כת לב טהור אין גוואטעמאלע

[על פי תורה]

מיינסט פון ר' נח?

קיינער האט נישט ליצנות געמאכט פון קיין שום מענטש
מ'האט געמאכט ליצנות פון די פאקט אז מען האט יא אדער נישט מנין

ס'האט נישט קיין פאוינט צו גיין ווייטער מיט די שמועס, אבער כ'מיין אז ווען איך וואלט עס ווען געשריבן וואלטן די "עסקנים" געווען אפסעט..

איך מיין אז נישט
מען האט נישט אראפגעריסן קיין שום יחיד
און איך גלייב אז אונזערע חברים אין בבל שמייכלען מיט וויאזוי מיר זענען דן צו עס איז דא א צענטער צו נישט

[על פי תורה]

איינער שיקט מיר יעצט אן אישי איבער א פרישע נאמען וואס גייט
האלטן מיר ביי 6 יודן וואס בלייבן

[אהא]

קיינער האט נישט ליצנות געמאכט פון קיין שום מענטש
מ'האט געמאכט ליצנות פון די פאקט אז מען האט יא אדער נישט מנין

ס'האט נישט קיין פאוינט צו גיין ווייטער מיט די שמועס, אבער כ'מיין אז ווען איך וואלט עס ווען געשריבן וואלטן די "עסקנים" געווען אפסעט..

איך מיין אז נישט
מען האט נישט אראפגעריסן קיין שום יחיד
און איך גלייב אז אונזערע חברים אין בבל שמייכלען מיט וויאזוי מיר זענען דן צו עס איז דא א צענטער צו נישט

אפשר איז ער געטשעפעט פון נדבורנא
טאקע נישט קיין שיינע אויסדריק

[שמואל פוקס]

טאקע נישט שיין, אז מען פארגלייכט נאדבורנא צו לב-טהור. מען דארף איבערבעטן נאדבורנא דערויף.

[אהא]

כ'האב זיך סתם געמאכט א שטיקל חשבון, וויאזוי די השגחה עליונה האט צוגעפירט אז חבורת לב טהור, וואו יודישע קינדער האבן אזויפיל מיטגעמאכט, זאל זיך ענדיגן.

קודם כל, די פאקט אז מען האט געמופט קיין גווטאמאלא. שטעלטס ענק פאר זיי וואוינען נאך אין מאנסי, וויאזוי וואלט מען 'ארויסגעגאנגען' פון לב טהור? דער פאקט אז מען גייט קיין אמעריקע אוועק פון די חבורה שפילט א שטארקע ראלע אין די ענדע פונעם חבורה.

צווייטנס, די מעשה מיט די טעללער קינדער וועלעכע האט אריינגעלייגט אלע פירער אין תפיסה. דאס איז ברור אז ווען די וויינגארטנס און מאיר יששכר ראוזנער זענען אויף די סצענע כהיום, וואלט די מצב אויסגעזען אינגאנצן אנדערש. די פירערשאפט איז אריבערגעגאנגען צו יונגערע הענט, וועלעכע האבן געהאנדלט זאכן אנדערש ווי יעקב נחום וואלט עס ווען געהאנדעלט.

דריטנס, די פאקט אז מען האט געטוישט די בגדים. קודם כל האט עס געוויזן פאר די וועלט אז מען רעדט נישט פון נאך א ווערסיע פון א גאר פרומע קהילה, נאר דאס איז גאר עפעס אנדערש, אוועק אוועק פון יעדע סארט היימישע קהילה. ועוד עס געבט כהיום א שטיקל סטעיטמענט ווער איז נאך אין די חבורה און ווער נישט. ווען זיי גייען ווען מיט הוט און רעקל וואלט ווען נישט געווען וואס צו אויסטון.

די פערטע שלב, די התייסדות פון כנישתא חדא. דאס האט ממש ציבראכן די חבורה. ווען משפחות האבן די ערשטע מאל אין היסטאריע אנגעהויבן ארויסצוגיין פון לב טהור.

די פיפטע שלב איז געווען די איבערפאל ווען מען האט אריינגעלייגט די קינדער אין שעלטער.

די זעקסטע שלב איז געווען ווען מען האט ארויסגעשטעלט אלע בני החבורה אין גאס, און אזוי האט יעדער פלוצלינג באקומען קשר מיט די וועלט, און די קאנטראל האט נישט געקענט אנגיין ווען מען האט געוואוינט אין די גאס.

די זיבעטע שלב איז געווען ווען מען האט אריינגעלייגט דעם חכם אין די שו, און אים אפגעהאקט פון לב טהור פאר 3 קריטישע חדשים.

די אכטע שלב איז געווען נאך פסח ווען די חברי הנהלה האבן אנגעהויבן ארבעטן אינאיינעם מיט די עסקנים.

איך וואלט ווען צוגעלייגט א ניינטע שלב (וואס דער עולם כאפט נישט ווי דראמאטיש דאס איז) אז דער עולם אין אמעריקע האט זיך אויסגעלערנט מקרב צו זיין יודן וועלעכע בלייבן נאך מיט שיטת לב טהור און גייען נאך מיט די בגדים. דאס געבט די מעגליכקייט פאר משפחות ארויסצוקומען ווען זיי הערן ווי שיין מען איז יעדן מקרב.

