א יתום מיט עלטערן

[יצחק לעווי]

שלומי איז א געווען א ווילדער יונגל, א וואוילער, אבער האט נישט געקענט איינזיצן. אויף די היינטיגע שפראך ווערט עס אנגערופן "עי-די-עידזש-די". יעדע יאר האט די מלמד וואס האט "זוכה" געווען אים צו האבן אין קלאס זיך נישט געקענט א עצה גיבן מיט אים. א פראבלעמאטיש קינד.

יאר נאך יאר האבן די מלמדים זיך אפגעמוטשעט מיט אים און נישט מצליח געווען מיט אים. איין יאר, כסלו-טבת צייט, האט די מנהל באמערקט א שטארקע ענדערונג אויף שלומי'ן, און ס'איז פאר אים געווען א גרויסע וואונדער. איז ער געגאנגען צום מלמד און אים געפרעגט וואס ער האט געטון מיט דעם קינד, קיינער האט נישט מצליח געווען מיט אים ביז היינט.

די מלמד זאגט פאר'ן מנהל. "וואס איז די שאלה, שלומי איז דאך א יתום, מיט א יתום דארף מען זיך אסאך מער אפגעבן". די מנהל קוקט אן די מלמד צומישט. "וואס יתום? שלומי איז בכלל נישט קיין יתום".

ביידע קוקן זיך אן צומישט, נישט וואוסנדיג צו זיי רעדן פונעם זעלבן קינד. די מנהל גיבט א פרעג די מלמד, "פארוואס מיינסטו אז ער איז א יתום?". די מלמד ענטפערט אז אויפ'ן ליסטע פון אלע קינדער וואס ער האט באקומען אנהייב יאר, איז ביי שלומי געווען אויסגעלאזט זיין טאטנס נאמען, "האב איך פארשטאנען אז ער האט נישט קיין טאטע, און דערפאר האב איך זיך באזונדער אפגעגעבן מיט אים".

דער שלומי האט זיך אויפגעפירט די זעלבע ווי אלע יארן, איבערגעדריידט אזויווי אייביג, די חילוק איז נאר געווען אז דאסמאל האט זיך די מלמד אפגעגעבן מיט אים מיט מער הארץ און געפיל מיינענדיג אז ער איז א יתום. נאר אזוי איז דאס קינד געווארן כאחד האדם.

וואס דארף מען ווארטן א קינד זאל חלילה זיין א יתום און זיך אפגעבן מיט אים? אוודאי א מלמד קען זיך נישט אפגעבן מיט יעדעם די זעלבע, אבער ווען א קינד דריידט אביסל איבער מיינט נישט אז ער איז א שלעכט קינד, גיב זיך אפ מיט אים ווי צו א יתום, נאר אזוי וועט ער מצליח זיין.

[אנדערער]

מעשה אמת?

[יצחק לעווי]

מעשה אמת?

איני יודע, געהערט פון א בעל דרשן (כ'געדענק ניטאמאל וועם)

[טאגבוך]

פון אליעזר קרויס האב איך געהערט אמאל אז ער האט געטראפן איינעם זיצן אין א רעסטוראנט מיט זיין זון, אבער אזא איינער וואס זיצט נישט סתם אזוי אין רעסטוראנט, און יענער האט אים מסביר, אז די זון פעלט אויס מער ליבשאפט, האט אליעזר קרויס געזאגט (אויף קול מבשר) אז וואס דארפסטו ווארטן צו זעהן אז דיין קינד דארף עס, געב עס סתם אזוי וועסטו קיינמאל נישט אנקומען צו זעהן אז ער דארף עס.

