שלמה פריעדמאן האט געשריבן: ↑דאנערשטאג סעפטעמבער 03, 2026 4:17 pm
„והיו עיניך רואות את מוריך.“
ווייטערדיגע לעבעדיגע באריכטן און אינעווייניגע אינפארמאציע פונעם היסטארישן רבנישן זיצונג מיט פרעזידענט טראמפ אינעם ווייסן הויז.
וואס קען הרב יוסף געשטעטנער אונז באריכטן?
קודם כל, זענען די רבנים געזעסן אינאיינעם מיט עטליכע ווייסע־הויז באאמטע.
מארק זעלדין, דער אידישער אוטריטש־דירעקטאר אינעם ווייסן הויז, איז געזעסן נעבן דעם ראש הישיבה, ר׳ מלכיאל קאטלער. אויף דער אנדערער זייט איז געזעסן מייק לאולער.
מארק זעלדין האט געעפנט די אסיפה און באגריסט יעדן איינעם. ער האט גערעדט איבער דער היסטארישקייט פון דעם אוונט און פונעם צוזאמקום.
נאכדעם האט וויל שארף גערעדט. ער איז געזעסן אינמיטן און האט איבערגענומען דאס ווארט.
ער האט געזאגט אז ער דארף ארויסגיין פאר א געוויסער צייט. נאכדעם וואס ער איז ארויסגעגאנגען, האט יולי ראזענפעלד פון בארא פארק איבערגענומען און האט פארגעלייגט די רעדעס און די פארשידענע פאליסי־ענינים.
דערנאך זענען געקומען רעדעס פון פארשידענע רבנים און פארשטייער.
צום ביישפיל, ר׳ משה דוד נידערמאן האט גערעדט איבער ענינים וואס האבן אן השפעה אויפן היימישן ציבור.
א גרויסער טייל פונעם שמועס האט זיך געדרייט איבער יושר און גלייכבארעכטיגקייט אינעם יוסטיץ־סיסטעם, די וועג וויאזוי תפיסות ווערן געפירט, פראסעקיושנס און אנדערע ענליכע ענינים.
דאס איז געווען א שטארקער און צענטראלער טייל פונעם שמועס.
א גאר אינטערעסאנטע זאך איז געווען, אז דער וויזשניצער רבי איז אנגעקומען צו דער זיצונג בלויז א מינוט איידער דער ווייסער־הויז פאטאגראף איז ארויסגעגאנגען.
צוליב דעם וואס מען האט געוואלט מאכן די אפיציעלע בילדער, האט מען געווארט ביז דער רבי איז אנגעקומען. דאס איז געווען א באזונדערע סייעתא דשמיא, אז דער רבי איז אנגעקומען פונקט אין צייט.
די זאך האט פארשלעפט דעם סדר־היום מיט עטליכע מינוט, סיי ווייל דער פרעזידענט׳ס סקעדזשול איז געווען פארשפעטיגט, און סיי ווייל דער וויזשניצער רבי איז אנגעקומען שפעטער ווי מען האט ערווארטעט.
בערך צוואנציג מינוט פאר דריי איז וויצע־פרעזידענט דזשעי־די ווענס אריינגעקומען אינעם צימער.
וויצע־פרעזידענט ווענס איז אריינגעקומען, ארומגעגאנגען דעם טיש און באגריסט יעדן איינעם פערזענליך.
דערנאך האט ער זיך צוריקגעזעצט אויפן פלאץ וואו וויל שארף איז פריער געזעסן.
ער האט געזאגט אז עס איז זייער שטארק אויפפאלנד, אז די היימישע געמיינדע לייגט אזא גרויסן דגש אויף משפחה, קינדער און ערציאונג, און אז דאס זענען גאר וויכטיגע טעמעס.
איך בין ארומגעגאנגען אינעם צימער און גערעדט מיט אים.
איך האב אים געזאגט מיין נאמען, יוסף געשטעטנער. ער האט געזאגט: „יא, איך ווייס.“
ער האט געזאגט אז ער באקומט כסדר פארשידענע באריכטן, און אז ער פאלגט נאך די זאכן וואס איך שרייב.
איך האב אים אויך געפרעגט צי לאולער איז דארט געווען, און ער האט געזאגט אז יא.
נאכדעם האט מען ווידער אויפגעברענגט דעם ענין, אז אויסער דעם גרויסן דגש אויף משפחות און ערציאונג, איז גאר וויכטיג צו לייגן א שטארקן דגש אויף יושר אינעם יוסטיץ־סיסטעם, פראסעקיושנס און די טורמעס.
ער האט געפרעגט איבער די פארשידענע בעקיטשעס און רעקלעך וואס די רבנים האבן געטראגן.
מען האט אים מסביר געווען איבער די פארשידענע סארטן בעקיטשעס.
ער האט זיך געוויצלט און געפרעגט צי עס ווענדט זיך אין דער באלאנס אינעם באנק־קאנטע.
דאס האט ארויסגערופן א שטארקן געלעכטער ביי די פארזאמלטע.
נאכדעם האט איינער פון די רבנים איבערגענומען דאס ווארט.
עטליכע מינוט שפעטער, נאכדעם וואס וויצע־פרעזידענט ווענס איז ארויסגעגאנגען, האט מען באקומען א מעלדונג פונעם אוועל אפיס.
