן אידישקייט.

מ'קייט עס איבער דא איינמאל און נאכאמאל און מ'כאפט נאכאלץ נישט, אבותינו וואס האבן זיך געווייקט ביי צדיקים האבן 'קיינמאל' נישט גערעדט די הויכע שפראך פון פנימיות'דיגע דביקות בצדיקים, ס'איז געווען חסידי'שע אידן וואס האבן יא געוויסט די פנימיות הענינים, און ס'איז געווען וואס האבן נישט געוויסט נאר מ'האט זיך געווייקט ביי צדיקים מיט א פשוט'ע אמונה אז דאס דארף איך טון בתמימות ובפשיטות בלי שום השגת הדברים. דאס פיט גוט אריין וויאזוי די ראשונים לערנען אפ די דביקות לת''ח, נאך בעפאר די בעש''ט, פארשטייט זיך אז מ'האט עס געטון וואוסענדיג פונעם בעש''ט, אבער אן די הויכע השגה שבו.

איין שאלה אבער אויף אונזערע צייטן. ווער זאגט מיר אז עס איז נאך דא אזעלכע צדיקים? אפשר איז דא א דור וואס אלע צדיקים זענען צדיקים נסתרים? און ווער זאגט אז מען "מוז" טרעפן דעם צדיק און מ'דארף נישט דינען השי"ת פשוט אין א קהלה מיט א רב מיט א קשר צו השי"ת אן קיין צדיק יסוד העולם?

ס'איז א געטועכטס, ס'קען זיין אז בדורינו זענען אלע צדיקים נסתרים, ס'קען זיין אז נישט. עס שטייט פון חידושי הרי''ם אז מ'זאל זיך מקשר זיין מיט'ן צדיק הדור אפילו מ'ווייסט נישט ווער די צדיק איז, און די זאכן געשען אליינס בלי ידיעה, אדער קען מען זיך מקשר זיין מיט פריערדיגע צדיקים וואס לעבן שוין נישט (כפי דעת כמה צדיקים תלמידי בעש''ט).

דאס איז אבער קלאר לפי חכז''ל וספרי קודש אז אין יעדן דור זענען דא צדיקים וואס זענען מרכבה לשכינה, און ס'מוז נישט זיין אז די צדיק האט ברענשטעס עד לב השמים. און בכלל האבן די צוויי זאכן נישט קיין נגיעה כ''ש איינס צום צווייטן, דער היינטיגער דור האט אויסגעמישט 'צדיק' מיט 'מנהיג העדה' אלץ איין זאך, ס'איז נישט מוכרח בכלל.

[נחת רוח]

אזוי האבן אונזערע זיידעס געהאלטן אידישקייט.
[/quote]
מ'קייט עס איבער דא איינמאל און נאכאמאל און מ'כאפט נאכאלץ נישט, אבותינו וואס האבן זיך געווייקט ביי צדיקים האבן 'קיינמאל' נישט גערעדט די הויכע שפראך פון פנימיות'דיגע דביקות בצדיקים, ס'איז געווען חסידי'שע אידן וואס האבן יא געוויסט די פנימיות הענינים, און ס'איז געווען וואס האבן נישט געוויסט נאר מ'האט זיך געווייקט ביי צדיקים מיט א פשוט'ע אמונה אז דאס דארף איך טון בתמימות ובפשיטות בלי שום השגת הדברים. דאס פיט גוט אריין וויאזוי די ראשונים לערנען אפ די דביקות לת''ח, נאך בעפאר די בעש''ט, פארשטייט זיך אז מ'האט עס געטון וואוסענדיג פונעם בעש''ט, אבער אן די הויכע השגה שבו.

איך ווייס נישט ווער אייערע אבות זענען געווען, אונזערע אבות האבן יא גערעדט דעם שפראך, אזוי אויך שטייט און די ספרים מיט וואס זיי האבן געלעבט און מחנך געווען זייערע קינדער, וגדלו והצליחו וגם עשו פרי.

[צווייטער]

כ'האב פאר דיר אלטימעיט ריספעקט @מסתמא, אבער אלע חסיד'ישע ספרים, אריינגערעכנט די וועלכע אונזערע רבי'ס האבן געהייסן לערנען, ווי מאור עינים, מאור ושמש, תפארת שלמה, שרייבן קלאר און אומצוויידייטליך, א צדיק אמת (דורך זיין כח התורה והקדושה) דינט ווי דער ממוצע צווישן אונז און הקב"ה, מיר זאלן קענען צוקומען צו אמת'ע עבודת ה' און צו קריגן די השפעות פון אויבן.