גאר שיין ארויסגעברענגט ווי דער אייבישטער שטעלט אלעס אויס נאך פון פאראויס אז די מינוט וואס עס קומט די צייט אז די צרות זאלען זיך ענדיגען זאל אלעס קענען פארען גראד ביזן ענדגילטיגען פארשליסונג פון די רעיון הטמא פוןן "לב "טהור""
נ.ב. איך מיין אז עס קען זיין אז למפרע וועט מען זען אז דאס וואס נחמן עקש'נט זאך אז מען זאל נישט ארויסנעמען די קינדער מאכט אז יעדער איינער וואס קומט אן אדער בלייבט אין אמעריקע שפירט זיך שוין אז ער איז אינדרויסען פון לב טהור און מאכט עס גרינגער זיך אפצוטיילען פון די רעיון במחשבה (אפשר איז דאס א צענטער נס)

[שמואל פוקס]

מיט עטליכע שעה צוריק, איז פארגעקומען א קאנפערנס פאר די אידן אין גואטאמאלא, וואו מען האט דן געווען בדברים העומדים על הפרק, און ארומגערעדט איבער די דאזיגע גורל'דיגע תקופה, בשעת די ערד ברענט אונטער די פיס פאר די אידן אין גואטאמאלא. די קאנפערנס איז פארגעקומען מיט די גוטהייצונג פון די זקנים, מרנא ורבנא הזקן ריש מתיבתא נר"ו, מרנא ורבנא הזקן אב בית דין נר"ו. מיט חובת השעה האבן אויפגעטרעטן די חברי ההנהלה, הרה"ח ר' יעקב נחום - דער ריש כלה, הרה"ח ר' משה חיים צבי - דער ספרא דדיינא, און הרה"ח ר' פסח אברהם יואל.

צום ערשט האט אויפגעטרעטן דער ריש-כלה, וועלכער האט פון זיין טורמע צעל ווארעם באגריסט דעם עולם, ארומרעדנדיג דברי התחזקות, אז מען זאל זיך האלטן שטארק אפילו אין די דאזיגע שווערע אומשטענדן, חבו חבו עד יעבור זעם, עס קומט אן ענדע צו די שווערע צייטן, און מען דארף פשוט מקיים זיין דער "התיצבו וראו את ישועת ה'". דער ריש-כלה האט מחזק געווען דעם עולם, ארויסצונעמען די קינדער און צו קומען קיין אמעריקע, אזוי אז עס זאל זיין א הצלה פורטה און א הצלת השעה אין די יעצטיגע מאמענטן.

דאן האט אויפגעטרעטן דער ספרא דדיינא, וועלכער האט קלארגעשטעלט אומצוויידייטיג, אז עס איז נישט פארבליבן קיין ברירה און קיין פתח הצלה, נאר בלויז דורך אמעריקע. אין זיינע ווערטער האט ער קלארגעשטעלט, אז דער חכם האט קיינמאל נישט געזאגט אז מען זאל לאזן די קינדער אין שעלטער, אזוי ווי מאנכע ווילן דאס אויסטייטשן. פארקערט, דער חכם האלט אז מען זאל זיך שלאגן דערויף און דורך לויערס זאל מען טון וואס מען קען, צו ארויסנעמען די קינדער און בלייבן אין די חבורה אין גואטאמאלא. דער ספרא-דדיינא האט ארויסגעברענגט, אז דער חכם איז נישט באוויסזיניג צו די פאקטן, אז עס איז נישט שייך זיך צו שלאגן געזעצליך, און טאמער וואלט ער מיטגעהאלטן וואס עס קומט דא אצינד פאר, וואלט ער זיכער איינגעשטימט אז מען דארף ארויסנעמען די קינדער און גיין פון גואטאמאלא.

צום לעצט האט גערעדט הרה"ח ר' פסח אברהם יואל - חבר ההנהלה. מיט קלארע ווערטער האט ער געזאגט, אז די ווערטער פונעם חכם איז זייער מסוכן אויסצופאלגן כפשוטו. מען גייט אויף זייער א האקעלע ליניע און עס איז גארנישט אזוי פשוט. אין זיינע ווערטער האט ער ארויסגעברענגט, אז די ווערטער פונעם חכם איז נישט געזאגט געווארן אלס נחלת הכלל, און אז ער האט זיך באצויגן בלויז צו איין פאל. ר' פסח אברהם יואל האט קלארגעשטעלט, אז טאמער איינער וויל דווקא יא פאלגן דעם חכם און אננעמען זיינע רייד כפשוטו, זאל ער דאס נישט דורכשמועסן מיט די הנהלה און ער זאל נישט קומען פרעגן דערויף. די הנהלה וויל נישט וויסן דערפון. אויב ער וויל דווקא, קען ער זיך דורכרעדן מיט די ריש-מתיבתא, און פאלגן וואס מען וועט אים הייסן.

דער ציבור איז ארויסגעקומען שטארק מחוזק פון די דברי התחזקות וברכה.

...

