היעלינג; א היילונג אדער א מכה?

[האאפטשאהההה]

פופציגער, אדרבה קום אריין, און לאמיר זיך איבערצייגן אין נאלידזש.

[האאפטשאהההה]

אייז זאך האט די מלחמה זעכער געשאדט, אז איך גיי היינט שלאפן 2:07.

העי. לשיטתך איז עס נישט די מלחמה, ס‘איז דיין אייגענע שולד

ביטע טיישט מיר נישט אויס ראנג
ח"ו אז ווען איינער ליידט איז עס זיין אייגענע שילד

[האאפטשאהההה]

לאמיר פאקוסן אויף שלב א’: דו ווייסט וואס דאס מיינט טראומא שאדט?

געוויסע פסיכאלאגן האבן געמאכט א כלל אז ווען א מענטש גייט אדורך א שווערקייט וועט עס אטאמאטיש האבן אן עפעקט אויף זיין גאנצע לעבן און ער וועט זיך מוטשענען מיט געוויסע זאכן און זיין נפש זיין גאנץ לעבן, חוץ אויב ער גייט צו טעראפי וועט עס אפשר העלפן.

דעס מיינט לכאורה פופציגער צו זאגן אז טראמע שאדט.

נ.ב. די כלל איז שקר.

בכלל נישט. ער האט דאס קיינמאל געזאגט.

טראמא מיינט א עקספיריענס וואס די מענטש קען נישט פראסעסירען, אויב נעמט מען נישט קעיר דערפון ברענגט עס גאר אסאך פראבלעמען שפעטער.

א עקספיריענס וואס די מענטש קען נישט פראסעסירען גייט ביי מיר אריין אינעם כלל פון א שווערקייט וואס ער גייט אדורך.

[פשוט און גראד]

געוויסע פסיכאלאגן האבן געמאכט א כלל אז ווען א מענטש גייט אדורך א שווערקייט וועט עס אטאמאטיש האבן אן עפעקט אויף זיין גאנצע לעבן און ער וועט זיך מוטשענען מיט געוויסע זאכן און זיין נפש זיין גאנץ לעבן, חוץ אויב ער גייט צו טעראפי וועט עס אפשר העלפן.

דעס מיינט לכאורה פופציגער צו זאגן אז טראמע שאדט.

נ.ב. די כלל איז שקר.

בכלל נישט. ער האט דאס קיינמאל געזאגט.

טראמא מיינט א עקספיריענס וואס די מענטש קען נישט פראסעסירען, אויב נעמט מען נישט קעיר דערפון ברענגט עס גאר אסאך פראבלעמען שפעטער.

א עקספיריענס וואס די מענטש קען נישט פראסעסירען גייט ביי מיר אריין אינעם כלל פון א שווערקייט וואס ער גייט אדורך.

האסט א פוינט,

אבער
פארשטייסט אליין אז א מענטש איז א בעל גבול אין צומאל איז דא זאכען וואס איז מער וויפיל ער דערהייבט (געזינטערהייט)

[פשוט און גראד]

אייז זאך האט די מלחמה זעכער געשאדט, אז איך גיי היינט שלאפן 2:07.

העי. לשיטתך איז עס נישט די מלחמה, ס‘איז דיין אייגענע שולד

ביטע טיישט מיר נישט אויס ראנג
ח"ו אז ווען איינער ליידט איז עס זיין אייגענע שילד

[פשוט און גראד]

זאגסט אז אין די וועלט פון היעלינג איז דא פאפירענע געביידעס אויך?

מעגליך.

נאך ווי,

ועולה על כולנה איז די מאוומענט שבו. יעדע star פארשטייט פלוצלינג צו הילינג. די נייע מיזוק טרענד‘ס גייען זיין וועגן דעים. אלע פאדקעסטס/אינטערוויוס גייען זיין פארנומען דערמיט.

אוי גייט זיין חידושים וואס אלס טראמא גייט נאר קענען קומען פון... Wait and see

דאס האב איך געשריבן באלד פון אנפאנג.

זאגן אז מאנכע אביוזן עס, איז א שמועס פאר זיך. אבער אוועקמאכן דעם עצם זאך, איז נישט ריכטיג.

די פראבלעם איז נאר אז נאך אביסעל וועט מען דארפן מסביר זיין פארוואס אין מיט וואס הילינג איז יא א גיטע זאך. ס‘איז ממש א פחד וויאזוי דעיס וורט א נחלת הכלל אין די גאנצע אינגווארג זענען גאנצעטע מומחים דערינען

[פשוט און גראד]

די פסיכאלאגן זאגן דאס אויך נישט.

איך כאפ נישט וואס די זאגסט

סתם, כלייג צו צו דיינע ווערטער, אז סיי איך האב נישט געזאגט דאס, און סיי קיינער פון די מומחים זאגן נישט דאס. - דאס וואס האפטשי שרייבט

אהה נישט געכאפט

[פופציגער]

פופציגער, אדרבה קום אריין, און לאמיר זיך איבערצייגן אין נאלידזש.

ווי געזאגט, כוועל טרייען צו טרעפן א שיעור אדער ארטיקל דערוועגן.

צו לאנג צו שרייבן. כהאב נישט די צייט.

[ChatGPT]

דער דור פון קריגס איבערלעבער האבן געהאט פארהאקטע געפילן. נאר אזוי האט מען געקענט אנגיין נאכן צוזען אזעלכע גרוילטאטן ביים קריג.

דער הויפט אפעקט וואס דאס האט געהאט - לכאורה - איז געווען אז קינדער האבן נישט באקומען קיין ליבשאפט און געפילן, און ס’האט געשטערט די סעלף עסטיעם וכו’.

שלאג מיר נישט אויב איך אנערקען נישט אין די אנגענומענע הנחה. און היות עס איז מיר אומקלאר אויף וואס דיין אומאפרעגבארע הנחה איז געבויעט. אויף סייענס, אדער אייגענע עקספיריענס וועל איך דיר מוזן ענטפערן פון ביידע קוק-וואונקלען.

דאס ביסל סייענס וואס איז דא איז קנאפע שטודיעס וועלכע פארפעלן און גרויסן טייל אריינצונעמען אונזערע זיידעס וועלכע האבן זיך אויפגעהויבן און געבויעט א ניי פרודאקטיווע לעבן און אויפגעטעלט פרישע פאמיליעס און ביזנעסעס. זעה דא
זיי מיר נישט יעצט מסביר אז טראומע שאדט, ממילא ביז בע"כ זיין אז זענען געווען געדעמעזשט. ווייל אויב מיט טעראפי קען מען זיך היילן דאן האבן די אידן אליינס געמאכט טעראפי מיט זיך דורכן זיך אויפשטעלן און אויפשטעלן דורות.
און אמת'ן רוב וואס זאגן עס נאך באציען זיך בכלל נישט צו סייענס נאר ס"ה צו א "טעאריע" פון עפעס א טערעפיסט-לייף קאוטש אדער צוויי וועלכע האבן עס אמאל געזאגט ביי א דרשה, און פון דארט איז עס געווארן ברייט פארשפרייט צווישן היימישע, בעיקר דורך א זינגער און גראמער.
--
איך פערזענליך זעה נישט מיט וואס זייער געפילן זענען געווען פארטעמפט, אדער געליטן פון לאו סעלף עסטיעם. אפשר דאס אז זיי זענען געקומען קיין אמעריקא און נישט געקענט דעם שפראך און קולטור און נאכאלץ אויפגעשטעלט אייגענע געשעפטן קומט פון א לאו סעלף עסטיעם?
פון די מלמדים וואס האבן געשלאגן? זיי וויסן אז די מלמדים אין קליינוארדיינעם קלויז האבן געטיילט די זעלבע מכות און להבדיל אפי' אין פאבליק סקול איז מכות נמרצות אויך געווען גאנגבאר... קוק נאר נאך אינעם ביכל פון מרת גערטנער ווי אזוי מען האט געטיילט מכות אינעם אמעריקאנעם פאבליק סקול.
מאנכע טענה'ן אז עס איז געווען א דיסטענס צווישן עלטערן און קינדער וואס דאס ווייזט אויף א פארמאכטקייט און איז אויך א תוצאה פונעם קריג, ווי ווייט איך האב שוין געליינט און ווייס איז די דיסטענס (ליין: כבוד און מורא) געווען פון אייביג אן. (ביז אונזער דור)
אמת אז עס זענען געווען מיטגעמאכטע אידן וואס האבן נישט געריקט ווייטער עמאצניאל אבער דאס איז ווייט פון א נחלת הכלל. עס זענען נעבעך אויך געליבן אסאך אידן אין קראנקן-הייזער לענגאויס אייראפע גייסטיש געדעמעזשד פארן לעבן...
עס איז דא נאך אסאך צו שרייבן ועוד חזון, נאר בקיצור ווי מער איך טראכט דערין זעה איך נישט קיין שום באזיס אויף די ארגומענט עס צו מאכן א נחלת הכלל.