אויב דו דארפסט מקורות, קען איך דיר עס גערן געבן, אבער א פשוט'ע סוירטש אין ספריא אויף די ווארט צדיק, ממוצע, געט דיר עס.

האסט קשיות? כ'קען אויך האבן קשיות אויף די אגדות פון רבב"ח.

אבער אנדערש ווי אבב"ח'ס אגדתות וואס אונזערע רבי'ס האבן אלע געזאגט אז ס'איז נישט כפשוטו, האט קיינער פון אונזערע רבי'ס נישט געפילט פאר וויכטיג צו מעורר זיין אז די ווערטער כפשוטם זענען כפירה. אלזא איך בין זייער באקוועם דאס אנצונעמען כפשוטם.

גראדע כפי שקבלתי מרבותי איז צאנזער רב זי''ע ארויס אין א מלחמה אקעגן די הייליגע אחים הקדושים שרפי מעלה זי''ע נאר ווייל ער האט געוואלט מבטל זיין די ענין כפשוטו, ווען ער האט געזען אז עס איז געפארן צו ווייט ווען פשוטי עם הייבן אן צו נעמען זאכן שלא לפי השגתם.

אבער נניח אז נישט, דאן פארוואס שרייסטו אויף ...? ער האט עס אויך גענומען כפשוטו, ער שרייט אויך אז אבותינו ורבותינו האבן אים דאס אויסגעלערנט.

דאס וואס דו האלטסט אז זיין רבי איז נישט קיין צדיק, דאס איז שוין א פערזענליכע קריגעריי, ער האלט אז יא.

[צולייגער]

כ'האב פאר דיר אלטימעיט ריספעקט @מסתמא, אבער אלע חסיד'ישע ספרים, אריינגערעכנט די וועלכע אונזערע רבי'ס האבן געהייסן לערנען, ווי מאור עינים, מאור ושמש, תפארת שלמה, שרייבן קלאר און אומצוויידייטליך, א צדיק אמת (דורך זיין כח התורה והקדושה) דינט ווי דער ממוצע צווישן אונז און הקב"ה, מיר זאלן קענען צוקומען צו אמת'ע עבודת ה' און צו קריגן די השפעות פון אויבן.

אויב דו דארפסט מקורות, קען איך דיר עס גערן געבן, אבער א פשוט'ע סוירטש אין ספריא אויף די ווארט צדיק, ממוצע, געט דיר עס.

האסט קשיות? כ'קען אויך האבן קשיות אויף די אגדות פון רבב"ח.

אבער אנדערש ווי אבב"ח'ס אגדתות וואס אונזערע רבי'ס האבן אלע געזאגט אז ס'איז נישט כפשוטו, האט קיינער פון אונזערע רבי'ס נישט געפילט פאר וויכטיג צו מעורר זיין אז די ווערטער כפשוטם זענען כפירה. אלזא איך בין זייער באקוועם דאס אנצונעמען כפשוטם.

גראדע כפי שקבלתי מרבותי איז צאנזער רב זי''ע ארויס אין א מלחמה אקעגן די הייליגע אחים הקדושים שרפי מעלה זי''ע נאר ווייל ער האט געוואלט מבטל זיין די ענין כפשוטו, ווען ער האט געזען אז עס איז געפארן צו ווייט ווען פשוטי עם הייבן אן צו נעמען זאכן שלא לפי השגתם.

אבער נניח אז נישט, דאן פארוואס שרייסטו אויף ....? ער האט עס אויך גענומען כפשוטו, ער שרייט אויך אז אבותינו ורבותינו האבן אים דאס אויסגעלערנט.

דאס וואס דו האלטסט אז זיין רבי איז נישט קיין צדיק, דאס איז שוין א פערזענליכע קריגעריי, ער האלט אז יא.

צאנזער רב איז ארויס אויפן לייגן א רבי'ן העכער די תורה.
און דאס טוען זיי.
און דאס שטייט נישט אין קיין איין ספר פון אונזערע רבי'ס

קלאר?!

[צווייטער]

אזוי האבן אונזערע זיידעס געהאלטן אידישקייט.

מ'קייט עס איבער דא איינמאל און נאכאמאל און מ'כאפט נאכאלץ נישט, אבותינו וואס האבן זיך געווייקט ביי צדיקים האבן 'קיינמאל' נישט גערעדט די הויכע שפראך פון פנימיות'דיגע דביקות בצדיקים, ס'איז געווען חסידי'שע אידן וואס האבן יא געוויסט די פנימיות הענינים, און ס'איז געווען וואס האבן נישט געוויסט נאר מ'האט זיך געווייקט ביי צדיקים מיט א פשוט'ע אמונה אז דאס דארף איך טון בתמימות ובפשיטות בלי שום השגת הדברים. דאס פיט גוט אריין וויאזוי די ראשונים לערנען אפ די דביקות לת''ח, נאך בעפאר די בעש''ט, פארשטייט זיך אז מ'האט עס געטון וואוסענדיג פונעם בעש''ט, אבער אן די הויכע השגה שבו.

