היסטאריש! גייט גור ווערן על טהרת הקודש?

[ראובן]

זיי האבן געוויסט פון די פראבלעמען ווייל כידוע האט סאטמאר רב ז״ל געשיקט דעם וייואל משה צו אלע גדולים און דארט שמועסט ער אויס די פראבלעמען

[שמות]

זיי האבן געוויסט פון די פראבלעמען ווייל כידוע האט סאטמאר רב ז״ל געשיקט דעם וייואל משה צו אלע גדולים און דארט שמועסט ער אויס די פראבלעמען

סאו זיי האבן געוואר געווארן די פראבלעמען פון די ויואל משה?
ד"מ נאכן עס מתיר זיין למעשה פאר עטליכע בחירותן.
ראיתי פון געוויסע גדולים וואס זאגן אז אויב סאטמאר רב וואלט געווען ביים בעלזער בפאר ער האט נאך געחתמעט וואלט ער נאך געקענט פוילן אז ער זאל זיין א שוא"ת.
איר ווילט אז איינער זאל טוישן א מיינונג וויבאלד ער האט געזעהן יארן שפעטער די טעמים פון די אוסרים? די גמרא זאגט דאך קלאר אז חכם..לאחר שהגיע מעשה לידיו אין שומעין לו.

[צפרא טבא]

עס איז געווען פארשפרייט עטליכע יאר צוריק א מסירות מודעה פון איינעם אינדארסקי אן איידעם ביי ר' שלום פויגעל איבער די נושא פון מהר"א מבעלז לגבי בחירות קען עס איינער צו ברענגען?

[תורה ויראה]

עס איז געווען פארשפרייט עטליכע יאר צוריק א מסירות מודעה פון איינעם אינדארסקי אן איידעם ביי ר' שלום פויגעל איבער די נושא פון מהר"א מבעלז לגבי בחירות קען עס איינער צו ברענגען?

IMG_20250205_220811_026.jpg (378.37 KiB) געזען געווארן 702 מאל

[מנחם קארפינקל]

למעשה האבן רוב רבנים אדמורי"ם דיינים וכו' נישט אנגענומען די פסקי הלכה פונעם דברי יואל...
סאו מיט אלע טענות ארויף און אראפ, בלייבט די קשיא נאכאלטס שטערקער, אפילו אלע מתירים האבן נישט מברר געוועהן קלאר די היתר...

דער רבי האט א אריכות וועגן די ענין פון רוב
https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?r ... &pgnum=153

[מנחם קארפינקל]

זיי האבן געוויסט פון די פראבלעמען ווייל כידוע האט סאטמאר רב ז״ל געשיקט דעם וייואל משה צו אלע גדולים און דארט שמועסט ער אויס די פראבלעמען

זיי האבן עס זיכער נישט דורכגעלערנט געהערט,דערהערט, נאך אזא בירור זאל מען ניטאמאל דארפן עפעס ענטפערן? כאילו מ'האט דא גארנישט מברר געווען אזא געואלדיגע איסור?

[לחיים טובים]

געזעהן דעם שבת א קונטרס מיט דרשה הידועה אודות השתתפות הבחירות פון הרה״ק מ׳סאטמאר זי״ע פרשת בלק תשט״ו אין ירושלים עיה״ק, מיט א באשרייבונג מיט אינטערעסאנטע פרטים והשתלשלות הענינים וואס האט זיך דאן אפגעשפיעלט בנוגע חתימת הרה״ק מ׳בעלז זי״ע.

[נקודות טובות]

דא זענען דא עטליכע אידן וואס זאגן אז דער בעל משנתו איז א שקרן מזייף ומסלף יעדער לפי דרכו.

להוי ידיעה לכל!!!

דער איד איז א לעבעדיגע איד, ער איז גרייט זיך צו אויסשמועסן מיט סיי וועם! ער איז ב"ה נישט געכאפט געווארן ביי קיין איין שקר!!! (איך רעד נישט אויב יענע טאג האט געשנייעט צו נישט וכדו')

דער איד איז גרייט זיך צו אויסשמועסן מיט יעדן לעבעדיגן מענטש!!! - אבער נישט מיט קיין אנאנימע שרייבערס!!!

