סאטמאר (מהרי"י): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[טיש און בענקל]

אויפגעבן? ער האט עס דען, סאך הכל קען ער זאגן גם לי גם לך לא יהיה.

איז אפשר יעצט קען עס קהילות מהר‘‘יי געבן פאר וויזניץ,
ווייל קהילות מהר‘‘א לאזט זיי עס ממילא נישט ניצן גם לי גם לך לא יהיה??....
עטס כאפט‘ס מיינד בארגלינג........

Mind boogling
אן א ר

מען האט יארן געבורגלט (געגנבעט) זייער מיינד....

[שפאט ביליג]

אויפגעבן? ער האט עס דען, סאך הכל קען ער זאגן גם לי גם לך לא יהיה.

איז אפשר יעצט קען עס קהילות מהר‘‘יי געבן פאר וויזניץ,
ווייל קהילות מהר‘‘א לאזט זיי עס ממילא נישט ניצן גם לי גם לך לא יהיה??....
עטס כאפט‘ס מיינד בארגלינג........

סאו דו זאגסט אז קהלת מהר"א האט עס יא?
די איינציגסטע חלק וואס קהלת מהר"א האט אין דעם שול איז בלויז אפהאלטן קהלת מהרי"י פון עס ניצן. דאס טייטש גם לי גם לך לא יהיה. נישט געבן פאר וויזניץ איז מער דומה צו איך געב דיר נישט מיין קאר כאטש איך ניץ עס נישט יעצט.

ניין! סאיז תלוי באוויר אין קאורט , און ווילאנג ביידע צדדים קומען זיך נישט דורך ביי דין תורה אדער להבדיל אין קאורט , קען עס קיינער נישט נוצן עד שיבוא שילה ,מען רעדט דא פון א פראפערטי ווערט פון נישטיגע 150 מיליאן , סאיז נישט עפעס וואס גייט גיין צופיס ,זארג דיך נישט ,קיינער באקומט עס נישט ווילאנג סאיז מסודר 100 פארצענט פון ביידע זייטן

[נאסע שמאטעס]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

[עומד על תלת]

אויפגעבן? ער האט עס דען, סאך הכל קען ער זאגן גם לי גם לך לא יהיה.

איז אפשר יעצט קען עס קהילות מהר‘‘יי געבן פאר וויזניץ,
ווייל קהילות מהר‘‘א לאזט זיי עס ממילא נישט ניצן גם לי גם לך לא יהיה??....
עטס כאפט‘ס מיינד בארגלינג........

סאו דו זאגסט אז קהלת מהר"א האט עס יא?
די איינציגסטע חלק וואס קהלת מהר"א האט אין דעם שול איז בלויז אפהאלטן קהלת מהרי"י פון עס ניצן. דאס טייטש גם לי גם לך לא יהיה. נישט געבן פאר וויזניץ איז מער דומה צו איך געב דיר נישט מיין קאר כאטש איך ניץ עס נישט יעצט.

[עומד על תלת]

איז אפשר יעצט קען עס קהילות מהר‘‘יי געבן פאר וויזניץ,
ווייל קהילות מהר‘‘א לאזט זיי עס ממילא נישט ניצן גם לי גם לך לא יהיה??....
עטס כאפט‘ס מיינד בארגלינג........

סאו דו זאגסט אז קהלת מהר"א האט עס יא?
די איינציגסטע חלק וואס קהלת מהר"א האט אין דעם שול איז בלויז אפהאלטן קהלת מהרי"י פון עס ניצן. דאס טייטש גם לי גם לך לא יהיה. נישט געבן פאר וויזניץ איז מער דומה צו איך געב דיר נישט מיין קאר כאטש איך ניץ עס נישט יעצט.

[טיש און בענקל]

איז אפשר יעצט קען עס קהילות מהר‘‘יי געבן פאר וויזניץ,
ווייל קהילות מהר‘‘א לאזט זיי עס ממילא נישט ניצן גם לי גם לך לא יהיה??....
עטס כאפט‘ס מיינד בארגלינג........