דער סאטמארער רבי פון קרית יואל און ר׳ גדלי׳ סעגעדין האבן געקענט אריינגיין אינעם אוועל אפיס.
זיי זענען דארט געווען בערך צען מינוט, פריוואט, אינאיינעם מיטן פרעזידענט. דזשערעד קושנער איז אויך דארט געווען.
בערך צען מינוט שפעטער האט מען אריינגערופן די אנדערע אדמורי״ם, אינאיינעם מיטן ראש הישיבה.
מיט זיי זענען אריינגעגאנגען ר׳ אהרן מענדל פון סקווירא, דער ניי־געקומענער רבי, וועלכער האט געדינט אלס שליח, און אויך ר׳ גדלי׳ סעגעדין, ר׳ משה שפיצער און ר׳ משה דוד נידערמאן.
ממש א מינוט איידער זיי זענען אריינגעגאנגען, האט דער שטאב געפרעגט ווער ראזענפעלד איז. מען האט אים געוויזן, און זיי האבן געזאגט אז ראזענפעלד קען אויך אריינגיין.
יולי ראזענפעלד איז דעריבער אויך אריינגעגאנגען.
אינמיטן דער מיטינג איז קאנגרעסמאן מייק לאולער אריינגעקומען.
„הנותן תשועה למלכים“ איז געזאגט געווארן דורך כ״ק אדמו״ר מסאטמאר מקרית יואל שליט״א.
נאכדעם האט ר׳ גדלי׳ סעגעדין איבערגעזאגט די ברכה אין ענגליש.
דערנאך האט מען פארמאכט די טירן, כדי די אנדערע זאלן נישט קענען מיטהאלטן.
טיפער אריין אין דער זיצונג איז קאנגרעסמאן לאולער צוריק אריינגעקומען אינעם צימער וואו די אנדערע פארזאמלטע זענען געווען.
ער האט געזאגט אז זיין דעפיוטי טשיף אף סטעף, ראפי זילבערבערג, אינאיינעם מיט יידל זארגער און יוסי געשטעטנער, זאלן אויך אריינקומען צו דער מיטינג.
עס זענען געווען נאך אסאך דעטאלן פון דעם צוזאמקום.
די רבנים האבן זיך פערזענליך באגריסט?
יא. עס איז געווען זייער שטארק און זייער היסטאריש וויאזוי די רבנים האבן זיך באגריסט.
צווישן די ברידער האט מען זיך געגעבן די האנט און געוואונטשן מזל טוב, ווייל עס איז געווען א שמחה אין איינע פון די הויפן.
עס איז געווען א זייער רירנדער מאמענט.
מען האט געדארפט האלטן דעם קאפ און נאכפאלגן וואס עס שפילט זיך אפ, ווייל עס איז געווען אזא היסטארישער צוזאמקום.
אין פילע יארן איז נישט געווען אזא צוזאמקום מיט אזויפיל גרויסע פערזענליכקייטן.
מען האט געהאט די רבנים און זייערע זין, דעם פרעזידענט, דעם וויצע־פרעזידענט, און די רבנים האבן אויך אסאך גערעדט צווישן זיך.
אלעס איז צוגעגאנגען בדרך כבוד, און עס איז געווען זייער שיין.
האט דער סאטמארער רבי פון וויליאמסבורג געזונגען אדער געזאגט די „שיר המעלות“?
ניין, ניין. איך רעד נישט נאר פון איין סאטמארער הויף, פארשטייסטו?
איך פרעג בלויז.
איך וואלט זיך פארגעשטעלט אז עס איז געווען א מדובר דערפון, אבער עס איז נישט געשען.
וויאזוי זענען די רבנים געזעסן אינעם אוועל אפיס?
אינעם אוועל אפיס איז געווען אן אפיציעלער פלאן וואו יעדער זאל זיצן.
למעשה האט מען גערוקט זיך אהין און אהער, און איך קען נישט פונקטליך זאגן ווי יעדער איז געזעסן.
איך האב נישט געוואוסט פון אנהייב אז איך וועל דארט זיין, און איך האב נישט געהאט די מעגליכקייט צו געדענקען יעדן איינעם׳ס פלאץ.
דער וויזשניצער רבי איז געזעסן ערשט. נאכדעם האט זיך געזעצט דער סאטמארער רבי פון וויליאמסבורג, און דערנאך דער סאטמארער רבי פון קרית יואל.
די פונקטליכע אויסשטעל פון די אנדערע קען איך נישט באשטעטיגן.
אינעם אוועל אפיס, אפילו מענטשן וואס זענען שוין לאנגע יארן אין פאליטיק, האבן קיינמאל נישט געהאט אזא ערפארונג.
א מענטש קומט אריין און עס נעמט א פאר מינוט זיך צו כאפן וואו מען איז.
דעריבער געדענק איך נישט גענוי די גאנצע זיצ־ארדענונג.
ווי האלט מען יעצט?
יעצט איז זעקס מינוט צו פיר.
אלע רבנים זענען שוין ארויסגעגאנגען און פארלאזן דעם פראפערטי, און זענען צוריקגעפארן.
איך וועל נאך פרובירן צו דערגיין מער פון די פרטים.
מען קען יעצט ענדיגן, כדי איך זאל קענען ארויפגיין און ווייטער נאכגיין די זאך.
יישר כוח, יוסי, און בשורות טובות.
אמן.
בצל הקודש
