הישמע כזאת בישראל אז מ'לאזט נישט אריין קינדער אין סקול וועגן שכ"ל?!

[וויענער חסיד]

און בארא פארק אסאך מוסדות דא האבען צוזאמען אפגעמאכט די יאר אויף דעם

[אנדערער]

@מסתמא מען מעג איינזעצן א איד?

[זאנוויל ראזענבערג]

@מסתמא מען מעג איינזעצן א איד?

גענעילט

[מסתמא]

@מסתמא מען מעג איינזעצן א איד?

ניין!!!

[בערל דער פייפער]

IMG_20250904_220530_565.jpg (69.02 KiB) געזען געווארן 1436 מאל

[וויענער חסיד]

wow אנשטאט זיך רעגען טוט איינער צו דער זאך

[לג בעומר]

שאלה: ביסט שוין געווען אויף די צווייטע זייט? ביסט שוין געזיצן אויף די צווייטע זייט אויפן הנהלה בענקל?
תשובה: ניין, ברוך השם נישט! איזה חכם המכיר את מקומו. ווייסט וואס? דו דארפסט אויכעט נישט זיצן דארטן אויב דו קענסט עס נישט טון רשעות פריי. קענסט זיך אפזאגן.

שאלה: איך דארף צומאכן מיין מוסדות ווייל דו ווילסט נישט איך זאל טון רשעות????
תשובה: עס איז נישט ’דיינס’. דער אויבערשטער לאזט נישט טון רשעות. דער אויבערשטער דארף נישט דיין העלפ ’ער קען אליינס’.

דו ביסט נישט ’די מוסדות’. דו ביסט א גארנישט. אויב דו קענסט נישט טון זאכן רשעות פריי באדייט דאס אז דו ביסט נישט פיט פאר די פאזיציע. אויב דו זיצט ווייטער אויף די פאזיציע איז עס דיין תאוות השררה וואס איז דיך מעביר מדעתך ומדעת קונך. דריי נישט קיינעמס קאפ.

שאלה: אבער ר’ ליפא פריעדמאן האט געבעטן שכר לימוד.
תשובה: און במילא? מטאר נישט בעטן שכר לימוד? אגב, אסאך האט ער געהאלטן אפיציעל בחינם. און קענסט מיר ביטע ברענגען די נאמען פונעם אינגל אדער מיידל וועמען ער האט ארויסגעווארפן? עס איז נישטא!!!

אגב, איך קען עפעס א איד וועמענס פאסטן פלעגט זיין צו אינפארסירן אין עפעס א ישיבה גדולה אינעם לאנטש רום אז נאר בחורים מיט אן עסן קארטל זאלן מעגן עסן... סאיז געגאנגען מיט הענט. נאר ווער עס באצאלט! ער לייגט אראפ דאווענען’ס ווי אן עובד השם... אבער ער האט א שטוב מיט אפגעפארענע קינדער.

דא מיז מען מגיב זיין אז די ראש ישיבה פון יענע ישיבה גדולה האט פראבירט מיט אלע מיטלן צו מבטל זיין די מהלך אין יעדע אנפאנג יאר פלעגט ער זאגן ברבים אז וועלעכע בחור מען לאזט נישט אריין אין לאנטש רום זאל קומען צו אים אינדערהיים עסן וכך הוה

איך גיי עס זאגן נאכאמאל, אידיש בלוט איז נישט הפקר. אלעס קומט אהיים. קענסט זיין גערעכט ביז איבערמארגן. וק”ו בן בנו של ק”ו ווען דו ביסט נישט גערעכט.

ווילסט זיצן אויף מיין פאזיציע? ניין! נישט איך און נישט דו... לאמיר זיך ביידע אפזאגן... האסטע געהערט אזאנס??? גא-ט ב”ה דארף נישט קיינעמס הילף. טענקס פארן דאגה’נען.... דער אויבערשטער איז דיר שטארק מכיר טוב פארן אים ארויסהעלפן....

[צולייגער]

@בודקע דאס געלט איז גרייט. מ'ווארט אויף די אינפארמאציע און ס'איז מסודר ביז 5 מינוט.

כ'האף דו ווארטסט אין א רעסטוראן, זאלסט נאר נישט אויסגיין פון הונגער חלילה...

