סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[פופציגער]

ווען ס'איז געווען די פלענער צו בויען דעם נייעם ביהמ"ד האט מען געשמועסט אז דער רבי שליט"א זאגט אז ער האט מורא
ווייל ווען מ'האט געבויעט ראדני אין די סוף כ' יארן איז דער רבי זי"ע הדברי יואל ל"ע נישט געזונט געווארן מיט'ן סטראק (מען האט אריינגעמופט אין ראדני דאכצעך מיר אויף די הייליגע טעג פון תשכ"ט אדער א יאר שפעטער)
און ווען מען האט אנגעהויבן בויען דעם נייעם ביהמ"ד אויף בעדפארד (ביעם סענטער) איז דער רבי הברך משה זי"ע געווארן שוואכער ער האט דעמאלס אין יענע תקופה אויפגעהערט צו זאגן תורה וכו'

אזוי האט מען געשמועסט איך האב עס נישט קאנפירמד, אבער עס מאכט סענס.

די קאנספיראציע האט אויך אריינגענומען וויזשניץ, בעלזא, און כמיין אויך קאסוב. דארט זענען די רבי'ס אויך שוואך געווארן ביים בויען דעם ביהמ"ד.

איי געס נאר גור און ר' מאטל זילבער מאכן א לעבן...

WOW
קיינמאל נישט געהערט פון דעם...

עס איז סתם פאלקס שפראך אדער ס'האט עפעס אקראנטע מקור פון איינע פון צדיקים?

אודאי פאלקס שפראך

[זלמעלע]

גראדע איך געדענק גאר פארקערט
אז די באקאנטע ברעסלעווע שנארער (נו ווי הייסט ער) האט געזאגט אין די דינער פון תוא"י, אז אין קאסוב האט מען געזאגט אז ווען די חסידים געבן געלט צו בויען די נייע שול מיינט עס אז זיי גלייבן אז דער רבי זאל זיין געזונט און מאריך ימים זיין, און די כח פון אמונה קען פועלן רפואות.
גראדע אין קאסוב האט עס ל"ע נישט אזוי געארבעט, דער אויבערשטער זאל מאריך ימים זיין פאר תוא"י רבי שליט"א!

[זלמעלע]

טאמער האט עס מיט אויג ל"ע עס איז נישט אזוי אפגעפרעגטע געדאנק. נאר היינט איז מען דאך סי ויי נישט חושש צו דעם, פארשפרייט מען כסדר בילדער פון די ריזיגע עולם וכו'.

[הייסע קרעטשניפער]

ווען ס'איז געווען די פלענער צו בויען דעם נייעם ביהמ"ד האט מען געשמועסט אז דער רבי שליט"א זאגט אז ער האט מורא
ווייל ווען מ'האט געבויעט ראדני אין די סוף כ' יארן איז דער רבי זי"ע הדברי יואל ל"ע נישט געזונט געווארן מיט'ן סטראק (מען האט אריינגעמופט אין ראדני דאכצעך מיר אויף די הייליגע טעג פון תשכ"ט אדער א יאר שפעטער)
און ווען מען האט אנגעהויבן בויען דעם נייעם ביהמ"ד אויף בעדפארד (ביעם סענטער) איז דער רבי הברך משה זי"ע געווארן שוואכער ער האט דעמאלס אין יענע תקופה אויפגעהערט צו זאגן תורה וכו'

אזוי האט מען געשמועסט איך האב עס נישט קאנפירמד, אבער עס מאכט סענס.

די קאנספיראציע האט אויך אריינגענומען וויזשניץ, בעלזא, און כמיין אויך קאסוב. דארט זענען די רבי'ס אויך שוואך געווארן ביים בויען דעם ביהמ"ד.

איי געס נאר גור און ר' מאטל זילבער מאכן א לעבן...

וואס איז מיט באבוב45, סקווירא, באיאן, פשעווארסק, מאדזיץ, מחנובקא בעלזא? והא ראיה אז די קאנספיראציע איז שטותים

ס'איז דייקא א "סיגוטע" קפידה

[יאנטשי]

די קאנספיראציע האט אויך אריינגענומען וויזשניץ, בעלזא, און כמיין אויך קאסוב. דארט זענען די רבי'ס אויך שוואך געווארן ביים בויען דעם ביהמ"ד.

איי געס נאר גור און ר' מאטל זילבער מאכן א לעבן...