יעדער וואס קומט דא ארויף אן זיך דורכרעדן און זיך אויסטענה'ן מיט אים איז א פלעינער איינזייטיגער ניק און זיינע רייד פארמאגן נישט קיין שום אויפריכטיגקייט און אפענקייט אין זיך!!!

ובזה יצאתי ידי חובתי.

איך ווייס נישט אויב דו מיינסט מיר, אבער טאמער יא וואס טוט מען אויב מיינע ווערטער זענען געשריבן געווארן שוין נאכן רעדן מיט אים?

איך זאג נישט אז ער איז א שקרן, נאר ער איז א גוטע ספינער... ער האט א געוואלד מיט נאלידזש, און איך האב אסאך קונה געווען פון אים. אבער ער איז נישט אלעמאל מקפיד צו שרייבן נאר אמת. ער איז נישט קיין שקרן ווי חיים בלוך, איך וואלט אים ענדערש מדמה געווען צו שמעון ראלניצקי אויף א טראפ טיפער. ער קען באמת נישט זעהן קיין פאקטן וואס גייען קעגן זיין אגענדע. האסט אמאל אויסגעהערט שמעון אויף א טראפ טיפער? גענוי דאס איז שמואל שלמה טעלער. (איך האף אז דאס גרענציט זיך נישט מיט לשון הרע) סיי שמעון און סיי שמואל שלמה זענען גאר טאלאנטפול יעדער אויף זיין וועג. אבער ביידע זענען דעמעגאגן.

און בדרך אגב, איר ווייסט גאנץ גוט וואס איך רעד פון ווייל איר זענט די ערשטע לייקער אויף די פאוסט. איר פארשטייט גאנץ גוט וואס איך מיין... מען פארדרייט פאקטן ווייל עס שטמיט מיט די אגענדע...

איך בין נישט קיין שטענדיגע ליינער זיינער, נאר איך פלעג גיין פרייטאג נאכמיטאג אין מקוה אין א מהר"א ביהמ"ד און דארט פלעג איך אסאך מאל ליינען זיינע זאכן. "היינט איז שוין יעדער מודה" אדער "אפילו די מתירים וואלטן שוין היינט ג'אסר'ט" דאס איז זיין שפראך אלעמאל. איי, האסט מיר געפרעגט אויב איך בין מודה? ווי אזוי ווייסטו אז היינט איז יעדער מודה? ווייל אין קרית יואל איז יעדער מודה? ס'איז לאו דוקא כלפי ציונות והמסתעף, נאר אין אנדערע זאכן אויך. ער נעמט די קרית יואלע השקפה און ער קוועטש דאס ארויף אויף גאנץ כלל ישראל. ס'איז א ווייטאג אז אזא ידען און גוטע שרייבער ווי ער איז סטאק אין א קרית יואלע באקס. ווען ער שרייבט ווען תשובות וואלט יעדע צווייטע סטעיטמענט זיינער געווען פשוט כביעתא בכותחא, ולית דין צריך בושש, וכדו'... איר כאפט וואס איך מיין... און ס'איז אויך א ווייטאג אז אזא געלונגענע שרייבער ווי שמעון ראלניצקי קען ממש נישט זעהן קלאר ווען עפעס איז קעגן זיין מיינונג.