מיר קענען אריינגיין אין אן אריכות וועלכע דיסארדערס זענען אלץ געלינקט צו לאו סעלף עסטיעם, א שטייגער ווי בי-פי-די (יא! שאקינג, אמת?), אבער פון דיין תגובה קוקט אויס ווי - במחילת כבודך - פארשטייסטו גאנץ ווייניג צו עמאציאנאלע געזונט, און אויב האלטן מיר ביי אלף, מיטן זיך טענה’ן צי דער מלחמה דור איז געווען געדעמעדזשט עמאציאנאל, גלייב איך נישט אז מיר קענען בכלל האבן א טיפערן שמועס דערוועגן.

אקוד על אפי ואשתחוה אלפים מול פני הדר כבודך אני ברי' שפילה ובזוי', אבער אפשר ביזטו מסביר וווי דו זעהסט מיין נאליזש אדער אפשר געסטו גאר א שיעור אין תורת הנפש אדער צייכן אן ווי איך קען עס לערנען (עפעס וואס דו ווייסט און איך נישט, ווייל דאס וואס דו שרייבסט און נאכפאלגענדע תגובות איז נישט קיין חדשות)
---
נאך איין זאך וואס איך וויל פארשטיין. נניח אז ביי אונז אידן איז די אויפשטייג פון עמיציאנאלע שוואכקייט פארבינדן מיטן קריג. אבער פארוואס אין די גוישע וועלט איז אויך דא אן אויפשטייג???
בלתי מוגה

[פופציגער]

דער דור פון קריגס איבערלעבער האבן געהאט פארהאקטע געפילן. נאר אזוי האט מען געקענט אנגיין נאכן צוזען אזעלכע גרוילטאטן ביים קריג.

דער הויפט אפעקט וואס דאס האט געהאט - לכאורה - איז געווען אז קינדער האבן נישט באקומען קיין ליבשאפט און געפילן, און ס’האט געשטערט די סעלף עסטיעם וכו’.

שלאג מיר נישט אויב איך אנערקען נישט אין די אנגענומענע הנחה. און היות עס איז מיר אומקלאר אויף וואס דיין אומאפרעגבארע הנחה איז געבויעט. אויף סייענס, אדער אייגענע עקספיריענס וועל איך דיר מוזן ענטפערן פון ביידע קוק-וואונקלען.

דאס ביסל סייענס וואס איז דא איז קנאפע שטודיעס וועלכע פארפעלן און גרויסן טייל אריינצונעמען אונזערע זיידעס וועלכע האבן זיך אויפגעהויבן און געבויעט א ניי פרודאקטיווע לעבן און אויפגעטעלט פרישע פאמיליעס און ביזנעסעס. זעה דא
זיי מיר נישט יעצט מסביר אז טראומע שאדט, ממילא ביז בע"כ זיין אז זענען געווען געדעמעזשט. ווייל אויב מיט טעראפי קען מען זיך היילן דאן האבן די אידן אליינס געמאכט טעראפי מיט זיך דורכן זיך אויפשטעלן און אויפשטעלן דורות.
און אמת'ן רוב וואס זאגן עס נאך באציען זיך בכלל נישט צו סייענס נאר ס"ה צו א "טעאריע" פון עפעס א טערעפיסט-לייף קאוטש אדער צוויי וועלכע האבן עס אמאל געזאגט ביי א דרשה, און פון דארט איז עס געווארן ברייט פארשפרייט צווישן היימישע, בעיקר דורך א זינגער און גראמער.
--
איך פערזענליך זעה נישט מיט וואס זייער געפילן זענען געווען פארטעמפט, אדער געליטן פון לאו סעלף עסטיעם. אפשר דאס אז זיי זענען געקומען קיין אמעריקא און נישט געקענט דעם שפראך און קולטור און נאכאלץ אויפגעשטעלט אייגענע געשעפטן קומט פון א לאו סעלף עסטיעם?
פון די מלמדים וואס האבן געשלאגן? זיי וויסן אז די מלמדים אין קליינוארדיינעם קלויז האבן געטיילט די זעלבע מכות און להבדיל אפי' אין פאבליק סקול איז מכות נמרצות אויך געווען גאנגבאר... קוק נאר נאך אינעם ביכל פון מרת גערטנער ווי אזוי מען האט געטיילט מכות אינעם אמעריקאנעם פאבליק סקול.
מאנכע טענה'ן אז עס איז געווען א דיסטענס צווישן עלטערן און קינדער וואס דאס ווייזט אויף א פארמאכטקייט און איז אויך א תוצאה פונעם קריג, ווי ווייט איך האב שוין געליינט און ווייס איז די דיסטענס (ליין: כבוד און מורא) געווען פון אייביג אן. (ביז אונזער דור)
אמת אז עס זענען געווען מיטגעמאכטע אידן וואס האבן נישט געריקט ווייטער עמאצניאל אבער דאס איז ווייט פון א נחלת הכלל. עס זענען נעבעך אויך געליבן אסאך אידן אין קראנקן-הייזער לענגאויס אייראפע גייסטיש געדעמעזשד פארן לעבן...
עס איז דא נאך אסאך צו שרייבן ועוד חזון, נאר בקיצור ווי מער איך טראכט דערין זעה איך נישט קיין שום באזיס אויף די ארגומענט עס צו מאכן א נחלת הכלל.

מיר קענען אריינגיין אין אן אריכות וועלכע דיסארדערס זענען אלץ געלינקט צו לאו סעלף עסטיעם, א שטייגער ווי בי-פי-די (יא! שאקינג, אמת?), אבער פון דיין תגובה קוקט אויס ווי - במחילת כבודך - פארשטייסטו גאנץ ווייניג צו עמאציאנאלע געזונט, און אויב האלטן מיר ביי אלף, מיטן זיך טענה’ן צי דער מלחמה דור איז געווען געדעמעדזשט עמאציאנאל, גלייב איך נישט אז מיר קענען בכלל האבן א טיפערן שמועס דערוועגן.

אקוד על אפי ואשתחוה אלפים מול פני הדר כבודך אני ברי' שפילה ובזוי', אבער אפשר ביזטו מסביר וווי דו זעהסט מיין נאליזש אדער אפשר געסטו גאר א שיעור אין תורת הנפש אדער צייכן אן ווי איך קען עס לערנען (עפעס וואס דו ווייסט און איך נישט, ווייל דאס וואס דו שרייבסט און נאכפאלגענדע תגובות איז נישט קיין חדשות)
---
נאך איין זאך וואס איך וויל פארשטיין. נניח אז ביי אונז אידן איז די אויפשטייג פון עמיציאנאלע שוואכקייט פארבינדן מיטן קריג. אבער פארוואס אין די גוישע וועלט איז אויך דא אן אויפשטייג???
בלתי מוגה

אקעי. זיי האבן אליינס עטון טעראפי דורך אויפשטעלן דורות... ס’מיר געהעריג גוט...

איינס פון די עיקר פראבלעמען פון טעראפי איז אז מענטשן וואס האבן נישט קיין השגה דערין, אבער ממש נישט, האלטן זיך פאר מומחים. ווייל טעראפי איז דאך נישט קיין הארץ אפאראציע... קיינער קען דיר נישט פראוון אז עכט פארשטייסטו נישט...


בקיצור, א שאד אנצוהייבן פון אלף. פרעג עני טעראפיסט דערוועגן.

-

בנוגע עמאציאנאלע פראבלעמען אין די גוי’שע וועלט, האב איך שוין געזאגט, סאושעל מידיע האט דיסקאנעקטעט דעם עולם.

אבער, ס’דא געוויסע עמאציאנאלע אישוס וואס מיר היימישע אידן ליידן מער.

[וואלף]

אגב די קעפל איז א פאראדאקס, די מכה פון הילינג - אויב ס'איז הילינג וואס איז די מכה, כגון כל המחלה לא אשים כי אני רופאיך - אם לא אשים רפואה למה

נאר אמאל קען זיין אז די הילינג דאס איז די מכה... ווען מ'רעדט זיך איין אז מ'דארף הילינג איז אויף א געזונטן מענטש איז דאס א מכה



לגבי די אידן פון פריערדיגן דור, כ'ווייס נישט וואס מ'וויל פון זיי האבן, זיי האבן געמאכט פלענטי טעראפי, ביי שלש סעודות כסדר, און פון מאל צו מאל מעגא גרופ טעראפי, ביי כל נדרי און הושענה רבה דרשות וואו מען האט זיך אויסגעגאסן דאס פארווייטאגט הארץ צום בורא עולם.