וואס איז מיט באבוב45, סקווירא, באיאן, פשעווארסק, מאדזיץ, מחנובקא בעלזא? והא ראיה אז די קאנספיראציע איז שטותים

ס'איז דייקא א "סיגוטע" קפידה

אלטע אדער געווארענע? די דברי יואל און ברך משה האבן נישט געוויסט פון די קפידה?

[קוקן פאזיטיוו]

מאנטרעאל

[שבת קודש]

וואס איז פשט פון אנהייבן יעדע יאר שבועות צו דאוונען אזוי שפעט בערך 11:30 קדיש? מען רעכנט זיך מיט די וואס ווילן שלאפן לאנג?

[אמת ואמונה]

וואס איז פשט פון אנהייבן יעדע יאר שבועות צו דאוונען אזוי שפעט בערך 11:30 קדיש? מען רעכנט זיך מיט די וואס ווילן שלאפן לאנג?

האסט טענות אויפן רבי'ן?

האו אבאוט מ' וויל געבן צייט צו לערנען פארן דאווענען?

[דעת קדשי]

וואס איז פשט פון אנהייבן יעדע יאר שבועות צו דאוונען אזוי שפעט בערך 11:30 קדיש? מען רעכנט זיך מיט די וואס ווילן שלאפן לאנג?

די רבי טוט דאס דוקא
ס'זאל נישט זיין צופיל צייט יו''ט נאכמיטאג

[לאקאלער רב]

וואס איז פשט פון אנהייבן יעדע יאר שבועות צו דאוונען אזוי שפעט בערך 11:30 קדיש? מען רעכנט זיך מיט די וואס ווילן שלאפן לאנג?

וואס שטערט דיך זיידי? ביזט הינגעריג?

[נין]

וואס איז פשט פון אנהייבן יעדע יאר שבועות צו דאוונען אזוי שפעט בערך 11:30 קדיש? מען רעכנט זיך מיט די וואס ווילן שלאפן לאנג?

די רבי טוט דאס דוקא
ס'זאל נישט זיין צופיל צייט יו''ט נאכמיטאג

אין ווי יאגט מען זיך לעצטענס ראש השנה?

[שבת קודש]

וואס איז פשט פון אנהייבן יעדע יאר שבועות צו דאוונען אזוי שפעט בערך 11:30 קדיש? מען רעכנט זיך מיט די וואס ווילן שלאפן לאנג?

וואס שטערט דיך זיידי? ביזט הינגעריג?

יא, אמאל פלעגט מען כאטש געבן א נערמאלע קידוש צו מאכן פארן ליינען היינט געבט דאס אויך נישט

[פון די חברה]

וואס איז פשט פון אנהייבן יעדע יאר שבועות צו דאוונען אזוי שפעט בערך 11:30 קדיש? מען רעכנט זיך מיט די וואס ווילן שלאפן לאנג?

וואס שטערט דיך זיידי? ביזט הינגעריג?

יא, אמאל פלעגט מען כאטש געבן א נערמאלע קידוש צו מאכן פארן ליינען היינט געבט דאס אויך נישט

אה, דאס באדערט דיר.

[צבי וחמיד]

וואס שטערט דיך זיידי? ביזט הינגעריג?

יא, אמאל פלעגט מען כאטש געבן א נערמאלע קידוש צו מאכן פארן ליינען היינט געבט דאס אויך נישט

אה, דאס באדערט דיר.

מיט רעכט

[לאקאלער רב]

יא, אמאל פלעגט מען כאטש געבן א נערמאלע קידוש צו מאכן פארן ליינען היינט געבט דאס אויך נישט

אה, דאס באדערט דיר.

מיט רעכט

אויב דיין פראבלעם איז אז דו ביזט הונגעריג, איז נישט קיין חילוק צווישן שטערן'ס קיפעלעך און רייזמאן'ס דעלקעלעך...

[צבי וחמיד]

אה, דאס באדערט דיר.

מיט רעכט

אויב דיין פראבלעם איז אז דו ביזט הונגעריג, איז נישט קיין חילוק צווישן שטערן'ס קיפעלעך און רייזמאן'ס דעלקעלעך...

און אויב די פראבלעם איז אז אמאל פלעגט מען צושטעלן און ויקם מלך חדש.....

[יאנטשי]

אה, דאס באדערט דיר.

