סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[פון די חברה]

איך האב באמערקט אן אינטערעסאנטע זאך דעי יו‘‘ט,
אויב וויל איינער מאכן א חשבון וויפיל מעמדים עס איז געווען אין סאטמאר זייט רבינו הקדוש שליט"א האט איבערגענומען די כתר הנהגה,
זאל ער קוקען אין די בעק פין אלע הקפה‘לעך וואס דער עולם האלט אויף די ברענטשעס.......

דער רבי לעבט

ער האט זיך צומישט מיטן שוואגער...

[פון די חברה]

האלס איינער וואס וואוינט אין די מרחקים אין נישט געקענט משתתף זיין בצל הקודש , האב איך ערווארטעט בעסערע באריכטן דא אויפן טיש. צו סאך נעגעטיוועטי . מען דארף נישט יעדעס יאהר איבערדראשן דעם פאקט וואס וועט זיך לכאורה סייווי נישט געטוישט ווערן, אז נישטא קיין פלאץ .. . . א פאזעטיוון רוחניות'דיגן באריכט מיט אפאר קרישקעלעך אין די זייט איז נאכנישט דא געהעריג.

אין בין האב נישט ערווארטעט פון @פופציגער אזא קליינע באריכט. . . . . . .

אז איינער בעט, לאמיך אריינקומען מיט אביסל קרישקעלעך און פאקטן פון דעם הייליגן יום טוב. ממש קורץ און שארף.

צו משנה תורה איז דער רבי אריינגעקומען פונקטליך 10:00, אבער היי יאר איז געווען א הפסקה צווישן תהלים און דעם טיש פאר בערך פיף-און-צוואנציג מינוט, וואס איז לענגער ווי יעדע יאר. ממילא איז דער רבי אריינגעקומען צום תהלים אביסל שפעטער 1:25,

הושענא רבה איז די רבי אריינגענומען 11:15
די נענועים האט גענומען לענגער ווי געווענליך, בפרט דער ערשטער נענועים וואס ער האט גענומען מיט בכיות נוראות. פאר ווער ס'האט מיטגעהאלטן.

די רבי האט אנגעהויבן הלל פון אנהייב ביי יעדע שטיקל. כ'מיין סאיז אנדערש ווי יעדע יאר, כאפט מיר נישט ביים ווארט...

דער טיש הושענא רבא נאכמיטאג איז געווען פריוואט בבית נאוה קודש, אנדערש ווי יעדע יאר.

שמיני עצרת איז דער רבי אריינגעקומען צו 8:45 צו קבלת שבת,
הקפות האט געדויערט דריי שעה מיט צוואנציג מינוט. מ'האט געענדיגט 1:05
ביי די זעקסטע און זיבעטע הקפה האט דער רבי נאר געטאנצן אויף די סטעידזש.

שמיני עצרת צופרי איז דער רבי אריינגעקומען 11:15, ס'איז געווען א ברית. שמונה עשרה איז געווען זעקס מינוט צו חצות.
מ'האט געענדיגט דאווענען שמיני עצרת 3:45

די עפל טיש האט זיך געענדיגט דריי פערטל שעה נאך די זמן רבינו תם צוליב שלש סעודות וואס איז דאס שפעטער ווי יעדע יאר. דער רבי איז אריינגעטאנצן אין בית המדרש. מיט רבי שלום אליעזר די רעכטע זייט, די לינקע זייט מאנסי רב.

געווענליכע יאר זעצט זיך דער רבי אראפ נאך טאנצן אין בית המדרש אויף די געווענליכע פלאץ וואו ער זיצט אייביג ביים טיש. היי יאר האט ער זיך אראפגעזעצט אויף די סטעידזש וואס איז שוין געווען געבויעט פאר די הקפות.

מעריב דער רבי אריינגעקומען ליל שמחת תורה 12:30. שמונה עשרה איז געווען צוויי מינוט צו חצות.
דער רבי איז געגאנגען אין מקוה נאך מערב.
דער רבי איז אריינגעקומען צו הקפות ליל השמחת תורה 1:40.

האט דער רבי געזאגט פינף מאל תורה,
געווענליך זאגט דער רבי פיר מאל צוגעלייגט ביי הקל הגדול.

ביי די ערשטע תורה האט דער רבי געוויינט אז ער וויל קענען טאנצן. ממש נאך די תורה האט דער רבי זיך אראפגעזען, און ער האט זיך אויפגעשטעלט, האט ער צוגעדעקט דעם טלית פון זיין פנים און געוויינט בכיות נוראות פאר איין זאך, אז ער וויל קענען טאנצן פאר הייליגע באשעפער!
ווייל ווער ס'האט זיך מיטגעהאלטן קען עס נישט פארגעסן, אשרי אין ראתה.

די צווייטע מאל תורה האט דער רבי האט ארומגערעדט אז די אבות קומען אראפ צו די הקפות און מען קען אויסבעטן אלעס גוטס, און דער רבי האט מתפלל געווען אויף אלע וואס אידן דארפן האבן מיט בכיות נוראות.

מ'האט געענדיגט די הקפות 5:25, און ליינען 5:35. דער רבי האט קידוש געמאכט אין שטיבל בערך דריי מינוט פאר עלות.

אינטערעסאנטע קרישקעלע. ס'איז געווען צען מינוט פאר די עלות, דער רבי האט אבער נישט געוואלט אויפגעבן דאס זאגן גוט יום טוב פאר די גאנצע עולם, און זיך ארומגעדרייט זאגן גוט יום טוב פאר אלע זייטן, אפילו ס'איז געווען אזוי שפעט...

שמחת תורה צופרי, דער רבי איז אריינגעקומען 11:35. דער רבי איז צוגעגאנגען צו הלל די צווייטע יאר שוין.

שמונה עשרה איז געווען זעקס מינוט צו די חצות

מ'האט געענדיגט הלל 1:25.

דער רבי איז אריינגעקומען צו אתה הראת 2:10.

דער רבי האט געזאגט זיבן מאל תורה, צוגעלייגט איינס ביי הקל הגדול. געווענליך זאגט דער רבי זעקס מאל.

