אידטיש

גרינגראז האט געשריבן: ↑מאנטאג אוגוסט 04, 2025 7:36 pm

גארנישט האט געשריבן: ↑מאנטאג אוגוסט 04, 2025 5:23 pm

גארנישט האט געשריבן: ↑פרייטאג אוגוסט 01, 2025 10:33 am

בלאט נומ. 4 ביי די בריוון טעמע איז פארמאכט אויף נטפרי
ממילא קען איך נישט שרייבן
און איך גלייב אז נאך אסאך אנדערע

איך בעט זייער ווער עס קען עפענען בלאט נומ. 4 איך זאל קענען שרייבן דארט,
ביטע בודק זיין וואס טריגערט נטפרי, און כשר'ן
אדער שרייבט ביז מען קומט אן צו 5
איך האב שוין געשריבן א לאנגע בריוו עס ליגט יעצט אויף word און איך קיין עס נישט אריבערלייגן אהין,
(איך האב שוין פרובירט גיין אויף בלאט 1 און איך קען אזוי אויכעט נישט)

איך פארשטיי נישט, דו זוכסט אויסצושפילן דיין פילטער?

גרינטליך האט געשריבן: ↑דינסטאג אוגוסט 05, 2025 1:30 pm

יאיא האט געשריבן: ↑דינסטאג אוגוסט 05, 2025 1:22 pm זייער קלאר און גוט

אגב אסאך מלחמה לעבער האבן אויך נישט געוואלט רעדן

רובא דרובא האבען פאר יארן נישט גערעט קיין ווארט.
א קליין חלק פלעגען אויף תשעה באב, צי ביי די סדר נאכט, רעדן פון אויווען אויף.
צווישען די פוילישע וואס האבען פיהל מער געליטען האבן אסאך קיינמאל נישט גערעט, זיי האבן מורא געהאט זיי קענען אפשר, ציקומען צי קשיות, על מה עשה ה' ככה.
פלעגען זיי, דערשטיקן די נושע ממש מיט כח.

על פי תורה האט געשריבן: ↑דינסטאג אוגוסט 05, 2025 10:26 pm כ'האב זיך סתם געמאכט א שטיקל חשבון, וויאזוי די השגחה עליונה האט צוגעפירט אז חבורת לב טהור, וואו יודישע קינדער האבן אזויפיל מיטגעמאכט, זאל זיך ענדיגן.

קודם כל, די פאקט אז מען האט געמופט קיין גווטאמאלא. שטעלטס ענק פאר זיי וואוינען נאך אין מאנסי, וויאזוי וואלט מען 'ארויסגעגאנגען' פון לב טהור? דער פאקט אז מען גייט קיין אמעריקע אוועק פון די חבורה שפילט א שטארקע ראלע אין די ענדע פונעם חבורה.

צווייטנס, די מעשה מיט די טעללער קינדער וועלעכע האט אריינגעלייגט אלע פירער אין תפיסה. דאס איז ברור אז ווען די וויינגארטנס, און מאיר יששכר ראוזנער זענען אויף די סצענע כהיום, וואלט די מצב אויסגעזען אינגאנצן אנדערש. די פירערשאפט איז אריבערגעגאנגען צו יונגערע הענט, וועלעכע האבן געהאנדלט זאכן אנדערש ווי יעקב נחום וואלט עס ווען געהאנדעלט.

דריטנס, די פאקט אז מען האט געטוישט די בגדים. קודם כל האט עס געוויזן פאר די וועלט אז מען רעדט נישט פון נאך א ווערסיע פון א גאר פרומע קהילה, נאר דאס איז גאר עפעס אנדערש, אוועק אוועק פון יעדע סארט היימישע קהילה. ועוד עס געבט כהיום א שטיקל סטעיטמענט ווער איז נאך אין די חבורה און ווער נישט. ווען זיי גייען ווען מיט הוט און רעקל וואלט ווען נישט געווען וואס צו אויסטון.