מיט רעכט

אויב דיין פראבלעם איז אז דו ביזט הונגעריג, איז נישט קיין חילוק צווישן שטערן'ס קיפעלעך און רייזמאן'ס דעלקעלעך...

ניין מיין פריינד, די פראבלעם איז נישט וואס מען שטעלט צו, נאר ווען עס איז צוגעשטעלט ברייט קידוש צו מאכן אונטער די בענק, די עולם האלט שוין אינמיטן כאפן קיפעלעך און ברוינפן גלעזלעך, און אתה הראת לדעת... געהעריג לא תחסום שור בדישו... אז דו ווילסט נישט געבן קיין צייט שטעל גארנישט צו, נישט זיי מצער אזויפיל אידן...

קוקט אויס מען וויל אפשטעלן דאס גאנצע קידוש מאכן, האט מען פאריאר שוין נישט געגעבן קיין שום צייט דערפאר, נאר גלייך נאך אקדמות די ערשטע טאג און רות די צווייטע טאג איז מען צוגעגאנגען צו פתיחת הארון.

[דעת קדשי]

געפעלט מיר דאס ארויסשרייבן פארן דאווענען 11:00 אזייגער

[הייסע קרעטשניפער]

וואס איז מיט באבוב45, סקווירא, באיאן, פשעווארסק, מאדזיץ, מחנובקא בעלזא? והא ראיה אז די קאנספיראציע איז שטותים

ס'איז דייקא א "סיגוטע" קפידה

אלטע אדער געווארענע? די דברי יואל און ברך משה האבן נישט געוויסט פון די קפידה?

ס'איז דא א באקאנטע קפידה אין סיגעטער הויף וואס שטאמט נאך פונעם ייטב לב נישט צו בויען א נייע ביהמ"ד פון דאס ניי אויף א פרישן פלאץ.

מען פירט זיך נאר איבערצובויען אדער פארגרעסערן אן אלטן ביהמ"ד, אדער בויען פונקטליך אויף די פונדאמענטן פון אן אלטן מקום קדוש. די טעמים זענען ווייל עס קען אויסזען ווי מען בויט א קביעות'דיגע דירה אין גלות, אדער צוליב א סכנה פארן רבי'ן וואס בויט עס.

דאס איז טאקע די סיבה פארוואס מען האט איבערגעבויעט דעם גרויסן ביהמ"ד אין סיגעט אין יאר תשפ"ב פונקטליך אויפן אלטן פלאץ.
אויך דער רבי הדב"י ז"ל און דער רבי הב"מ ז"ל האבן שטארק מקפיד געווען דערויף, און מען האט שטענדיג געזוכט אופנים עס צו רעכענען אלס א פארגרעסערונג.

דער מקור שטאמט פונעם ייטב לב זצ"ל. ער האט געהאט א קפידה נישט צו בויען א בית המדרש ממש פריש אויף ליידיגע ערד, ווייל ס'איז דא א חשש סכנה אז דער וואס הויבט אן די קאנסטרוקציע זאל נישט זוכה זיין עס צו ענדיגן.

מען קען טרעפן מקורות דערצו אין ספר אוהל יהושע וואס באשרייבט די תולדות פון די סיגעטער רביים.

דאס איז טאקע דער טעם פאר וואס די סאטמארער רביים האבן שטענדיג געזוכט צו קויפן עקזיסטירנדע בנינים און זיי איבערבויען פאר קדושת בית המדרש

איי...ראדני און די ביעמס?

איז אזוי:
ביי רבינו יואל זצ"ל און ביי דעם ברך משה זצ"ל זענען דא עטליכע תירוצים וואס מען הערט אין די חסידישע וועלט.

ערשטנס, ביי ראדני סטריט איז באקאנט אז דאס איז נישט געבויט געווארן אינגאנצן פון ניי אויף א פוסטן פלאץ. דער בנין איז געווען א פאבריק אדער אן אנדערע סארט סטרוקטור בעפאר, און מען האט עס איבערגעבויט און אויסגעברייטערט פאר א בית המדרש. לויט דעם סיגוט'ער מנהג איז דאס מותר, ווייל מען בויט אויף אן עקזיסטירנדן יסוד אדער מען נוצט אן אלטן בנין.