ס'איז געווען מערקווירדיג, פאר ווער ס'האט באמערקט, האט דער רבי ממש ביי יעדע תורה גערעדט פון בריאות השלימות. ס'איז געווען אינטערעסאנט.

פאר די פערטע הקפה, פאר די תורה, דער רבי האט זיך אראפגעזעצט, מ'האט געזונגען יהא ראוה מיט והאר עינינו, דער רבי האט זיך געווארפן מיט בכיות נוראות.

פון די צווייטע הקפה און ווייטער איז דער רבי געבליבן אויף די סטעידזש.

די רבי איז נישט אראפגעגאנגען פון סטעידזש צו מאכן די הקפה ארים די ספר תורה נאר די רב מיט רבי שלום אליעזר זענען ארויף אויף סטעידזש מיט א ספר תורה, שמחת תורה צופרי איז אויך ארויף רבי חיים הערש און רבי יואל בני רבינו,

ואתם הדבקים וואס מזאגט נאך מגדל עוז האט די רבי געזאגט מיט א ספעציעלע נוסח, (קען זיין די רבי פלעגט אייביג אזוי זאגן אבער די יאר האב איך עס געהערט די ערשטע מאל...)



ענדיגט די הקפות, 6:25


מ'האט געענדיגט מנחה 7:20

די רב האט נישט אויסגעווארט לייל שמח"ת נאר ביים 7'טע הקפה שוין אנטלאפן...

פארוואס טאקע?

[עטוואס]

באמת פעלט דא ניטאמאל אויס קיין נייע ביהמ''ד פאר א באלדיגע לעזונג, דא איז דא א פשוטע לעזונג פאר קליין געלט

מען באקסעט אויס דעם ביהמ''ד דהיינו מען ציעט אויס די פאליש די זעלבע ברייט פונעם ביהמ''ד, אלעס פון ביידע זייטן קומט אריין אין פאליש די האלוועיס די סטעפעס די עלעוויטער די חדרי יחזקאל/אהרן צבי/קילא/מארקאוויטש די בתי כבוד וכו' וואס וועט מאכן די פאליש פאר די גרויסקייט פון ארום 9000 ס''פ אדער מער וואס מען וועט אויך קענען אריינעמען פאר די הקפות און פאר אלע גרויסע טישן

און די זעלבע צייט אויסציען די נייע פארטש לאבי מיטן נייעם גאלערי פון ביידע זייטן ביזן עק פונעם בנין און מאכן דארט פון ביידע זייטן אלע צוגעהערן ווי סטעפס בתי כבוד עלעוויעטער וכדו'

דעס איז א געוואלדיגע פלאן דעס וועט ארייננעמען א ריזיגע שטח,
באמת די פלאן שרייט מען שוין יארן נאך פאר מהאט זיך גענומען איבער מאכן די אלע שטיבלעך מיט די האלוועיס,
מיט די פלאן קען מען צולייגן א צווייטע פאזע פון ארויפציען די דאך פון פאליש און פון ביהמ"ד, און מאכן מענער גאלעריען מיט פלאץ אין פאליש פאר 12 שטאקיגע פארענטשעס, דעס וועט שוין קאסטן אפאר טאלער, אבער דעס קען צולייגן גאר אסאך פלאץ אן בויען א נייע ביהמ"ד

די דרום און צפון ווייבער שולן קענען ווערן אויסגעצויגן ביז אויס, און די מערב ווייבער שוהל זאל זיין העכער די פארטש, און די יעצטיגע מערב ווייבער שוהל זאל פשוט אהיימגיין.

דאס קען זיין א געוואלדיגע זאך. מ'קען צולייגן מענער גאלעריען פאר צייטן ווען מ'דארף מער זיצן, און פארענטשעס קענסטו האבן כמעט דאפלט ווי ביז היינט.

אוי טאטע קרוין! אזעלכע לעכטיגע דיבורים אזעלכע הייליגע חזיונות, אבער יעדע מאל מהייבט אן רעדן פון אט די טעמע קומט מיר די בלוט ארויף און קאפ, פארוואס גארנישט פון די אלע איינפאכע פלענער הויבן נישט אן פאסירן בשעת וואס יעדער ווייסט אז מדארף עס, סאיז דא געלט לרחצה, א פלעינע פוילקייט פון די קהילה.
עס וועט לעניית דעתי שוין קיינמאל נישט פאסירן..

[נארמאלע מענטש]

האלס איינער וואס וואוינט אין די מרחקים אין נישט געקענט משתתף זיין בצל הקודש , האב איך ערווארטעט בעסערע באריכטן דא אויפן טיש. צו סאך נעגעטיוועטי . מען דארף נישט יעדעס יאהר איבערדראשן דעם פאקט וואס וועט זיך לכאורה סייווי נישט געטוישט ווערן, אז נישטא קיין פלאץ .. . . א פאזעטיוון רוחניות'דיגן באריכט מיט אפאר קרישקעלעך אין די זייט איז נאכנישט דא געהעריג.

אין בין האב נישט ערווארטעט פון @פופציגער אזא קליינע באריכט. . . . . . .

אז איינער בעט, לאמיך אריינקומען מיט אביסל קרישקעלעך און פאקטן פון דעם הייליגן יום טוב. ממש קורץ און שארף.

צו משנה תורה איז דער רבי אריינגעקומען פונקטליך 10:00, אבער היי יאר איז געווען א הפסקה צווישן תהלים און דעם טיש פאר בערך פיף-און-צוואנציג מינוט, וואס איז לענגער ווי יעדע יאר. ממילא איז דער רבי אריינגעקומען צום תהלים אביסל שפעטער 1:25,

הושענא רבה איז די רבי אריינגענומען 11:15
די נענועים האט גענומען לענגער ווי געווענליך, בפרט דער ערשטער נענועים וואס ער האט גענומען מיט בכיות נוראות. פאר ווער ס'האט מיטגעהאלטן.

די רבי האט אנגעהויבן הלל פון אנהייב ביי יעדע שטיקל. כ'מיין סאיז אנדערש ווי יעדע יאר, כאפט מיר נישט ביים ווארט...