פארן דריקן שיק דערמאן איך מיר אז נישט לאנג צוריק האב איך געזעהן אין די זקנך ויאמרו לך (וואס דאכט זיך מיר אז ער איז דער ארויסגעבער) ווי (דאכט זיך) ר' אורי שווארץ דערציילט אז דער סטייפלער האט נישט געהאלטן אז גיין צו די בחירות איז א חוב קדוש, נאר אז ער האט געזאגט אז די וואס גייען ממילא, זאלן וועלן פאר די אגודה.... מען דארף קיינעם נישט זאגן אז דאס איז שקר וכזב! יעדער וואס וויל וויסן ווייסט אז דער סטייפלער האט געהאלטן חוב קדוש, נעם נאר א קריינא דאגרתא.... די קנאים קריגן ניטאמאל אויף דעם. שמואל שלמה ווייסט אז דאס איז נישט אמת, אבער ער דריקט אזא בריוו למען ידעו דור אחרון... יע יע... איך קען דיר געבן נאך אסאך דגמאות, אבער איך האב פלעין נישט קיין נערווען צו זיך טענה'ן אויף דעם, ווייל נאכן רעדן מיט אים האט ער האלבוועגז מודה געווען אז ער ווייסט אז ס'קען זיין ער פארדרייעט פאקטן. נאר ער האלט אז זיין פראפעגאנדע איז מער אמת ווי די פראפעגאנדע וואס די צד שכנגד פארקויפט. און ער איז בפשטות גערעכט.

[ראובן]

זיי האבן געוויסט פון די פראבלעמען ווייל כידוע האט סאטמאר רב ז״ל געשיקט דעם וייואל משה צו אלע גדולים און דארט שמועסט ער אויס די פראבלעמען

סאו זיי האבן געוואר געווארן די פראבלעמען פון די ויואל משה?
איר ווילט אז איינער זאל טוישן א מיינונג וויבאלד ער האט געזעהן יארן שפעטער די טעמים פון די אוסרים? די גמרא זאגט דאך קלאר אז חכם..לאחר שהגיע מעשה לידיו אין שומעין לו.

דאס הייסט ווען זיי שרייבן א תשובה וואלט עס אויך נישט געהאלפן לשיטתך. אין אנדערע ווערטער ממינט עס אז א שאלה מוז מען קודם שרייבן א תשובה און נאכדעם קען מען הערשט פסקענען

[איד]

זיי האבן געוויסט פון די פראבלעמען ווייל כידוע האט סאטמאר רב ז״ל געשיקט דעם וייואל משה צו אלע גדולים און דארט שמועסט ער אויס די פראבלעמען

זיי האבן עס זיכער נישט דורכגעלערנט געהערט,דערהערט, נאך אזא בירור זאל מען ניטאמאל דארפן עפעס ענטפערן? כאילו מ'האט דא גארנישט מברר געווען אזא געואלדיגע איסור?

זיי האבן אלע מודה געווען צו כמעט די גאנצע ספר
די געוואלדיגע חומר פון די ג' שבועות, און די פילע אנדערע הארבע איסורים וואס איז דא אין די ממשלה, זיי האבן אויך אלע פארשטאנען פונקט ווי די רביז''ל,
אויף איין זאך האבן זיי זיך מחלק געווען - אז גיין צו די בחירות און אריין וועלן אייגענע מענטשן, מיינט אז מ'איז זיך מתחבר און מ'איז מודה צו די מדינה, זיי האבן עס אנגעקוקט ווי להבדיל די אראבערס וואס זיצן אין כנסת, וואס האלטן אויך אז ס'טאר בשום אופן נישט זיין קיין מדינה, און זיי אנערקענען עס בכלל נישט

נישט אז זיי געווען גערעכט, אבער נאר ארויס צוברענגען, אז אויף רוב ספר האבן זיי טאקע געהאלטן פונקט ווי די רביז''ל

[בנצי]

יעדע סאטמארע חסיד אן אויסנאם, מיט א מח בקדקדו, דארף נישט קיין ראי' אז די מעשה איז 100% שקר.

ר' הערשעלע קרעטשניפער איז ביי מיר נישט מוחזק אלס שקרן און ס'איז נישטא עכט קיין סיבה צו זאגן אז ר' איטשע מאיר האט סתם געבאקן א מעשה, ער איז נישט קיין סאטמארער און קיינער וואלט אויף אים נישט געהאט קיין טענות אז ער גייט צום כותל.

כדי די מעשה זאל זיין שקר מוז נישט איינער אויפבאקן א מעשה, ס'גענוג אז איינער איז נישט מדייק אין א ווארט וכדומה.
ר' איטשע מאיר איז לאו דוקא באקאנט אלס דייקן אין די זאכן.