עס זענען דא להבדיל 2 אומות וואס האבן געהאט טרואמא, איינס טראגט א 400 יעריגע טרואמע, און להבדיל אונז א 70 יעריגע - גראדע א 2000 יעריגע אבער צרות אחרונות משכחות רעדט מען פון דעם, און זיי מאכן פיעספול טעראפי און אזא פנים האט עס...

איז אזוי: וויאזוי שטייט אין די קאפיטל פון ביום צרה, אלה ברכב ואלה בסוסים - זיי פארברענען קארס און די פאליציי דארף קומען מיט פערד צו די פעיספול פאראדעס, ואנחנו בשם ה' אלקינו נזכיר מיר זענען זיך מזכיר אונזער צער ביים אויבערשטן אין ביהמ"ד

וואס איז די תוצאה, המה כרעו ונפלו זיי זענען ערד ליגער, לוזערס, לעבן נאר ארויסצוקעשן וויקטעם קאמפענסעישן, ואנחנו קמנו ונתעודד מיר שטייען געשטארקט און פעסט בעז"ה

למעשה: ווער ס'איז קראנק זאל זאפארט גיין צום דאקטער און ווער נישט זאל גיין צום לערנען / ארבעט, וכל שאינו חיגר ולא סומא ועושה עצמו כיוצא בהן אינו מת מן הזקנה עד שנעשה כמותם

א ווערטל - אינו מת מן הזקנה ער שטארבט נישט פון די זיידעס וואס ער וויל אנלייגן זיינע פראבלעמען אויף, נעה, סאיז בלויז זיין פוילקייט שגרמה לו רח"ל

[ChatGPT]

אקעי. זיי האבן אליינס עטון טעראפי דורך אויפשטעלן דורות... ס’מיר געהעריג גוט...

איינס פון די עיקר פראבלעמען פון טעראפי איז אז מענטשן וואס האבן נישט קיין השגה דערין, אבער ממש נישט, האלטן זיך פאר מומחים. ווייל טעראפי איז דאך נישט קיין הארץ אפאראציע... קיינער קען דיר נישט פראוון אז עכט פארשטייסטו נישט...


בקיצור, א שאד אנצוהייבן פון אלף. פרעג עני טעראפיסט דערוועגן.

-

בנוגע עמאציאנאלע פראבלעמען אין די גוי’שע וועלט, האב איך שוין געזאגט, סאושעל מידיע האט דיסקאנעקטעט דעם עולם.

אבער, ס’דא געוויסע עמאציאנאלע אישוס וואס מיר היימישע אידן ליידן מער.

ענטפער נישט ווי א דעמאגאג. באצוה דיך צו די עיקר פוינט דא. מיט וואס זענען זייערע (כלומר אונזערע זיידעס) געפילן זענען געווען פארהאקט. אויף וואס איז דאס געבויעט?
אגב, דו ענפערסט ווי א צולייגער ווי כאילו דו האסט געלערנט תורת הנפש און קיינער אויסער דיר מעג נישט שטעלן קיין אויסדריקן דא. אבער וואס איז שלעכט מיטן אויסדריק "זיי האבן אליינס עטון טעראפי דורך אויפשטעלן דורות"? דאס איז דאך באשטעטיגט אז די וואס האבן אויפגעשטלעט א ניי לעבן האבן געמאכט "סענס" (פי' פארדייט) און היסטארקילייזט זייער איבערלעבעניש.
--
אפשר גיבסטו כאטש איין דוגמא פון עמאציאנאלע אישוס וואס מיר היימישע אידן ליידן מער?

[דער תהלים איד]

דער דור פון קריגס איבערלעבער האבן געהאט פארהאקטע געפילן. נאר אזוי האט מען געקענט אנגיין נאכן צוזען אזעלכע גרוילטאטן ביים קריג.

דער הויפט אפעקט וואס דאס האט געהאט - לכאורה - איז געווען אז קינדער האבן נישט באקומען קיין ליבשאפט און געפילן, און ס’האט געשטערט די סעלף עסטיעם וכו’.

שלאג מיר נישט אויב איך אנערקען נישט אין די אנגענומענע הנחה. און היות עס איז מיר אומקלאר אויף וואס דיין אומאפרעגבארע הנחה איז געבויעט. אויף סייענס, אדער אייגענע עקספיריענס וועל איך דיר מוזן ענטפערן פון ביידע קוק-וואונקלען.

דאס ביסל סייענס וואס איז דא איז קנאפע שטודיעס וועלכע פארפעלן און גרויסן טייל אריינצונעמען אונזערע זיידעס וועלכע האבן זיך אויפגעהויבן און געבויעט א ניי פרודאקטיווע לעבן און אויפגעטעלט פרישע פאמיליעס און ביזנעסעס. זעה דא
זיי מיר נישט יעצט מסביר אז טראומע שאדט, ממילא ביז בע"כ זיין אז זענען געווען געדעמעזשט. ווייל אויב מיט טעראפי קען מען זיך היילן דאן האבן די אידן אליינס געמאכט טעראפי מיט זיך דורכן זיך אויפשטעלן און אויפשטעלן דורות.
און אמת'ן רוב וואס זאגן עס נאך באציען זיך בכלל נישט צו סייענס נאר ס"ה צו א "טעאריע" פון עפעס א טערעפיסט-לייף קאוטש אדער צוויי וועלכע האבן עס אמאל געזאגט ביי א דרשה, און פון דארט איז עס געווארן ברייט פארשפרייט צווישן היימישע, בעיקר דורך א זינגער און גראמער.
--
איך פערזענליך זעה נישט מיט וואס זייער געפילן זענען געווען פארטעמפט, אדער געליטן פון לאו סעלף עסטיעם. אפשר דאס אז זיי זענען געקומען קיין אמעריקא און נישט געקענט דעם שפראך און קולטור און נאכאלץ אויפגעשטעלט אייגענע געשעפטן קומט פון א לאו סעלף עסטיעם?
פון די מלמדים וואס האבן געשלאגן? זיי וויסן אז די מלמדים אין קליינוארדיינעם קלויז האבן געטיילט די זעלבע מכות און להבדיל אפי' אין פאבליק סקול איז מכות נמרצות אויך געווען גאנגבאר... קוק נאר נאך אינעם ביכל פון מרת גערטנער ווי אזוי מען האט געטיילט מכות אינעם אמעריקאנעם פאבליק סקול.
מאנכע טענה'ן אז עס איז געווען א דיסטענס צווישן עלטערן און קינדער וואס דאס ווייזט אויף א פארמאכטקייט און איז אויך א תוצאה פונעם קריג, ווי ווייט איך האב שוין געליינט און ווייס איז די דיסטענס (ליין: כבוד און מורא) געווען פון אייביג אן. (ביז אונזער דור)
אמת אז עס זענען געווען מיטגעמאכטע אידן וואס האבן נישט געריקט ווייטער עמאצניאל אבער דאס איז ווייט פון א נחלת הכלל. עס זענען נעבעך אויך געליבן אסאך אידן אין קראנקן-הייזער לענגאויס אייראפע גייסטיש געדעמעזשד פארן לעבן...
עס איז דא נאך אסאך צו שרייבן ועוד חזון, נאר בקיצור ווי מער איך טראכט דערין זעה איך נישט קיין שום באזיס אויף די ארגומענט עס צו מאכן א נחלת הכלל.

מיר קענען אריינגיין אין אן אריכות וועלכע דיסארדערס זענען אלץ געלינקט צו לאו סעלף עסטיעם, א שטייגער ווי בי-פי-די (יא! שאקינג, אמת?), אבער פון דיין תגובה קוקט אויס ווי - במחילת כבודך - פארשטייסטו גאנץ ווייניג צו עמאציאנאלע געזונט, און אויב האלטן מיר ביי אלף, מיטן זיך טענה’ן צי דער מלחמה דור איז געווען געדעמעדזשט עמאציאנאל, גלייב איך נישט אז מיר קענען בכלל האבן א טיפערן שמועס דערוועגן.