סאו דו זאגסט אז קהלת מהר"א האט עס יא?
די איינציגסטע חלק וואס קהלת מהר"א האט אין דעם שול איז בלויז אפהאלטן קהלת מהרי"י פון עס ניצן. דאס טייטש גם לי גם לך לא יהיה. נישט געבן פאר וויזניץ איז מער דומה צו איך געב דיר נישט מיין קאר כאטש איך ניץ עס נישט יעצט.

ניין! סאיז תלוי באוויר אין קאורט , און ווילאנג ביידע צדדים קומען זיך נישט דורך ביי דין תורה אדער להבדיל אין קאורט , קען עס קיינער נישט נוצן עד שיבוא שילה

נישט וואר. אין די פסק פונעם געריכט איז געווען אז אלעס בלייבט וויאזוי עס איז, דאס מיינט אז די ביהמ"ד איז אין די פאקטישע בעלות פון קהלת מהרי"י, נאר וויבאלד עס דארף בלייבן סטאטוסקווא, קען מען גארנישט טוישן דארט.

[טיש און בענקל]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

בתנאי אז מען טוט די זעלבע אין קרית יואל מיט די גרויסע בית המדרש, וואלן צווישן די וואס האבן געבויט דעם בית המדרש, און געקויפט די זיצן...

[שפאט ביליג]

סאו דו זאגסט אז קהלת מהר"א האט עס יא?
די איינציגסטע חלק וואס קהלת מהר"א האט אין דעם שול איז בלויז אפהאלטן קהלת מהרי"י פון עס ניצן. דאס טייטש גם לי גם לך לא יהיה. נישט געבן פאר וויזניץ איז מער דומה צו איך געב דיר נישט מיין קאר כאטש איך ניץ עס נישט יעצט.

ניין! סאיז תלוי באוויר אין קאורט , און ווילאנג ביידע צדדים קומען זיך נישט דורך ביי דין תורה אדער להבדיל אין קאורט , קען עס קיינער נישט נוצן עד שיבוא שילה

נישט וואר. אין די פסק פונעם געריכט איז געווען אז אלעס בלייבט וויאזוי עס איז, דאס מיינט אז די ביהמ"ד איז אין די פאקטישע בעלות פון קהלת מהרי"י, נאר וויבאלד עס דארף בלייבן סטאטוסקווא, קען מען גארנישט טוישן דארט.

די פאקטישע בעלות איז נאך א שאלה, ווער איז די פאקטישע בעל הבית , פארשטייסט?

[נאסע שמאטעס]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

בתנאי אז מען טוט די זעלבע אין קרית יואל מיט די גרויסע בית המדרש, וואלן צווישן די וואס האבן געבויט דעם בית המדרש, און געקויפט די זיצן...

פארוואס? עס איז אונטער פראעג צייכן ווער עס איז דארט ראה"ק?

[שפאט ביליג]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

בתנאי אז מען טוט די זעלבע אין קרית יואל מיט די גרויסע בית המדרש, וואלן צווישן די וואס האבן געבויט דעם בית המדרש, און געקויפט די זיצן...

פארוואס עפעס ? קרית יואל איז קיינמאל געווען א שאלה וועמענס עס איז , קרית יואל איז דאך כולי עלמא מודה אז סאיז קרית יואל'ע רב'ס מרא דאתרא פונעם שטעטל , דאס איז דאך יעדער מודה , די שאלה איז נאר צו גאנץ סאטמאר העולמי , דאס איז געווען די מחלוקה

[עומד על תלת]

איז אפשר יעצט קען עס קהילות מהר‘‘יי געבן פאר וויזניץ,
ווייל קהילות מהר‘‘א לאזט זיי עס ממילא נישט ניצן גם לי גם לך לא יהיה??....
עטס כאפט‘ס מיינד בארגלינג........