אין אנדערע נייעס, ווערט געמאלדן אז א גרופע פון די מיידלעך וועלכע געפינען זיך אין טורמע/שעלטער, האבן זיך צוזאמענגענומען מיט אן ערנסטקייט, אז זיי ווילן מער נישט אויסהערן דעם ריש-כלה און אפילו נישט דער ריש-מתיבתא, וויבאלד אלע מאכן זיי נסיונות און מען רעדט זיי איבער צו קומען קיין אמעריקע. זיי האלטן זיך שטארק און פאלגן נאר וואס דער חכם זאגט זיי.

די מיידלעך האבן גענומען א הונגער סטרייק, האלטנדיג אז מען טאר נישט עסן יעדע זאך וואס פארמאגט אין זיך א נדנוד חשש אין כשרות. זיי זענען פיל מיט טענות אויפן ריש-כלה ר' יעקב נחום, וועלכער האט רח"ל מתיר געווען פיש. אינאיינעם האבן זיי זיך צוזאמענגענומען בחבורה, באשליסנדיג אז זיי בלייבן שטענדיג אינאיינעם מיט מסירת-נפש, געטריי פארן אויבערשטן און פאר די חבורה, און זיי וועלן זיך נישט לאזן פון קיינעם, אפילו פון דער ריש-מתיבתא.

אך, ווי שטארק די שכינה פריידט זיך, צו זען ווי אזוי א גרופע שוואכע מיידלעך, זענען שטערקער פון די גרעסטע גיבורים. זיי ווערן נישט איבערגענומען פון קיינעם, לאזן זיך נישט פון די נסיונות הדור, און קעמפן יעדן איינעם מיט א שטארקקייט. אפילו ווען דער שטן קומט אין די דמות פון דער ריש-מתיבתא, לאזן זיי זיך נישט און האלטן זיך שטארק. אה, איר ווייסט וואספארא נחת רוח דאס מאכט אויבן אין הימל? - דער באשעפער קוקט אראפ מיט די גאנצע פמליא של מעלה, און דאס איז מקרב דעם ביאת המשיח, זייענדיג מגלה דעם כבוד ה' אויף די גאנצע וועלט.

אוי, רחמי שמים, רחמי שמים...

[לעבער אייער]

איך האב מיך איינגעהאלטן צו שרייבן ביז יעצט אבער אז ר' שמואל האט שוין געשריבן וועל איך יא זאגן
ליידער ליידער גייט שוין די הונגער סטרייק אן פאר איבער א וואך א יעדע דריי טעג נעמען די אויסגעהונגערטע מיידלעך אריין אין מויל א קליין ביסן זיך צו האלטן ביים לעבן

טייערע אידן פון גוואטעמאלע לויפט און נעמט ארויס ענקערע קינדער פון שעלטער ביז ווי לאנג עס איז נאך דא וואס צו ארויסנעמען!!!!

די מצב איז ליידער זייער ביטער

[ChatGPT]

ר' @שמואל פוקס יישר כח פארן באריכט
אבער וואס ווילסטו פונעם אייבערשטען?
כשאדם בצער, שכינה הקדושה מה אומרת, קלני מראשי קלני מזרועי.

[ברוך כבוד]

טאקע נישט שיין, אז מען פארגלייכט נאדבורנא צו לב-טהור. מען דארף איבערבעטן נאדבורנא דערויף.

און מעליץ...
איך בין גראדע א מעליצער וואס פאלט אריין אין נדבורנא, איך פיל מיך געטראפן. מען דארף זיך מונע זיין פון אזאלעכע זאכן בעתיד!

[זאנוויל ראזענבערג]

דאן האט אויפגעטרעטן דער ספרא דדיינא, וועלכער האט קלארגעשטעלט אומצוויידייטיג, אז עס איז נישט פארבליבן קיין ברירה און קיין פתח הצלה, נאר בלויז דורך אמעריקע. אין זיינע ווערטער האט ער קלארגעשטעלט, אז דער חכם האט קיינמאל נישט געזאגט אז מען זאל לאזן די קינדער אין שעלטער, אזוי ווי מאנכע ווילן דאס אויסטייטשן. פארקערט, דער חכם האלט אז מען זאל זיך שלאגן דערויף און דורך לויערס זאל מען טון וואס מען קען, צו ארויסנעמען די קינדער און בלייבן אין די חבורה אין גואטאמאלא. דער ספרא-דדיינא האט ארויסגעברענגט, אז דער חכם איז נישט באוויסזיניג צו די פאקטן, אז עס איז נישט שייך זיך צו שלאגן געזעצליך, און טאמער וואלט ער מיטגעהאלטן וואס עס קומט דא אצינד פאר, וואלט ער זיכער איינגעשטימט אז מען דארף ארויסנעמען די קינדער און גיין פון גואטאמאלא.

צום לעצט האט גערעדט הרה"ח ר' פסח אברהם יואל - חבר ההנהלה. מיט קלארע ווערטער האט ער געזאגט, אז די ווערטער פונעם חכם איז זייער מסוכן אויסצופאלגן כפשוטו. מען גייט אויף זייער א האקעלע ליניע און עס איז גארנישט אזוי פשוט. אין זיינע ווערטער האט ער ארויסגעברענגט, אז די ווערטער פונעם חכם איז נישט געזאגט געווארן אלס נחלת הכלל, און אז ער האט זיך באצויגן בלויז צו איין פאל. ר' פסח אברהם יואל האט קלארגעשטעלט, אז טאמער איינער וויל דווקא יא פאלגן דעם חכם און אננעמען זיינע רייד כפשוטו, זאל ער דאס נישט דורכשמועסן מיט די הנהלה און ער זאל נישט קומען פרעגן דערויף. די הנהלה וויל נישט וויסן דערפון. אויב ער וויל דווקא, קען ער זיך דורכרעדן מיט די ריש-מתיבתא, און פאלגן וואס מען וועט אים הייסן.