די פערטע שלב, די התייסדות פון כנישתא חדא. דאס האט ממש ציבראכן די חבורה. ווען משפחות האבן די ערשטע מאל אין היסטאריע אנגעהויבן ארויסצוגיין פון לב טהור.

די פיפטע שלב איז געווען די איבערפאל ווען מען האט אריינגעלייגט די קינדער און שעלטער.

די זעקסטע שלב איז געווען ווען מען האט ארויסגעשטעלט אלע בני החבורה אין גאס, און אזוי האט יעדער פלוצלינג באקומען קשר מיט די וועלט, און די קאנטראל האט נישט געקענט אנגיין ווען מען האט געוואוינט אין די גאס.

די זיבעטע שלב איז געווען ווען מען האט אריינגעלייגט דעם חכם אין די שו, און אים אפגעהאקט פון לב טהור פאר 3 קריטישע חדשים.

די אכטע שלב איז געווען נאך פסח ווען די חברי הנהלה האבן אנגעהויבן ארבעטן אינאיינעם מיט די עסקנים.

איך וואלט ווען צוגעלייגט א ניינטע שלב (וואס דער עולם כאפט נישט ווי דראמאטיש דאס איז) אז דער עולם אין אמעריקע האט זיך אויסגעלערנט מקרב צו זיין יודן וועלעכע בלייבן נאך מיט שיטת לב טהור און גייען נאך מיט די בגדים. דאס געבט די מעגליכקייט פאר משפחות ארויסצוקומען ווען זיי הערן ווי שיין מען איז יעדן מקרב.

על פי תורה האט געשריבן: ↑דינסטאג אוגוסט 05, 2025 10:26 pm כ'האב זיך סתם געמאכט א שטיקל חשבון, וויאזוי די השגחה עליונה האט צוגעפירט אז חבורת לב טהור, וואו יודישע קינדער האבן אזויפיל מיטגעמאכט, זאל זיך ענדיגן.

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:00 am פאר די עולם וואס גלייכט הארטע נומערן:

אין גוואטעמאלע געפונען זיך נאך 18 מענער,
6 דערפון זענען אויף בעיל

משה יוסף ראזנער (ריש מתיבתא)
אברהם יוסף יודא טעללער (רב)
פסח אברהם יואל גאלדמאן
אברהם חנה דוד קמחי
אלטר ניסים גאלדמאן
עובדיה גוזמאן
יושע חיים זיסל לאַווער
מנחם מענדל אלטער
משה יוסף מנחם העלבראַנץ
ידידיה העלבראנץ
אלימלך חיים יעקב ראָזנער
שמואל נחום גאסנבויער
שמעיה שמאי מנחם מענדל גאלדמאן
חיים ישראל יואל דיבא
אברהם דינקל
אברהם יודא ליבוש מלכא
מאיר יואל מלכא
משה חיים צבי מלכא

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:00 am פאר די עולם וואס גלייכט הארטע נומערן:

אין גוואטעמאלע געפונען זיך נאך 18 מענער,

► Show Spoiler

6 דערפון זענען אויף בעיל

משה יוסף ראזנער (ריש מתיבתא)
אברהם יוסף יודא טעללער (רב)
פסח אברהם יואל גאלדמאן
אברהם חנה דוד קמחי
אלטר ניסים גאלדמאן
עובדיה גוזמאן
יושע חיים זיסל לאַווער
מנחם מענדל אלטער
משה יוסף מנחם העלבראַנץ
ידידיה העלבראנץ
אלימלך חיים יעקב ראָזנער
שמואל נחום גאסנבויער
שמעיה שמאי מנחם מענדל גאלדמאן
חיים ישראל יואל דיבא
אברהם דינקל
אברהם יודא ליבוש מלכא
מאיר יואל מלכא
משה חיים צבי מלכא

איבערמארגן האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:19 am וואס איז די אדרעסס פון סענטא ראזע?