איך ווייס נישט ווער אייערע אבות זענען געווען, אונזערע אבות האבן יא גערעדט דעם שפראך, אזוי אויך שטייט און די ספרים מיט וואס זיי האבן געלעבט און מחנך געווען זייערע קינדער, וגדלו והצליחו וגם עשו פרי.

לאמיר גיין שטייטעלעך, ווער זענען אייערע רבי'ס?

[נחת רוח]

כ'האב פאר דיר אלטימעיט ריספעקט @מסתמא, אבער אלע חסיד'ישע ספרים, אריינגערעכנט די וועלכע אונזערע רבי'ס האבן געהייסן לערנען, ווי מאור עינים, מאור ושמש, תפארת שלמה, שרייבן קלאר און אומצוויידייטליך, א צדיק אמת (דורך זיין כח התורה והקדושה) דינט ווי דער ממוצע צווישן אונז און הקב"ה, מיר זאלן קענען צוקומען צו אמת'ע עבודת ה' און צו קריגן די השפעות פון אויבן.

אויב דו דארפסט מקורות, קען איך דיר עס גערן געבן, אבער א פשוט'ע סוירטש אין ספריא אויף די ווארט צדיק, ממוצע, געט דיר עס.

האסט קשיות? כ'קען אויך האבן קשיות אויף די אגדות פון רבב"ח.

אבער אנדערש ווי אבב"ח'ס אגדתות וואס אונזערע רבי'ס האבן אלע געזאגט אז ס'איז נישט כפשוטו, האט קיינער פון אונזערע רבי'ס נישט געפילט פאר וויכטיג צו מעורר זיין אז די ווערטער כפשוטם זענען כפירה. אלזא איך בין זייער באקוועם דאס אנצונעמען כפשוטם.

גראדע כפי שקבלתי מרבותי איז צאנזער רב זי''ע ארויס אין א מלחמה אקעגן די הייליגע אחים הקדושים שרפי מעלה זי''ע נאר ווייל ער האט געוואלט מבטל זיין די ענין כפשוטו, ווען ער האט געזען אז עס איז געפארן צו ווייט ווען פשוטי עם הייבן אן צו נעמען זאכן שלא לפי השגתם.

אבער נניח אז נישט, דאן פארוואס שרייסטו אויף ....? ער האט עס אויך גענומען כפשוטו, ער שרייט אויך אז אבותינו ורבותינו האבן אים דאס אויסגעלערנט.

דאס וואס דו האלטסט אז זיין רבי איז נישט קיין צדיק, דאס איז שוין א פערזענליכע קריגעריי, ער האלט אז יא.

אשר על כן????
אלא מאי, כדי צו קענען זאגן אז זיי זענען נישט גערעכט, מוז מען צוקומען צום מסקנא אז מען דארף טאקע אוועק ווארפן די מסורה פון יסודות הדת וואס רבותינו הקדושים לדורויהם לערנען אונז, און לערנען יסודות הדת אויף איד-טיש פון מר. מסתמא, און וואס עס שטימט נישט מיט דעם וועט מען לייגן אין שמות עפ"ל

[צווייטער]

כ'האב פאר דיר אלטימעיט ריספעקט @מסתמא, אבער אלע חסיד'ישע ספרים, אריינגערעכנט די וועלכע אונזערע רבי'ס האבן געהייסן לערנען, ווי מאור עינים, מאור ושמש, תפארת שלמה, שרייבן קלאר און אומצוויידייטליך, א צדיק אמת (דורך זיין כח התורה והקדושה) דינט ווי דער ממוצע צווישן אונז און הקב"ה, מיר זאלן קענען צוקומען צו אמת'ע עבודת ה' און צו קריגן די השפעות פון אויבן.

אויב דו דארפסט מקורות, קען איך דיר עס גערן געבן, אבער א פשוט'ע סוירטש אין ספריא אויף די ווארט צדיק, ממוצע, געט דיר עס.

האסט קשיות? כ'קען אויך האבן קשיות אויף די אגדות פון רבב"ח.