[אנדערער]

פון אליעזר קרויס האב איך געהערט אמאל אז ער האט געטראפן איינעם זיצן אין א רעסטוראנט מיט זיין זון, אבער אזא איינער וואס זיצט נישט סתם אזוי אין רעסטוראנט, און יענער האט אים מסביר, אז די זון פעלט אויס מער ליבשאפט, האט אליעזר קרויס געזאגט (אויף קול מבשר) אז וואס דארפסטו ווארטן צו זעהן אז דיין קינד דארף עס, געב עס סתם אזוי וועסטו קיינמאל נישט אנקומען צו זעהן אז ער דארף עס.

ער פארשטייט יא וואס ער זאגט?

[יאנטשי]

פון אליעזר קרויס האב איך געהערט אמאל אז ער האט געטראפן איינעם זיצן אין א רעסטוראנט מיט זיין זון, אבער אזא איינער וואס זיצט נישט סתם אזוי אין רעסטוראנט, און יענער האט אים מסביר, אז די זון פעלט אויס מער ליבשאפט, האט אליעזר קרויס געזאגט (אויף קול מבשר) אז וואס דארפסטו ווארטן צו זעהן אז דיין קינד דארף עס, געב עס סתם אזוי וועסטו קיינמאל נישט אנקומען צו זעהן אז ער דארף עס.

ער פארשטייט יא וואס ער זאגט?

כמדומה רעדט ער נישט פון א קינד וואס דארף סתם אזוי מער ליבשאפט, נאר פון א קינד וואס איז אביסל שוואכער פונעם טאטן, און ער זאגט אז ווען דו ווילסט אים געגעבן די ליבשאפט פריער וואלט ער נישט אנגעקוקט צו די מצב.

[אנדערער]

פון אליעזר קרויס האב איך געהערט אמאל אז ער האט געטראפן איינעם זיצן אין א רעסטוראנט מיט זיין זון, אבער אזא איינער וואס זיצט נישט סתם אזוי אין רעסטוראנט, און יענער האט אים מסביר, אז די זון פעלט אויס מער ליבשאפט, האט אליעזר קרויס געזאגט (אויף קול מבשר) אז וואס דארפסטו ווארטן צו זעהן אז דיין קינד דארף עס, געב עס סתם אזוי וועסטו קיינמאל נישט אנקומען צו זעהן אז ער דארף עס.

ער פארשטייט יא וואס ער זאגט?

כמדומה רעדט ער נישט פון א קינד וואס דארף סתם אזוי מער ליבשאפט, נאר פון א קינד וואס איז אביסל שוואכער פונעם טאטן, און ער זאגט אז ווען דו ווילסט אים געגעבן די ליבשאפט פריער וואלט ער נישט אנגעקוקט צו די מצב.

אהא. ער ווייסט פאר א פאקט אז דער טאטע האט נישט געגעבן גענוג ליבשאפט פאר דעם?

[פופציגער]

פון אליעזר קרויס האב איך געהערט אמאל אז ער האט געטראפן איינעם זיצן אין א רעסטוראנט מיט זיין זון, אבער אזא איינער וואס זיצט נישט סתם אזוי אין רעסטוראנט, און יענער האט אים מסביר, אז די זון פעלט אויס מער ליבשאפט, האט אליעזר קרויס געזאגט (אויף קול מבשר) אז וואס דארפסטו ווארטן צו זעהן אז דיין קינד דארף עס, געב עס סתם אזוי וועסטו קיינמאל נישט אנקומען צו זעהן אז ער דארף עס.

ער פארשטייט יא וואס ער זאגט?

כרגיל... רעדן איז ממש בחנם...

[עטרת חיים]

פון אליעזר קרויס האב איך געהערט אמאל אז ער האט געטראפן איינעם זיצן אין א רעסטוראנט מיט זיין זון, אבער אזא איינער וואס זיצט נישט סתם אזוי אין רעסטוראנט, און יענער האט אים מסביר, אז די זון פעלט אויס מער ליבשאפט, האט אליעזר קרויס געזאגט (אויף קול מבשר) אז וואס דארפסטו ווארטן צו זעהן אז דיין קינד דארף עס, געב עס סתם אזוי וועסטו קיינמאל נישט אנקומען צו זעהן אז ער דארף עס.