אקוד על אפי ואשתחוה אלפים מול פני הדר כבודך אני ברי' שפילה ובזוי', אבער אפשר ביזטו מסביר וווי דו זעהסט מיין נאליזש אדער אפשר געסטו גאר א שיעור אין תורת הנפש אדער צייכן אן ווי איך קען עס לערנען (עפעס וואס דו ווייסט און איך נישט, ווייל דאס וואס דו שרייבסט און נאכפאלגענדע תגובות איז נישט קיין חדשות)
---
נאך איין זאך וואס איך וויל פארשטיין. נניח אז ביי אונז אידן איז די אויפשטייג פון עמיציאנאלע שוואכקייט פארבינדן מיטן קריג. אבער פארוואס אין די גוישע וועלט איז אויך דא אן אויפשטייג???
בלתי מוגה

כ'מוז דיר זאגן, דו מאכסט אסאך סענס.

איך טראכט אריין, איך קוק אויף מיינע אייגענע זיידעס, און באבעס, און איך נעם אין קאפ נאך אפאר משלים וועמען איך קען, און איך ווייס טאקע נישט אויב די אנגענומענע לעגענדע איז ריכטיג!

קריגס איבערלעבער האבן געליטן פון עמאציאנאלע שוועריקייטן? פארטעמטע געפילן? כ'ווייס באמת נישט... נישט מיין זיידע, נישט מיין באבע, נישט מיין שכן.

אודאי בליצט מיר אויף סעמפלס פון אזעלכע אידן, אבער איך האב אויך סעמפלס פון אידן כהיום יום וואס פייניגן זייערע קינדער נעבעך.

סוי, מאן יימר אז די מלחמה שפילט א ראלע? סענס מאכט עס טאקע, אבער מאן יימר אז ס'איז אין מציאות געשען?

[ChatGPT]

► Show Spoiler

דער דור פון קריגס איבערלעבער האבן געהאט פארהאקטע געפילן. נאר אזוי האט מען געקענט אנגיין נאכן צוזען אזעלכע גרוילטאטן ביים קריג.

דער הויפט אפעקט וואס דאס האט געהאט - לכאורה - איז געווען אז קינדער האבן נישט באקומען קיין ליבשאפט און געפילן, און ס’האט געשטערט די סעלף עסטיעם וכו’.

שלאג מיר נישט אויב איך אנערקען נישט אין די אנגענומענע הנחה. און היות עס איז מיר אומקלאר אויף וואס דיין אומאפרעגבארע הנחה איז געבויעט. אויף סייענס, אדער אייגענע עקספיריענס וועל איך דיר מוזן ענטפערן פון ביידע קוק-וואונקלען.

דאס ביסל סייענס וואס איז דא איז קנאפע שטודיעס וועלכע פארפעלן און גרויסן טייל אריינצונעמען אונזערע זיידעס וועלכע האבן זיך אויפגעהויבן און געבויעט א ניי פרודאקטיווע לעבן און אויפגעטעלט פרישע פאמיליעס און ביזנעסעס. זעה דא
זיי מיר נישט יעצט מסביר אז טראומע שאדט, ממילא ביז בע"כ זיין אז זענען געווען געדעמעזשט. ווייל אויב מיט טעראפי קען מען זיך היילן דאן האבן די אידן אליינס געמאכט טעראפי מיט זיך דורכן זיך אויפשטעלן און אויפשטעלן דורות.
און אמת'ן רוב וואס זאגן עס נאך באציען זיך בכלל נישט צו סייענס נאר ס"ה צו א "טעאריע" פון עפעס א טערעפיסט-לייף קאוטש אדער צוויי וועלכע האבן עס אמאל געזאגט ביי א דרשה, און פון דארט איז עס געווארן ברייט פארשפרייט צווישן היימישע, בעיקר דורך א זינגער און גראמער.
--
איך פערזענליך זעה נישט מיט וואס זייער געפילן זענען געווען פארטעמפט, אדער געליטן פון לאו סעלף עסטיעם. אפשר דאס אז זיי זענען געקומען קיין אמעריקא און נישט געקענט דעם שפראך און קולטור און נאכאלץ אויפגעשטעלט אייגענע געשעפטן קומט פון א לאו סעלף עסטיעם?
פון די מלמדים וואס האבן געשלאגן? זיי וויסן אז די מלמדים אין קליינוארדיינעם קלויז האבן געטיילט די זעלבע מכות און להבדיל אפי' אין פאבליק סקול איז מכות נמרצות אויך געווען גאנגבאר... קוק נאר נאך אינעם ביכל פון מרת גערטנער ווי אזוי מען האט געטיילט מכות אינעם אמעריקאנעם פאבליק סקול.
מאנכע טענה'ן אז עס איז געווען א דיסטענס צווישן עלטערן און קינדער וואס דאס ווייזט אויף א פארמאכטקייט און איז אויך א תוצאה פונעם קריג, ווי ווייט איך האב שוין געליינט און ווייס איז די דיסטענס (ליין: כבוד און מורא) געווען פון אייביג אן. (ביז אונזער דור)
אמת אז עס זענען געווען מיטגעמאכטע אידן וואס האבן נישט געריקט ווייטער עמאצניאל אבער דאס איז ווייט פון א נחלת הכלל. עס זענען נעבעך אויך געליבן אסאך אידן אין קראנקן-הייזער לענגאויס אייראפע גייסטיש געדעמעזשד פארן לעבן...
עס איז דא נאך אסאך צו שרייבן ועוד חזון, נאר בקיצור ווי מער איך טראכט דערין זעה איך נישט קיין שום באזיס אויף די ארגומענט עס צו מאכן א נחלת הכלל.

מיר קענען אריינגיין אין אן אריכות וועלכע דיסארדערס זענען אלץ געלינקט צו לאו סעלף עסטיעם, א שטייגער ווי בי-פי-די (יא! שאקינג, אמת?), אבער פון דיין תגובה קוקט אויס ווי - במחילת כבודך - פארשטייסטו גאנץ ווייניג צו עמאציאנאלע געזונט, און אויב האלטן מיר ביי אלף, מיטן זיך טענה’ן צי דער מלחמה דור איז געווען געדעמעדזשט עמאציאנאל, גלייב איך נישט אז מיר קענען בכלל האבן א טיפערן שמועס דערוועגן.

אקוד על אפי ואשתחוה אלפים מול פני הדר כבודך אני ברי' שפילה ובזוי', אבער אפשר ביזטו מסביר וווי דו זעהסט מיין נאליזש אדער אפשר געסטו גאר א שיעור אין תורת הנפש אדער צייכן אן ווי איך קען עס לערנען (עפעס וואס דו ווייסט און איך נישט, ווייל דאס וואס דו שרייבסט און נאכפאלגענדע תגובות איז נישט קיין חדשות)
---
נאך איין זאך וואס איך וויל פארשטיין. נניח אז ביי אונז אידן איז די אויפשטייג פון עמיציאנאלע שוואכקייט פארבינדן מיטן קריג. אבער פארוואס אין די גוישע וועלט איז אויך דא אן אויפשטייג???
בלתי מוגה

כ'מוז דיר זאגן, דו מאכסט אסאך סענס.

איך טראכט אריין, איך קוק אויף מיינע אייגענע זיידעס, און באבעס, און איך נעם אין קאפ נאך אפאר משלים וועמען איך קען, און איך ווייס טאקע נישט אויב די אנגענומענע לעגענדע איז ריכטיג!

קריגס איבערלעבער האבן געליטן פון עמאציאנאלע שוועריקייטן? פארטעמטע געפילן? כ'ווייס באמת נישט... נישט מיין זיידע, נישט מיין באבע, נישט מיין שכן.

אודאי בליצט מיר אויף סעמפלס פון אזעלכע אידן, אבער איך האב אויך סעמפלס פון אידן כהיום יום וואס פייניגן זייערע קינדער נעבעך.

סוי, מאן יימר אז די מלחמה שפילט א ראלע? סענס מאכט עס טאקע, אבער מאן יימר אז ס'איז אין מציאות געשען?

א גרויס חלק פון די סעמפלס וואס דו האסט געקענט, האסטו געקענט נאר ביי די זיבעציג+, און אויף דעם האב איך שוין נעכטן געפרעגט, מאן יימר אז דאס האט מיטן קריג? אפשר איז דאס פשוט זיידע-נאטור? איך וויל טרעפן @פופציגער ביי די אכציג מיטן גלעזער אויפן שפיץ נאניע און שרייט אויף קינדער וואס שאקלען די באנק און אויפן בע"ת וואס דאווענט נישט אויף זיין ריטם

[האאפטשאהההה]

פופציגער, אדרבה קום אריין, און לאמיר זיך איבערצייגן אין נאלידזש.