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:00 am פאר די עולם וואס גלייכט הארטע נומערן:

אין גוואטעמאלע געפונען זיך נאך 18 מענער,
6 דערפון זענען אויף בעיל

משה יוסף ראזנער (ריש מתיבתא)
אברהם יוסף יודא טעללער (רב)
פסח אברהם יואל גאלדמאן
אברהם חנה דוד קמחי
אלטר ניסים גאלדמאן
עובדיה גוזמאן
יושע חיים זיסל לאַווער
מנחם מענדל אלטער
משה יוסף מנחם העלבראַנץ
ידידיה העלבראנץ
אלימלך חיים יעקב ראָזנער
שמואל נחום גאסנבויער
שמעיה שמאי מנחם מענדל גאלדמאן
חיים ישראל יואל דיבא
אברהם דינקל
אברהם יודא ליבוש מלכא
מאיר יואל מלכא
משה חיים צבי מלכא

על פי תורה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:28 am

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:00 am פאר די עולם וואס גלייכט הארטע נומערן:

אין גוואטעמאלע געפונען זיך נאך 18 מענער,
6 דערפון זענען אויף בעיל

משה יוסף ראזנער (ריש מתיבתא)
אברהם יוסף יודא טעללער (רב)
פסח אברהם יואל גאלדמאן
אברהם חנה דוד קמחי
אלטר ניסים גאלדמאן
עובדיה גוזמאן
יושע חיים זיסל לאַווער
מנחם מענדל אלטער
משה יוסף מנחם העלבראַנץ
ידידיה העלבראנץ
אלימלך חיים יעקב ראָזנער
שמואל נחום גאסנבויער
שמעיה שמאי מנחם מענדל גאלדמאן
חיים ישראל יואל דיבא
אברהם דינקל
אברהם יודא ליבוש מלכא
מאיר יואל מלכא
משה חיים צבי מלכא

3 פון די 12 וועלעכע זענען נישט אויף בעיל זענען געסקעדשולט ארויסצוגיין בקרוב

בודקע האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:04 am

דאכט זיך אז חיים צבי האט אויך א טיטל, ניין?

על פי תורה האט געשריבן: ↑דינסטאג אוגוסט 05, 2025 4:30 pm

מענדי קעניג האט געשריבן: ↑דינסטאג אוגוסט 05, 2025 1:17 pm כוועל דא שרייבן א זאך וואס כהאב כמעט קיינמאל נישט אויסגעשמיסט אפילו צו מיינע נאנטע
איך דריי מיך אין ציווישן די היימישע עולם שוין 3 יאר און 90% פון די מענטשן וואס כהאב זיך אנגיטראפן האב איך באקומען די זעלבע עקספירינס.

אזוי איז ביי רוב מענטשן ווען דו טרעפסט זיך אן מיט א יוצא לב-טהור בערך די 2טע שאלה איז וויפל ווייבער האסטו? וויפל מאל ביסטו גיווען חתונה גיהאט? וואס האט מען געטוהן מיט דיין ווייב ווען ביסט גיווען באשטראפט און אפגיטיילט, אדער אנדרע פריוואטע שאלות וכו. נאך דעם קומסטו זאגן פאר דיינע חברים אדער שרייבן אויף אידטיש אז דו פילסט אין דיין הארץ א געפיל פון קוקסט יענעם ארויף אדער פילסט מיט יענעמס ווייטאג, א בחינה פון א רעספעקט וואס דו האסט צו א צווייטע וועלט מלחמה איבער-לעבער וכדו, דיינע דיבורים זענען טאקע זייער שיין אבער דיינע מעשים זענען פארקערט. און יא, דו קענסט טראכטן וואס דו ווילסט קענסט עהם נאך דעם העלפן אסאך אבער די געפיל וואס דו האסט עהם גיגעבן איז זייער קלאר: איך בין זייער נייגעריג צו הערן וואס האסט צו פארקויפן, כגיי האבן פירסט הענט אינפארמעשין צו פארציילן פאר מיינע חברים/משפחה, איך בין דא פאר דיר ווי לאנג דו ביסט ניי און אינטערסאנט.