Don't worry...
מיר גייען אביסל נאך געלט, דאס געלט גייט אנקומען אין גוטע הענט אי"ה אויף הוצאות יום טוב.

די נדיבים געבן עס בחפץ לב פאר עניי עירם און מאכן זייער דאָא דילידזשענס ס'זאל גיין אויף גוטע און לעגיטימע פלעצער. אזא מעשה האט אויסגעקוקט צו זיין עכט וויכטעג, איך האב גענומען די ריסק ביינאכט צו געבן די אפפער, און צופריה האב איך זיי געפרעגט צו זיי זענען טאקע אָן בּאורד, איך האב זיי געזאגט די מעשה און זיי האבן געגעבן גלייך אן אקעי צו שיקן די געלט עס סאאן ס'איז וועריפייד.

סאו אדער האט דא איינער נישט רחמנות אויף א איד וואס קען דרינגענד נוצן דאס געלט.
אדער איז איינער געווען תמימות'דיג און געגלייבט א חוש'ער.
אדער...

לעצטע טריי.
די געלט איז גרייט, מיר דארפן נאר דעם נאמען (אדער אויב ער שעמט זיך, זאל סיי וועלכער טאטע פון דעם מוסד קאנפירמען דורך מיר שיקן א מעסידזש צו ס'איז טאקע דא אזא קעיס, אנע נאמען), און דער מוסד קריגט דאס געלט.

הוספה, אפילו אויב ער האט שוין באצאלט, אויב איז זיין מיידל געווען אויפן גאס וועגן $1,500, און ער האט זיך געהאט געבעטן בעפאר וועט ער קריגן $2,000 קרעדיט אויף זיין אקאונט אי"ה.

האטס רחמנות אויף א טאטן וואס ליידט נעבעך, מאכט זיכער ער קריגט דאס געלט.

[שוהם]

@מסתמא, דו שטעלסט פאר א געדאנק אז ס'איז ענדערש צו לאזן אפשפארן א מוסד ווי איידער פארשיקן טייל קינדער וואס זייערע טאטעס איגנארירן דאס אז דער מוסד האלט ביים צאמפאלן, איז לאמיר פארשטיין.
אויב א טאטע שיקט זיין קינד אין גראסערי איינקויפן אן מיטשיקן געלט און דער אייגנטומער לאזט נישט דאס קינד קויפן און דאס קינד ווערט מבוזה; איז עס וועמענ'ס שולד?

ביטע ענטפער מיר נישט אז א גראסערי איז נישט קיין מוסד ווייל איך רעד נישט יעצט צי מ'איז מחויב אדער נישט, מיין שאלה איז צי דאס עצם פארשיקן איז רשעות; יא אדער ניין?

ווען א קינד קומט אין סקול נישט צניעות'דיג אנגעטון מעג מען דאס קינד אהיימשיקן, יא אדער ניין?
וכדלעיל מ'רעדט צי ס'איז רשעות.

א טאטע וואס האט אן אומגעפילטערטן סמארטפאון מעג דער מוסד באשליסן ארויסצואווארפן די קינדער, יא אדער ניין?

און אויב איך מעג איבער'חזר'ן, א זיץ אין ביהמ"ד איז קהל אויך מחויב צוצושטעלן אויב איינער טענה'ט אין לי?

[שמייכלדיג]

@מסתמא, דו שטעלסט פאר א געדאנק אז ס'איז ענדערש צו לאזן אפשפארן א מוסד ווי איידער פארשיקן טייל קינדער וואס זייערע טאטעס איגנארירן דאס אז דער מוסד האלט ביים צאמפאלן, איז לאמיר פארשטיין.
אויב א טאטע שיקט זיין קינד אין גראסערי איינקויפן אן מיטשיקן געלט און דער אייגנטומער לאזט נישט דאס קינד קויפן און דאס קינד ווערט מבוזה; איז עס וועמענ'ס שולד?

ביטע ענטפער מיר נישט אז א גראסערי איז נישט קיין מוסד ווייל איך רעד נישט יעצט צי מ'איז מחויב אדער נישט, מיין שאלה איז צי דאס עצם פארשיקן איז רשעות; יא אדער ניין?

