סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[בן תורה]

@מחדש דו האלטסט אז ווען סזאל ווען זיין וואלן אזויווי פארלאנגט אין די שטאטוטן וואלט ער געווינען ווידערוויילונג?
it's a yes or no question

איך גלייך אים און וואלט נאכאמאל געוואט פאר אים,
איך האלט אזא גרויסע שול מיט אוזיפיל קאמפלאצירטע מענטשן, מעמדים ונושאים, דארף האבן אזא שטארקע מענטש על העדה וואס זאל האלטן די סקרולס אין פלאטץ, צו איך גלייך אלעס? ניין, אבער פונעם צווייטען וואלט איך אויך נישט אלעס געגעליכן, מען דארף קוקען אויפן גרויסן פיקטשער נישט זוכען מיט א פארגרעסערנוג גלאס די קליינע אישוס.

IT'S A YES OR NO QUESTION

[דער תהלים איד]

@מחדש לויב השי"ת, און בעט אויף ווייטער, זאלסט קיינמאל נישט שפירן וואס אנדערע שפירן.

אכי"ר.

[מחדש]

@מחדש דו האלטסט אז ווען סזאל ווען זיין וואלן אזויווי פארלאנגט אין די שטאטוטן וואלט ער געווינען ווידערוויילונג?
it's a yes or no question

איך גלייך אים און וואלט נאכאמאל געוואט פאר אים,
איך האלט אזא גרויסע שול מיט אוזיפיל קאמפלאצירטע מענטשן, מעמדים ונושאים, דארף האבן אזא שטארקע מענטש על העדה וואס זאל האלטן די סקרולס אין פלאטץ, צו איך גלייך אלעס? ניין, אבער פונעם צווייטען וואלט איך אויך נישט אלעס געגעליכן, מען דארף קוקען אויפן גרויסן פיקטשער נישט זוכען מיט א פארגרעסערנוג גלאס די קליינע אישוס.

IT'S A YES OR NO QUESTION

YES

[אסמכתא בעלמא]

ביטע נישט דן זיין אויף קיין יחידים דא.

וואלן מאכט מען אין א זאל, נישט אויף אידטיש...

[בערל דער פייפער]

@מחדש דו האלטסט אז ווען סזאל ווען זיין וואלן אזויווי פארלאנגט אין די שטאטוטן וואלט ער געווינען ווידערוויילונג?
it's a yes or no question

איך גלייך אים און וואלט נאכאמאל געוואט פאר אים,
איך האלט אזא גרויסע שול מיט אוזיפיל קאמפלאצירטע מענטשן, מעמדים ונושאים, דארף האבן אזא שטארקע מענטש על העדה וואס זאל האלטן די סקרולס אין פלאטץ,
מסכים צו די געדאנק
צו איך גלייך אלעס? ניין, אבער פונעם צווייטען וואלט איך אויך נישט אלעס געגעליכן, מען דארף קוקען אויפן גרויסן פיקטשער נישט זוכען מיט א פארגרעסערנוג גלאז די קליינע אישוס.

די פראבלעםאיז אז מען דארף עס נישט זוכען

[בן תורה]

איך גלייך אים און וואלט נאכאמאל געוואט פאר אים,
איך האלט אזא גרויסע שול מיט אוזיפיל קאמפלאצירטע מענטשן, מעמדים ונושאים, דארף האבן אזא שטארקע מענטש על העדה וואס זאל האלטן די סקרולס אין פלאטץ, צו איך גלייך אלעס? ניין, אבער פונעם צווייטען וואלט איך אויך נישט אלעס געגעליכן, מען דארף קוקען אויפן גרויסן פיקטשער נישט זוכען מיט א פארגרעסערנוג גלאס די קליינע אישוס.

IT'S A YES OR NO QUESTION

YES

וואלט איך אים געראטן אז כדי אראפצונעמען פון זיך דעם חרון אף און אויפברויז פון די קצה המחנה זאל ער פאררופן וואלן, און ווייזן פאר יעדן אז דער ציבור וויל אים...

[להגדיל הטראסק]

איך גלייך אים און וואלט נאכאמאל געוואט פאר אים,
איך האלט אזא גרויסע שול מיט אוזיפיל קאמפלאצירטע מענטשן, מעמדים ונושאים, דארף האבן אזא שטארקע מענטש על העדה וואס זאל האלטן די סקרולס אין פלאטץ, צו איך גלייך אלעס? ניין, אבער פונעם צווייטען וואלט איך אויך נישט אלעס געגעליכן, מען דארף קוקען אויפן גרויסן פיקטשער נישט זוכען מיט א פארגרעסערנוג גלאז די קליינע אישוס.