יעצט סנישט שלעכט צו זיין נייגעריג צו ווילן הערן צו זיך אונטערהאלטן מיט יענעמס היסטורי. נאר מדארף אכטונג געבן אויף געוויסע פרטים:
ב"ה סדא אזוי פיל אינטערסאנטע זאכן צו הערן און פארציילן וואס האט נישט צו טוהן מיט די מענטש פריוואט, מעשיות און מצבים וואס די קהילה איז אריבער בכליות און מענטשן פריוואט.

2 עס פעלט נישט אויס אריין צו גיין אין פריוואטע זאכן פון די מענטש וואס שטייט קעגן דיר, רוב מענטשן האבן נישט ליב צו שמיסן אויף זייערע אייגנע איבערלעבניש וואס אלץ מהאט געטוהן מיט זיי ווען די מעשה איז נאך פריש, און מענטשן האבן יא ליב צו שמיסן אויף לשון הרעס און בארעדן אנדרע.

3 רוב יוצא לב האבן כמעט אין זייער לעבן נישט גיזאגט: ניין, סא סליגט אויף דיין אחריות צו ליינען יענעמס אויגן און פארשטיין אויב ביסטו אריין אין א נושא וואס איז סענסטיו פאר יענעם.
4 אויב ביסטו בקשר מיט יענעם טעגליך קען זיין גאר א גוטע זאך אז דו לאזט יענעם אויס רעדן זיין פריוואטע איבערלעבניש צו איינעם וואס ער פילט זיך ווי א נאנטע חבר. געוויסע מענטשן קענען זיך פילן באקוועם אפילו צו שמיסן מיט אפאר חברים אויף אמאל. עס ווענט זיך.

דעס וואס איינער האט דא געשריבן א דוגמא צו צווייטע וועלט מלחמה איבער-לעבער, דעס איז ממש נישט קיין פארגלייך. דו רעדסט פון א יוד וואס איז אריבער זאכן פאר יארן צוריק, ב"ה היינט צו טאגס אויפן אייגנע פיס מיט א משפחה און דורות און דא רעדסטו מיט איינעם וואס ביז אפאר חדשים צוריק האט מען גיטרעטן און דערשטיקט זיינע געפילן, די וואנד איז פריש.

ר' מענדי היקר
זייער קלאר געשריבן, און דאס הארץ טוט זייער וויי צו הערן אזא עקספיריענס. קען זיין אז מענטשן קוקן דיר שוין טאקע אן אלץ איינער וואס איז שוין אוועקגעשטעלט וויבאלד מען זעט דיינע מעלות, און דיין געשמאקייט, ממילא קוקט מען דיר אן אלץ איינער וואס איז שוין מסודר און מען מעג שוין פרעגן.

איך דריי מיך א גאנצן טאג ארום מיט קינדער אדער בחורים וואס קומען פון לב טהור. איך וואלט געזאגט אז 75 פראצענט מענטשן וועלן מיר רופן צו א זייט שטיל און פרעגן אויב זיי מעגן פרעגן שאלות פון די קינדער און בחורים, אבער זיי גייען נישט צוגיין דירעקט פרעגן שאלות.

עס איז יא דא 25 פראצענט מענטשן וועלעכע זענען נישט סענסעטיוו, און פרעגן גלייך 'דו האסט געכאפט מלקות'? איך וועל יענעם געווענליך צוריקפרעגן וויאזוי ס'גייט זיין שלום בית וכדו'.

מען דארף טאקע ברענגן מער אווערנעס.

יענץ מבין האט געשריבן: ↑דינסטאג אוגוסט 05, 2025 12:33 pm

קרני פרה האט געשריבן: ↑מאנטאג אוגוסט 04, 2025 9:30 pm

מסתמא האט געשריבן: ↑מאנטאג אוגוסט 04, 2025 8:59 pm

כבוד הצדיק, איך זאג דיר צו אז דו ביסט זיך טועה. עס האט הונדערט פראצענט מיט דיין ווייטאג וואס מאכט דיך פילן אזוי. איך באשולדיג דיך נישט ח”ו אבער איך זאג דיר צו אז קיינער פון יוצאים איז נישט אין מיינע אויגן קיין ברעקל ווייניגער חשוב ווי מיין אייגענע משפחה. עס טוט מיך באמת וויי אז דו שפירסט אזוי.
אגב, דו האסט באמת שטארקע טאלאנט, באלייכט די וועלט דערמיט.