ווען א קינד קומט אין סקול נישט צניעות'דיג אנגעטון מעג מען דאס קינד אהיימשיקן, יא אדער ניין?
וכדלעיל מ'רעדט צי ס'איז רשעות.

א טאטע וואס האט אן אומגעפילטערטן סמארטפאון מעג דער מוסד באשליסן ארויסצואווארפן די קינדער, יא אדער ניין?

און אויב איך מעג איבער'חזר'ן, א זיץ אין ביהמ"ד איז קהל אויך מחויב צוצושטעלן אויב איינער טענה'ט אין לי?

לגבי צושטעלן אידישקייט אהער האט נישט קיין טעם, א קינד פארשטייט אויך אז אויב שטעלט ער אדער די משפחה זיך נישט צו צו די חינוך פון די מוסד באלאנגט ער פשוט נישט דא, נישט שייך צו ווערן פארשעמט

ווי למשל א ליבאוויטשער זאל זיך עקשנ'ן צו לערנען אין א סאטמארע מוסד, וכדומה, אז דו לאכסט פון די יסוד פון די מוסד איז נישט מ'ווארפט דיך ארויס, ביזט קיינמאל נישט אריינגעקומען

[Think and Thank]

איז נישט מ'ווארפט דיך ארויס, ביזט קיינמאל נישט אריינגעקומען

וכ"ש ווען דו ביזט ניטאמאל רעגיסטרירט געווארן.

[שמייכלדיג]

קען זיין ס'איז א כ"ש, אבער לאידך גיסא קען זיין אז מ'קען מחלק זיין, דא באלאנגט למעשה יענער בעצם דא, ער איז שוין אינעם מוסד פון פאראיאר, און ער גייט ברבות הימים באצאלן נאר יעצט האט ער נישט, מה דינו? קען מען עס אנקוקן ווי א זייטיגע טעכנישע דעטאל וואס איז נישט מסודר לע"ע, משא"כ איינער וואס וויל נישט אננעמען די חינוך בכלל וואס זוכט ער אין די בית חינוך?

[שמייכלדיג]

בעיקר מיין איך צו זאגן די חלק, אז ארויסשיקן וועגן געלט איז א פארשעמונג, ענק קענען נישט אריינקומען דא ווי יעדער, ווייל ענקער טאטע איז ארים און ענק האבן נישט קיין געלט, אבער ווען מ'לאזט נישט אריין וועגן מ'שטעלט זיך נישט צו צום חינוך איז עס ווי מ'זאגט, שעפעלע, ענק ווילן קויפן פיצא, די געשעפט איז אויף יענע גאס, דא איז א פלייש געשעפט

[אנדערער]

און ער גייט ברבות הימים באצאלן נאר יעצט האט ער נישט

אזא איינעם האט מען יא אריינגעלאזט

[totty]

און ער גייט ברבות הימים באצאלן נאר יעצט האט ער נישט

אזא איינעם האט מען יא אריינגעלאזט

די אלע וואס פארענטפערן מיט פרטים ווי נישט אויפגעהויבן אדער איגנארירט
דאס איז נאר פרטים
מרעדט צי די קאנצעפט איז אויסגעהאלטן ארויסווארפן קינדער מיט שלעסער און גארדס
למשל די נעכטיגע מעשה האט נישט פאסירט נאר בכלליות

[צולייגער]

און ער גייט ברבות הימים באצאלן נאר יעצט האט ער נישט

אזא איינעם האט מען יא אריינגעלאזט

די אלע וואס פארענטפערן מיט פרטים ווי נישט אויפגעהויבן אדער איגנארירט
דאס איז נאר פרטים
מרעדט צי די קאנצעפט איז אויסגעהאלטן ארויסווארפן קינדער מיט שלעסער און גארדס
למשל די נעכטיגע מעשה האט נישט פאסירט נאר בכלליות

וואס הייסט קאנצעפט?
אויב קינדער קומען אנגעטוהן ווי גויים, אן קאפלעך און פאות, זיי קומען אן אפילו מ'שיקט זיי ארויס, מעג מען אויך נישט נעמען גארדס?

