אידטיש

איך פארשטיי נישט פונקט.
דער חתם סופר רעדט קעגן די חסידים עמי הארץ וואס שטעכן תלמידי חכמים מיט זייער קנאות, ניין? וועמן מיינט ער?

@און וואס נאך, די מחלוקה אין סיגוט איז געווען ווייל די קאנצעליי האט יא ערלויבט געוויסע זאכן וואס איז געווען אנגענומען לאיסור אין יענע מקומות. איך פארשטיי נישט, איך האב פארשטאנן פון מסתמא אז די קאנצעליי האט אלסדינג מתיר געווען, ווארום זיי האבן זיך נישט אריינגעמישט אין די קהלות. יעצט זאגסטו אז מ'האט ...

אויב 'קאנצעליי' האט נאר געמיינט א סטעיטמענט, פארוואס האט מען אזויפיל דן געווען דערויף? וואס האט אויסגעפעלט א גאנצע מחלוקת אין סיגעט צווישן צוויי פראקציעס וואס ביידער זענן נישט געווען קיין רעפארמער? איך מיין אז דו ביסט היבש מגזם אין די 'גארנישטקייט' פון די קאנצעליי. וועד הישיבות איז געווען א פאנדרעיז...

ביסט גערעכט, איך האב נישט אלס געליינט. ווער האט דערמאנט א ליטווישע גדול וואס האט אריין גערעדט אין אונגארן. דער נצי"ב האט גע'ענטפערט די שאלה בנוגע אים, און געזאגט א כלליותדיגע זאך וועגן דער ענין פון טיילונג, לויט וואס מ'האט אים געפרעגט. דגל התורה איז ממש אן אנדערן ענין, און האט ממש נישט אהער. הא...

אין פולין\ליטא, איז די 'פרומערע' צד פון ר' חיים בריסקער געווען אז מ'טאר זיך נישט אונטערווארפן קיין שום ארגאניזאציע, מיט זיין באקאנטן משל פון עלעקטריסיטי. די ליטווישע זענען געווען א האלבע וועלט אוועק בריחוק מקום און נאך אסאך מער ווייט אוועק קולטורעל. גאליציע איז געווען אינטער די האפסבורגע אוגאריש-עס...

ווען אין געיטסהעד זאל ווען א טייל קהילה דערקלערן אז דער שולחן ערוך איז אלטמאדיש און איז נישט נוגע וואלט איך ערווארטעט אז יעדער מעמבער דארטן זאל ארויסגיין פון די קהילה, זיך פון פריש מאחד זיין און די קרוין פון די נייע קהילה זאל זיין א סטעיטמענט אז אונזער גרונד פרינציפ איז לאפוקי. אונזער יסוד היסודות ...

לאמיר צום ביישפיל אננעמן די קהלה פון אידן אין געיטסהעד. א באשיידענם קהלה פון אידן, מיט א רב און א שוחט, א בית הקברות און א ישיבה. עס פעלט זיי עפעס מיט דעם אז זיי האבן זיך נישט צוגעשטעלט צו א צווייטן? פארוואס האט קהלת קראלע נישט געקענט טון די זעלבע? פארוואס איז געווען אזוי קריטיש וויכטיג זיך צוצושטעל...

איך קום נישט מיט קיין פארטיגע טענה. איך בין דאך נישט דארט געווען. איך וויל נאר פארשטייען צו וויסן וויאזוי מדמה צו זיין מילתא למילתא. איך מיין אז יעדער אגודיסט קען זאגן אז די סאטמארער מאכן קאלייע די מערכה קעגן די ציונים דורכן נישט שלאגן אין כנסת. און די סאטמארער טענהן אז די אגודיסטן מאכן קאלייע די מע...