ער זאגט נישט אז יעדער טראכט אזוי. אבער למעשה האט ער א שטארקע טענה. אז מען פארשפרייט זיינע פריוואטע כתבים אן רשות, און מען זיצט דא און מען גראבט מיט א לייכטקייט אין זיינע פריוואטע אינפאָרמאַציע, און צו זיין מאמע רעדט עברית אדער אידיש, אא”ו.
מען טוט נישט די זעלבע זאך אויף סתם אמעריקאנע קינדער (אפילו מיט כשרונות..)
פארוואס זאל ער נישט אזוי שפירן?

לענ"ד איז דאס סאך מער א תש25 פראבלעם ווי א לב טהור פראבלעם.

צוזאמען מיטן אויפשטייג פון מידיע, און נאך מער פון סאשועל מידיע, איז אוועגעפאלן די פשוטע מענטשליכע מדה פון 'פרייוועסי'.

אנגעהויבן ביי א מענטש פאר זיך זעלבסט, די מאגאזינען האבן כמעט מדי שבוע בשבוע א פראנט קאווער סטארי איבער א 'לעבעדיגע' פערזאן, וואס לאזט אז מען זאל איהם באשרייבן אין פאבליק. און אויף סאשועל מידיע, פאוסט מען א יעדע מצוה אדער עבירה צו סיי וועלעכע משוגעת וואס מען טוט, א בילד פון די קינדערס נייע שוך, ווי מען טרייט אן א טלית און געשעפט, בייסט אריין און א שטיקל סטעיק אין מיאמי, וכו' וכו'.

און אזוי אויך ווען עס קומט צו א צווייטע מענטש, האבן אונז פונקט אזוי פארלוירין די געפיל צו פרייוועסי.
טראכט אריין, ווען 'שמעלצער-דרעזנער' הערן פון עפעס א 14 יעריגע בחור וואס איז אריבער א שוועריקייט - און האט געשריבן א הערליכע קינה דערויף, וואלטן זיי נישט געטוהן וואס זיי קענען צו האבן אן אינטערוויו מיט די טאטע? 'אם חכם בני ישמח לבי גם אני'. און וואלטן זיי צו דען נישט פראבירט צו לייגן א האנט אויפן קינה אין דאס פעקלען אינעם שבת פעקל? און דערנאך וואלט געוועהן א גאנצע אשכול אויף אייוועלט דן צו זיין צו די בחורל האט עס אליינס געשריבן אדער געהאט הילף וכו'... און ווער רעדט נאך אויף סאשועל מידיע גרופס, ווי מען שמועסט לכתחילה אויס א צווייטענס לעבן בפרטי פרטיות.

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:38 am

על פי תורה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:28 am

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:00 am פאר די עולם וואס גלייכט הארטע נומערן:

אין גוואטעמאלע געפונען זיך נאך 18 מענער,
6 דערפון זענען אויף בעיל

משה יוסף ראזנער (ריש מתיבתא)
אברהם יוסף יודא טעללער (רב)
פסח אברהם יואל גאלדמאן
אברהם חנה דוד קמחי
אלטר ניסים גאלדמאן
עובדיה גוזמאן
יושע חיים זיסל לאַווער
מנחם מענדל אלטער
משה יוסף מנחם העלבראַנץ
ידידיה העלבראנץ
אלימלך חיים יעקב ראָזנער
שמואל נחום גאסנבויער
שמעיה שמאי מנחם מענדל גאלדמאן
חיים ישראל יואל דיבא
אברהם דינקל
אברהם יודא ליבוש מלכא
מאיר יואל מלכא
משה חיים צבי מלכא

3 פון די 12 וועלעכע זענען נישט אויף בעיל זענען געסקעדשולט ארויסצוגיין בקרוב

ריכטיג. סא בעיסיקלי באשטייט לב טהור פון 9 מעמבער'ס אין די מענער שול, א צענטער געזיכט....
על זה אמר הכתוב: די לעצטער זאל אויסלעשן די לעקטער...