סאו דו זאגסט אז קהלת מהר"א האט עס יא?
די איינציגסטע חלק וואס קהלת מהר"א האט אין דעם שול איז בלויז אפהאלטן קהלת מהרי"י פון עס ניצן. דאס טייטש גם לי גם לך לא יהיה. נישט געבן פאר וויזניץ איז מער דומה צו איך געב דיר נישט מיין קאר כאטש איך ניץ עס נישט יעצט.

ניין! סאיז תלוי באוויר אין קאורט , און ווילאנג ביידע צדדים קומען זיך נישט דורך ביי דין תורה אדער להבדיל אין קאורט , קען עס קיינער נישט נוצן עד שיבוא שילה ,מען רעדט דא פון א פראפערטי ווערט פון נישטיגע 150 מיליאן , סאיז נישט עפעס וואס גייט גיין צופיס ,זארג דיך נישט ,קיינער באקומט עס נישט ווילאנג סאיז מסודר 100 פארצענט פון ביידע זייטן

דעיס איז די ‘‘מיינד באגלינג‘‘ וואס איך האב דא געמיינט קומסט מיט א הנחה אז צד מהר"א טאר אפי' נישט האלטן עס קומט זיך זיי,
אין זיי זאלן זיין נייס אין אויפגעבן, אויב זיין נייס, זיי די נייס צו וויזניץ,
עס איז אזוי זאלסט זאגן א עושר געב מיר א מיליאן דאלאר קענסט ממילא נישט אויסניצן דיין גאנצע געלט ווי לאנג די לעבסט, גם לי גם לך לא יהיה?

[שפאט ביליג]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

בתנאי אז מען טוט די זעלבע אין קרית יואל מיט די גרויסע בית המדרש, וואלן צווישן די וואס האבן געבויט דעם בית המדרש, און געקויפט די זיצן...

פארוואס? עס איז אונטער פראעג צייכן ווער עס איז דארט ראה"ק?

דאס אליינס איז די שאלה וועמענס וואוטס איז עכט ,און ווער איז עכט ראש הקהל

[טיש און בענקל]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

בתנאי אז מען טוט די זעלבע אין קרית יואל מיט די גרויסע בית המדרש, וואלן צווישן די וואס האבן געבויט דעם בית המדרש, און געקויפט די זיצן...

פארוואס? עס איז אונטער פראעג צייכן ווער עס איז דארט ראה"ק?

זאגסט אין אנדערע ווערטער אז ווייל קהלת מהרי"י האט נישט געטון די שגץ שטיק פון אריינשלעפן די ראש הקהל פראגע אין געריכט ממילא קומט זיך פאר קהלת מהר"א א בית המדרש וואס איז מער ווייניגער געבויט דורך מענטשן וואס באלאנגן צו די אנדערע קהלה.
נייס.

[טיש און בענקל]

בתנאי אז מען טוט די זעלבע אין קרית יואל מיט די גרויסע בית המדרש, וואלן צווישן די וואס האבן געבויט דעם בית המדרש, און געקויפט די זיצן...

פארוואס? עס איז אונטער פראעג צייכן ווער עס איז דארט ראה"ק?

דאס אליינס איז די שאלה וועמענס וואוטס איז עכט ,און ווער איז עכט ראש הקהל

אלס א פייערדיגע חסיד פון רביה"ק הברך משה זי"ע איז ביי מיר נישט קיין שום פראגע ווער עס איז ראש הקהל. ווי אויך איז עס נישט נוגע, רביה"ק הברך משה זי"ע איז געווען די גענצליכע בעל הבית אין די קהלה, הן על פי דיני תורה, והן להבדיל על פי פסק ריכטער באראש. ממילא איז די ראש הקהל פראגע אירעליווענט.