ס'מיינט אז יעדער גייט ארויס? און אז זיי פלאנען עפעס דאהי? מען רעדט דאך דא פון די געהעריגע גלויביגע...

[שאינו יודע לשאול]

ר' @שמואל פוקס יישר כח פארן באריכט
אבער וואס ווילסטו פונעם אייבערשטען?
כשאדם בצער, שכינה הקדושה מה אומרת, קלני מראשי קלני מזרועי.

די גמ' אין נדרים זאגט שוין אז איינער וואס פייניגט זיך דאס גוף, אפילו ווייל ער וויל זיין א פרומער, איז א חוטא ה"י.

[על פי תורה]

דאן האט אויפגעטרעטן דער ספרא דדיינא, וועלכער האט קלארגעשטעלט אומצוויידייטיג, אז עס איז נישט פארבליבן קיין ברירה און קיין פתח הצלה, נאר בלויז דורך אמעריקע. אין זיינע ווערטער האט ער קלארגעשטעלט, אז דער חכם האט קיינמאל נישט געזאגט אז מען זאל לאזן די קינדער אין שעלטער, אזוי ווי מאנכע ווילן דאס אויסטייטשן. פארקערט, דער חכם האלט אז מען זאל זיך שלאגן דערויף און דורך לויערס זאל מען טון וואס מען קען, צו ארויסנעמען די קינדער און בלייבן אין די חבורה אין גואטאמאלא. דער ספרא-דדיינא האט ארויסגעברענגט, אז דער חכם איז נישט באוויסזיניג צו די פאקטן, אז עס איז נישט שייך זיך צו שלאגן געזעצליך, און טאמער וואלט ער מיטגעהאלטן וואס עס קומט דא אצינד פאר, וואלט ער זיכער איינגעשטימט אז מען דארף ארויסנעמען די קינדער און גיין פון גואטאמאלא.

צום לעצט האט גערעדט הרה"ח ר' פסח אברהם יואל - חבר ההנהלה. מיט קלארע ווערטער האט ער געזאגט, אז די ווערטער פונעם חכם איז זייער מסוכן אויסצופאלגן כפשוטו. מען גייט אויף זייער א האקעלע ליניע און עס איז גארנישט אזוי פשוט. אין זיינע ווערטער האט ער ארויסגעברענגט, אז די ווערטער פונעם חכם איז נישט געזאגט געווארן אלס נחלת הכלל, און אז ער האט זיך באצויגן בלויז צו איין פאל. ר' פסח אברהם יואל האט קלארגעשטעלט, אז טאמער איינער וויל דווקא יא פאלגן דעם חכם און אננעמען זיינע רייד כפשוטו, זאל ער דאס נישט דורכשמועסן מיט די הנהלה און ער זאל נישט קומען פרעגן דערויף. די הנהלה וויל נישט וויסן דערפון. אויב ער וויל דווקא, קען ער זיך דורכרעדן מיט די ריש-מתיבתא, און פאלגן וואס מען וועט אים הייסן.

ס'מיינט אז יעדער גייט ארויס? און אז זיי פלאנען עפעס דאהי? מען רעדט דאך דא פון די געהעריגע גלויביגע...

שוין קלארגעשטעלט צענדליגער מאל דא
אז זיי זענען נישט אינטערעסירט צו גרינדן די חבורה פון פריש
נאך וואס זיי זען וואס דאס האט זיי אנגעברענגט
דאס איז חוץ מזה וואס לעגאל קענען זיי נישט
נאך וואס די רעגירונג האלט אן אויג אויף זיי
נאר וואס דען? זיי וועלן קומען קיין אמעריקע, און יעדער וועט זיך נוהג זיין זיינע חימרות כפי דרגא דיליה, עס שטערט דיר באמת אז דיין שכן עסט נישט קיין פלייש?

[גרינטליך]

זייער קלאר און גוט

אגב אסאך מלחמה לעבער האבן אויך נישט געוואלט רעדן

רובא דרובא האבען פאר יארן נישט גערעט קיין ווארט.
א קליין חלק פלעגען אויף תשעה באב, צי ביי די סדר נאכט, רעדן פון אויווען אויף.
צווישען די פוילישע וואס האבען פיהל מער געליטען האבן אסאך קיינמאל נישט גערעט, זיי האבן מורא געהאט זיי קענען אפשר, ציקומען צי קשיות, על מה עשה ה' ככה.
פלעגען זיי, דערשטיקן די נושע ממש מיט כח.