סתם שטותים

עס איז דא אזא זאך וואס הייסט "לכתחילה" און סאיז דא א זאך "בדיעבד"

בעסיקלי זאגט אליעזר, 'קענסט אלעס טאן, אפילו סאיז א בדיעבד'ס טוה עס לכתחילה, אזוי וועסטו נישט אנקומען צו דארפן די בדיעבד

למשל, מ'דארף פאסטן ביי א תענית ציבור, אבער אויב מ'איז א חלש קען מען מתיר זיין

לויט אליעזר זאל מען לכתחילה נישט פאסטן ווייל אזוי וועסטו זיין גענוג שטארק און נישט הבאן קיין פראבלעם צו פאסטן...

[טאגבוך]

אהא. ער ווייסט פאר א פאקט אז דער טאטע האט נישט געגעבן גענוג ליבשאפט פאר דעם?

וואס איז די שמאלקייט נישט צו פארשטיין קיין פשוט'ע זאכן?

ארויסווייזן ליבשאפט פאר קינד, איז א זאך וואס פעלט אויס בכל אופן, אויב איז דא א מענטש וואס זיין בעקעלעך טוט וויי ווען ער שמייכלט, לערנט ער זיך דאס אויס די שווערע וועג.

און אויב ווייסט ער נישט פאר א פאקט אז דער טאטע האט נישט געגעבן גענוג (?) ליבשאפט פארדעם, איז וואס, קענסטו וועגן דעם נישט פארשטיין קיין פשוטע קאנסעפט?

[טאגבוך]

סתם שטותים

עס איז דא אזא זאך וואס הייסט "לכתחילה" און סאיז דא א זאך "בדיעבד"

בעסיקלי זאגט אליעזר, 'קענסט אלעס טאן, אפילו סאיז א בדיעבד'ס טוה עס לכתחילה, אזוי וועסטו נישט אנקומען צו דארפן די בדיעבד

למשל, מ'דארף פאסטן ביי א תענית ציבור, אבער אויב מ'איז א חלש קען מען מתיר זיין

לויט אליעזר זאל מען לכתחילה נישט פאסטן ווייל אזוי וועסטו זיין גענוג שטארק און נישט הבאן קיין פראבלעם צו פאסטן...

מיינסט צו זאגן אז ארויסווייזן ליבשאפט פאר א קינד איז א בדיעבד? אה, אפשר די רעסטוראנט? פיין, ביסט ערלויבט צו טרעפן א צווייטע מיטל.

[אנדערער]

אהא. ער ווייסט פאר א פאקט אז דער טאטע האט נישט געגעבן גענוג ליבשאפט פאר דעם?

וואס איז די שמאלקייט נישט צו פארשטיין קיין פשוט'ע זאכן?

ארויסווייזן ליבשאפט פאר קינד, איז א זאך וואס פעלט אויס בכל אופן, אויב איז דא א מענטש וואס זיין בעקעלעך טוט וויי ווען ער שמייכלט, לערנט ער זיך דאס אויס די שווערע וועג.

און אויב ווייסט ער נישט פאר א פאקט אז דער טאטע האט נישט געגעבן גענוג (?) ליבשאפט פארדעם, איז וואס, קענסטו וועגן דעם נישט פארשטיין קיין פשוטע קאנסעפט?

איבערגעליינט 4 מאל און איך פארשטיי נאך אלס נישט. די אייסקרים נעכטן האט פארשטאפט מיין קאפ


לעיזער זעט מרדכי מיט זיין קינד אין רעסטוראנט. מרדכי זאגט אז די קינד דארף מער ליבשאפט. לעיזער ווייסט שוין פאר א פאקט אז מרדכי האט נישט געגעבן גענוג

און וואס זאגסטו?

[Super mario]

מעשה אמת?

מיז נישט זיין אבער די מציעית איז אמת