דאס איז נישט קיין מעשה וואס איין פרט איז נישט מדוייק
דאס איז פשוט א מימרא וואס ער האט מקבל מרבו המובהק, וואס אויף דעם איז ער זיך סומך.
אדער איז דאס אמת אדער פשוט פאלש. נישט מדוייק \ דמיון קומט נישט דא אריין.
האט נישט קיין שום סיבה פארוואס ר' איטשע מאיר זאל זיך אויפטראכטן אזא זאך
ער איז כידוע א שארפער קנאי אין אלע הינזיכטן, און איז נישט קיין מענטש וואס שפילט זיך ארום מיט הוראות צוליב נגיעות.
טא פארוואס זאל ער גיין צום כותל קעגן די הוראה פון זיין אייגענעם רבי'ן [מקרעטשניף כידוע].

[דער תהלים איד]

ר' הערשעלע קרעטשניפער איז ביי מיר נישט מוחזק אלס שקרן און ס'איז נישטא עכט קיין סיבה צו זאגן אז ר' איטשע מאיר האט סתם געבאקן א מעשה, ער איז נישט קיין סאטמארער און קיינער וואלט אויף אים נישט געהאט קיין טענות אז ער גייט צום כותל.

כדי די מעשה זאל זיין שקר מוז נישט איינער אויפבאקן א מעשה, ס'גענוג אז איינער איז נישט מדייק אין א ווארט וכדומה.
ר' איטשע מאיר איז לאו דוקא באקאנט אלס דייקן אין די זאכן.

דאס איז נישט קיין מעשה וואס איין פרט איז נישט מדוייק
דאס איז פשוט א מימרא וואס ער האט מקבל מרבו המובהק, וואס אויף דעם איז ער זיך סומך.
אדער איז דאס אמת אדער פשוט פאלש. נישט מדוייק \ דמיון קומט נישט דא אריין.
האט נישט קיין שום סיבה פארוואס ר' איטשע מאיר זאל זיך אויפטראכטן אזא זאך
ער איז כידוע א שארפער קנאי אין אלע הינזיכטן, און איז נישט קיין מענטש וואס שפילט זיך ארום מיט הוראות צוליב נגיעות.
טא פארוואס זאל ער גיין צום כותל קעגן די הוראה פון זיין אייגענעם רבי'ן [מקרעטשניף כידוע].

גערעכט. די מעשה איז פשוט נישט אמת.

די אלע אידן וואס זענען געלאפן יענעם שבועות צום כותל זענען דען געלאפן צוליב חיזוק למינים? פארוואס האט זיי דער סאטמאר רב געהייסן נישט גיין? וואס זענען זיי אנדערש ווי רבי זלמן בריזל?

מעשה שלא הי' איז ווייניג געזאגט... איך טריי פשוט נישט צו רעדן אויף גרויסע אידן.

[שמות]

זיי האבן געוויסט פון די פראבלעמען ווייל כידוע האט סאטמאר רב ז״ל געשיקט דעם וייואל משה צו אלע גדולים און דארט שמועסט ער אויס די פראבלעמען

סאו זיי האבן געוואר געווארן די פראבלעמען פון די ויואל משה?
איר ווילט אז איינער זאל טוישן א מיינונג וויבאלד ער האט געזעהן יארן שפעטער די טעמים פון די אוסרים? די גמרא זאגט דאך קלאר אז חכם..לאחר שהגיע מעשה לידיו אין שומעין לו.

דאס הייסט ווען זיי שרייבן א תשובה וואלט עס אויך נישט געהאלפן לשיטתך. אין אנדערע ווערטער ממינט עס אז א שאלה מוז מען קודם שרייבן א תשובה און נאכדעם קען מען הערשט פסקענען

צוויי זאכן מיש עס נישט אויס.
1. זיי האבן נישט געשריבן.
2. אפשר האבן זיי געוואר געווארן די שאלות שפעטער נאכן ליינען די ויואל משה.
אויף נומער 1 איז געווען וואס האבן געשריבן אבער פון דארט זעט מען זיי האבן בכלל נישט באגרייפט די נושא אויפן שפיץ גאפל.
אויף נומער 2 אויב ער שרייבט ווען און ער שרייבט ארויס אז איך האב דן געווען דעמאלט אויף דעם און איך האב געהאלטן כך וכך.
אבער טאמער ער שרייבט אז איך הער יעצט די טענה ונראה לי ככה ככה קען זיין סאיז א פראבלעם...איך מיין העטעך פעטעך...