[שפאט ביליג]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

יא פונקט געהערט פון א חסיד מהר"יי גראדע א גוטע געדאנק
זאל מען פאר קויפן די ביעם סענטער פאר א גויעשע העדזש פאנד קאמפאני פאר די הייעסט ביד פאר 200 מיליאן דאלאר , און גענדיגט מיט וויליאמסבורג, און פארשטייט זיך צוריק געבן די געלט פאר אלע קונים פון זיצן געלט און פאר נדבנים ,פלאס אינטרעסט פאר באלד 30 יאר , און זאגן א גוטן פורים פאר וויליאמסבורג

[עומד על תלת]

בתנאי אז מען טוט די זעלבע אין קרית יואל מיט די גרויסע בית המדרש, וואלן צווישן די וואס האבן געבויט דעם בית המדרש, און געקויפט די זיצן...

פארוואס? עס איז אונטער פראעג צייכן ווער עס איז דארט ראה"ק?

זאגסט אין אנדערע ווערטער אז ווייל קהלת מהרי"י האט נישט געטון די שגץ שטיק פון אריינשלעפן די ראש הקהל פראגע אין געריכט ממילא קומט זיך פאר קהלת מהר"א א בית המדרש וואס איז מער ווייניגער געבויט דורך מענטשן וואס באלאנגן צו די אנדערע קהלה.
נייס.

ניין ער געט קהילות מהר"יי טויזנט פראצענט רעכט צו האלטן עס קימט זיך זיי....

[שפאט ביליג]

פארוואס? עס איז אונטער פראעג צייכן ווער עס איז דארט ראה"ק?

דאס אליינס איז די שאלה וועמענס וואוטס איז עכט ,און ווער איז עכט ראש הקהל

אלס א פייערדיגע חסיד פון רביה"ק הברך משה זי"ע איז ביי מיר נישט קיין שום פראגע ווער עס איז ראש הקהל. ווי אויך איז עס נישט נוגע, רביה"ק הברך משה זי"ע איז געווען די גענצליכע בעל הבית אין די קהלה, הן על פי דיני תורה, והן להבדיל על פי פסק ריכטער באראש. ממילא איז די ראש הקהל פראגע אירעליווענט.

אלס א פייערדיגע חסיד פון רביה"ק הברך משה זי"ע איז ביי מיר נישט קיין שום פראגע ווער עס איז ראש הקהל. ווי רביה"ק הברך משה זי"ע איז געווען די גענצליכע בעל הבית אין די קהלה, על פי דין תורה

[טיש און בענקל]

סאו דו זאגסט אז קהלת מהר"א האט עס יא?
די איינציגסטע חלק וואס קהלת מהר"א האט אין דעם שול איז בלויז אפהאלטן קהלת מהרי"י פון עס ניצן. דאס טייטש גם לי גם לך לא יהיה. נישט געבן פאר וויזניץ איז מער דומה צו איך געב דיר נישט מיין קאר כאטש איך ניץ עס נישט יעצט.

ניין! סאיז תלוי באוויר אין קאורט , און ווילאנג ביידע צדדים קומען זיך נישט דורך ביי דין תורה אדער להבדיל אין קאורט , קען עס קיינער נישט נוצן עד שיבוא שילה ,מען רעדט דא פון א פראפערטי ווערט פון נישטיגע 150 מיליאן , סאיז נישט עפעס וואס גייט גיין צופיס ,זארג דיך נישט ,קיינער באקומט עס נישט ווילאנג סאיז מסודר 100 פארצענט פון ביידע זייטן

דעיס איז די ‘‘מיינד באגלינג‘‘ וואס איך האב דא געמיינט קומסט מיט א הנחה אז צד מהר"א טאר אפי' נישט האלטן עס קומט זיך זיי,
אין זיי זאלן זיין נייס אין אויפגעבן, אויב זיין נייס, זיי די נייס צו וויזניץ,
עס איז אזוי זאלסט זאגן א עושר געב מיר א מיליאן דאלאר קענסט ממילא נישט אויסניצן דיין גאנצע געלט ווי לאנג די לעבסט, גם לי גם לך לא יהיה?