טוענדיג אביסל דערין האב איך דורכגעטון דאס ענין פארוואס די מלחמה איבערלעבער האבן נישט גערעדט פון די שווערע יארן, בין איך צוגעקומען צו צוויי תירוצים.
1. זיי האבן געפילט ווי מען וועט זיי נישט פארשטיין, זיי האבן געוויסט אז קיינער אין די וועלט וועט נישט פארשטיין וואס זיי זענען אדורך, און די גרעסטע ווייטאג פאר א מענטש וואס פארציילט זיינע שווערע מיטמאכענישן איז ווען ער פילט אז קיינער פארשטייט אים נישט, דאס צורייסט א מענטש אויף שטיקער.
2. זיי האבן נישט פארצייילט פאר זייערע קינדער ווייל זיי האבן נישט געוואלט שווער מאכן זייערע קינדער מיט הערן אזאלכע שווערע מעשיות.

וראיה לדבר, אז די מלמחה איבערלעבער צווישן זיך האבן אלעמאל גערעדט נאר פון די מלחמה יארן, גלייך ווען מען האט זיך געטראפן האט מען געפרעגט "אין וועלכע לאגער ביסטו געווען, ווייל זיי האבן זיך פארשטאנען.

לויט ווי עס זעט אויס פון @מענדי קעניג זענען זיי אויף דעם מצב, דעריבער לאמיר זיי געבן די ספעיס און רעדן וואס זיי פילן באקוועם.
און טראמא ווערט נישט מסודר ווי נאר מען האט א נארמאלע שטוב, נאר עס נעמט לאנגע יארן ביז די געפילן שטעלן זיך צוזאם מיט די שכל און מען פילט רואיג אז מען איז שוין נארמאל מן הישוב, און די לב טהור געשיכטע גייט אריין אין קאפ אלס א אלטע קאפיטל היסטאריע.

אלץ איינער וואס איז אויף געוואקסען צווישען פוילישע איבערלעבער. קען איך אייך זאגען אז דער עיקר סיבה איז געווען ווייל זיי האבן מורא געהאט,
זיי זאלען ח"ו צי קומען צי א רגע הרהור על מה עשה ה' ככה?
יא ס'אמת ביידע סברות דיינער, אבער דאס איז נישט לגבי די פוילישע יודן.
זיי האבן צווישען זעך קיינמאל נישט גערעט, א פוילישע פארפאלק האבן מאן און ווייב ע"פ רוב נישט געוויסט און וועלעכע לאגער, די אנדערע זענען געווען.
זיי פלעגען ע"פ רוב אפי' נישט פארציילן זייער קינדער אז זיי האבן פארלוירן קינדער ביים קריג.

איר רעט וועגען אונגעריש יודענטום זענט איר גערעכט, אבער נישט די פוילישע יודן

[פארשטענדליך אידל]

רובא דרובא האבען פאר יארן נישט גערעט קיין ווארט.
א קליין חלק פלעגען אויף תשעה באב, צי ביי די סדר נאכט, רעדן פון אויווען אויף.
צווישען די פוילישע וואס האבען פיהל מער געליטען האבן אסאך קיינמאל נישט גערעט, זיי האבן מורא געהאט זיי קענען אפשר, ציקומען צי קשיות, על מה עשה ה' ככה.
פלעגען זיי, דערשטיקן די נושע ממש מיט כח.

טוענדיג אביסל דערין האב איך דורכגעטון דאס ענין פארוואס די מלחמה איבערלעבער האבן נישט גערעדט פון די שווערע יארן, בין איך צוגעקומען צו צוויי תירוצים.
1. זיי האבן געפילט ווי מען וועט זיי נישט פארשטיין, זיי האבן געוויסט אז קיינער אין די וועלט וועט נישט פארשטיין וואס זיי זענען אדורך, און די גרעסטע ווייטאג פאר א מענטש וואס פארציילט זיינע שווערע מיטמאכענישן איז ווען ער פילט אז קיינער פארשטייט אים נישט, דאס צורייסט א מענטש אויף שטיקער.
2. זיי האבן נישט פארצייילט פאר זייערע קינדער ווייל זיי האבן נישט געוואלט שווער מאכן זייערע קינדער מיט הערן אזאלכע שווערע מעשיות.

וראיה לדבר, אז די מלמחה איבערלעבער צווישן זיך האבן אלעמאל גערעדט נאר פון די מלחמה יארן, גלייך ווען מען האט זיך געטראפן האט מען געפרעגט "אין וועלכע לאגער ביסטו געווען, ווייל זיי האבן זיך פארשטאנען.

לויט ווי עס זעט אויס פון @מענדי קעניג זענען זיי אויף דעם מצב, דעריבער לאמיר זיי געבן די ספעיס און רעדן וואס זיי פילן באקוועם.
און טראמא ווערט נישט מסודר ווי נאר מען האט א נארמאלע שטוב, נאר עס נעמט לאנגע יארן ביז די געפילן שטעלן זיך צוזאם מיט די שכל און מען פילט רואיג אז מען איז שוין נארמאל מן הישוב, און די לב טהור געשיכטע גייט אריין אין קאפ אלס א אלטע קאפיטל היסטאריע.