איך וואלט מעגליך אויך נאכאמאל געוואוט פאר אים, איך האב אויך ליב אזא אייזערנע פויסט,

אבער אלס איינער וואס דיעלט אויך אין א בית המדרש מיט א ציבור, ווייס איך אויך אז זאכן קענען געהאנדלט ווערן מיט מער ישוב הדעת, און פרובירן אקעגן צו קומען א ציבור און זיך דורכקומען מיט אן אפאזיציע מער בניחותא. - טראץ וואס מען קען סייווי נישט יעדעם איינעם צופרידן שטעלן.

[מחדש]

@מחדש לויב השי"ת, און בעט אויף ווייטער, זאלסט קיינמאל נישט שפירן וואס אנדערע שפירן.

אכי"ר.

לערענסט אביסל מוסר וועט יעדער שפירן בעסער, אביסעלע מידות צו דערליידן יענעם'ס חסרונות.

און רוב מענטשן וואס העצן קעגן די יעצטיגע גבאי וועלן אויך העצן קעגן א צווייטן, העצן איז א אייגענע נאטור, עס האט נישט מיט קעגן וועם מען העצט.

[דער תהלים איד]

[ביסט גערעכט]

לגבי די עריכת השלחן פון רבינו שליט''א פרייטאג צונאכטס איז ממש נישט נערמאל וואס דא גייט פאר, דאס דארף א ריזיגע טויש שוין יעצט.

די רבי האט אנגעהויבען די עריכת השלחנות מיט די בחורים אין בנין מבצר הכוללים אין יאר תש''ס אלץ רב, און מען האט געלייגט אין די זייט ארום 100-200 זיצן פאר די בעלי בתים וואס האבן געוואלט קומען צו די באטע,

למעשה שטייט מען 25 יאר שפעטער, אידערצווישן איז די רבי געווארן רבי, די ציבור האט זיך געטאפלט פינף מאל אזויפיל, אלע בניני הקהלה והמוסדות האבן זיך פארברייעטעט עטליכע מאל אזויפיל, אבער די עריכת השלחן ליל שב''ק איז געבליבן אויפן זעלבן מקום מיט די זעלבע אויסשטעל, נישט געבענדיג די מעגליכקייט פארן ציבור צו קענען געהעריג מיטהאלטן א טיש, עס איז דא א ריזן ציבור וואס ווילן קומען מיטהאלטן געהריג דעם טיש ובפרט אין די ווינטער שבתים.

פארוואס זאל נישט די טיש אריבעגעפירט ווערן צום ביהמ''ד הגדול אויף צד צפון אדער דרום ווי עס זאל זיין געהעריג פלאץ לכל הקהל הקודש, מען קען רואיג דארט אנגערייטן די טישן שוין פרייטאג נאכמיטאג, די אלע וואס האבן דארט זיץ פלעצער קענען זיך זעצן ערגעץ אנדערשט עס איז דא גענוג ליידיגע זיץ פלעצער פרייטאג צונאכטס, מען קען אפילו לכתחלה פארדינגען די זיצן דארטן נאר פאר שבת בייטאג נישט פאר ביינאכט די פארלאנג פאר זיצן דארט איז סייווי בעיקר נאר פאר צופרי ווען די ביהמ''ד איז איבערגעפילט,
אזווי פלעגט אויך זיין ביים ברך משה ווען די אויסשטעל פאר די עריכת השלחן איז שוין געמאכט געווארן פרייטאג נאכמיטאג.

דאס אז מען פלאנט צו בויען א היכל השלחנות פארשטייט יעדער אז דאס וועט נאך נעמען א שיינע עטליכע יאר, די פראבלעם פון די עריכת השלחן איז א זאך וואס דארף שוין יעצט געלעזט ווערן.

עס קומט זיך א שטארקע דאנק פאר די עסקנים וואס לייגן אריין גאר שטארקע כוחות ביי אלע מעמדים און מאוראות אז ס'זאל זיין דאס מערסעטע פלאץ, ווייס איך נישט פארוואס מען טוט נישט עפעס זאכליך וועגן ליל שב''ק, א טיש איז געמאכט אויכט פאר בעלי בתים נישט נאר פאר די בחורים.

אויב איך מעג צוריק דאס ארויף ברענגען. יעצט קומט די לאנגע ווינטער פרייטאג צונאכטס ווען זייער אסאך "ווילן" קומען צום טיש אבער קענען נישט!

אלס א טיש גייער האלט איך מיט יעדעס יאר. די ערשטע שבת נאכן צוריק ריקן די זייגער, קומען זייער אסאך אידן צום טיש, אבער זיי האבן נישט וואו צו זיצן. יא, מ'גרייט אן ארים 25 זיצן וואו צו זעצן די בעלי בתים, די איבעריגע דארפן זיך אריין קוועטשן צווישן די בחורים אדער שטיין און נישט קענען מינהאלטן (זען, הערן) קומט מען נישט נאכאמאל פרובירן אויב ס'דא פלאץ.