זיי מעגן האלטן וואס זיי ווילן. אבער לויטן געריכט איז עס נישט זייערע'ס, און יא קהלת מהרי"י'ס, די איינציגסטע זאך וואס זיי האבן דערמיט איז נאר אז זיי קענען שטערן קהלת מהרי"י פון עס אויפבויען. און דאס איז א קלאסישער גם לי גם לך לא יהיה עפיזאד.

[שפאט ביליג]

ניין! סאיז תלוי באוויר אין קאורט , און ווילאנג ביידע צדדים קומען זיך נישט דורך ביי דין תורה אדער להבדיל אין קאורט , קען עס קיינער נישט נוצן עד שיבוא שילה ,מען רעדט דא פון א פראפערטי ווערט פון נישטיגע 150 מיליאן , סאיז נישט עפעס וואס גייט גיין צופיס ,זארג דיך נישט ,קיינער באקומט עס נישט ווילאנג סאיז מסודר 100 פארצענט פון ביידע זייטן

דעיס איז די ‘‘מיינד באגלינג‘‘ וואס איך האב דא געמיינט קומסט מיט א הנחה אז צד מהר"א טאר אפי' נישט האלטן עס קומט זיך זיי,
אין זיי זאלן זיין נייס אין אויפגעבן, אויב זיין נייס, זיי די נייס צו וויזניץ,
עס איז אזוי זאלסט זאגן א עושר געב מיר א מיליאן דאלאר קענסט ממילא נישט אויסניצן דיין גאנצע געלט ווי לאנג די לעבסט, גם לי גם לך לא יהיה?

זיי מעגן האלטן וואס זיי ווילן. אבער לויטן געריכט איז עס נישט זייערע'ס, און יא קהלת מהרי"י'ס, די איינציגסטע זאך וואס זיי האבן דערמיט איז נאר אז זיי קענען שטערן קהלת מהרי"י פון עס אויפבויען. און דאס איז א קלאסישער גם לי גם לך לא יהיה עפיזאד.

אז זיי קענען עס אפהאלטען ,
מיינט אז עס נישט 100 פארצענט זייערס , איך קען דיר אפהאלטען פון אריינגיין אין דיין אייגענע פראפערטי אדער בויען פאר 30 יאר ? ניין
אז דא קען מען יא ! איז עס אין אנדערע ווערטער תלוי באוויר ביז ווילאנג ביידע צדדים קומען זיך דורך

[עומד על תלת]

ניין! סאיז תלוי באוויר אין קאורט , און ווילאנג ביידע צדדים קומען זיך נישט דורך ביי דין תורה אדער להבדיל אין קאורט , קען עס קיינער נישט נוצן עד שיבוא שילה ,מען רעדט דא פון א פראפערטי ווערט פון נישטיגע 150 מיליאן , סאיז נישט עפעס וואס גייט גיין צופיס ,זארג דיך נישט ,קיינער באקומט עס נישט ווילאנג סאיז מסודר 100 פארצענט פון ביידע זייטן

דעיס איז די ‘‘מיינד באגלינג‘‘ וואס איך האב דא געמיינט קומסט מיט א הנחה אז צד מהר"א טאר אפי' נישט האלטן עס קומט זיך זיי,
אין זיי זאלן זיין נייס אין אויפגעבן, אויב זיין נייס, זיי די נייס צו וויזניץ,
עס איז אזוי זאלסט זאגן א עושר געב מיר א מיליאן דאלאר קענסט ממילא נישט אויסניצן דיין גאנצע געלט ווי לאנג די לעבסט, גם לי גם לך לא יהיה?

זיי מעגן האלטן וואס זיי ווילן. אבער לויטן געריכט איז עס נישט זייערע'ס, און יא קהלת מהרי"י'ס, די איינציגסטע זאך וואס זיי האבן דערמיט איז נאר אז זיי קענען שטערן קהלת מהרי"י פון עס אויפבויען. און דאס איז א קלאסישער גם לי גם לך לא יהיה עפיזאד.