דער טיש הושענא רבא נאכמיטאג איז געווען פריוואט בבית נאוה קודש, אנדערש ווי יעדע יאר.

שמיני עצרת איז דער רבי אריינגעקומען צו 8:45 צו קבלת שבת,
הקפות האט געדויערט דריי שעה מיט צוואנציג מינוט. מ'האט געענדיגט 1:05
ביי די זעקסטע און זיבעטע הקפה האט דער רבי נאר געטאנצן אויף די סטעידזש.

שמיני עצרת צופרי איז דער רבי אריינגעקומען 11:15, ס'איז געווען א ברית. שמונה עשרה איז געווען זעקס מינוט צו חצות.
מ'האט געענדיגט דאווענען שמיני עצרת 3:45

די עפל טיש האט זיך געענדיגט דריי פערטל שעה נאך די זמן רבינו תם צוליב שלש סעודות וואס איז דאס שפעטער ווי יעדע יאר. דער רבי איז אריינגעטאנצן אין בית המדרש. מיט רבי שלום אליעזר די רעכטע זייט, די לינקע זייט מאנסי רב.

געווענליכע יאר זעצט זיך דער רבי אראפ נאך טאנצן אין בית המדרש אויף די געווענליכע פלאץ וואו ער זיצט אייביג ביים טיש. היי יאר האט ער זיך אראפגעזעצט אויף די סטעידזש וואס איז שוין געווען געבויעט פאר די הקפות.

מעריב דער רבי אריינגעקומען ליל שמחת תורה 12:30. שמונה עשרה איז געווען צוויי מינוט צו חצות.
דער רבי איז געגאנגען אין מקוה נאך מערב.
דער רבי איז אריינגעקומען צו הקפות ליל השמחת תורה 1:40.

האט דער רבי געזאגט פינף מאל תורה,
געווענליך זאגט דער רבי פיר מאל צוגעלייגט ביי הקל הגדול.

ביי די ערשטע תורה האט דער רבי געוויינט אז ער וויל קענען טאנצן. ממש נאך די תורה האט דער רבי זיך אראפגעזען, און ער האט זיך אויפגעשטעלט, האט ער צוגעדעקט דעם טלית פון זיין פנים און געוויינט בכיות נוראות פאר איין זאך, אז ער וויל קענען טאנצן פאר הייליגע באשעפער!
ווייל ווער ס'האט זיך מיטגעהאלטן קען עס נישט פארגעסן, אשרי אין ראתה.

די צווייטע מאל תורה האט דער רבי האט ארומגערעדט אז די אבות קומען אראפ צו די הקפות און מען קען אויסבעטן אלעס גוטס, און דער רבי האט מתפלל געווען אויף אלע וואס אידן דארפן האבן מיט בכיות נוראות.

מ'האט געענדיגט די הקפות 5:25, און ליינען 5:35. דער רבי האט קידוש געמאכט אין שטיבל בערך דריי מינוט פאר עלות.

אינטערעסאנטע קרישקעלע. ס'איז געווען צען מינוט פאר די עלות, דער רבי האט אבער נישט געוואלט אויפגעבן דאס זאגן גוט יום טוב פאר די גאנצע עולם, און זיך ארומגעדרייט זאגן גוט יום טוב פאר אלע זייטן, אפילו ס'איז געווען אזוי שפעט...

שמחת תורה צופרי, דער רבי איז אריינגעקומען 11:35. דער רבי איז צוגעגאנגען צו הלל די צווייטע יאר שוין.

שמונה עשרה איז געווען זעקס מינוט צו די חצות

מ'האט געענדיגט הלל 1:25.

דער רבי איז אריינגעקומען צו אתה הראת 2:10.

דער רבי האט געזאגט זיבן מאל תורה, צוגעלייגט איינס ביי הקל הגדול. געווענליך זאגט דער רבי זעקס מאל.

ס'איז געווען מערקווירדיג, פאר ווער ס'האט באמערקט, האט דער רבי ממש ביי יעדע תורה גערעדט פון בריאות השלימות. ס'איז געווען אינטערעסאנט.

פאר די פערטע הקפה, פאר די תורה, דער רבי האט זיך אראפגעזעצט, מ'האט געזונגען יהא ראוה מיט והאר עינינו, דער רבי האט זיך געווארפן מיט בכיות נוראות.

פון די צווייטע הקפה און ווייטער איז דער רבי געבליבן אויף די סטעידזש.

די רבי איז נישט אראפגעגאנגען פון סטעידזש צו מאכן די הקפה ארים די ספר תורה נאר די רב מיט רבי שלום אליעזר זענען ארויף אויף סטעידזש מיט א ספר תורה, שמחת תורה צופרי איז אויך ארויף רבי חיים הערש און רבי יואל בני רבינו,

ואתם הדבקים וואס מזאגט נאך מגדל עוז האט די רבי געזאגט מיט א ספעציעלע נוסח, (קען זיין די רבי פלעגט אייביג אזוי זאגן אבער די יאר האב איך עס געהערט די ערשטע מאל...)



ענדיגט די הקפות, 6:25


מ'האט געענדיגט מנחה 7:20

א גרויסן יישר כח @שיק פאר די שיינע קרישקעלעך ,אויף דעם ממש האב איך געווארט זייער זייער קלאר אין שיין ,

[פארק שול]

מיין ארעמע מיינונג:
ווי גרעסער די היכל איז, אלץ א לענגערע וועג ברויך די רבי ארומגיין, און ניין די רבי וויל נישט טאנצן אויף קיין סטעיזש.
דער איד ווערט נישט אינגער און אפילו פאר א 40 יעריגער איד איז שווער ארום צעלויפן אזא שטח אזויפיל שעות.
במילא וואס איז די עצה? תיקו

[שבת קודש]

מיין ארעמע מיינונג:
ווי גרעסער די היכל איז, אלץ א לענגערע וועג ברויך די רבי ארומגיין, און ניין די רבי וויל נישט טאנצן אויף קיין סטעיזש.
דער איד ווערט נישט אינגער און אפילו פאר א 40 יעריגער איד איז שווער ארום צעלויפן אזא שטח אזויפיל שעות.
במילא וואס איז די עצה? תיקו