ממש א שאד! יעצט איז די צייט.


די איינציגסטע זאך וואס קען יא ארבייטן וואלט געווען ווען ס'קומט ארויף איין שבת א צעטל אין אלע שולן אז די לאקאלע רב גייט פירן א באטע אין בהמ"ד, הוי ווי דאס וועט ארבייטן...

[שבת קודש]

בפשטות איז טאקע נישט דא אינעם יעצטיגען ביהמ''ד שטאק א פלאץ פאר א גרויסע קאך

די שאלה איז אויב קהל איז גרייט צוצובויען א קאך?

אין בעק פון ביהמ''ד ווי עס ליגן די טרעלערס קען מען אויפבויען א גרויסע שטובעלע פאר א קאך.

יעצט בויען??
מגייט דאך שוין בויען דעם נייעם בית המדרש

לידיעתך.

דער געטרייער גבאי ר' מרדכי לייב גליק הי"ו האלט יעצט אינמיטן צוזאמשטעלן א קאאליציע פון עלטערע ראשי קהילה וואס האלטן אז מען דארף נישט/טאר נישט בויען קיין נייע שול. עס הייסט אז די וואך גייט זיין א קהל'ס מיטינג אויף זייער פארלאנג, און זיי ארבעטן צו האבן א רוב פון די עסקני הקהילה. אופס... סארי, א רוב פון די יושבי האסיפות.

איז שוין געווען די מיטונג?

[בערל דער פייפער]

יא

[שבת קודש]

עפעס אפדעטיעטס פון די אסיפה האט איינער?

[שבת קודש]

מען מאכט א ריזיגע טראסק פונעם יובל החמישים מען וויל אז יעדער זאל קומען און דארטן זיין לאנג,

אבער אינעם אידעטארוים איז נאר דא פלאץ פאר ארום טויזענט זיץ פלעצער.

[דער תהלים איד]

יעדעס יאר איז דא עטליכע הונדערט מער ווי 1000.

און היי יאר גייט מען מאכן גאלעריען!

[שבת קודש]

איז שוין געווען אמאל גאלעריען ביי א מסיבה? איך מיין אז נישט, דאס דארף צו קאסטן אסאך געלט,

וויפיל זיצן גייט זיין בערך זיין?

[דער תהלים איד]

צו ס'שוין געווען וואו? אין קרית יואל? ניין.

כ"א כסליו איז אלעמאל דא גאלעריען, נאר מען זיצט נישט אונטער דעם.

אפאר הונדערט זיצן דארפן צוקומען. כ'ווייס נישט גענוי.

[להגדיל הטראסק]

רעזולוציעס
1) די מצב ווי אזוי עס איז איז אומדערטרעגליך, עס קען נישט ווייטער אזוי אנגיין!
2) דעם בית המדרש וואו דער רבי זל האט געדאווענט קען מען נישט צוברעכן!

[סומקא]

רעזולוציעס
1) די מצב ווי אזוי עס איז איז אומדערטרעגליך, עס קען נישט ווייטער אזוי אנגיין!
2) דעם בית המדרש וואו דער רבי זל האט געדאווענט קען מען נישט צוברעכן!

וואס יא ?

[משה רבינו]

רעזולוציעס
1) די מצב ווי אזוי עס איז איז אומדערטרעגליך, עס קען נישט ווייטער אזוי אנגיין!
2) דעם בית המדרש וואו דער רבי זל האט געדאווענט קען מען נישט צוברעכן!

וואס יא ?

נאר ארויסבויען נישט אראפ האקן, זעהט אויס אז עס איז געווען א פלאן גענצליך אראפ צוהאקן און איבערבויען פון פריש, האט מען אויסגעוועלט די פלאן פון איבערבויען אבער לאזן די מזרח וואנט און די פלאר ווי עס איז יעצט

[שמח]

רעזולוציעס
1) די מצב ווי אזוי עס איז איז אומדערטרעגליך, עס קען נישט ווייטער אזוי אנגיין!
2) דעם בית המדרש וואו דער רבי זל האט געדאווענט קען מען נישט צוברעכן!

וואס יא ?

נאר ארויסבויען נישט אראפ האקן, זעהט אויס אז עס איז געווען א פלאן גענצליך אראפ צוהאקן און איבערבויען פון פריש, האט מען אויסגעוועלט די פלאן פון איבערבויען אבער לאזן די מזרח וואנט און די פלאר ווי עס איז יעצט

נישט געווען אין פלאן אראפצוהאקן גענצליך.

[יום טוב]

איינער האט קראנטע אינפארמאציע צו סאיז טאקע געווען אן אסיפה און וואס איז געווען די דין ודברים?