ווי געזאגט, כוועל טרייען צו טרעפן א שיעור אדער ארטיקל דערוועגן.

צו לאנג צו שרייבן. כהאב נישט די צייט.

פופצי מיין טייערער פופצי, איך זעה די שמעוס ציט זיך דא, און קיין צייט האב איך נישט, און איך פלאן נישט היינט נאכט צו זיין אויף ביז 2:00.

איך האב פאר דיר נייעס, איך האלט שוין נאך ת' איך ווייס זייער אסאך, איך האב גליינט און געהערט אן א שיעור פון טעראפי און אלע עניני נפש, און נישט נאר דעס איך האב אויך געהאלטן אמאל אזוי ווי די, און מיינע שוין אזוי אינגע יארן.

האסט נישט וואס צו ברענגען א שיעור אדער ארטיקל ווייל עס איז די מיליאנען טעאריעס און דעם, און יעדער שלעפט דער בענדל צו אן אנדערע זייט.

און זייט וויסן, איך פארשטיי א אינגערמאן וואס האט אנגעפאנגען צו לערנען אביסל פסיכלאיגע און געמיינט ער האט געטראפן א וועלט מיט אינפערמרציע, און ער מיינט אז ער איז שוין א מבין און תורת הנפש און ער קען שוין זאגן אז מענשטן מיינען זיי פארשטייען..... און האט אפאר חברים מומחים, און דאס איז.. ער איז א פארטיגער מומחה, ער האט עס ארויס.

זייט וויסן נאך איין זאך פאר איך ענדיג, די גוים, האבן נישט קיין ישיבה און נישט קיין בית מדרש/מקוה און נישט קיין קאפי רום (און נישט קיין אידטיש) ממילא אלע בויך אויסגיסכצער קומעט און פארם פון א ווידיא/ארטיקל/באאק/טעאריע, און נאכדעם קומט דער חסידישער אינגערמאן א פארגלייזטער פון די דמיניות.
נישט אז יעדע גוי רעדט שטיסם, באט פארשטייסט וואס איך מיין...

הצלחה רבה

יעצט שרייבט מען ידיד נפש?......

[פופציגער]

אקעי. זיי האבן אליינס עטון טעראפי דורך אויפשטעלן דורות... ס’מיר געהעריג גוט...

איינס פון די עיקר פראבלעמען פון טעראפי איז אז מענטשן וואס האבן נישט קיין השגה דערין, אבער ממש נישט, האלטן זיך פאר מומחים. ווייל טעראפי איז דאך נישט קיין הארץ אפאראציע... קיינער קען דיר נישט פראוון אז עכט פארשטייסטו נישט...


בקיצור, א שאד אנצוהייבן פון אלף. פרעג עני טעראפיסט דערוועגן.

-

בנוגע עמאציאנאלע פראבלעמען אין די גוי’שע וועלט, האב איך שוין געזאגט, סאושעל מידיע האט דיסקאנעקטעט דעם עולם.

אבער, ס’דא געוויסע עמאציאנאלע אישוס וואס מיר היימישע אידן ליידן מער.

ענטפער נישט ווי א דעמאגאג. באצוה דיך צו די עיקר פוינט דא. מיט וואס זענען זייערע (כלומר אונזערע זיידעס) געפילן זענען געווען פארהאקט. אויף וואס איז דאס געבויעט?
אגב, דו ענפערסט ווי א צולייגער ווי כאילו דו האסט געלערנט תורת הנפש און קיינער אויסער דיר מעג נישט שטעלן קיין אויסדריקן דא. אבער וואס איז שלעכט מיטן אויסדריק "זיי האבן אליינס עטון טעראפי דורך אויפשטעלן דורות"? דאס איז דאך באשטעטיגט אז די וואס האבן אויפגעשטלעט א ניי לעבן האבן געמאכט "סענס" (פי' פארדייט) און היסטארקילייזט זייער איבערלעבעניש.
--
אפשר גיבסטו כאטש איין דוגמא פון עמאציאנאלע אישוס וואס מיר היימישע אידן ליידן מער?

איך ענטפער נישט ווי א דעמאגאג, נאר זייענדיג איינער וואס האט היבש עוסק געווען בתורת הנפש, אויף אן עכטע שטאפל, נישט נאר אין מקוה שמועסן און לאקאלע שאצונגען, ווער איך געטריגערט ווען מענטשן בויען טעאריעס אויף אייגענע שאצונגען.

רבי איד, ניין, עס איז נישט מעגליך, פשוט נישט מעגליך, איר זאלט פארשטיין דעם נפש פונעם מענטש בלויז פון זיין א קלוגער אינגערמאן. פונקט ווי איר וואלט נישט אריינגערעדט אין א הארץ אפעראציע אן די נויטיגע שטודירן, טוט דאס נישט ביי עמאציאנאלע געזונט.

-

יעצט אביסל מער צום ענין.

טראומא איז נישט א טעאריע, עס איז א לעגיטימע זאך. פונקט ווי א שניט אויף די האנט דארף ווערן פארהיילט, דארף א שניט אין הארץ, און אין מח, ווערן פארהיילט.

קליינע שניטן קען מען פארהיילן מיטן עס לאזן זיך צאמוואקסן, אבער גרעסערע דארפן צומאל סטיטשעס, אדער גרעסערע באהאנדלונג.

אדער איז דא נאך א עצה, אז מ'לייגט א גרויסן באנדאזש, און מען נעמט שטארקע פעין-קילערס, און אזוי ווייסט מען נישט און שפירט מען נישט דעם וואונד.

דאס איז געווען די עצה פאר עמאציאנאלע שניטן אין די יארן נאכ'ן קריג. מ'האט עס פארדעקט, נישט געקוקט אהין, זיך אנגעשטאפט מיט פעין-קילערס (דאס אז די עלטערע אידן פלעגן ביי שמחות פון אייניקלעך זיך אונטערמורמלען "א נקמה אינעם דייטש" איז א קלאסישער ביישפיל פון פעין קילערס...), און יא, זיי האבן סורווייווד אויף דעם וועג.

אבער טאקע כדי נישט צו אויפדעקן דעם וואונד, האבן זיי געדארפט האלטן געוויסע טיילן פון זייער הארץ זייער טייט, און עס איז קלאר אז זיי האבן געהאט פראבלעמען מיט אמת'דיג עמאציאנאל קאנעקטן מיט א קינד. זייער לעבן איז געגאנגען מער אויף א סיסטעמאטישע ראבאטישע צוגאנג. (היינו טעמא פארוואס זיי האבן נישט פארשטאנען די היינטיגע דורות וואס זאגן אז ס'שווער צו האבן צופיל קינדער וכו' ואכמ"ל).

איך וויל מאכן א דיסקלעימער, אז גענויע דעטאלן פון וועלכע סארט געפילן זיי פלעגן נישט קענען געהעריג פראקטיצירן, ווייס איך נישט. איך האב עס קיינמאל נישט שטודירט אויף א גרינטליכע לעוול, און איך בין נישט איינער וואס קומט אריין אין אזא שמועס מיט שאצונגען... אבער באופן כללי האב איך עס יא דורכגעטון.

-

וועלכע דיסארדערס זענען דא מער ביי אונז? איך ווייס נישט, און איך וועל דארפן פרעגן א מומחה צו זיין מער אקוראט, אבער שמעתי מכלי שני בשם א מומחה אז דיסארדערס וואס קומען פון נידריגע סעלף עסטיעם, א שטייגער ווי בי-פי-די, וואס דער שורש דערפון - אויף וויפיל מ'קען זיך דערגרינטעווען דערצו - איז אין גרויסן טייל דאס אז א קינד וואקסט אויף מיט א לאך אין הארץ.

[פופציגער]

► Show Spoiler

שלאג מיר נישט אויב איך אנערקען נישט אין די אנגענומענע הנחה. און היות עס איז מיר אומקלאר אויף וואס דיין אומאפרעגבארע הנחה איז געבויעט. אויף סייענס, אדער אייגענע עקספיריענס וועל איך דיר מוזן ענטפערן פון ביידע קוק-וואונקלען.