ביי די "ביעמס", זענען דא וואס זאגן אז דער רבי זצ"ל האט געהאלטן אז פאר א פובליק בנין וואס דארף דינען דעם גאנצן כלל ישראל אלס א תל תלפיות,
איז נישט קיין
פראבלעם


די מקור דערפון איז בעיקר פונעם ייטב לב וואס ער אליין האט געשריבן גאר שארפע ווערטער איבער דעם ענין. ער ברענגט אראפ א מסורה פון זיין זיידן, דער ישמח משה זצ"ל, אז מען דארף גאר שטארק אכטונג געבן ווען מען בויעט א נייע שול פון דאסניי, ווייל עס קען זיין א סכנה פאר די וואס זענען פארנומען מיט'ן בויען און עס קען חלילה פארקירצן די יארן.

די סיגוטער רבנים האבן זיך געפירט צוליב דעם נישט צו בויען קיין נייע סטרוקטורן אויף א פרישע פלאץ וואס איז נאכנישט געווען קיין ביהמ"ד. זיי האבן שטענדיג געזוכט אן אלטן יסוד אדער איבערצובויען א פלאץ וואס איז שוין געווען הייליג.

מען דערציילט אז אפילו אין וויליאמסבורג, ווען דער רבי (דער דברי יואל) האט געבויעט די ביהמ"ד אויף ראדני סטריט, האט ער זיך זייער אכטונג געגעבן צו בויען נאר אויף פלעצער וואס זענען שוין געווען ביהמ"ד'ס אדער האבן געהאט א פריערדיגן יסוד פון קדושה, כדי נישט חלילה נכשל צו ווערן אין די דאזיגע סכנה.

דער ייטב לב אליין שרייבט גאר שארף: "יראתי מאד מלבנות בית חדש", ער האט ממש מורא געהאט דאס צו טון. עס זענען דא פארשידענע מעשיות איבער מענטשן וואס האבן דאס נישט געוואוסט אדער נישט געפאלגט און עס האט זיך ליידער טאקע נישט גוט געענדיגט פאר זיי.



(גענומען פון AI...)

[מערכת קול סאטמאר]

ספירת העומר ע''י כ''ק מרן רבינו שליט''א היינט אויפדערנאכט

[דעת קדשי]

ס'איז דייקא א "סיגוטע" קפידה

אלטע אדער געווארענע? די דברי יואל און ברך משה האבן נישט געוויסט פון די קפידה?

ס'איז דא א באקאנטע קפידה אין סיגעטער הויף וואס שטאמט נאך פונעם ייטב לב נישט צו בויען א נייע ביהמ"ד פון דאס ניי אויף א פרישן פלאץ.

מען פירט זיך נאר איבערצובויען אדער פארגרעסערן אן אלטן ביהמ"ד, אדער בויען פונקטליך אויף די פונדאמענטן פון אן אלטן מקום קדוש. די טעמים זענען ווייל עס קען אויסזען ווי מען בויט א קביעות'דיגע דירה אין גלות, אדער צוליב א סכנה פארן רבי'ן וואס בויט עס.

דאס איז טאקע די סיבה פארוואס מען האט איבערגעבויעט דעם גרויסן ביהמ"ד אין סיגעט אין יאר תשפ"ב פונקטליך אויפן אלטן פלאץ.
אויך דער רבי הדב"י ז"ל און דער רבי הב"מ ז"ל האבן שטארק מקפיד געווען דערויף, און מען האט שטענדיג געזוכט אופנים עס צו רעכענען אלס א פארגרעסערונג.

דער מקור שטאמט פונעם ייטב לב זצ"ל. ער האט געהאט א קפידה נישט צו בויען א בית המדרש ממש פריש אויף ליידיגע ערד, ווייל ס'איז דא א חשש סכנה אז דער וואס הויבט אן די קאנסטרוקציע זאל נישט זוכה זיין עס צו ענדיגן.

מען קען טרעפן מקורות דערצו אין ספר אוהל יהושע וואס באשרייבט די תולדות פון די סיגעטער רביים.

דאס איז טאקע דער טעם פאר וואס די סאטמארער רביים האבן שטענדיג געזוכט צו קויפן עקזיסטירנדע בנינים און זיי איבערבויען פאר קדושת בית המדרש

איי...ראדני און די ביעמס?

איז אזוי:
ביי רבינו יואל זצ"ל און ביי דעם ברך משה זצ"ל זענען דא עטליכע תירוצים וואס מען הערט אין די חסידישע וועלט.