פוילע תירוצים דאס

דא דארף מען פשוט האבן אזא ווערצבערגער פון 'פארק שול'

[נאו לעיבל]

מיין ארעמע מיינונג:
ווי גרעסער די היכל איז, אלץ א לענגערע וועג ברויך די רבי ארומגיין, און ניין די רבי וויל נישט טאנצן אויף קיין סטעיזש.
דער איד ווערט נישט אינגער און אפילו פאר א 40 יעריגער איד איז שווער ארום צעלויפן אזא שטח אזויפיל שעות.
במילא וואס איז די עצה? תיקו

פוילע תירוצים דאס

דא דארף מען פשוט האבן אזא ווערצבערגער פון 'פארק שול'

יעפ עס איז דא נאר איינצעלע אידן אין סאטמאר וואס קענען בכלל דעליווערן אזא פראדזשעקט, און מיט פושבעק פון די לאקאלע גבאים און מיט די פאקט אז די רבי שטיפט עס נישט האלטן די אידן נישט ביים זיך אינטערנעמען.

[הייסע קרעטשניפער]

כ'גיי שוין ארויפקומען מיט עפעס פאזיטיוו.
אבער קודם האבעך אביסל נעגעטיווע קריטיק אויפן פארלאפענעם יום טוב.
ראשית כל, במחילת כבודכם פון אלע טייערע בעלי מנגנים וועלכע האבן עכט דעליווערט א מאסיוון דזשאב: עכ"פ האבעך א שטיקל טענה:
א':
כ'פארשטיי אז צוליב עפעס א סיבה האבן די בעלי מנגנים א פראבלעם אז אינמיטן די הקפות מאכט מען שטייט די ניגון און דער ציבור טאנצט ארויף אראפ. כ'פארשטיי אז עס שטערט די ביעט און עס איז שווער אזוי צי האלטן געהעריג סדר.
אבער לאמיר נוצן אביסעלע מחשבה; מ'האלט שוין נאכן טאנצן שעות אויף די זעלבע ביעט דער ציבור ברויכט שוין עפעס פרישקייט און מ'האפט אז ביי די פערטע הקפה וועט מען זיך פעסט אויסגעבן אויף די אז ביום השביעי כנהוג...
אבער די פראבלעם איז אז די זינגערס האבן אפגעמאכט אז מען טוישט ניגון אלעס אז חלילה זאל מען נישט טאנצן ארויף אראפ...האסטו געהערט אזאנס?...
וואס זיי כאפן נישט איז אז דער עולם ווערט בלויז אויפגערעגט און מ'הייבט אהן צי שעלטן אויף דעם יחיד און אויף דעם יחיד און עס איז יצאו שכרו בהפסדו אז די גאנצע סדר וואס מען וויל מאכן אז מען זאל נישט טאנצן ארויף אראפ ווערט אראפגעפלאשט, וויבאלד דער ציבור מאכט אפ 'זאלן די זינגערס אנהייבן וואס זיי ווילן און מיר וועלן אנהייבן וואס אונז ווילן...'
...און זעט זיך אויס אז עס איז דא א גרעסערע ציבור וועלכע ווילן דאס אנהייבן... והא ראי אז עס ארבעט זיך אויס און די רבי שפילט גאר גוט מיט... (טראץ וואס עטליכע יאר צירוק איז געהאנגען געווארן א צעטיל אהן קיין שום בושה אז רבינו שליטא איז דער וואס לאזט נישט טאנצן ארויף אראפ...)
עכ"פ דער ציבור (-וואס אגב רעדט מען נישט דא פון בר מצוה בחורים'לעך נאר פון ערנסטע טליתים פון מיינע שכינים אויף דער מזרח פארענטשעס-) האלט נישט ביים קאאפערירן ווי מ'האט טאקע געקענט מיטהאלטן מיטלנאכט און שמחת צופרי און סאיז סתם א שאד אריינצולייגן כוחות אז דער ציבור זאל מיטארבעטן אויף א זאך וואס איז קעגן דעם ציבור.

ב':
אויך געציהלט צי די בעלי מנגנים כ'ווייס נישט פארוואס מ'האט אפגעמאכט צי זינגען ביי די נעילת החג ווען די רבי איז אריינגעקומען 'חסדי ה' קען זיין אז עס קומט אריין..
-פארוואס ווייס איך נישט.. אבער די מציאות אז אלע יארן ווען מהאט אנגעהויבן 'ושמחת' איז די רבי געווארן סאך מער אויפגעלעבט ווי די יאר ווען מהאט אנגעהויבן ושמחת...

חוץ פון דעם איז געווען א דערהויבענע יו"ט און א יישר כח פאר אלע עסקנים'ס שווערע ארבעט!

[לויטערע וואסער]