דאס ביסל סייענס וואס איז דא איז קנאפע שטודיעס וועלכע פארפעלן און גרויסן טייל אריינצונעמען אונזערע זיידעס וועלכע האבן זיך אויפגעהויבן און געבויעט א ניי פרודאקטיווע לעבן און אויפגעטעלט פרישע פאמיליעס און ביזנעסעס. זעה דא
זיי מיר נישט יעצט מסביר אז טראומע שאדט, ממילא ביז בע"כ זיין אז זענען געווען געדעמעזשט. ווייל אויב מיט טעראפי קען מען זיך היילן דאן האבן די אידן אליינס געמאכט טעראפי מיט זיך דורכן זיך אויפשטעלן און אויפשטעלן דורות.
און אמת'ן רוב וואס זאגן עס נאך באציען זיך בכלל נישט צו סייענס נאר ס"ה צו א "טעאריע" פון עפעס א טערעפיסט-לייף קאוטש אדער צוויי וועלכע האבן עס אמאל געזאגט ביי א דרשה, און פון דארט איז עס געווארן ברייט פארשפרייט צווישן היימישע, בעיקר דורך א זינגער און גראמער.
--
איך פערזענליך זעה נישט מיט וואס זייער געפילן זענען געווען פארטעמפט, אדער געליטן פון לאו סעלף עסטיעם. אפשר דאס אז זיי זענען געקומען קיין אמעריקא און נישט געקענט דעם שפראך און קולטור און נאכאלץ אויפגעשטעלט אייגענע געשעפטן קומט פון א לאו סעלף עסטיעם?
פון די מלמדים וואס האבן געשלאגן? זיי וויסן אז די מלמדים אין קליינוארדיינעם קלויז האבן געטיילט די זעלבע מכות און להבדיל אפי' אין פאבליק סקול איז מכות נמרצות אויך געווען גאנגבאר... קוק נאר נאך אינעם ביכל פון מרת גערטנער ווי אזוי מען האט געטיילט מכות אינעם אמעריקאנעם פאבליק סקול.
מאנכע טענה'ן אז עס איז געווען א דיסטענס צווישן עלטערן און קינדער וואס דאס ווייזט אויף א פארמאכטקייט און איז אויך א תוצאה פונעם קריג, ווי ווייט איך האב שוין געליינט און ווייס איז די דיסטענס (ליין: כבוד און מורא) געווען פון אייביג אן. (ביז אונזער דור)
אמת אז עס זענען געווען מיטגעמאכטע אידן וואס האבן נישט געריקט ווייטער עמאצניאל אבער דאס איז ווייט פון א נחלת הכלל. עס זענען נעבעך אויך געליבן אסאך אידן אין קראנקן-הייזער לענגאויס אייראפע גייסטיש געדעמעזשד פארן לעבן...
עס איז דא נאך אסאך צו שרייבן ועוד חזון, נאר בקיצור ווי מער איך טראכט דערין זעה איך נישט קיין שום באזיס אויף די ארגומענט עס צו מאכן א נחלת הכלל.


אקוד על אפי ואשתחוה אלפים מול פני הדר כבודך אני ברי' שפילה ובזוי', אבער אפשר ביזטו מסביר וווי דו זעהסט מיין נאליזש אדער אפשר געסטו גאר א שיעור אין תורת הנפש אדער צייכן אן ווי איך קען עס לערנען (עפעס וואס דו ווייסט און איך נישט, ווייל דאס וואס דו שרייבסט און נאכפאלגענדע תגובות איז נישט קיין חדשות)
---
נאך איין זאך וואס איך וויל פארשטיין. נניח אז ביי אונז אידן איז די אויפשטייג פון עמיציאנאלע שוואכקייט פארבינדן מיטן קריג. אבער פארוואס אין די גוישע וועלט איז אויך דא אן אויפשטייג???
בלתי מוגה

כ'מוז דיר זאגן, דו מאכסט אסאך סענס.

איך טראכט אריין, איך קוק אויף מיינע אייגענע זיידעס, און באבעס, און איך נעם אין קאפ נאך אפאר משלים וועמען איך קען, און איך ווייס טאקע נישט אויב די אנגענומענע לעגענדע איז ריכטיג!

קריגס איבערלעבער האבן געליטן פון עמאציאנאלע שוועריקייטן? פארטעמטע געפילן? כ'ווייס באמת נישט... נישט מיין זיידע, נישט מיין באבע, נישט מיין שכן.

אודאי בליצט מיר אויף סעמפלס פון אזעלכע אידן, אבער איך האב אויך סעמפלס פון אידן כהיום יום וואס פייניגן זייערע קינדער נעבעך.

סוי, מאן יימר אז די מלחמה שפילט א ראלע? סענס מאכט עס טאקע, אבער מאן יימר אז ס'איז אין מציאות געשען?

א גרויס חלק פון די סעמפלס וואס דו האסט געקענט, האסטו געקענט נאר ביי די זיבעציג+, און אויף דעם האב איך שוין נעכטן געפרעגט, מאן יימר אז דאס האט מיטן קריג? אפשר איז דאס פשוט זיידע-נאטור? איך וויל טרעפן @פופציגער ביי די אכציג מיטן גלעזער אויפן שפיץ נאניע און שרייט אויף קינדער וואס שאקלען די באנק און אויפן בע"ת וואס דאווענט נישט אויף זיין ריטם

דאס איז דיין טעות, איך רעד נישט פון די נערוועזיגקייט.

איך רעד פון די חלק פון "קאנעקטן" מיט א קינד.

[פופציגער]

פופציגער, אדרבה קום אריין, און לאמיר זיך איבערצייגן אין נאלידזש.

ווי געזאגט, כוועל טרייען צו טרעפן א שיעור אדער ארטיקל דערוועגן.

צו לאנג צו שרייבן. כהאב נישט די צייט.

פופצי מיין טייערער פופצי, איך זעה די שמעוס ציט זיך דא, און קיין צייט האב איך נישט, און איך פלאן נישט היינט נאכט צו זיין אויף ביז 2:00.

איך האב פאר דיר נייעס, איך האלט שוין נאך ת' איך ווייס זייער אסאך, איך האב גליינט און געהערט אן א שיעור פון טעראפי און אלע עניני נפש, און נישט נאר דעס איך האב אויך געהאלטן אמאל אזוי ווי די, און מיינע שוין אזוי אינגע יארן.

האסט נישט וואס צו ברענגען א שיעור אדער ארטיקל ווייל עס איז די מיליאנען טעאריעס און דעם, און יעדער שלעפט דער בענדל צו אן אנדערע זייט.

און זייט וויסן, איך פארשטיי א אינגערמאן וואס האט אנגעפאנגען צו לערנען אביסל פסיכלאיגע און געמיינט ער האט געטראפן א וועלט מיט אינפערמרציע, און ער מיינט אז ער איז שוין א מבין און תורת הנפש און ער קען שוין זאגן אז מענשטן מיינען זיי פארשטייען..... און האט אפאר חברים מומחים, און דאס איז.. ער איז א פארטיגער מומחה, ער האט עס ארויס.

זייט וויסן נאך איין זאך פאר איך ענדיג, די גוים, האבן נישט קיין ישיבה און נישט קיין בית מדרש/מקוה און נישט קיין קאפי רום (און נישט קיין אידטיש) ממילא אלע בויך אויסגיסכצער קומעט און פארם פון א ווידיא/ארטיקל/באאק/טעאריע, און נאכדעם קומט דער חסידישער אינגערמאן א פארגלייזטער פון די דמיניות.
נישט אז יעדע גוי רעדט שטיסם, באט פארשטייסט וואס איך מיין...

הצלחה רבה

יעצט שרייבט מען ידיד נפש?......

איך פארשטיי ממש נישט וואס דו מיינסט. ניין.

אויף וויפיל איך האב געזען פון דיינע ווערטער ווייסטו נישט וואס טראומא טוט צו א מענטש. סא ס'ממש א שאד.

[פופציגער]

@דער תהלים איד לאמיר אויסקלארן אביסל, און איך מענשאן דיר, ווייל דיין תגובה קוקט נאך דאס מערסטע אויס ווי האסט פרובירט כאטש צו פארשטיין וואס איך זאג...

אונזערע זיידעס זענען געווען ווארימע געפילישע מענטשן, הארציגע וואוילע מענטשן, און איך געדענק אויך מיינע זיידעס און באבעס איבערלעבער פונעם קריג.

דו ווייסט מסתם דעם חילוק צווישן היינט און צוואנציג יאר צוריק, וויאזוי מען האט באהאנדלט קינדער וואס זענען אריבער שוועריגקייטן. ס'איז דא א פאפולערער פיגור ביים היימישן ציבור וואס דערמאנט דאס אסאך, אז ער האט געהאט א ברודער וואס איז נפטר געווארן, און מ'האט זיך ווייניג אפגעגעבן מיט אים צו פארגלעטן זיין טראומא פון דעם פאסירונג, און נאך ביז היינט לויפט עס אים נאך.