ערשטנס, ביי ראדני סטריט איז באקאנט אז דאס איז נישט געבויט געווארן אינגאנצן פון ניי אויף א פוסטן פלאץ. דער בנין איז געווען א פאבריק אדער אן אנדערע סארט סטרוקטור בעפאר, און מען האט עס איבערגעבויט און אויסגעברייטערט פאר א בית המדרש. לויט דעם סיגוט'ער מנהג איז דאס מותר, ווייל מען בויט אויף אן עקזיסטירנדן יסוד אדער מען נוצט אן אלטן בנין.

ביי די "ביעמס", זענען דא וואס זאגן אז דער רבי זצ"ל האט געהאלטן אז פאר א פובליק בנין וואס דארף דינען דעם גאנצן כלל ישראל אלס א תל תלפיות,
איז נישט קיין
פראבלעם


די מקור דערפון איז בעיקר פונעם ייטב לב וואס ער אליין האט געשריבן גאר שארפע ווערטער איבער דעם ענין. ער ברענגט אראפ א מסורה פון זיין זיידן, דער ישמח משה זצ"ל, אז מען דארף גאר שטארק אכטונג געבן ווען מען בויעט א נייע שול פון דאסניי, ווייל עס קען זיין א סכנה פאר די וואס זענען פארנומען מיט'ן בויען און עס קען חלילה פארקירצן די יארן.

די סיגוטער רבנים האבן זיך געפירט צוליב דעם נישט צו בויען קיין נייע סטרוקטורן אויף א פרישע פלאץ וואס איז נאכנישט געווען קיין ביהמ"ד. זיי האבן שטענדיג געזוכט אן אלטן יסוד אדער איבערצובויען א פלאץ וואס איז שוין געווען הייליג.

מען דערציילט אז אפילו אין וויליאמסבורג, ווען דער רבי (דער דברי יואל) האט געבויעט די ביהמ"ד אויף ראדני סטריט, האט ער זיך זייער אכטונג געגעבן צו בויען נאר אויף פלעצער וואס זענען שוין געווען ביהמ"ד'ס אדער האבן געהאט א פריערדיגן יסוד פון קדושה, כדי נישט חלילה נכשל צו ווערן אין די דאזיגע סכנה.

דער ייטב לב אליין שרייבט גאר שארף: "יראתי מאד מלבנות בית חדש", ער האט ממש מורא געהאט דאס צו טון. עס זענען דא פארשידענע מעשיות איבער מענטשן וואס האבן דאס נישט געוואוסט אדער נישט געפאלגט און עס האט זיך ליידער טאקע נישט גוט געענדיגט פאר זיי.



(גענומען פון AI...)

נאך פון AI
איך האב געפרעגט AI ווי שרייבט דאס דער ייטב לב?
אט אט דאס איז די תשובה איטס מיי בארגלינג דשזינקס און ברעין סטורמינג

דער ייטב לב (הגה"ק רבי יקותיאל יהודה טייטלבוים זצ"ל מסיגוט) שרייבט דעם שארפן לשון אין זיין ספר שו"ת אבני חפץ (סימן כ"ו), און דער טעם דערצו פארמאגט סיי א הלכה'דיגן ענין און סיי א קבלת אבות/חסידישן ענין:

1. דער פחד פון דעם חרם פון רבינו גרשום (הלכה'דיגער טעם)
דער הויפט טעם וואס ער אליין ערקלערט דארט אין די תשובה איז צוליב אן אלטע קבלה און אזהרה אז רבינו גרשום מאור הגולה האט געלייגט א שווערן חרם אדער קפידא אויף איינעם וואס בויט א נייע דירה אדער א נייעם בית המדרש, סיידן מען לאזט איבער א שטיקעלע כותל (א וואנט) אומגעענדיגט אדער אן קאלק (סיד) אלס זכר לחורבן.

דער ייטב לב האט מורא געהאט אז מען וועט חלילה נישט נאכקומען די תנאים פונעם חרם בשלימות, און דערפאר האט ער געציטערט זיך אריינצולאזן אין בויען א נייעם הויז.