אלץ איינער וואס איז אויף געוואקסען צווישען פוילישע איבערלעבער, קען איך אייך זאגען אז דער עיקר סיבה איז געווען ווייל זיי האבן מורא געהאט.
זיי זאלען ח"ו צי קומען צי א רגע הרהור על מה עשה ה' ככה?
יא ס'אמת ביידע סברות דיינער, אבער דאס איז נישט לגבי די פוילישע יודן.
זיי האבן צווישען זעך קיינמאל נישט גערעט, א פוילישע פארפאלק האבן מאן און ווייב ע"פ רוב נישט געוויסט און וועלעכע לאגער, די אנדערע זענען געווען.
זיי פלעגען ע"פ רוב אפי' נישט פארציילן זייער קינדער אז זיי האבן פארלוירן קינדער ביים קריג.

איר רעט וועגען אונגעריש יודענטום זענט איר גערעכט, אבער נישט די פוילישע יודן

מיין זיידע איז געווען א פוילישער, ער האט צו זיינע קינדער קיינמאל גערעדט פון קריג, ער איז געווען פארהאקט אין זיך, אפילו ווען איינער האט כיטרערהייט אים געפרעגט אזוי אהער און אהין, און ער האט שיעור אנגעהויבן רעדן, האט ער אויס געשריגן "דו שאקלסט זיך אפ פון מיר".
ער האט קיינמאל נישט געוויינט, אויסער איינמאל ווען ער האט גערעדט אויפן טעלעפאון צו זיינס א חבר וואס האט אויך איבערגעלעבט דעם קריג, זעט אויס ווי זיי האבן זיי יא געקענט זיך פארשטיין.

[ברוך כבוד]

► Show Spoiler

דאן האט אויפגעטרעטן דער ספרא דדיינא, וועלכער האט קלארגעשטעלט אומצוויידייטיג, אז עס איז נישט פארבליבן קיין ברירה און קיין פתח הצלה, נאר בלויז דורך אמעריקע. אין זיינע ווערטער האט ער קלארגעשטעלט, אז דער חכם האט קיינמאל נישט געזאגט אז מען זאל לאזן די קינדער אין שעלטער, אזוי ווי מאנכע ווילן דאס אויסטייטשן. פארקערט, דער חכם האלט אז מען זאל זיך שלאגן דערויף און דורך לויערס זאל מען טון וואס מען קען, צו ארויסנעמען די קינדער און בלייבן אין די חבורה אין גואטאמאלא. דער ספרא-דדיינא האט ארויסגעברענגט, אז דער חכם איז נישט באוויסזיניג צו די פאקטן, אז עס איז נישט שייך זיך צו שלאגן געזעצליך, און טאמער וואלט ער מיטגעהאלטן וואס עס קומט דא אצינד פאר, וואלט ער זיכער איינגעשטימט אז מען דארף ארויסנעמען די קינדער און גיין פון גואטאמאלא.

צום לעצט האט גערעדט הרה"ח ר' פסח אברהם יואל - חבר ההנהלה. מיט קלארע ווערטער האט ער געזאגט, אז די ווערטער פונעם חכם איז זייער מסוכן אויסצופאלגן כפשוטו. מען גייט אויף זייער א האקעלע ליניע און עס איז גארנישט אזוי פשוט. אין זיינע ווערטער האט ער ארויסגעברענגט, אז די ווערטער פונעם חכם איז נישט געזאגט געווארן אלס נחלת הכלל, און אז ער האט זיך באצויגן בלויז צו איין פאל. ר' פסח אברהם יואל האט קלארגעשטעלט, אז טאמער איינער וויל דווקא יא פאלגן דעם חכם און אננעמען זיינע רייד כפשוטו, זאל ער דאס נישט דורכשמועסן מיט די הנהלה און ער זאל נישט קומען פרעגן דערויף. די הנהלה וויל נישט וויסן דערפון. אויב ער וויל דווקא, קען ער זיך דורכרעדן מיט די ריש-מתיבתא, און פאלגן וואס מען וועט אים הייסן.

ס'מיינט אז יעדער גייט ארויס? און אז זיי פלאנען עפעס דאהי? מען רעדט דאך דא פון די געהעריגע גלויביגע...

שוין קלארגעשטעלט צענדליגער מאל דא
אז זיי זענען נישט אינטערעסירט צו גרינדן די חבורה פון פריש
נאך וואס זיי זען וואס דאס האט זיי אנגעברענגט
דאס איז חוץ מזה וואס לעגאל קענען זיי נישט
נאך וואס די רעגירונג האלט אן אויג אויף זיי

נאר וואס דען? זיי וועלן קומען קיין אמעריקע, און יעדער וועט זיך נוהג זיין זיינע חימרות כפי דרגא דיליה, עס שטערט דיר באמת אז דיין שכן עסט נישט קיין פלייש?

עס שטערט מיך נישט אז מיין שכן עסט נישט קיין פלייש, אבער טאמער אנדערע גיבן איהם הוראות (פון תפיסה אדער אינדערויסן) דעמאלט איז עס א פראבלעם

[משיח משיח]

ר' @שמואל פוקס געוואלדיג!!!
יישר כח פאר דיין קלארע הערליכע באריכט

[גרינטליך]

3 פון די 12 וועלעכע זענען נישט אויף בעיל זענען געסקעדשולט ארויסצוגיין בקרוב

ריכטיג. סא בעיסיקלי באשטייט לב טהור פון 9 מעמבער'ס אין די מענער שול, א צענטער געזיכט....
על זה אמר הכתוב: די לעצטער זאל אויסלעשן די לעקטער...