[בנצי]

כדי די מעשה זאל זיין שקר מוז נישט איינער אויפבאקן א מעשה, ס'גענוג אז איינער איז נישט מדייק אין א ווארט וכדומה.
ר' איטשע מאיר איז לאו דוקא באקאנט אלס דייקן אין די זאכן.

דאס איז נישט קיין מעשה וואס איין פרט איז נישט מדוייק
דאס איז פשוט א מימרא וואס ער האט מקבל מרבו המובהק, וואס אויף דעם איז ער זיך סומך.
אדער איז דאס אמת אדער פשוט פאלש. נישט מדוייק \ דמיון קומט נישט דא אריין.
האט נישט קיין שום סיבה פארוואס ר' איטשע מאיר זאל זיך אויפטראכטן אזא זאך
ער איז כידוע א שארפער קנאי אין אלע הינזיכטן, און איז נישט קיין מענטש וואס שפילט זיך ארום מיט הוראות צוליב נגיעות.
טא פארוואס זאל ער גיין צום כותל קעגן די הוראה פון זיין אייגענעם רבי'ן [מקרעטשניף כידוע].

גערעכט. די מעשה איז פשוט נישט אמת.

די אלע אידן וואס זענען געלאפן יענעם שבועות צום כותל זענען דען געלאפן צוליב חיזוק למינים? פארוואס האט זיי דער סאטמאר רב געהייסן נישט גיין? וואס זענען זיי אנדערש ווי רבי זלמן בריזל?

מעשה שלא הי' איז ווייניג געזאגט... איך טריי פשוט נישט צו רעדן אויף גרויסע אידן.

צו זאגן אז ער אויפגעמאכט די מימרא פון סקרעטש איז פשוט זינלאז.
קשיות און תמיהות מאכט שווער, אבער פרעגט נישט אפ.
און יא, קרעטשניפער רבי האט געהאט א נאנטע שפראך מיט אים, און פארטרויעט מיט זאכן וואס ער האט נישט געטון מיט אנדערע, כידוע בבית קרעטשניף.

[Think and Thank]

און בויען הלכות אויף א מעשה וואס איינער פון די צוויי גדולי ישראל האבן דערציילט איז נאריש ביז גאר, כידוע פאר די וועלכע האבן זיך געדרייט/דרייען זיך ביי די צוויי צדיקים.

[להגדיל הטראסק]

אין סתם אזוי אויב איינער קען מיר מסביר זיין די סענס פון די מעשה? - די ארויפגעקוקטע בארימטע זקני ירושלים פונקט זייער גיין ברענגט נישט קיין כבוד פאר די מדינה? אויף דעם היתר פארלאזן זיך בארימטע פיגורן צו גיין ווייל זייער גיין ברענגט נישט קיין חיזוק? הייסט אז נאר דער אפגעריסענער 20 יעריגער האנימאאן שנה ראשונה אינגערמאן ער איז דער הויעכשטאקיגער כבוד פאר די מדינה... אתמהה...

אויב איינער קען עס ביטע מקרב זיין אל השכל

יישר כח

[בנצי]

און בויען הלכות אויף א מעשה וואס איינער פון די צוויי גדולי ישראל האבן דערציילט איז נאריש ביז גאר, כידוע פאר די וועלכע האבן זיך געדרייט/דרייען זיך ביי די צוויי צדיקים.

קיינער בויעט נישט הלכה למעשה, דאס איז געווען פריוואט פון מהרצ"ה מקרעטשניף צו מהר"ימ, זעט אויס אז ער פילט זיך יא גענוג זיכער מיט זיין רבי'ן
אויף למעשה זאגט ר' איטשע מאיר אויך פאר זיינע מענטשן וואס באלאנגען אין סאטמאר נישט צו גיין, כך שמעתי

[בנצי]

.