אקעי איך גיי מיך מאכן ווי איך פארשטיי וואס די זאגסט, אז וויבאלד צד מהר"א אפי זיי האלטן עס איז זייערס, קען עס נישט באקומען פאקטיש, דארפן זיי עס אויפגעבן פאר צד מהרי"י , אקעי יעצט אז זיי טוען עס נישט וויבאלד זיי זענען שקצים(?)...., קימט דאך אויס אז פאקטיש קען צד מהרי"י עס אויך נישט באקומען, געבט עס פאר וויזניץ....
אויב נישט איז עס א קלאסישע גם וכו...

[קרישקע]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

יא פונקט געהערט פון א חסיד מהר"יי גראדע א גוטע געדאנק
זאל מען פאר קויפן די ביעם סענטער פאר א גויעשע העדזש פאנד קאמפאני פאר די הייעסט ביד פאר 200 מיליאן דאלאר , און גענדיגט מיט וויליאמסבורג, און פארשטייט זיך צוריק געבן די געלט פאר אלע קונים פון זיצן געלט און פאר נדבנים ,פלאס אינטרעסט פאר באלד 30 יאר , און זאגן א גוטן פורים פאר וויליאמסבורג

קהל האט זיך אויסגענומען אויפן שטר ביים קויפן די זיצן אז אויב מען בויעט עס נישט מאיזה טעם שיהא קען מען נישט צוריק פארלאנגן די געלט

[שפאט ביליג]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

יא פונקט געהערט פון א חסיד מהר"יי גראדע א גוטע געדאנק
זאל מען פאר קויפן די ביעם סענטער פאר א גויעשע העדזש פאנד קאמפאני פאר די הייעסט ביד פאר 200 מיליאן דאלאר , און גענדיגט מיט וויליאמסבורג, און פארשטייט זיך צוריק געבן די געלט פאר אלע קונים פון זיצן געלט און פאר נדבנים ,פלאס אינטרעסט פאר באלד 30 יאר , און זאגן א גוטן פורים פאר וויליאמסבורג

קהל האט זיך אויסגענומען אויפן שטר ביים קויפן די זיצן אז אויב מען בויעט עס נישט מאיזה טעם שיהא קען מען נישט צוריק פארלאנגן די געלט

קומט אויך פון יואלי לאנדא ?

[לכל קהלא]

משמועסט אז יואל לאנדא ארבעט מיט אברומי בראך צו מאכן א דעיל וועגן די ביעם סענטער / בני ברק

משוגע ער געט אויף ווילי פאר ב"ב @דער תהלים איד

כ'האב נישט קיין אנונג איבער די ווארהייט דערפון אבער דער ניק וואס איז שטארק דבוק אין צדיק האט אן אגענדע מיטן דאס שרייבן, ווספ''פ.

וכן להיפך... די זעלבע אגענדע וואס די האסט פארקערט...

[דער תהלים איד]

אפשר מאכט מען וואלן צווישן די וואס האבן געגעבן געלט און געקויפט זיצן?...

בתנאי אז מען טוט די זעלבע אין קרית יואל מיט די גרויסע בית המדרש, וואלן צווישן די וואס האבן געבויט דעם בית המדרש, און געקויפט די זיצן...

גראדע א גוטע עצה... גוט עפ"י שכל רעד איך.

ווען ר' שלמה מיכל ראזנער און ר' משה פר"מ וואלטן געהאלטן אז דער ברך משה זי"ע איז נישט בעה"ב צו שטעלן ראשי קהלה און דער ביהמ"ד איז זייערס, וואלטן זיי עס טאקע אויך געקענט טון. למעשה האבן זיי געטון אנדערש (ווייל זיי האבן נישט געהאלטן אזוי).

[קרישקע]

איך האף אז אברמי בראך מיט יואלי לאנדא האלטן דא מיט די שמועס, פשוט צו וויסן ווי די פארהאנדלונגען האלטן.