כ'גיי שוין ארויפקומען מיט עפעס פאזיטיוו.
אבער קודם האבעך אביסל נעגעטיווע קריטיק אויפן פארלאפענעם יום טוב.
ראשית כל, במחילת כבודכם פון אלע טייערע בעלי מנגנים וועלכע האבן עכט דעליווערט א מאסיוון דזשאב: עכ"פ האבעך א שטיקל טענה:
א':
כ'פארשטיי אז צוליב עפעס א סיבה האבן די בעלי מנגנים א פראבלעם אז אינמיטן די הקפות מאכט מען שטייט די ניגון און דער ציבור טאנצט ארויף אראפ. כ'פארשטיי אז עס שטערט די ביעט און עס איז שווער אזוי צי האלטן געהעריג סדר.
אבער לאמיר נוצן אביסעלע מחשבה; מ'האלט שוין נאכן טאנצן שעות אויף די זעלבע ביעט דער ציבור ברויכט שוין עפעס פרישקייט און מ'האפט אז ביי די פערטע הקפה וועט מען זיך פעסט אויסגעבן אויף די אז ביום השביעי כנהוג...
אבער די פראבלעם איז אז די זינגערס האבן אפגעמאכט אז מען טוישט ניגון אלעס אז חלילה זאל מען נישט טאנצן ארויף אראפ...האסטו געהערט אזאנס?...
וואס זיי כאפן נישט איז אז דער עולם ווערט בלויז אויפגערעגט און מ'הייבט אהן צי שעלטן אויף דעם יחיד און אויף דעם יחיד און עס איז יצאו שכרו בהפסדו אז די גאנצע סדר וואס מען וויל מאכן אז מען זאל נישט טאנצן ארויף אראפ ווערט אראפגעפלאשט, וויבאלד דער ציבור מאכט אפ 'זאלן די זינגערס אנהייבן וואס זיי ווילן און מיר וועלן אנהייבן וואס אונז ווילן...'
...און זעט זיך אויס אז עס איז דא א גרעסערע ציבור וועלכע ווילן דאס אנהייבן... והא ראי אז עס ארבעט זיך אויס און די רבי שפילט גאר גוט מיט... (טראץ וואס עטליכע יאר צירוק איז געהאנגען געווארן א צעטיל אהן קיין שום בושה אז רבינו שליטא איז דער וואס לאזט נישט טאנצן ארויף אראפ...)
עכ"פ דער ציבור (-וואס אגב רעדט מען נישט דא פון בר מצוה בחורים'לעך נאר פון ערנסטע טליתים פון מיינע שכינים אויף דער מזרח פארענטשעס-) האלט נישט ביים קאאפערירן ווי מ'האט טאקע געקענט מיטהאלטן מיטלנאכט און שמחת צופרי און סאיז סתם א שאד אריינצולייגן כוחות אז דער ציבור זאל מיטארבעטן אויף א זאך וואס איז קעגן דעם ציבור.

ב':
אויך געציהלט צי די בעלי מנגנים כ'ווייס נישט פארוואס מ'האט אפגעמאכט צי זינגען ביי די נעילת החג ווען די רבי איז אריינגעקומען 'חסדי ה' קען זיין אז עס קומט אריין..
-פארוואס ווייס איך נישט.. אבער די מציאות אז אלע יארן ווען מהאט אנגעהויבן 'ושמחת' איז די רבי געווארן סאך מער אויפגעלעבט ווי די יאר ווען מהאט אנגעהויבן ושמחת...

חוץ פון דעם איז געווען א דערהויבענע יו"ט און א יישר כח פאר אלע עסקנים'ס שווערע ארבעט!

לעניות דעתי.
טענה א' ביסטו גערעכט,
אבער טענה ב', איך בין נאכנישט געווען אין ביהמ''ד ווען די רבי איז אריינגעקומען, אבער הערענדיג אויף די הוקאפ אז מ'זינגט חסדי השם האט עס מיר מוראדיג איבער גענומען, ווי אויך שפעטער ביי די מעמד ברכת הקודש ווען מ'האט געזינגען די ובכן צדיקים..רבוש''ע שמע קולינו...

[קלארע וואסער]

כ'גיי שוין ארויפקומען מיט עפעס פאזיטיוו.
אבער קודם האבעך אביסל נעגעטיווע קריטיק אויפן פארלאפענעם יום טוב.
ראשית כל, במחילת כבודכם פון אלע טייערע בעלי מנגנים וועלכע האבן עכט דעליווערט א מאסיוון דזשאב: עכ"פ האבעך א שטיקל טענה:
א':
כ'פארשטיי אז צוליב עפעס א סיבה האבן די בעלי מנגנים א פראבלעם אז אינמיטן די הקפות מאכט מען שטייט די ניגון און דער ציבור טאנצט ארויף אראפ. כ'פארשטיי אז עס שטערט די ביעט און עס איז שווער אזוי צי האלטן געהעריג סדר.
אבער לאמיר נוצן אביסעלע מחשבה; מ'האלט שוין נאכן טאנצן שעות אויף די זעלבע ביעט דער ציבור ברויכט שוין עפעס פרישקייט און מ'האפט אז ביי די פערטע הקפה וועט מען זיך פעסט אויסגעבן אויף די אז ביום השביעי כנהוג...
אבער די פראבלעם איז אז די זינגערס האבן אפגעמאכט אז מען טוישט ניגון אלעס אז חלילה זאל מען נישט טאנצן ארויף אראפ...האסטו געהערט אזאנס?...
וואס זיי כאפן נישט איז אז דער עולם ווערט בלויז אויפגערעגט און מ'הייבט אהן צי שעלטן אויף דעם יחיד און אויף דעם יחיד און עס איז יצאו שכרו בהפסדו אז די גאנצע סדר וואס מען וויל מאכן אז מען זאל נישט טאנצן ארויף אראפ ווערט אראפגעפלאשט, וויבאלד דער ציבור מאכט אפ 'זאלן די זינגערס אנהייבן וואס זיי ווילן און מיר וועלן אנהייבן וואס אונז ווילן...'
...און זעט זיך אויס אז עס איז דא א גרעסערע ציבור וועלכע ווילן דאס אנהייבן... והא ראי אז עס ארבעט זיך אויס און די רבי שפילט גאר גוט מיט... (טראץ וואס עטליכע יאר צירוק איז געהאנגען געווארן א צעטיל אהן קיין שום בושה אז רבינו שליטא איז דער וואס לאזט נישט טאנצן ארויף אראפ...)
עכ"פ דער ציבור (-וואס אגב רעדט מען נישט דא פון בר מצוה בחורים'לעך נאר פון ערנסטע טליתים פון מיינע שכינים אויף דער מזרח פארענטשעס-) האלט נישט ביים קאאפערירן ווי מ'האט טאקע געקענט מיטהאלטן מיטלנאכט און שמחת צופרי און סאיז סתם א שאד אריינצולייגן כוחות אז דער ציבור זאל מיטארבעטן אויף א זאך וואס איז קעגן דעם ציבור.

ב':
אויך געציהלט צי די בעלי מנגנים כ'ווייס נישט פארוואס מ'האט אפגעמאכט צי זינגען ביי די נעילת החג ווען די רבי איז אריינגעקומען 'חסדי ה' קען זיין אז עס קומט אריין..
-פארוואס ווייס איך נישט.. אבער די מציאות אז אלע יארן ווען מהאט אנגעהויבן 'ושמחת' איז די רבי געווארן סאך מער אויפגעלעבט ווי די יאר ווען מהאט אנגעהויבן ושמחת...