[פאפקארן]

פעך

[תורה ויראה]

פעך

וואס איז? די פאפקארן איז געלונגען צו זאלציג?

[תינוק הבורח]

כדי די מעשה זאל זיין שקר מוז נישט איינער אויפבאקן א מעשה, ס'גענוג אז איינער איז נישט מדייק אין א ווארט וכדומה.
ר' איטשע מאיר איז לאו דוקא באקאנט אלס דייקן אין די זאכן.

דאס איז נישט קיין מעשה וואס איין פרט איז נישט מדוייק
דאס איז פשוט א מימרא וואס ער האט מקבל מרבו המובהק, וואס אויף דעם איז ער זיך סומך.
אדער איז דאס אמת אדער פשוט פאלש. נישט מדוייק \ דמיון קומט נישט דא אריין.
האט נישט קיין שום סיבה פארוואס ר' איטשע מאיר זאל זיך אויפטראכטן אזא זאך
ער איז כידוע א שארפער קנאי אין אלע הינזיכטן, און איז נישט קיין מענטש וואס שפילט זיך ארום מיט הוראות צוליב נגיעות.
טא פארוואס זאל ער גיין צום כותל קעגן די הוראה פון זיין אייגענעם רבי'ן [מקרעטשניף כידוע].

גערעכט. די מעשה איז פשוט נישט אמת.

די אלע אידן וואס זענען געלאפן יענעם שבועות צום כותל זענען דען געלאפן צוליב חיזוק למינים? פארוואס האט זיי דער סאטמאר רב געהייסן נישט גיין? וואס זענען זיי אנדערש ווי רבי זלמן בריזל?

מעשה שלא הי' איז ווייניג געזאגט... איך טריי פשוט נישט צו רעדן אויף גרויסע אידן.

אין אזא צייט נעמט מען ארויס דעם אלטן באליבטן euphemism "תלמיד טועה כתבו" וד"ל.

[הדסים]

אין סתם אזוי אויב איינער קען מיר מסביר זיין די סענס פון די מעשה? - די ארויפגעקוקטע בארימטע זקני ירושלים פונקט זייער גיין ברענגט נישט קיין כבוד פאר די מדינה? אויף דעם היתר פארלאזן זיך בארימטע פיגורן צו גיין ווייל זייער גיין ברענגט נישט קיין חיזוק? הייסט אז נאר דער אפגעריסענער 20 יעריגער האנימאאן שנה ראשונה אינגערמאן ער איז דער הויעכשטאקיגער כבוד פאר די מדינה... אתמהה...

אויב איינער קען עס ביטע מקרב זיין אל השכל

יישר כח

קוק איבער, ער באציט זיך צו די טעם אז ס'ברענגט הכרת הטוב אמשוכי און התחברות מיט רשעים.

[להגדיל הטראסק]

קוק איבער, ער באציט זיך צו די טעם אז ס'ברענגט הכרת הטוב אמשוכי און התחברות מיט רשעים.

ער ציטירט דעם איסור פון כבוד לרשעים, ער פרעגט עס נישט אפ, און זאגט אז ביי ר' זלמן בריזל איז נישטא דעם פראבלעם פון התחברות, וואס טוט זיך אבער מיט דעם ענין פון כבוד לרשעים וואס ער דערמאנט פריער?

[בנצי]

קוק איבער, ער באציט זיך צו די טעם אז ס'ברענגט הכרת הטוב אמשוכי און התחברות מיט רשעים.

ער ציטירט דעם איסור פון כבוד לרשעים, ער פרעגט עס נישט אפ, און זאגט אז ביי ר' זלמן בריזל איז נישטא דעם פראבלעם פון התחברות, וואס טוט זיך אבער מיט דעם ענין פון כבוד לרשעים וואס ער דערמאנט פריער?