2. די סגולה און חשש פון סכנה (חסידישער טעם)
אין די עולם החסידות (און בפרט אין תלמידי הבעש"ט און דעם קאזשניצער מגיד) איז באקאנט א שטארקע קפידא נישט כסדר צו בויען נייע הייזער פון דאסניי, ווייל "שינוי מקום" אדער דאס בויען א נייע דירה קען מעורר זיין דינים אדער משנה זיין דעם מזל פונעם מענטש. צדיקים האבן מורא געהאט אז דאס בויען א נייעם בית וועט צונעמען די מחשבה און די צייט פון עבודת השם און תורה, אדער ברענגען א קפידא אויף די יארן פונעם מענטש.

לשון קדשו בקיצור:
ער רעדט דארט וועגן בויען א בית המדרש אדער א הויז און ער שרייבט אז ער האט מורא ווייל מען דארף זיין גאר פארזיכטיג איבערצולאזן א "אמה על אמה" אומגעענדיגט צוליב דעם חרם, און אזוי ווי עס איז שווער געהרעגט צו ווערן דערצו, האט ער מורא געהאט פון דעם גאנצן ענין פון בויען א נייעם בית.

[הייסע קרעטשניפער]

אלטע אדער געווארענע? די דברי יואל און ברך משה האבן נישט געוויסט פון די קפידה?

ס'איז דא א באקאנטע קפידה אין סיגעטער הויף וואס שטאמט נאך פונעם ייטב לב נישט צו בויען א נייע ביהמ"ד פון דאס ניי אויף א פרישן פלאץ.

מען פירט זיך נאר איבערצובויען אדער פארגרעסערן אן אלטן ביהמ"ד, אדער בויען פונקטליך אויף די פונדאמענטן פון אן אלטן מקום קדוש. די טעמים זענען ווייל עס קען אויסזען ווי מען בויט א קביעות'דיגע דירה אין גלות, אדער צוליב א סכנה פארן רבי'ן וואס בויט עס.

דאס איז טאקע די סיבה פארוואס מען האט איבערגעבויעט דעם גרויסן ביהמ"ד אין סיגעט אין יאר תשפ"ב פונקטליך אויפן אלטן פלאץ.
אויך דער רבי הדב"י ז"ל און דער רבי הב"מ ז"ל האבן שטארק מקפיד געווען דערויף, און מען האט שטענדיג געזוכט אופנים עס צו רעכענען אלס א פארגרעסערונג.

דער מקור שטאמט פונעם ייטב לב זצ"ל. ער האט געהאט א קפידה נישט צו בויען א בית המדרש ממש פריש אויף ליידיגע ערד, ווייל ס'איז דא א חשש סכנה אז דער וואס הויבט אן די קאנסטרוקציע זאל נישט זוכה זיין עס צו ענדיגן.

מען קען טרעפן מקורות דערצו אין ספר אוהל יהושע וואס באשרייבט די תולדות פון די סיגעטער רביים.

דאס איז טאקע דער טעם פאר וואס די סאטמארער רביים האבן שטענדיג געזוכט צו קויפן עקזיסטירנדע בנינים און זיי איבערבויען פאר קדושת בית המדרש

איי...ראדני און די ביעמס?

איז אזוי:
ביי רבינו יואל זצ"ל און ביי דעם ברך משה זצ"ל זענען דא עטליכע תירוצים וואס מען הערט אין די חסידישע וועלט.

ערשטנס, ביי ראדני סטריט איז באקאנט אז דאס איז נישט געבויט געווארן אינגאנצן פון ניי אויף א פוסטן פלאץ. דער בנין איז געווען א פאבריק אדער אן אנדערע סארט סטרוקטור בעפאר, און מען האט עס איבערגעבויט און אויסגעברייטערט פאר א בית המדרש. לויט דעם סיגוט'ער מנהג איז דאס מותר, ווייל מען בויט אויף אן עקזיסטירנדן יסוד אדער מען נוצט אן אלטן בנין.

ביי די "ביעמס", זענען דא וואס זאגן אז דער רבי זצ"ל האט געהאלטן אז פאר א פובליק בנין וואס דארף דינען דעם גאנצן כלל ישראל אלס א תל תלפיות,
איז נישט קיין
פראבלעם


די מקור דערפון איז בעיקר פונעם ייטב לב וואס ער אליין האט געשריבן גאר שארפע ווערטער איבער דעם ענין. ער ברענגט אראפ א מסורה פון זיין זיידן, דער ישמח משה זצ"ל, אז מען דארף גאר שטארק אכטונג געבן ווען מען בויעט א נייע שול פון דאסניי, ווייל עס קען זיין א סכנה פאר די וואס זענען פארנומען מיט'ן בויען און עס קען חלילה פארקירצן די יארן.