טעות לעולם חוזר, יעצט באקומען פון ר' @שמואל פוקס די נייעס אז ס'איז ברוך ה' דא גרויס מנין נאכדעם וואס מ'האט אקארשט מגייר געווען א פרישע גר מיטן נאמען ר' נח וואס דינט פאר א פולשטענדיגע צענטער ב''ה

ווער האט עם מגייר געווען?

[גרינטליך]

טוענדיג אביסל דערין האב איך דורכגעטון דאס ענין פארוואס די מלחמה איבערלעבער האבן נישט גערעדט פון די שווערע יארן, בין איך צוגעקומען צו צוויי תירוצים.
1. זיי האבן געפילט ווי מען וועט זיי נישט פארשטיין, זיי האבן געוויסט אז קיינער אין די וועלט וועט נישט פארשטיין וואס זיי זענען אדורך, און די גרעסטע ווייטאג פאר א מענטש וואס פארציילט זיינע שווערע מיטמאכענישן איז ווען ער פילט אז קיינער פארשטייט אים נישט, דאס צורייסט א מענטש אויף שטיקער.
2. זיי האבן נישט פארצייילט פאר זייערע קינדער ווייל זיי האבן נישט געוואלט שווער מאכן זייערע קינדער מיט הערן אזאלכע שווערע מעשיות.

וראיה לדבר, אז די מלמחה איבערלעבער צווישן זיך האבן אלעמאל גערעדט נאר פון די מלחמה יארן, גלייך ווען מען האט זיך געטראפן האט מען געפרעגט "אין וועלכע לאגער ביסטו געווען, ווייל זיי האבן זיך פארשטאנען.

לויט ווי עס זעט אויס פון @מענדי קעניג זענען זיי אויף דעם מצב, דעריבער לאמיר זיי געבן די ספעיס און רעדן וואס זיי פילן באקוועם.
און טראמא ווערט נישט מסודר ווי נאר מען האט א נארמאלע שטוב, נאר עס נעמט לאנגע יארן ביז די געפילן שטעלן זיך צוזאם מיט די שכל און מען פילט רואיג אז מען איז שוין נארמאל מן הישוב, און די לב טהור געשיכטע גייט אריין אין קאפ אלס א אלטע קאפיטל היסטאריע.

אלץ איינער וואס איז אויף געוואקסען צווישען פוילישע איבערלעבער. קען איך אייך זאגען אז דער עיקר סיבה איז געווען ווייל זיי האבן מורא געהאט, זיי זאלען ח"ו צי קומען צי א רגע הרהור על מה עשה ה' ככה?
יא ס'אמת ביידע סברות דיינער, אבער דאס איז נישט לגבי די פוילישע יודן.
זיי האבן צווישען זעך קיינמאל נישט גערעט, א פוילישע פארפאלק האבן מאן און ווייב ע"פ רוב נישט געוויסט און וועלעכע לאגער, די אנדערע זענען געווען.
זיי פלעגען ע"פ רוב אפי' נישט פארציילן זייער קינדער אז זיי האבן פארלוירן קינדער ביים קריג.

איר רעט וועגען אונגעריש יודענטום זענט איר גערעכט, אבער נישט די פוילישע יודן

מיין זיידע איז געווען א פוילישער, ער האט צו זיינע קינדער קיינמאל גערעדט פון קריג, ער איז געווען פארהאקט אין זיך, אפילו ווען איינער האט כיטרערהייט אים געפרעגט אזוי אהער און אהין, און ער האט שיעור אנגעהויבן רעדן, האט ער אויס געשריגן "דו שאקלסט זיך אפ פון מיר".
ער האט קיינמאל נישט געוויינט, אויסער איינמאל ווען ער האט גערעדט אויפן טעלעפאון צו זיינס א חבר וואס האט אויך איבערגעלעבט דעם קריג, זעט אויס ווי זיי האבן זיי יא געקענט זיך פארשטיין.

גוט געזאגט אויסער איין מאל

[אנדערער]

איך מיין די קריג נושא באלאנגט נישט מער אהער

[על פי תורה]

► Show Spoiler

ס'מיינט אז יעדער גייט ארויס? און אז זיי פלאנען עפעס דאהי? מען רעדט דאך דא פון די געהעריגע גלויביגע...

שוין קלארגעשטעלט צענדליגער מאל דא
אז זיי זענען נישט אינטערעסירט צו גרינדן די חבורה פון פריש
נאך וואס זיי זען וואס דאס האט זיי אנגעברענגט
דאס איז חוץ מזה וואס לעגאל קענען זיי נישט
נאך וואס די רעגירונג האלט אן אויג אויף זיי

נאר וואס דען? זיי וועלן קומען קיין אמעריקע, און יעדער וועט זיך נוהג זיין זיינע חימרות כפי דרגא דיליה, עס שטערט דיר באמת אז דיין שכן עסט נישט קיין פלייש?