חוץ פון דעם איז געווען א דערהויבענע יו"ט און א יישר כח פאר אלע עסקנים'ס שווערע ארבעט!

לעניות דעתי.
טענה א' ביסטו גערעכט,
אבער טענה ב', איך בין נאכנישט געווען אין ביהמ''ד ווען די רבי איז אריינגעקומען, אבער הערענדיג אויף די הוקאפ אז מ'זינגט חסדי השם האט עס מיר מוראדיג איבער גענומען, ווי אויך שפעטער ביי די מעמד ברכת הקודש ווען מ'האט געזינגען די ובכן צדיקים..רבוש''ע שמע קולינו...

לאמיר קודם הערן וואס זיי האבן צו זאגן פאר די זאגסט אז ער איז גערעכט

[קוקן פאזיטיוו]

בצל הקודש

‏"קול רנה וישועה באהלי צדיקים"
ברכת מזל טוב להוד כבוד קדושת מרן רבינו הגה"ק שליט"א לרגל הולדת נכדתו למז"ט,
בת הנולדה אצל הרה"ג ר' חיים הערש טייטלבוים שליט"א - אב"ד ראצפערט
בן הגה"צ אב"ד ור"מ וומ"ס שליט"א וחתן כ"ק האדמו"ר ממאשלוי שליט"א. ‏
"שישו ושמחו בשמחת רבינו"
~~

[אנדערער]

► Show Spoiler

כ'גיי שוין ארויפקומען מיט עפעס פאזיטיוו.
אבער קודם האבעך אביסל נעגעטיווע קריטיק אויפן פארלאפענעם יום טוב.
ראשית כל, במחילת כבודכם פון אלע טייערע בעלי מנגנים וועלכע האבן עכט דעליווערט א מאסיוון דזשאב: עכ"פ האבעך א שטיקל טענה:
א':
כ'פארשטיי אז צוליב עפעס א סיבה האבן די בעלי מנגנים א פראבלעם אז אינמיטן די הקפות מאכט מען שטייט די ניגון און דער ציבור טאנצט ארויף אראפ. כ'פארשטיי אז עס שטערט די ביעט און עס איז שווער אזוי צי האלטן געהעריג סדר.
אבער לאמיר נוצן אביסעלע מחשבה; מ'האלט שוין נאכן טאנצן שעות אויף די זעלבע ביעט דער ציבור ברויכט שוין עפעס פרישקייט און מ'האפט אז ביי די פערטע הקפה וועט מען זיך פעסט אויסגעבן אויף די אז ביום השביעי כנהוג...
אבער די פראבלעם איז אז די זינגערס האבן אפגעמאכט אז מען טוישט ניגון אלעס אז חלילה זאל מען נישט טאנצן ארויף אראפ...האסטו געהערט אזאנס?...
וואס זיי כאפן נישט איז אז דער עולם ווערט בלויז אויפגערעגט און מ'הייבט אהן צי שעלטן אויף דעם יחיד און אויף דעם יחיד און עס איז יצאו שכרו בהפסדו אז די גאנצע סדר וואס מען וויל מאכן אז מען זאל נישט טאנצן ארויף אראפ ווערט אראפגעפלאשט, וויבאלד דער ציבור מאכט אפ 'זאלן די זינגערס אנהייבן וואס זיי ווילן און מיר וועלן אנהייבן וואס אונז ווילן...'
...און זעט זיך אויס אז עס איז דא א גרעסערע ציבור וועלכע ווילן דאס אנהייבן... והא ראי אז עס ארבעט זיך אויס און די רבי שפילט גאר גוט מיט... (טראץ וואס עטליכע יאר צירוק איז געהאנגען געווארן א צעטיל אהן קיין שום בושה אז רבינו שליטא איז דער וואס לאזט נישט טאנצן ארויף אראפ...)
עכ"פ דער ציבור (-וואס אגב רעדט מען נישט דא פון בר מצוה בחורים'לעך נאר פון ערנסטע טליתים פון מיינע שכינים אויף דער מזרח פארענטשעס-) האלט נישט ביים קאאפערירן ווי מ'האט טאקע געקענט מיטהאלטן מיטלנאכט און שמחת צופרי און סאיז סתם א שאד אריינצולייגן כוחות אז דער ציבור זאל מיטארבעטן אויף א זאך וואס איז קעגן דעם ציבור.

ב':
אויך געציהלט צי די בעלי מנגנים כ'ווייס נישט פארוואס מ'האט אפגעמאכט צי זינגען ביי די נעילת החג ווען די רבי איז אריינגעקומען 'חסדי ה' קען זיין אז עס קומט אריין..
-פארוואס ווייס איך נישט.. אבער די מציאות אז אלע יארן ווען מהאט אנגעהויבן 'ושמחת' איז די רבי געווארן סאך מער אויפגעלעבט ווי די יאר ווען מהאט אנגעהויבן ושמחת...

חוץ פון דעם איז געווען א דערהויבענע יו"ט און א יישר כח פאר אלע עסקנים'ס שווערע ארבעט!

לעניות דעתי.
טענה א' ביסטו גערעכט,
אבער טענה ב', איך בין נאכנישט געווען אין ביהמ''ד ווען די רבי איז אריינגעקומען, אבער הערענדיג אויף די הוקאפ אז מ'זינגט חסדי השם האט עס מיר מוראדיג איבער גענומען, ווי אויך שפעטער ביי די מעמד ברכת הקודש ווען מ'האט געזינגען די ובכן צדיקים..רבוש''ע שמע קולינו...

