
- cover_reduced.jpg (262.21 KiB) געזען געווארן 12 מאל
עד הנה - מיט די ראפשיצער תנועה
ר' אהרן מרדכי (ארי) פרידמאן
דער הינטערגרונט פונעם ניגון ״עד הנה עזרונו רחמיך״ - מיט די ראפשיצער תנועה
דער ניגון איז אַן אַלטער ראפשיצער ניגון, וואס שטאמט פונעם הייליגן ראפשיצער רב, הרה״ק רבי נפתלי מראפשיץ זי״ע, וועלכער האט מחבר געווען און איבערגעגעבן אסאך הערליכע ניגונים. דער ניגון איז געבליבן אין דער מסורה פון בית ראפשיץ און מען פלעגט אים זינגען ביי פארשידענע געלעגנהייטן.
היינט צו טאג האט דער ניגון א באזונדערן ארט אין חצר הקודש סטוטשין. דער סטוטשינער רבי שליט״א איז פון די אייניקלעך פון די ראפשיצער דינאסטיע, און איז באקאנט מיט זיין גרויסן כח אין נגינה, און בפרט מיט זיין געוואלדיגן דקדוק אין די אלטע ראפשיצער תנועות און נוסחאות.
אין סטוטשין זינגט מען דעם ניגון ביי פארשידענע זמנים דורכן יאר, ובפרט אום חג השבועות. ביי די יוצרות אין שחרית זינגט מען דעם ניגון אויף די ווערטער: ״עליונים ששו ותחתונים עלזו, בקבלת תורה מסיני״.
עס איז אויך דא א הייליגער מנהג אין סטוטשין, אז ביים טיש פון נעילת החג, צום שלוס פון יעדן יום טוב, זינגט דער רבי א ניגון וואס האט א שייכות מיטן קומענדיגן יום טוב. דעריבער, אום אחרון של פסח, ווען מען גייט שוין אנטקעגן חג השבועות, זינגט דער רבי דעם ניגון אויף די ווערטער ״אהבת עולם אהבתנו״.
ווען איך האב געזוכט א ניגון מיט וועלכן אויסצודריקן מיין הודאה צום אייבערשטן לקראת די שמחת נישואין פון מיין זון שיחי׳, האב איך געפילט אז דער ניגון איז גאר פאסיג דערצו. איך האב ארויפגעלייגט אויפן ניגון די ווערטער פון תפילת נשמת:
״עד הנה עזרונו רחמיך ולא עזבונו חסדיך, ואל תטשנו ה׳ אלקינו לנצח. נהללך, ונשבחך, ונפארך, ונברך את שם קדשך״.
די ווערטער האבן אין זיך צוויי ענינים וואס גייען צוזאמען. ״עד הנה עזרונו רחמיך ולא עזבונו חסדיך״ איז א הודאה צום אייבערשטן אויף אלע חסדים וואס ער האט מיט אונז געטון ביז אהער.
אבער דער המשך איז שוין אויך א תפילה אויף ווייטער: ״ואל תטשנו ה׳ אלקינו לנצח״, אז דער אייבערשטער זאל אונז ווייטער באגלייטן מיט זיינע חסדים און אונז קיינמאל נישט פארלאזן.
און דערנאך קומען די ווערטער ״נהללך, ונשבחך, ונפארך, ונברך את שם קדשך״, וואס איז א תפילה אז מיר זאלן ווייטער זוכה זיין צו האבן אויף וואס צו דאנקען, צו לויבן און צו פארהערליכן דעם אייבערשטן, און כסדר קענען זינגען שבח והודאה אויף זיינע שטענדיגע חסדים.
דאס איז געווען דער טיפער געפיל וואס איך האב געוואלט אריינלייגן אין דעם ניגון לקראת די שמחה, הודאה אויף אלע חסדים ביז אהער, צוזאמען מיט א תפילה אויף ווייטער.
דעם ניגון האט געזונגען מיין טייערער פלומעניק, ר׳ אהרן מרדכי (ארי) פרידמאן, א משפיע פאר בחורים אין ירושלים, וועמען דער אייבערשטער האט באשאנקען מיט א געוואלדיגן כשרון אין נגינה און א הערליכן קול. אין די לעצטע חדשים האט זיין זינגען אנגעהויבן שטארק ארויסצושטיין און באקומען אסאך אויפמערקזאמקייט.
הגאון רבי אברהם יהושע סולובייצ׳יק שליט״א האט שטארק הנאה געהאט פון זיין זינגען, און האט אים שוין אסאך מאל גערופן צו קומען זינגען ביי זיינע שבת׳דיגע פארברענגען. זינט דעמאלט האט ר׳ ארי שוין זוכה געווען צו זינגען ביי פילע שמחות אין משפחת סולובייצ׳יק.
די ריקארדינג איז געמאכט געווארן ביי יענקי כהן אין זיין סטודיא אין ירושלים.
בברכה,
אהרן מ.