אויב דעמאלטס מעג מען אויך נישט, דאן האמיר און זיימיר...
אויב דעמאלטס מעג מען יא, פליז שטעל גדרים. אבער ס'מוז זיין געבעקט על פי תורה

[Think and Thank]

און ער גייט ברבות הימים באצאלן נאר יעצט האט ער נישט

אזא איינעם האט מען יא אריינגעלאזט

די אלע וואס פארענטפערן מיט פרטים ווי נישט אויפגעהויבן אדער איגנארירט
דאס איז נאר פרטים
מרעדט צי די קאנצעפט איז אויסגעהאלטן ארויסווארפן קינדער מיט שלעסער און גארדס
למשל די נעכטיגע מעשה האט נישט פאסירט נאר בכלליות

כולי עלמא מודי אז מען מעג ארויסווארפן פאר געוויסע סיבות, א שטייגער ווי יענער האט אפענע אינטערנעט אדער גייט אומ'צניעות'דיג.
כולי עלמא מודי אז איינער וואס האט נישט צו באצאלן און האט זיך וויסנדיג געמאכט פון די הנהלה טאר מען נישט ארויסווארפן.
קומט שמייכלדיג מיט א חידוש אז אויב יענער באלאנגט למעשה דא, ער איז שוין דא פון פאראיאר, און ער גייט אפשר ברבות הימים זיך צושטעלן, איז אנדערש. די שאלה איז נאר פארוואס די פשט'ל איז נאר גילטיג פאר איינער וואס רייט אויף די הנהלה און איגנארירט זיי, און נישט פאר איינער וואס איז שוין דא פון פאראיאר, געהערט דא דא און ברבות הימים גייט זי גיין צניעות'דיג נאר היינט איז זי געקומען אומ'צניעות'דיג? אדער ווען דער טאטע האט געקויפט אן אומגעפילטערטע סמארטפאון, וואס ברבות הימים וועט ער לייגן א פילטער נאר לע"ע איז דא א טעכנישע פרט אז ער האט אפענע אינטערנעט.

[שמייכלדיג]

אזא איינעם האט מען יא אריינגעלאזט

די אלע וואס פארענטפערן מיט פרטים ווי נישט אויפגעהויבן אדער איגנארירט
דאס איז נאר פרטים
מרעדט צי די קאנצעפט איז אויסגעהאלטן ארויסווארפן קינדער מיט שלעסער און גארדס
למשל די נעכטיגע מעשה האט נישט פאסירט נאר בכלליות

כולי עלמא מודי אז מען מעג ארויסווארפן פאר געוויסע סיבות, א שטייגער ווי יענער האט אפענע אינטערנעט אדער גייט אומ'צניעות'דיג.
כולי עלמא מודי אז איינער וואס האט נישט צו באצאלן און האט זיך וויסנדיג געמאכט פון די הנהלה טאר מען נישט ארויסווארפן.
קומט שמייכלדיג מיט א חידוש אז אויב יענער באלאנגט למעשה דא, ער איז שוין דא פון פאראיאר, און ער גייט אפשר ברבות הימים זיך צושטעלן, איז אנדערש. די שאלה איז נאר פארוואס די פשט'ל איז נאר גילטיג פאר איינער וואס רייט אויף די הנהלה און איגנארירט זיי, און נישט פאר איינער וואס איז שוין דא פון פאראיאר, געהערט דא דא און ברבות הימים גייט זי גיין צניעות'דיג נאר היינט איז זי געקומען אומ'צניעות'דיג? אדער ווען דער טאטע האט געקויפט אן אומגעפילטערטע סמארטפאון, וואס ברבות הימים וועט ער לייגן א פילטער נאר לע"ע איז דא א טעכנישע פרט אז ער האט אפענע אינטערנעט.

ס'שטייט טאקע אם אין קמח אין תורה אבער אם אין תורה איז זיכער אז אין תורה

חטא איז אויך גמ' חטא...

סאו דיין דמיון דארף מען איבערקלערן

אבער ווי איך האב געשריבן, די עיקר נושא דא וואס יעדער דא - וגם אתם בכלל - האט מורא איז, פון פארשעמען און טיף וויי טון אומשולדיגע קינדער וואס קען לאזן פאלגן לנצח, אויף דעם זאג איך אז דאס איז נישט שייך ביי רוחניות, ווען א קינד פארשטייט אויך אז אונזער משפחה באלאנגט ערגעץ אנדערש ווייל אזוי האמיר אונז אויסגעוועלט, מילא דארף מען נישט מורא האבן צו זאגן די פשוטע פאקט אז עטס ווילטס נישט דא לערנען

[צולייגער]

כ'האף דו ווארטסט אין א רעסטוראן, זאלסט נאר נישט אויסגיין פון הונגער חלילה...