לאמיר קודם הערן וואס זיי האבן צו זאגן פאר די זאגסט אז ער איז גערעכט

דער בעל משה האט די לעצטע יארן נישט געקענט טאנצן די זעקסטע הקפה ווייל מען האט האט געזינגען צו שנעל און געשפרינגען

אז דער רבי ארבעט מיט און שטעלט זיך נישט אפ ווען מען זינגט ווי ער וויל נישט ווייזט נישט אז דער רבי איז מסכים נאר אויף זיינע מידות

מען דארף האבן שלעכטע מידות צו האלטן אז די עסקנים וואס פירן אן די ניגונים מיינען נאר זיך און זענען גרייט צו צעשטערן דעם יום טוב פאר טויזנטער אידן פאר נארישע נגיעות

[א חסיד פון מיין רבי]

האלס איינער וואס וואוינט אין די מרחקים אין נישט געקענט משתתף זיין בצל הקודש , האב איך ערווארטעט בעסערע באריכטן דא אויפן טיש. צו סאך נעגעטיוועטי . מען דארף נישט יעדעס יאהר איבערדראשן דעם פאקט וואס וועט זיך לכאורה סייווי נישט געטוישט ווערן, אז נישטא קיין פלאץ .. . . א פאזעטיוון רוחניות'דיגן באריכט מיט אפאר קרישקעלעך אין די זייט איז נאכנישט דא געהעריג.

אין בין האב נישט ערווארטעט פון @פופציגער אזא קליינע באריכט. . . . . . .

אז איינער בעט, לאמיך אריינקומען מיט אביסל קרישקעלעך און פאקטן פון דעם הייליגן יום טוב. ממש קורץ און שארף.

צו משנה תורה איז דער רבי אריינגעקומען פונקטליך 10:00, אבער היי יאר איז געווען א הפסקה צווישן תהלים און דעם טיש פאר בערך פיף-און-צוואנציג מינוט, וואס איז לענגער ווי יעדע יאר. ממילא איז דער רבי אריינגעקומען צום תהלים אביסל שפעטער 1:25,

הושענא רבה איז די רבי אריינגענומען 11:15
די נענועים האט גענומען לענגער ווי געווענליך, בפרט דער ערשטער נענועים וואס ער האט גענומען מיט בכיות נוראות. פאר ווער ס'האט מיטגעהאלטן.

די רבי האט אנגעהויבן הלל פון אנהייב ביי יעדע שטיקל. כ'מיין סאיז אנדערש ווי יעדע יאר, כאפט מיר נישט ביים ווארט...

דער טיש הושענא רבא נאכמיטאג איז געווען פריוואט בבית נאוה קודש, אנדערש ווי יעדע יאר.

שמיני עצרת איז דער רבי אריינגעקומען צו 8:45 צו קבלת שבת,
הקפות האט געדויערט דריי שעה מיט צוואנציג מינוט. מ'האט געענדיגט 1:05
ביי די זעקסטע און זיבעטע הקפה האט דער רבי נאר געטאנצן אויף די סטעידזש.

שמיני עצרת צופרי איז דער רבי אריינגעקומען 11:15, ס'איז געווען א ברית. שמונה עשרה איז געווען זעקס מינוט צו חצות.
מ'האט געענדיגט דאווענען שמיני עצרת 3:45

די עפל טיש האט זיך געענדיגט דריי פערטל שעה נאך די זמן רבינו תם צוליב שלש סעודות וואס איז דאס שפעטער ווי יעדע יאר. דער רבי איז אריינגעטאנצן אין בית המדרש. מיט רבי שלום אליעזר די רעכטע זייט, די לינקע זייט מאנסי רב.

געווענליכע יאר זעצט זיך דער רבי אראפ נאך טאנצן אין בית המדרש אויף די געווענליכע פלאץ וואו ער זיצט אייביג ביים טיש. היי יאר האט ער זיך אראפגעזעצט אויף די סטעידזש וואס איז שוין געווען געבויעט פאר די הקפות.

מעריב דער רבי אריינגעקומען ליל שמחת תורה 12:30. שמונה עשרה איז געווען צוויי מינוט צו חצות.
דער רבי איז געגאנגען אין מקוה נאך מערב.
דער רבי איז אריינגעקומען צו הקפות ליל השמחת תורה 1:40.

האט דער רבי געזאגט פינף מאל תורה,
געווענליך זאגט דער רבי פיר מאל צוגעלייגט ביי הקל הגדול.

ביי די ערשטע תורה האט דער רבי געוויינט אז ער וויל קענען טאנצן. ממש נאך די תורה האט דער רבי זיך אראפגעזען, און ער האט זיך אויפגעשטעלט, האט ער צוגעדעקט דעם טלית פון זיין פנים און געוויינט בכיות נוראות פאר איין זאך, אז ער וויל קענען טאנצן פאר הייליגע באשעפער!
ווייל ווער ס'האט זיך מיטגעהאלטן קען עס נישט פארגעסן, אשרי אין ראתה.

די צווייטע מאל תורה האט דער רבי האט ארומגערעדט אז די אבות קומען אראפ צו די הקפות און מען קען אויסבעטן אלעס גוטס, און דער רבי האט מתפלל געווען אויף אלע וואס אידן דארפן האבן מיט בכיות נוראות.

מ'האט געענדיגט די הקפות 5:25, און ליינען 5:35. דער רבי האט קידוש געמאכט אין שטיבל בערך דריי מינוט פאר עלות.

אינטערעסאנטע קרישקעלע. ס'איז געווען צען מינוט פאר די עלות, דער רבי האט אבער נישט געוואלט אויפגעבן דאס זאגן גוט יום טוב פאר די גאנצע עולם, און זיך ארומגעדרייט זאגן גוט יום טוב פאר אלע זייטן, אפילו ס'איז געווען אזוי שפעט...

שמחת תורה צופרי, דער רבי איז אריינגעקומען 11:35. דער רבי איז צוגעגאנגען צו הלל די צווייטע יאר שוין.

שמונה עשרה איז געווען זעקס מינוט צו די חצות

מ'האט געענדיגט הלל 1:25.

דער רבי איז אריינגעקומען צו אתה הראת 2:10.

דער רבי האט געזאגט זיבן מאל תורה, צוגעלייגט איינס ביי הקל הגדול. געווענליך זאגט דער רבי זעקס מאל.

ס'איז געווען מערקווירדיג, פאר ווער ס'האט באמערקט, האט דער רבי ממש ביי יעדע תורה גערעדט פון בריאות השלימות. ס'איז געווען אינטערעסאנט.