אין מיין עקספיריענס, ווען א מאן לעבט טאקע נאר לויט זיין יראת שמים, קען ער פיל לייכטער משפיע זיין אויף די שטוב, ללא אומר ודברים. טאמער זי זעט אז דיין עסן איז נישט כדרך הגרגרנים, דיין אויפשטייען אין דער פרי און דיין זיך אראפ זעצן שבת נאכמיטאג, ועוד ועוד, זענן אויסגעהאלטן, לאו דוקא כ'ניאקיש, נאר ווי אן...

אלס הוספה צו איינער פון די תגובות דא, איך געדענק נישט פון וועמן. דער נצי"ב האט דאך א תשובה אז ער האלט נישט פון די מושג פון טיילונג, עי' שו"ת משיב דבר. ער שרייבט דארט אז אפילו ווען עס וואלט יא געווען אויסגעהאלטן, קען מען זיכער זיין אז נאך א שטיק צייט וועט מען זיך טיילן פון אנדערע פרומער איד...

טאמער דאס איז די מציאות, פיין און וואויל. ווי איז אבער ווען א קהלה וויל בלייבן פרום פונקט ווי איידער די רעפארם עפאכע? מיר האבן א רב מיט א שוחט, א שול מיט א מקוה, און מיר בלייבן וויאזוי מיר האבן אלעמאל געטון. מיר האבן גארנישט מיט די נעקסטע שטאט, מיר זענן אונטערגעווארפן צו קיינעם אחוץ די לאקאלע קהלה, ...

איך גיי ניסלעך פאר די תגובות פון מסתמא איך וויל וויסן, וואס איז די פשט פון די מלחמה קעגן שטאטוס קווא? איך פרעג ווייל איך פארשטיי נישט. אונזער קהלה פאלגט די שלחן ערוך, בלייבט מיט די אלטע, און שלאגט זיך מיט די נעאלאגן אז זיי זאלן זיך נישט אריין מישן ביי אונז. פארוואס מוזן מיר זיך איינשליסן אין די קאנצ...

נעביך אויף מענטשן וואס מ'דארף זיי אזוי נעמן ביי די האנט. א קינד וואס, ווען ער קומט אין שול, דאווענט ער, קען מען פאדערן אז ער זאל אפלאזן די עצלות און קומן אין שול. א קינד וואס האט שוועריקייטן ביים זיצן אין שול, איז גאר אן אנדערן מעשה. אבער דער עיקר איז אז ער זאל זען זיין טאטע נעמן דאווענן ערנסט, נישט...

עס זעט אויס אז אלע ארעסטירטע ווערן געכאפט אין לופטפעלד? ווייסן זיי נישט אז ווילאנג זיי שטעלן זיך נישט, זענן זיי עריקים וואס קענן נישט ארויספארן? וואס איז די חכמה פון אנפייפן די געזעץ אין פנים? אוודאי זאל מען נישט גייען אין מיליטער, אבער בלייב טמיר ונעלם. איך בין ניטאמאל זיכער אז עס איז דא א גרויסע מ...

עס איז נישט מיין ערשטע תגובה, נאר מ'האט מיר געמעקט מיט די אויסרייד פון 'טאלקינג פאוינטס' אויף דעת גדולי ישראל. וואוינעדיג אין אמעריקא, איז שבת אונזער דאגה. ציונות איז נישט קיין נושא דאהי. אפשר פאר די וואס וואוינן אין א"י און האלטן בשיטת סאטמאר, דארפן זיי עפעס טון. איך גלויב אבער נישט אז טיף אין...

הונדערט פראצענט. דאס זאגט דער פסוק. פאר אנדערע איז גרינגער געווען עס צו תולה זיין אין די חילול שבת וואס דארט האט זיך אפגעשפילט... דאס איז זיי נישט מחייב... אינטרעסאנט, פאר א סאטמארער חסיד אין נ.י. צו רעדן וועגן ציונות אין די ווייטע מיטל מזרח, דאס איז זיי שטארק מחייב. נאר די גדולי ישראל וואס רעדן פו...