אזוי פלעגט זיין אמאל, מ'האט געלעבט זייער ראבאטיש, עפעס האט פאסירט, האט מען עס געווארפן אונטער'ן קארפעט, געמאכט א אשר יצר, און געגאנגען ווייטער. מ'האט צום באדויער נישט געוואוסט וואס אזא וואונד באדייט.

איך מיין מיט דעם זעמיר אויף איין פעידזש אז היינט זענען שוין דא די ארגאניזאציעס וואס נעמען קעיר דערפון, וואס פאר צוואנציג יאר צוריק איז עס נישט געווען.

יעצט דער חילוק צווישן היינט און צוואנציג יאר צוריק, איז פי כמה געווען דער חילוק פון צוואנציג יאר צוריק און זיבעציג יאר צוריק. זיבעציג יאר צוריק פלעגט מען ממש נישט מאכן קיין וועזן פון געפילן פון א קינד. מ'האט נישט קאנעקטעט דערצו.

און פארגעס נישט, אז די קינדער זענען אויפגעוואקסן אין שטובער וואס מיט אלע גוטע זאכן, איז דאך געווען א שאטן פון די וועלט מלחמה, און די מלחמה לעבער האבן אלע געלעבט מיט נאכפאלגן ווי שרעק און אומזיכערקייט, און אז א קינד זאל שפירן סעקיורד אין אזא געזעלשאפט דארף מען זיך אפגעבן מיט זיינע געפילן.

[וואלף]

וועלכע דיסארדערס זענען דא מער ביי אונז? איך ווייס נישט, און איך וועל דארפן פרעגן א מומחה צו זיין מער אקוראט, אבער שמעתי מכלי שני בשם א מומחה אז דיסארדערס וואס קומען פון נידריגע סעלף עסטיעם, א שטייגער ווי בי-פי-די, וואס דער שורש דערפון - אויף וויפיל מ'קען זיך דערגרינטעווען דערצו - איז אין גרויסן טייל דאס אז א קינד וואקסט אויף מיט א לאך אין הארץ.

נאך א שורש צו נידריגע סעלף עסטיעם וואס וועגן דעם קען זיך עס אויך מאכן מער ביי אידן קען אפשר זיין וויבאלד מיר ווייסן אז גאוה איז א מיאוס'ע מידה און מען ארבעט אויף ענוה ואחד מסימני ישראל ביישנין, קען א תמימות'דיג נפש עס נעמען נישט ריכטיג און אריינפאלן אין ענוה פסולה - טעאריע

[הדסים]

► Show Spoiler

בעצם איז מיין פוינט בכלל נישט געווען צי זיי וואלטן געדארפט טעראפי.

נאר אפגעזען וואס זיי האבן געדארפט, זאג איך, אז מיר ספראווען זיך נאך יעצט דערמיט.
דער עמאציאנאלער גלות האט אונז דיר אויבערשטער צוגעטיילט אין פארעם פון האלאקאוסט נאכפאלגן.

‘אבער‘ אינז קענען זיך אויכט אפלערנען פון זיי די איידיע פון זיך אפווישען די נאז אין גיין ווייטער. אלעס דארף א באלאנס, גארנישט איז קודש קדשים.

עגעין, איך רעד פון הייייילינג. נישט פון קיין טעראפי אדער סימפעל הילינג.

נע, דאס איז א בוחר הרע במיעוטו.

פאר זיי איז דאס, אפשר, לשיטתך, געווען דער איינציגער וועג ארויס.

אבער א לכתחילה איז עס זיכער נישט. קוק, למעשה ליידן מיר דערפון היינט.

אלס הקדמה, איך בין נישט דער מערסט אויסגעקאכטער אין דעם נושא.

שאלה א'. איך בין אן אייניקל פון משפחה איבערלעבער 4 זייטן און איך האב ב"ה נישט קיין עמאציאנאלע פראבלעמען, איז עפעס ראנג מיט מיר?..

שאלה ב'. (נספח לשאלה א') אין מיין צירקל זענען פארהאן צענדליגער אידן וואס איך קען פערזענליך שוין לאנגע יארן און איך ווייס אז זיי האבן נישט קיין טראומא (אויך דא וואס האבן יא) איז מיין שאלה זענען דא מענטשן וואס זענען מער אויסגעשטעלט עס צו כאפן ווי אנדערע? אויב יא ווער און פארוואס, אויב נישט זיי מסביר פארוואס די אלע אידן וואס איך קען האבן נישט.

שאלה ג'. במקום אז ס'איז נישט דער דיפאלט אז גאנץ כלל ישראל ליידט פון האלאקאוסט טראומא פארוואס קען נישט זיין אז ס'זאל זיין מענטשן - וואס פון זיי רעדט כנראה אונזער פוה"ט - וואס זאלן זיך סתם ארויפכאפן אויפן באן און אנהייבן שפילן וויקטעם כדי זיך נאכצוגעבן די תאוות אדער מכפר זיין די עבירות? און סתם זאגן אז "יעדער וויל זיין וואויל ממילא מוז זיין אז ווער ס'איז נישט האט א גוטע תירוץ" האלט נישט אויס, דער יצה"ר איז נישט אוועקצומאכן ובפרט איינמאל ס'הייבט אן ווערן א טרענד און ס'איז שוין דא א גאנצער באוועגונג ווערט גרינגער און גרינגער צו נעמען דעם פעטוועי.

שאלה ד'. ביי די גויים איז היינט דא אסאך א גרעסערע אויפשטייג פון גייסטישע פראבלעמען ווי ביי אונז.

שאלה ה'. (נספח לשאלה ד') גרים, ספרדים, תימנים און בני ארץ ישראל האבן ווייניגער פראבלעמען?


@פופציגער איך האב דאס שוין געשריבן נעכטן אויב האסטו שוין פארענטפערט עטליכע קענסטו עס אויסלאזן.

ש'כח

[ChatGPT]

@דער תהלים איד לאמיר אויסקלארן אביסל, און איך מענשאן דיר, ווייל דיין תגובה קוקט נאך דאס מערסטע אויס ווי האסט פרובירט כאטש צו פארשטיין וואס איך זאג...

אונזערע זיידעס זענען געווען ווארימע געפילישע מענטשן, הארציגע וואוילע מענטשן, און איך געדענק אויך מיינע זיידעס און באבעס איבערלעבער פונעם קריג.

דו ווייסט מסתם דעם חילוק צווישן היינט און צוואנציג יאר צוריק, וויאזוי מען האט באהאנדלט קינדער וואס זענען אריבער שוועריגקייטן. ס'איז דא א פאפולערער פיגור ביים היימישן ציבור וואס דערמאנט דאס אסאך, אז ער האט געהאט א ברודער וואס איז נפטר געווארן, און מ'האט זיך ווייניג אפגעגעבן מיט אים צו פארגלעטן זיין טראומא פון דעם פאסירונג, און נאך ביז היינט לויפט עס אים נאך.

אזוי פלעגט זיין אמאל, מ'האט געלעבט זייער ראבאטיש, עפעס האט פאסירט, האט מען עס געווארפן אונטער'ן קארפעט, געמאכט א אשר יצר, און געגאנגען ווייטער. מ'האט צום באדויער נישט געוואוסט וואס אזא וואונד באדייט.

איך מיין מיט דעם זעמיר אויף איין פעידזש אז היינט זענען שוין דא די ארגאניזאציעס וואס נעמען קעיר דערפון, וואס פאר צוואנציג יאר צוריק איז עס נישט געווען.

יעצט דער חילוק צווישן היינט און צוואנציג יאר צוריק, איז פי כמה געווען דער חילוק פון צוואנציג יאר צוריק און זיבעציג יאר צוריק. זיבעציג יאר צוריק פלעגט מען ממש נישט מאכן קיין וועזן פון געפילן פון א קינד. מ'האט נישט קאנעקטעט דערצו.

און פארגעס נישט, אז די קינדער זענען אויפגעוואקסן אין שטובער וואס מיט אלע גוטע זאכן, איז דאך געווען א שאטן פון די וועלט מלחמה, און די מלחמה לעבער האבן אלע געלעבט מיט נאכפאלגן ווי שרעק און אומזיכערקייט, און אז א קינד זאל שפירן סעקיורד אין אזא געזעלשאפט דארף מען זיך אפגעבן מיט זיינע געפילן.