[שבת קודש]

מיין פרעזענדליכע מיינוג לגבי פארגרעסערען דעם ביהמ''ד איז, אז מען זאל קודם צובויען איין שטיקל דערנאך נאך א שטיקל און נאך א שטיקל,

אריינצוטאנצען אויף איין מאל אין א הונדרעט מיליאן דאלער'דיגע פאריעקט זאגט די סברה אז דאס וועט נעמען א שיינע פאר יאר ביז מען וועט עס אנהייבן און נאך א שיינע פאר יאר ביז מען וועט עס ענדיגען וועט אינדערמיט גייט די פלאץ קריזיס נאר זיך שרעקליך פארערגערען,

אויב אבער גייט מען צוביסלעך אזווי מען האט געטועהן ביז יעצט קען זיך זאכן רוקן מורדי'ג שנעל.

[אויגעלעך]

מיין פרעזענדליכע מיינוג לגבי פארגרעסערען דעם ביהמ''ד איז, אז מען זאל קודם צובויען איין שטיקל דערנאך נאך א שטיקל און נאך א שטיקל,

אריינצוטאנצען אויף איין מאל אין א הונדרעט מיליאן דאלער'דיגע פאריעקט זאגט די סברה אז דאס וועט נעמען א שיינע פאר יאר ביז מען וועט עס אנהייבן און נאך א שיינע פאר יאר ביז מען וועט עס ענדיגען וועט אינדערמיט גייט די פלאץ קריזיס נאר זיך שרעקליך פארערגערען,

אויב אבער גייט מען צוביסלעך אזווי מען האט געטועהן ביז יעצט קען זיך זאכן רוקן מורדי'ג שנעל.

אזא מהלך קען נאר ארבעטן אויב מ'האט א בליק פון אנפאנג אן וואס מ'וויל צום סוף צוקומען מיט א פונקליכע בלוי פרינט אויף די גאנצע פראיעקט, אויף דעם אופן קען מען עס איינטיילן אין פאזעס.
להוציא פון די מהלך וואס מ'האט גענומען ביז יעצט אז קודם בויעט מען צו וויפיל עס פעלט אויס יעצט אויף די מינוט, נאכדעם כאפט מען זיך אז עס האט נישט קיין אריינגאנג בויעט מען צו א לאבי, נאכדעם ווען מ'זעהט אז עס איז נאכאלץ נישט דא קיין פלאץ בויעט מען צו אויף די אנדערע זייט, און דערנאך טרעפט מען זיך ווידער אן קיין פלאץ.
משא"כ אויב מ'בויעט פון אנפאנג מיט א פלאן וואס נעמט אלעס אלעס אריין אין זיך מיט אלע פרטי פרטים דאן קען מע עס איינטיילן אין פאזעס

[מאטאווירט]

מיין פרעזענדליכע מיינוג לגבי פארגרעסערען דעם ביהמ''ד איז, אז מען זאל קודם צובויען איין שטיקל דערנאך נאך א שטיקל און נאך א שטיקל,

אריינצוטאנצען אויף איין מאל אין א הונדרעט מיליאן דאלער'דיגע פאריעקט זאגט די סברה אז דאס וועט נעמען א שיינע פאר יאר ביז מען וועט עס אנהייבן און נאך א שיינע פאר יאר ביז מען וועט עס ענדיגען וועט אינדערמיט גייט די פלאץ קריזיס נאר זיך שרעקליך פארערגערען,

אויב אבער גייט מען צוביסלעך אזווי מען האט געטועהן ביז יעצט קען זיך זאכן רוקן מורדי'ג שנעל.

אזא מהלך קען נאר ארבעטן אויב מ'האט א בליק פון אנפאנג אן וואס מ'וויל צום סוף צוקומען מיט א פונקליכע בלוי פרינט אויף די גאנצע פראיעקט, אויף דעם אופן קען מען עס איינטיילן אין פאזעס.
להוציא פון די מהלך וואס מ'האט גענומען ביז יעצט אז קודם בויעט מען צו וויפיל עס פעלט אויס יעצט אויף די מינוט, נאכדעם כאפט מען זיך אז עס האט נישט קיין אריינגאנג בויעט מען צו א לאבי, נאכדעם ווען מ'זעהט אז עס איז נאכאלץ נישט דא קיין פלאץ בויעט מען צו אויף די אנדערע זייט, און דערנאך טרעפט מען זיך ווידער אן קיין פלאץ.
משא"כ אויב מ'בויעט פון אנפאנג מיט א פלאן וואס נעמט אלעס אלעס אריין אין זיך מיט אלע פרטי פרטים דאן קען מע עס איינטיילן אין פאזעס

די פאני פארט איז אז אזוי גייט מען טון... דער פלאן איז דאך צו בויען שטאפלסווייז.