Don't worry...
מיר גייען אביסל נאך געלט, דאס געלט גייט אנקומען אין גוטע הענט אי"ה אויף הוצאות יום טוב.

די נדיבים געבן עס בחפץ לב פאר עניי עירם און מאכן זייער דאָא דילידזשענס ס'זאל גיין אויף גוטע און לעגיטימע פלעצער. אזא מעשה האט אויסגעקוקט צו זיין עכט וויכטעג, איך האב גענומען די ריסק ביינאכט צו געבן די אפפער, און צופריה האב איך זיי געפרעגט צו זיי זענען טאקע אָן בּאורד, איך האב זיי געזאגט די מעשה און זיי האבן געגעבן גלייך אן אקעי צו שיקן די געלט עס סאאן ס'איז וועריפייד.

סאו אדער האט דא איינער נישט רחמנות אויף א איד וואס קען דרינגענד נוצן דאס געלט.
אדער איז איינער געווען תמימות'דיג און געגלייבט א חוש'ער.
אדער...

לעצטע טריי.
די געלט איז גרייט, מיר דארפן נאר דעם נאמען (אדער אויב ער שעמט זיך, זאל סיי וועלכער טאטע פון דעם מוסד קאנפירמען דורך מיר שיקן א מעסידזש צו ס'איז טאקע דא אזא קעיס, אנע נאמען), און דער מוסד קריגט דאס געלט.

הוספה, אפילו אויב ער האט שוין באצאלט, אויב איז זיין מיידל געווען אויפן גאס וועגן $1,500, און ער האט זיך געהאט געבעטן בעפאר וועט ער קריגן $2,000 קרעדיט אויף זיין אקאונט אי"ה.

האטס רחמנות אויף א טאטן וואס ליידט נעבעך, מאכט זיכער ער קריגט דאס געלט.

נישט איז נישט.

[שוהם]

Don't worry...
מיר גייען אביסל נאך געלט, דאס געלט גייט אנקומען אין גוטע הענט אי"ה אויף הוצאות יום טוב.

די נדיבים געבן עס בחפץ לב פאר עניי עירם און מאכן זייער דאָא דילידזשענס ס'זאל גיין אויף גוטע און לעגיטימע פלעצער. אזא מעשה האט אויסגעקוקט צו זיין עכט וויכטעג, איך האב גענומען די ריסק ביינאכט צו געבן די אפפער, און צופריה האב איך זיי געפרעגט צו זיי זענען טאקע אָן בּאורד, איך האב זיי געזאגט די מעשה און זיי האבן געגעבן גלייך אן אקעי צו שיקן די געלט עס סאאן ס'איז וועריפייד.

סאו אדער האט דא איינער נישט רחמנות אויף א איד וואס קען דרינגענד נוצן דאס געלט.
אדער איז איינער געווען תמימות'דיג און געגלייבט א חוש'ער.
אדער...

לעצטע טריי.
די געלט איז גרייט, מיר דארפן נאר דעם נאמען (אדער אויב ער שעמט זיך, זאל סיי וועלכער טאטע פון דעם מוסד קאנפירמען דורך מיר שיקן א מעסידזש צו ס'איז טאקע דא אזא קעיס, אנע נאמען), און דער מוסד קריגט דאס געלט.

הוספה, אפילו אויב ער האט שוין באצאלט, אויב איז זיין מיידל געווען אויפן גאס וועגן $1,500, און ער האט זיך געהאט געבעטן בעפאר וועט ער קריגן $2,000 קרעדיט אויף זיין אקאונט אי"ה.

האטס רחמנות אויף א טאטן וואס ליידט נעבעך, מאכט זיכער ער קריגט דאס געלט.

נישט איז נישט.