די סיגוטער רבנים האבן זיך געפירט צוליב דעם נישט צו בויען קיין נייע סטרוקטורן אויף א פרישע פלאץ וואס איז נאכנישט געווען קיין ביהמ"ד. זיי האבן שטענדיג געזוכט אן אלטן יסוד אדער איבערצובויען א פלאץ וואס איז שוין געווען הייליג.

מען דערציילט אז אפילו אין וויליאמסבורג, ווען דער רבי (דער דברי יואל) האט געבויעט די ביהמ"ד אויף ראדני סטריט, האט ער זיך זייער אכטונג געגעבן צו בויען נאר אויף פלעצער וואס זענען שוין געווען ביהמ"ד'ס אדער האבן געהאט א פריערדיגן יסוד פון קדושה, כדי נישט חלילה נכשל צו ווערן אין די דאזיגע סכנה.

דער ייטב לב אליין שרייבט גאר שארף: "יראתי מאד מלבנות בית חדש", ער האט ממש מורא געהאט דאס צו טון. עס זענען דא פארשידענע מעשיות איבער מענטשן וואס האבן דאס נישט געוואוסט אדער נישט געפאלגט און עס האט זיך ליידער טאקע נישט גוט געענדיגט פאר זיי.



(גענומען פון AI...)

נאך פון AI
איך האב געפרעגט AI ווי שרייבט דאס דער ייטב לב?
אט אט דאס איז די תשובה איטס מיי בארגלינג דשזינקס און ברעין סטורמינג

דער ייטב לב (הגה"ק רבי יקותיאל יהודה טייטלבוים זצ"ל מסיגוט) שרייבט דעם שארפן לשון אין זיין ספר שו"ת אבני חפץ (סימן כ"ו), און דער טעם דערצו פארמאגט סיי א הלכה'דיגן ענין און סיי א קבלת אבות/חסידישן ענין:

1. דער פחד פון דעם חרם פון רבינו גרשום (הלכה'דיגער טעם)
דער הויפט טעם וואס ער אליין ערקלערט דארט אין די תשובה איז צוליב אן אלטע קבלה און אזהרה אז רבינו גרשום מאור הגולה האט געלייגט א שווערן חרם אדער קפידא אויף איינעם וואס בויט א נייע דירה אדער א נייעם בית המדרש, סיידן מען לאזט איבער א שטיקעלע כותל (א וואנט) אומגעענדיגט אדער אן קאלק (סיד) אלס זכר לחורבן.

דער ייטב לב האט מורא געהאט אז מען וועט חלילה נישט נאכקומען די תנאים פונעם חרם בשלימות, און דערפאר האט ער געציטערט זיך אריינצולאזן אין בויען א נייעם הויז.

2. די סגולה און חשש פון סכנה (חסידישער טעם)
אין די עולם החסידות (און בפרט אין תלמידי הבעש"ט און דעם קאזשניצער מגיד) איז באקאנט א שטארקע קפידא נישט כסדר צו בויען נייע הייזער פון דאסניי, ווייל "שינוי מקום" אדער דאס בויען א נייע דירה קען מעורר זיין דינים אדער משנה זיין דעם מזל פונעם מענטש. צדיקים האבן מורא געהאט אז דאס בויען א נייעם בית וועט צונעמען די מחשבה און די צייט פון עבודת השם און תורה, אדער ברענגען א קפידא אויף די יארן פונעם מענטש.

לשון קדשו בקיצור:
ער רעדט דארט וועגן בויען א בית המדרש אדער א הויז און ער שרייבט אז ער האט מורא ווייל מען דארף זיין גאר פארזיכטיג איבערצולאזן א "אמה על אמה" אומגעענדיגט צוליב דעם חרם, און אזוי ווי עס איז שווער געהרעגט צו ווערן דערצו, האט ער מורא געהאט פון דעם גאנצן ענין פון בויען א נייעם בית.

אוי טאטע...AI נעמט איבער אידיטיש...

[קוקן פאזיטיוו]

וומ"ס

[קוקן פאזיטיוו]

יטב לב

[קוקן פאזיטיוו]

לינדען