עס שטערט מיך נישט אז מיין שכן עסט נישט קיין פלייש, אבער טאמער אנדערע גיבן איהם הוראות (פון תפיסה אדער אינדערויסן) דעמאלט איז עס א פראבלעם

קיינער גייט אים נישט געבן קיין הוראות ווען ער וואוינט אין וויליאמסבורג אדער קרית יואל, דאווענט אין סאטמאר, און שיקט די קינדער אין עירוב רב מוסד, אויב יא גייט ער בלאקן די בעל הוראה'ס נאמבער.. ביודעי ומכירי קא אמינא.

[גרינטליך]

איך מיין די קריג נושא באלאנגט נישט מער אהער

גערעכט

[קרישקע]

פאר די עולם וואס גלייכט הארטע נומערן:

אין גוואטעמאלע געפונען זיך נאך 18 מענער,
6 דערפון זענען אויף בעיל

משה יוסף ראזנער (ריש מתיבתא)
אברהם יוסף יודא טעללער (רב)
פסח אברהם יואל גאלדמאן
אברהם חנה דוד קמחי
אלטר ניסים גאלדמאן
עובדיה גוזמאן
יושע חיים זיסל לאַווער
מנחם מענדל אלטער
משה יוסף מנחם העלבראַנץ
ידידיה העלבראנץ
אלימלך חיים יעקב ראָזנער
שמואל נחום גאסנבויער
שמעיה שמאי מנחם מענדל גאלדמאן
חיים ישראל יואל דיבא
אברהם דינקל
אברהם יודא ליבוש מלכא
מאיר יואל מלכא
משה חיים צבי מלכא

ר' משה לייב אלטער איז שוין נישט דארט?

[שמועות טובות]

► Show Spoiler

פאר די עולם וואס גלייכט הארטע נומערן:

אין גוואטעמאלע געפונען זיך נאך 18 מענער,
6 דערפון זענען אויף בעיל

משה יוסף ראזנער (ריש מתיבתא)
אברהם יוסף יודא טעללער (רב)
פסח אברהם יואל גאלדמאן
אברהם חנה דוד קמחי
אלטר ניסים גאלדמאן
עובדיה גוזמאן
יושע חיים זיסל לאַווער
מנחם מענדל אלטער
משה יוסף מנחם העלבראַנץ
ידידיה העלבראנץ
אלימלך חיים יעקב ראָזנער
שמואל נחום גאסנבויער
שמעיה שמאי מנחם מענדל גאלדמאן
חיים ישראל יואל דיבא
אברהם דינקל
אברהם יודא ליבוש מלכא
מאיר יואל מלכא
משה חיים צבי מלכא

3 פון די 12 וועלעכע זענען נישט אויף בעיל זענען געסקעדשולט ארויסצוגיין בקרוב

ריכטיג. סא בעיסיקלי באשטייט לב טהור פון 9 מעמבער'ס אין די מענער שול, א צענטער געזיכט....
על זה אמר הכתוב: די לעצטער זאל אויסלעשן די לעקטער...

דארף קודם זיין א לעקטער וואס אויסצולעשן

[בערל דער פייפער]

► Show Spoiler

שוין קלארגעשטעלט צענדליגער מאל דא
אז זיי זענען נישט אינטערעסירט צו גרינדן די חבורה פון פריש
נאך וואס זיי זען וואס דאס האט זיי אנגעברענגט
דאס איז חוץ מזה וואס לעגאל קענען זיי נישט
נאך וואס די רעגירונג האלט אן אויג אויף זיי

נאר וואס דען? זיי וועלן קומען קיין אמעריקע, און יעדער וועט זיך נוהג זיין זיינע חימרות כפי דרגא דיליה, עס שטערט דיר באמת אז דיין שכן עסט נישט קיין פלייש?

עס שטערט מיך נישט אז מיין שכן עסט נישט קיין פלייש, אבער טאמער אנדערע גיבן איהם הוראות (פון תפיסה אדער אינדערויסן) דעמאלט איז עס א פראבלעם

קיינער גייט אים נישט געבן קיין הוראות ווען ער וואוינט אין וויליאמסבורג אדער קרית יואל, דאווענט אין סאטמאר, און שיקט די קינדער אין עירוב רב מוסד, אויב יא גייט ער בלאקן די בעל הוראה'ס נאמבער.. ביודעי ומכירי קא אמינא.

שיקן זיי דען די קינדער אין ערב רב מוסדות?

[נין]

פאר די עולם וואס גלייכט הארטע נומערן:

אין גוואטעמאלע געפונען זיך נאך 18 מענער,
6 דערפון זענען אויף בעיל

משה יוסף ראזנער (ריש מתיבתא)
אברהם יוסף יודא טעללער (רב)
פסח אברהם יואל גאלדמאן
אברהם חנה דוד קמחי
אלטר ניסים גאלדמאן
עובדיה גוזמאן
יושע חיים זיסל לאַווער
מנחם מענדל אלטער
משה יוסף מנחם העלבראַנץ
ידידיה העלבראנץ
אלימלך חיים יעקב ראָזנער
שמואל נחום גאסנבויער
שמעיה שמאי מנחם מענדל גאלדמאן
חיים ישראל יואל דיבא
אברהם דינקל
אברהם יודא ליבוש מלכא
מאיר יואל מלכא
משה חיים צבי מלכא

ר' משה לייב אלטער איז שוין נישט דארט?

ר' שאל בויער