פאר די פערטע הקפה, פאר די תורה, דער רבי האט זיך אראפגעזעצט, מ'האט געזונגען יהא ראוה מיט והאר עינינו, דער רבי האט זיך געווארפן מיט בכיות נוראות.

פון די צווייטע הקפה און ווייטער איז דער רבי געבליבן אויף די סטעידזש.

די רבי איז נישט אראפגעגאנגען פון סטעידזש צו מאכן די הקפה ארים די ספר תורה נאר די רב מיט רבי שלום אליעזר זענען ארויף אויף סטעידזש מיט א ספר תורה, שמחת תורה צופרי איז אויך ארויף רבי חיים הערש און רבי יואל בני רבינו,

ואתם הדבקים וואס מזאגט נאך מגדל עוז האט די רבי געזאגט מיט א ספעציעלע נוסח, (קען זיין די רבי פלעגט אייביג אזוי זאגן אבער די יאר האב איך עס געהערט די ערשטע מאל...)



ענדיגט די הקפות, 6:25


מ'האט געענדיגט מנחה 7:20

נאך א חידוש פון היי יאר אז די רבי האט אויסגעלאזט שמח"ת צופרי ביי הלל פון אנפאנג קאפיטל, (אנדרש ווי פאריאר ווי די רבי האט אויסגעלאזט פון אינמיטן קאפיטל כמו בראש חודש)
נאך א חידוש איז געווען די טיש ליל שמיני עצרת איז גיווען בבית נאוה קודש.
א גרויסן יישר כח @שיק פאר די שיינע קרישקעלעך ,אויף דעם ממש האב איך געווארט זייער זייער קלאר אין שיין ,

[א ירושלימער חסיד]

וואס איז געשען די עולם האט נישט געקענט די הקפה ניגון די יאר ?

[מיט קלארקייט]

► Show Spoiler

לעניות דעתי.
טענה א' ביסטו גערעכט,
אבער טענה ב', איך בין נאכנישט געווען אין ביהמ''ד ווען די רבי איז אריינגעקומען, אבער הערענדיג אויף די הוקאפ אז מ'זינגט חסדי השם האט עס מיר מוראדיג איבער גענומען, ווי אויך שפעטער ביי די מעמד ברכת הקודש ווען מ'האט געזינגען די ובכן צדיקים..רבוש''ע שמע קולינו...

לאמיר קודם הערן וואס זיי האבן צו זאגן פאר די זאגסט אז ער איז גערעכט

דער בעל משה האט די לעצטע יארן נישט געקענט טאנצן די זעקסטע הקפה ווייל מען האט האט געזינגען צו שנעל און געשפרינגען

אז דער רבי ארבעט מיט און שטעלט זיך נישט אפ ווען מען זינגט ווי ער וויל נישט ווייזט נישט אז דער רבי איז מסכים נאר אויף זיינע מידות

מען דארף האבן שלעכטע מידות צו האלטן אז די עסקנים וואס פירן אן די ניגונים מיינען נאר זיך און זענען גרייט צו צעשטערן דעם יום טוב פאר טויזנטער אידן פאר נארישע נגיעות

איך האב געהערט פון ר' עמרם (הואיל והזכירו הזכיר בשבחו, אז ער פארשטייט באמת ווי אזוי צו הייבן א ציבור, און ער פארשטייט זייער גוט וואס דער רבי האט הנאה, וכו') אז דער רבי האט אים שוין כמ"פ געזאגט אז ער מאכט מיט די הענט שטייט, אדער טאנצט שטייט, ווייל דאס איז זיין אינסטינקט, אבער ער זאל זיך בכלל נישט רעכענען דערמיט, און פירן לויט וואס ס'איז לתועלת הענין (ס'זאל זיין סדר אין ביהמ"ד, היינו מ'זאל זינגען מיטן ביעט, איז גראדע זייער זייער וויכטיג. און אויך קען עס אסאך שנעלער קומען לידי סכנה. וכו'. עכ"פ דאס איז זיין החלטה, און ער האט שוין געהערט אסאך פון אנדערע דערוועגן, און דער רבי האט אים געזאגט כנז"ל).

[שטייפע קוגל]

כ'פארשטיי אז צוליב עפעס א סיבה האבן די בעלי מנגנים א פראבלעם אז אינמיטן די הקפות מאכט מען שטייט די ניגון און דער ציבור טאנצט ארויף אראפ. כ'פארשטיי אז עס שטערט די ביעט און עס איז שווער אזוי צי האלטן געהעריג סדר.
אבער לאמיר נוצן אביסעלע מחשבה; מ'האלט שוין נאכן טאנצן שעות אויף די זעלבע ביעט דער ציבור ברויכט שוין עפעס פרישקייט און מ'האפט אז ביי די פערטע הקפה וועט מען זיך פעסט אויסגעבן אויף די אז ביום השביעי כנהוג...
אבער די פראבלעם איז אז די זינגערס האבן אפגעמאכט אז מען טוישט ניגון אלעס אז חלילה זאל מען נישט טאנצן ארויף אראפ...האסטו געהערט אזאנס?...

דו הייבסט אן מיט א שיינע סיבה. דו האלטסט אז ס'איז נישט גענוג א גוטע סיבה?

[הייסע קרעטשניפער]

קען זיין אז טאנצן ארויף אראפ צושטערט די ביעט אבער די מציאות אז מטאנצט סייווי ארויף אראפ און צו דעם דעם קריגט מען זיך אויף די מערכה און עס איז יצאו שכרו בהפסדו...
מקען שוין פאר די געלט טאנצן לכתחילה ארויפ אראפ...און אזוי עוואוידן די גאנצע מערכה

[אנדערער]

קען זיין אז טאנצן ארויף אראפ צושטערט די ביעט אבער די מציאות אז מטאנצט סייווי ארויף אראפ און צו דעם דעם קריגט מען זיך אויף די מערכה און עס איז יצאו שכרו בהפסדו...
מקען שוין פאר די געלט טאנצן לכתחילה ארויפ אראפ...און אזוי עוואוידן די גאנצע מערכה

אדער קען מען זיך צושטעלן