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 1:00 am

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:38 am

על פי תורה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:28 am

3 פון די 12 וועלעכע זענען נישט אויף בעיל זענען געסקעדשולט ארויסצוגיין בקרוב

ריכטיג. סא בעיסיקלי באשטייט לב טהור פון 9 מעמבער'ס אין די מענער שול, א צענטער געזיכט....
על זה אמר הכתוב: די לעצטער זאל אויסלעשן די לעקטער...

טעות לעולם חוזר, יעצט באקומען פון ר' @שמואל פוקס די נייעס אז ס'איז ברוך ה' דא גרויס מנין נאכדעם וואס מ'האט אקארשט מגייר געווען א פרישע גר מיטן נאמען ר' נח וואס דינט פאר א פולשטענדיגע צענטער ב''ה

על פי תורה האט געשריבן: ↑דינסטאג אוגוסט 05, 2025 10:26 pm כ'האב זיך סתם געמאכט א שטיקל חשבון, וויאזוי די השגחה עליונה האט צוגעפירט אז חבורת לב טהור, וואו יודישע קינדער האבן אזויפיל מיטגעמאכט, זאל זיך ענדיגן.

על פי תורה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 1:08 am

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 1:00 am

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:38 am
ריכטיג. סא בעיסיקלי באשטייט לב טהור פון 9 מעמבער'ס אין די מענער שול, א צענטער געזיכט....
על זה אמר הכתוב: די לעצטער זאל אויסלעשן די לעקטער...

טעות לעולם חוזר, יעצט באקומען פון ר' @שמואל פוקס די נייעס אז ס'איז ברוך ה' דא גרויס מנין נאכדעם וואס מ'האט אקארשט מגייר געווען א פרישע גר מיטן נאמען ר' נח וואס דינט פאר א פולשטענדיגע צענטער ב''ה

כ'האב געהאט א טעות, כ'זעי יעצט אז מען רעדט פון 4 פון דעי 12 וועלעכע גרייטן זיך בקרוב ארויסצוגיין
סאו בלייבן זיי מיט 8 יודן
מ'קען שוין טוישן די נאמען פון די קהילה צו נדבורנא

שמואל פוקס האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 1:16 am מעליץ איז שלעכט?

על פי תורה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 1:08 am

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 1:00 am

גדליה האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 12:38 am
ריכטיג. סא בעיסיקלי באשטייט לב טהור פון 9 מעמבער'ס אין די מענער שול, א צענטער געזיכט....
על זה אמר הכתוב: די לעצטער זאל אויסלעשן די לעקטער...

טעות לעולם חוזר, יעצט באקומען פון ר' @שמואל פוקס די נייעס אז ס'איז ברוך ה' דא גרויס מנין נאכדעם וואס מ'האט אקארשט מגייר געווען א פרישע גר מיטן נאמען ר' נח וואס דינט פאר א פולשטענדיגע צענטער ב''ה

כ'האב געהאט א טעות, כ'זעי יעצט אז מען רעדט פון 4 פון דעי 12 וועלעכע גרייטן זיך בקרוב ארויסצוגיין
סאו בלייבן זיי מיט 8 יודן
מ'קען שוין טוישן די נאמען פון די קהילה צו נדבורנא

בודקע האט געשריבן: ↑מיטוואך אוגוסט 06, 2025 1:35 am בד"וו וואס איז די ליצנות דא? פון וועם? ווען מעג מען יא חוזק מאכן פון אנדערע אידן?

אנטשולדיגט פאר די אויסברוך..