אבער אנדערש ווי אבב"ח'ס אגדתות וואס אונזערע רבי'ס האבן אלע געזאגט אז ס'איז נישט כפשוטו, האט קיינער פון אונזערע רבי'ס נישט געפילט פאר וויכטיג צו מעורר זיין אז די ווערטער כפשוטם זענען כפירה. אלזא איך בין זייער באקוועם דאס אנצונעמען כפשוטם.

גראדע כפי שקבלתי מרבותי איז צאנזער רב זי''ע ארויס אין א מלחמה אקעגן די הייליגע אחים הקדושים שרפי מעלה זי''ע נאר ווייל ער האט געוואלט מבטל זיין די ענין כפשוטו, ווען ער האט געזען אז עס איז געפארן צו ווייט ווען פשוטי עם הייבן אן צו נעמען זאכן שלא לפי השגתם.

אבער נניח אז נישט, דאן פארוואס שרייסטו אויף ....? ער האט עס אויך גענומען כפשוטו, ער שרייט אויך אז אבותינו ורבותינו האבן אים דאס אויסגעלערנט.

דאס וואס דו האלטסט אז זיין רבי איז נישט קיין צדיק, דאס איז שוין א פערזענליכע קריגעריי, ער האלט אז יא.

צאנזער רב איז ארויס אויפן לייגן א רבי'ן העכער די תורה.
און דאס טוען זיי.
און דאס שטייט נישט אין קיין איין ספר פון אונזערע רבי'ס

קלאר?!

מ'קען מאכן א לאנגע שמועס וועגן צאנזער רב זי''ע אבער כך קבלתי און שוין.

הייסט אז דיין פראבלעם מיט זיי איז נאר אז ער האלט דעם רבי'ן העכער די תורה? גארנישט מיט דעם אז מ'האט פארגעטטערט דעם רבי'ן?

אינטערסאנט, כ'האב געמיינט אז דא פארשטייט יעדער אז ס'איז פראבלאמאטיש.

[צווייטער]

כ'האב פאר דיר אלטימעיט ריספעקט @מסתמא, אבער אלע חסיד'ישע ספרים, אריינגערעכנט די וועלכע אונזערע רבי'ס האבן געהייסן לערנען, ווי מאור עינים, מאור ושמש, תפארת שלמה, שרייבן קלאר און אומצוויידייטליך, א צדיק אמת (דורך זיין כח התורה והקדושה) דינט ווי דער ממוצע צווישן אונז און הקב"ה, מיר זאלן קענען צוקומען צו אמת'ע עבודת ה' און צו קריגן די השפעות פון אויבן.

אויב דו דארפסט מקורות, קען איך דיר עס גערן געבן, אבער א פשוט'ע סוירטש אין ספריא אויף די ווארט צדיק, ממוצע, געט דיר עס.

האסט קשיות? כ'קען אויך האבן קשיות אויף די אגדות פון רבב"ח.

אבער אנדערש ווי אבב"ח'ס אגדתות וואס אונזערע רבי'ס האבן אלע געזאגט אז ס'איז נישט כפשוטו, האט קיינער פון אונזערע רבי'ס נישט געפילט פאר וויכטיג צו מעורר זיין אז די ווערטער כפשוטם זענען כפירה. אלזא איך בין זייער באקוועם דאס אנצונעמען כפשוטם.

גראדע כפי שקבלתי מרבותי איז צאנזער רב זי''ע ארויס אין א מלחמה אקעגן די הייליגע אחים הקדושים שרפי מעלה זי''ע נאר ווייל ער האט געוואלט מבטל זיין די ענין כפשוטו, ווען ער האט געזען אז עס איז געפארן צו ווייט ווען פשוטי עם הייבן אן צו נעמען זאכן שלא לפי השגתם.

אבער נניח אז נישט, דאן פארוואס שרייסטו אויף ....? ער האט עס אויך גענומען כפשוטו, ער שרייט אויך אז אבותינו ורבותינו האבן אים דאס אויסגעלערנט.

דאס וואס דו האלטסט אז זיין רבי איז נישט קיין צדיק, דאס איז שוין א פערזענליכע קריגעריי, ער האלט אז יא.

אשר על כן????
אלא מאי, כדי צו קענען זאגן אז זיי זענען נישט גערעכט, מוז מען צוקומען צום מסקנא אז מען דארף טאקע אוועק ווארפן די מסורה פון יסודות הדת וואס רבותינו הקדושים לדורויהם לערנען אונז, און לערנען יסודות הדת אויף איד-טיש פון מר. מסתמא, און וואס עס שטימט נישט מיט דעם וועט מען לייגן אין שמות עפ"ל

כ'ווייס נישט וואס איר שרייט אויף מיר.