א גוטע קשיא, אפשר האט דאס קומען פון דעם צוקעוועטשטן ר' זלמן בריזל קומענדיג מט קדושה ופרישות בכלל נישט געברענגט קיין כבוד פאר די מדינה
אבער ווער דארף א תירוץ?
א איד, אפילו א פשוטער איד איז באגלייבט עד אחד נאמן באיסורין, ער קומט בסך הכל און זאגט נאך א מימרא פון זיין רבי'ן בשם סטמאר רב, אפילו די רעדע זאל ווען נישט זיין ר' איטשע מאיר וואס קען כל התורה כולה נגלה ונסתר און לעבט בדביקות א גאנצן טאג, זאל עס זיין א פשוטער איד, איז ער נישט בארעכטיגט צו זאגן וואס ער האט געהערט פון זיין רבי'ן? פארוואס ווייל דו האסט אייזענע קשיות? מ'דארף אים שוין אטעקירן מיט מעשה שלא היה, שקר וכזר, בעל דמיון? וואו איז די שכל?
מילא ווען ער זאגט עס אלץ א הוראה לרבים, קען מען שוין טראכטן צוויי מאל, ער האט בסך הכל נאר זיך פארעענטפערט, נאכדעם וואס ער האט אויפגעפאדערט פון זיין עולם צו לערנען דעם ספה"ק על הגאולה (כמבואר שם לעיל), האט ער געפילט אז ער דארף זיך פארעענטפערן פארוואס זיין גיין צום כותל איז נישט קיין סתירה מיטן על הגאולה, פארוואס זאל איך אים נישט גלייבן אז ס'איז טאקע געווען אזוי? מ'מעג טראכטן נארמאל אויך.
אין אלנספאל האטס מיר א גרינגן תענית און געשמאקע אויספאסטן.

[להגדיל הטראסק]

► Show Spoiler

א גוטע קשיא, אפשר האט דאס קומען פון דעם צוקעוועטשטן ר' זלמן בריזל קומענדיג מט קדושה ופרישות בכלל נישט געברענגט קיין כבוד פאר די מדינה
אבער ווער דארף א תירוץ?
א איד, אפילו א פשוטער איד איז באגלייבט עד אחד נאמן באיסורין, ער קומט בסך הכל און זאגט נאך א מימרא פון זיין רבי'ן בשם סטמאר רב, אפילו די רעדע זאל ווען נישט זיין ר' איטשע מאיר וואס קען כל התורה כולה נגלה ונסתר און לעבט בדביקות א גאנצן טאג, זאל עס זיין א פשוטער איד, איז ער נישט בארעכטיגט צו זאגן וואס ער האט געהערט פון זיין רבי'ן? פארוואס ווייל דו האסט אייזענע קשיות? מ'דארף אים שוין אטעקירן מיט מעשה שלא היה, שקר וכזר, בעל דמיון? וואו איז די שכל?
מילא ווען ער זאגט עס אלץ א הוראה לרבים, קען מען שוין טראכטן צוויי מאל, ער האט בסך הכל נאר זיך פארעענטפערט, נאכדעם וואס ער האט אויפגעפאדערט פון זיין עולם צו לערנען דעם ספה"ק על הגאולה (כמבואר שם לעיל), האט ער געפילט אז ער דארף זיך פארעענטפערן פארוואס זיין גיין צום כותל איז נישט קיין סתירה מיטן על הגאולה, פארוואס זאל איך אים נישט גלייבן אז ס'איז טאקע געווען אזוי? מ'מעג טראכטן נארמאל אויך.
אין אלנספאל האטס מיר א גרינגן תענית און געשמאקע אויספאסטן.

אים פערזענליך בין איך דן לכף זכות, פונקט ווי מען איז מחיוב צו דן זיין לכף זכות יעדן איד אויסער א אויסגערופענער רשע וכופר.

נאר וואס'זשע דען? ווען איינער וויל דערציילן פאר סאטמארע א מימרא פון סאטמארער רב וואס איז בניגוד צו וואס ער האט מחנך געווען זיין געמיינדע, און בניגוד צו וואס ער האט געשריבן, מעג מען האבן קשיות ותמיהות און מען מעג זיך וועלן אויסקלארן, כדאי מען זאל זיך נישט פארלירן און נישט באקומען קיין סתירות אין קאפ.