ער איז יעצט צוריקגעקומען פון גואטעמאלא געב אים נאך צייט

[צולייגער]

לעצטע טריי.
די געלט איז גרייט, מיר דארפן נאר דעם נאמען (אדער אויב ער שעמט זיך, זאל סיי וועלכער טאטע פון דעם מוסד קאנפירמען דורך מיר שיקן א מעסידזש צו ס'איז טאקע דא אזא קעיס, אנע נאמען), און דער מוסד קריגט דאס געלט.

הוספה, אפילו אויב ער האט שוין באצאלט, אויב איז זיין מיידל געווען אויפן גאס וועגן $1,500, און ער האט זיך געהאט געבעטן בעפאר וועט ער קריגן $2,000 קרעדיט אויף זיין אקאונט אי"ה.

האטס רחמנות אויף א טאטן וואס ליידט נעבעך, מאכט זיכער ער קריגט דאס געלט.

נישט איז נישט.

ער איז יעצט צוריקגעקומען פון גואטעמאלא געב אים נאך צייט

זאל ער זאגן וויפיל צייט ער דארף...
#איך בין א נאר און איך גלייב

[אנדערער]

די אלע וואס פארענטפערן מיט פרטים ווי נישט אויפגעהויבן אדער איגנארירט
דאס איז נאר פרטים
מרעדט צי די קאנצעפט איז אויסגעהאלטן ארויסווארפן קינדער מיט שלעסער און גארדס
למשל די נעכטיגע מעשה האט נישט פאסירט נאר בכלליות

כולי עלמא מודי אז מען מעג ארויסווארפן פאר געוויסע סיבות, א שטייגער ווי יענער האט אפענע אינטערנעט אדער גייט אומ'צניעות'דיג.
כולי עלמא מודי אז איינער וואס האט נישט צו באצאלן און האט זיך וויסנדיג געמאכט פון די הנהלה טאר מען נישט ארויסווארפן.
קומט שמייכלדיג מיט א חידוש אז אויב יענער באלאנגט למעשה דא, ער איז שוין דא פון פאראיאר, און ער גייט אפשר ברבות הימים זיך צושטעלן, איז אנדערש. די שאלה איז נאר פארוואס די פשט'ל איז נאר גילטיג פאר איינער וואס רייט אויף די הנהלה און איגנארירט זיי, און נישט פאר איינער וואס איז שוין דא פון פאראיאר, געהערט דא דא און ברבות הימים גייט זי גיין צניעות'דיג נאר היינט איז זי געקומען אומ'צניעות'דיג? אדער ווען דער טאטע האט געקויפט אן אומגעפילטערטע סמארטפאון, וואס ברבות הימים וועט ער לייגן א פילטער נאר לע"ע איז דא א טעכנישע פרט אז ער האט אפענע אינטערנעט.

ס'שטייט טאקע אם אין קמח אין תורה אבער אם אין תורה איז זיכער אז אין תורה

חטא איז אויך גמ' חטא...

סאו דיין דמיון דארף מען איבערקלערן

אבער ווי איך האב געשריבן, די עיקר נושא דא וואס יעדער דא - וגם אתם בכלל - האט מורא איז, פון פארשעמען און טיף וויי טון אומשולדיגע קינדער וואס קען לאזן פאלגן לנצח, אויף דעם זאג איך אז דאס איז נישט שייך ביי רוחניות, ווען א קינד פארשטייט אויך אז אונזער משפחה באלאנגט ערגעץ אנדערש ווייל אזוי האמיר אונז אויסגעוועלט, מילא דארף מען נישט מורא האבן צו זאגן די פשוטע פאקט אז עטס ווילטס נישט דא לערנען

@Think and Thank די צוויי זענען נישט קיין צושטעל. אידישקייט איז נישט די זעלבע ווי געלט


@שמייכלדיג די אחריות פון די קינדער ליגט אויף די טאטע. אויב ער האט נישט קיין געלט דארף ער ווען שנארן

אויב דער טאטע טוט נישט זיין חלק וויאזוי קען מען פארלאנגען פון די מוסד צו טון וואס זיי זענען נישט מחיוב?

[אנדערער]

אגב תקנת ר' יהושע בן גמלא איז נישט געווען פאר מיידלעך

[ישוב החדש]

מוף צום שפרידעלדיגן ישוב אין קאסא גראנדע אריזאנע און איגנאר דעם אשכול.