איך פרוביר באמת צו פארשטיין וואס דו זאגסט, און זיי ביטע מסביר אויף וואס דו בויעסט. דאס איז א זאך וואס דו האסט אליינס געזעהן, אדער סייענס דערויף? אדער בלויז פאקטן וואס איך ברויך פשוט מקבל זיין כמו שהוא? ניין. איך האב געקענט מיין עלטער זיידע אלס איינער מיט א גאר הויכע סעלפ עסטיעם און אזוי אויך להבחל''ח זיינע קינדער וועלכע האבן זיך נישט אפגעהלטן פון אריינטאנצען אין אינוועסטירן אין געשעפטן, זיי האבן נישט געלעבט א ראבאטישע לעבן און פיין קאנעקטעד (ליין: גאר א אינערליכע געזוונטע קשר) צו די קינדער (נאכנישט געוויסט די ווארט "קאנעקטעד") איך זעה נישט פארוואס זייערע קינדער האבן געזאלט אויפוואקסן מיט א געפיל פון שרעק און אומזיכערקייט.
ביטע קומט אריין קראנט, חזר נישט איבער די נאקעדיגע פאקט אז זיי האבן נישט געהאט קיין סעלף עסטיעם. איך אנערקען נישט דערווייל דערין. ברענג דעקונג אדער דוגמאות. איך בין זייער בויגזאם מיט מיין מיינונג.
-----
בנוגע קינדער וואס האבן געהאט פראבלעמען אז מען האט זיי נישט גוט באהאנדלט עגרי איך צו דיר, אבער דאס איז נישט דומה צו קריגס איבערלעבער וועלכע זענען אויפגעוואקסן געזונט אין זייער יוגנט יארן

נ.ב. איין זאך איז מיר שוין נתחדש געווארן דא, אז דו האסט שטארק דורך געטון די נושא פון תורת הנפש כמעט ווי א טעראפיסט... מער ווי מיר זיכער

[וואלף]

טראומא איז ווי זיך וואשן אין די טעג, אמאל האט מען נישט געדארפט, היינט באקומען געוויסע מענטשן היתרים

אמאל זענען מענטשן געווען שטארקער און מ'האט עס געקענט דערהייבן, היינט איז מען געספוילט און מען קען נישט, ב"ה איז דא הילף

מען קען נישט אריינלייגן אלע דורות אין איין שיסל

[דער תהלים איד]

@פופציגער איך וועל אויסשארפן מיין שאלה.

דאס ביסטו אודאי גערעכט אז אמאל האט מען מער דערשטיקט זאכן ווי היינט.

אבער מהיכי תיתי אז דאס האטו מיט'ן קריג? איז דען ביי גויים געווען אנדערש?

[פופציגער]

► Show Spoiler

‘אבער‘ אינז קענען זיך אויכט אפלערנען פון זיי די איידיע פון זיך אפווישען די נאז אין גיין ווייטער. אלעס דארף א באלאנס, גארנישט איז קודש קדשים.

עגעין, איך רעד פון הייייילינג. נישט פון קיין טעראפי אדער סימפעל הילינג.

נע, דאס איז א בוחר הרע במיעוטו.

פאר זיי איז דאס, אפשר, לשיטתך, געווען דער איינציגער וועג ארויס.

אבער א לכתחילה איז עס זיכער נישט. קוק, למעשה ליידן מיר דערפון היינט.

אלס הקדמה, איך בין נישט דער מערסט אויסגעקאכטער אין דעם נושא.

שאלה א'. איך בין אן אייניקל פון משפחה איבערלעבער 4 זייטן און איך האב ב"ה נישט קיין עמאציאנאלע פראבלעמען, איז עפעס ראנג מיט מיר?..

שאלה ב'. (נספח לשאלה א') אין מיין צירקל זענען פארהאן צענדליגער אידן וואס איך קען פערזענליך שוין לאנגע יארן און איך ווייס אז זיי האבן נישט קיין טראומא (אויך דא וואס האבן יא) איז מיין שאלה זענען דא מענטשן וואס זענען מער אויסגעשטעלט עס צו כאפן ווי אנדערע? אויב יא ווער און פארוואס, אויב נישט זיי מסביר פארוואס די אלע אידן וואס איך קען האבן נישט.

שאלה ג'. במקום אז ס'איז נישט דער דיפאלט אז גאנץ כלל ישראל ליידט פון האלאקאוסט טראומא פארוואס קען נישט זיין אז ס'זאל זיין מענטשן - וואס פון זיי רעדט כנראה אונזער פוה"ט - וואס זאלן זיך סתם ארויפכאפן אויפן באן און אנהייבן שפילן וויקטעם כדי זיך נאכצוגעבן די תאוות אדער מכפר זיין די עבירות? און סתם זאגן אז "יעדער וויל זיין וואויל ממילא מוז זיין אז ווער ס'איז נישט האט א גוטע תירוץ" האלט נישט אויס, דער יצה"ר איז נישט אוועקצומאכן ובפרט איינמאל ס'הייבט אן ווערן א טרענד און ס'איז שוין דא א גאנצער באוועגונג ווערט גרינגער און גרינגער צו נעמען דעם פעטוועי.

שאלה ד'. ביי די גויים איז היינט דא אסאך א גרעסערע אויפשטייג פון גייסטישע פראבלעמען ווי ביי אונז.

שאלה ה'. (נספח לשאלה ד') גרים, ספרדים, תימנים און בני ארץ ישראל האבן ווייניגער פראבלעמען?


@פופציגער איך האב דאס שוין געשריבן נעכטן אויב האסטו שוין פארענטפערט עטליכע קענסטו עס אויסלאזן.

ש'כח

איך מיין אז אין מיינע לעצטע פאר תגובות קלאר איך בעיסיקלי אלעס אויס. כ'וועל פרובירן מאכן א שנעלע תמצית.

א'. גארנישט איז ראונג. דאנק דעם אויבערשטן. נישט יעדער וואס פאלט שטיגן צעברעכט זיך א ביין.

ב. כנ"ל, און נאכמער, נישט יעדער וואס האט טראומא ווייסטו... (איך גיי דיר געבן א קליינע משל, איך ווייס איינער וואס האט געהאט א פראבלעם מיט פאקוסן, ער האט אפטמאל געקענט איגנארירן מענטשן, אדער סקיפן חלקים פון א שמועס, און ס'האט אויסגעקוקט ווי ער האט פשוט א שוואכקייט אין פאקוס. ביז ער איז אמאל געווען ביי א טעראפיסט וואס האט אים געהאלפן מיט א געוויסע טראומא וואס ער האט געהאט פון אלס קינד, און דאן האט ער אידענטיפיצירט אז די געפילן פון יענעם דורכגאנג האבן אים געטריבן צו אפט "ארויסטשעקן", זעענדיג דערין א מקום מקלט... און יא, זינט ער האט קעיר גענומען דערפון, האט ער מער נישט דעם פאקוס פראבלעם.)

ג. האב איך נעכטן געענטפערט אין א לענגערן מעסעדזש, א מענטש, ביי דיפאלט, זוכט נישט צו אנטלויפן פון סאסייעטי. ס'איז בכלל נישט קיין גוטע געפיל.
צי מענטשן נוצן עס פאר עבירה'לעך דא דארט? מעגליך, און ווי כהאב שוין עטליכע מאל געשריבן דא, כ'קען עס זיכער נישט אויסשליסן אלס א מעגליכקייט - הגם איך האלט אז דער וואס נוצט אזא תירץ וואלט נישט געטון ווייניגער עבירות אן דעם תירץ...

ד'. גייסטישע פראבלעמען רעדסטו פון דעפרעסיע וכדומה? אויב יא, איז דאס נישט פון וואס מיר רעדן. אסאך, זייער אסאך, גייסטישע פראבלעמען קומען פון וואטשן מאוויס, און נאכמער פון זיין באהאפטן צו סאושעל מידיע. מיר זענען גליקליך אז אונזערע רבנים האלטן אונז אפ פון דעם גייסטישן שאול תחתית.

ה'. איך ווייס נישט. איך ווייס אבער יא אז ספרדישע בתוכינו וואקסן אויף מיט'ן געפיל אז זיי זענען אנדערש (פלעגט אמאל זיין אזוי עכ"פ), און איך מיין יעדער קען מעיד זיין אז עס דערקענט זיך אויף זיי... זיי האבן אסאך צוקוועטשטע אינגעלייט וואס מ'זעט אז זיי גלייבן נישט אז זיי פארדינען די לופט וואס זיי אטעמען, און פון די אנדערע זייט האבן זיי אסאך וואס פרובירן מיט אלע כוחות צו זיין פעסטע שיילערס... ביידע זענען דירעקטע רעזולטאטן פון אזא געפיל.