דו זאגסט מיר יעצט אז כדי צו האלטן דיין הייליגע מסורה פון יסודות הדת וואס רבותינו הקדושים לדורותיהם לערנען אונז, דארף מען זאגן אז זיי זענען יא גערעכט.

גוט פארשטאנען?

[צולייגער]

גראדע כפי שקבלתי מרבותי איז צאנזער רב זי''ע ארויס אין א מלחמה אקעגן די הייליגע אחים הקדושים שרפי מעלה זי''ע נאר ווייל ער האט געוואלט מבטל זיין די ענין כפשוטו, ווען ער האט געזען אז עס איז געפארן צו ווייט ווען פשוטי עם הייבן אן צו נעמען זאכן שלא לפי השגתם.

אבער נניח אז נישט, דאן פארוואס שרייסטו אויף ....? ער האט עס אויך גענומען כפשוטו, ער שרייט אויך אז אבותינו ורבותינו האבן אים דאס אויסגעלערנט.

דאס וואס דו האלטסט אז זיין רבי איז נישט קיין צדיק, דאס איז שוין א פערזענליכע קריגעריי, ער האלט אז יא.

צאנזער רב איז ארויס אויפן לייגן א רבי'ן העכער די תורה.
און דאס טוען זיי.
און דאס שטייט נישט אין קיין איין ספר פון אונזערע רבי'ס

קלאר?!

מ'קען מאכן א לאנגע שמועס וועגן צאנזער רב זי''ע אבער כך קבלתי און שוין.

הייסט אז דיין פראבלעם מיט זיי איז נאר אז ער האלט דעם רבי'ן העכער די תורה? גארנישט מיט דעם אז מ'האט פארגעטטערט דעם רבי'ן?

אינטערסאנט, כ'האב געמיינט אז דא פארשטייט יעדער אז ס'איז פראבלאמאטיש.

אויב דער רבי איז גאט, איז ער העכער די תורה... עפ"ל. סאו די טענות זענען קם לי' בדרבה מיניה... מ'רעדט פון דאס פארגעטערן, וואס איז פיל הארבער ווי דאס אז ער איז בלויז העכער די תורה.

כ'גיי צוריק צו מיין נקודה. די ווארט פון א צדיק אלס ממוצע דורך דעם כח התורה, (וואס מיינט אז ער איז געוויס נישט בכלל אפס קצהו פון גטליכקייט ח"ו, און איז בטל צו די תורה כל כולו), שטייט אין אונזערע ספרים בלי חולק.

[נחת רוח]

גראדע כפי שקבלתי מרבותי איז צאנזער רב זי''ע ארויס אין א מלחמה אקעגן די הייליגע אחים הקדושים שרפי מעלה זי''ע נאר ווייל ער האט געוואלט מבטל זיין די ענין כפשוטו, ווען ער האט געזען אז עס איז געפארן צו ווייט ווען פשוטי עם הייבן אן צו נעמען זאכן שלא לפי השגתם.

אבער נניח אז נישט, דאן פארוואס שרייסטו אויף ....? ער האט עס אויך גענומען כפשוטו, ער שרייט אויך אז אבותינו ורבותינו האבן אים דאס אויסגעלערנט.

דאס וואס דו האלטסט אז זיין רבי איז נישט קיין צדיק, דאס איז שוין א פערזענליכע קריגעריי, ער האלט אז יא.

אשר על כן????
אלא מאי, כדי צו קענען זאגן אז זיי זענען נישט גערעכט, מוז מען צוקומען צום מסקנא אז מען דארף טאקע אוועק ווארפן די מסורה פון יסודות הדת וואס רבותינו הקדושים לדורויהם לערנען אונז, און לערנען יסודות הדת אויף איד-טיש פון מר. מסתמא, און וואס עס שטימט נישט מיט דעם וועט מען לייגן אין שמות עפ"ל

כ'ווייס נישט וואס איר שרייט אויף מיר.

דו זאגסט מיר יעצט אז כדי צו האלטן דיין הייליגע מסורה פון יסודות הדת וואס רבותינו הקדושים לדורותיהם לערנען אונז, דארף מען זאגן אז זיי זענען יא גערעכט.

גוט פארשטאנען?

איך בין נישט פונקטליך באקאנט וואס די רעדע איז און עס איז אונז נישט קיין נפקא מינה, אונז האבן די דרך פון אונזערע רבי'ס, און וואס עס שטימט מיט דעם איז אקעי פאר מיר, און ואס נישט, נישט!
אבער מסורה בין איך מקבל פון מיין טאטע, און פון מיין רבי, און פון די ספרים וואס זיי הייסן אונז לערנען, נישט פון איד-טיש אפילו מיט מראי מקומות פון ראשונים....