אלעס איבער די נושא פון נעמען געלט פון גויאישע רעגירונג פאר חינוך

[בקיצור]

דו האסט דורכדעלערנט גאנץ שבט הלוי און נישט געטראפן?
איך האב געזעהן די תשובה אינעווייניג.
און יא, כ'געדענקק נשיט יעצט פונקליך ווי, און כ'דארף עס זוכן. אי זוועגן דעם בין איך מוציא לעז על שוכני עפר?

איך האב גראדע פרובירט צו זוכן אויף אוצר החכמה, און נישט געטראפן.

אויב אנדערע זאכן געדענקסטו פונקטליך צו טרעפן די מעשה פון רי"י ניימאן, און לגבי הרב וואזנער דו קומסט מיט א באשולדיגונג וואס קיינער ווייסט נישט דערפון, אז ער זאל האבן גענומען, און דו געבסט נאך אן כאילו עס איז א קלארע תשובה,
דאן יא, ווילאנג דו ברענגסט נישט קיין קלארע מקור סיי פון די פסק אין זיין ספר, און סיי א קלארע עקונג אז ער האט גענומען און גע'חתמ'ט, ביזטו א מוציא לעז אויף שוכני עפר.

קענסט מיר רופן וויאזוי דו ווילסט.
די תשובה האב איך געזעהן אינעווייניג. ס'איז א תשובה וואס איז מתיר צו נעמען געלט פון גוי'שע רעגירונגען, וועגן די מיסים וארנוניות.

און אגב, כ'האב נאך א הוצעת לעז. הגה"ק ר' יהושע לייב דיסקין זי"ע האט געהאלטן פון אויפשטעלן א מוסד פאר בחורים וואס זענען נישט געאייגנט צו לערנען.

[קיין מיינונג]

אט האט איר אביסל היסטאריע פון יענעם מצב דף כח

הרואה את הנולד (2).pdf

(655.75 KiB) דאונלאודעד 45 מאל

Captureג.PNG

[Think and Thank]

@בקיצור זייער נישט קלאר וואס דא גייט פאר.
מהאט דא עטליכע מאל ערווענט אז די געלט טיילעריי האט זיך אנגעהויבן ביי מנחם בגין.
איז דארף מען וויסן מציאות קודם במה דברים אמורים.
אויב בעלזער רב האט גענומען דארף מען וויסן אפשר האבן זיי דעמאלס געגעבן פאר לאנטש פראגראם און שפעטער ביי בגין האבן זיי געגעבן פאר שכר לימוד.
מקען נישט סתם אזוי מדמה זיין מילתא למילתא בפאר וויסן די פונקטליכע מציאות.
סתם אזוי די ארגינעלער חרם פון ביד"ץ עדה חרדית קומט נאך פון פאר די הקמת המדינה ווען חיים ווייצמן שר"י האט געטיילט, נאר דא איז געווען וואס האבן געזאגט אז סאיז צוריק נעמען די טעקס געלטער וואס די מדינה גנבעט אוועק פון זיי.

די מדינה האט אייביג געגעבן, אבער קליין געלט. ווייל ס'איז געוועהן לינקע ממשלות. אבער וועגין מ"ב איז ארויף אויפן בענקל בשנת תשל"ז האט ער געדארפט די חרדים אין קאאליציע, האט ער אנגעהויבן צו געבן גרויס געלט. און דעמאלס האבן א סך נייע מוסדות אנגעהויבן צו נעמען.

די איסור וואס מ'רעדט, איז נישט פון ווייצאן שר"י נאר פון די ענגלישע מאנדאט, און דער בריוו פון בד"ת העדה"ח מיט חתימת הרה"ק מסאטמאר, וללא חתימת הרה"ק מבעלזא, איז בשנת תש"ה.

די נידון אנהייב ת"ש'ס איז נישט געווען געלט פון די מאנדאט נאר געלט פון אידן אין חוץ לארץ וואס חיים ווייצמאן האט באוויזן זיך משתלט צו זיין דערויף (וואס צוליב די מלחמה איז נישט געווען מעגליך עס צו שיקן די געהעריגע וועג) און ער איז אראפגעפארן דעמאלס קיין ארץ ישראל פערזענליך עס אנטראגן פאר די היימישע מוסדות.

רביה"ק מסאטמאר איז אנגעקומען קיין א"י סליחות תש"ה.

[שוהם]

@בקיצור זייער נישט קלאר וואס דא גייט פאר.
מהאט דא עטליכע מאל ערווענט אז די געלט טיילעריי האט זיך אנגעהויבן ביי מנחם בגין.
איז דארף מען וויסן מציאות קודם במה דברים אמורים.
אויב בעלזער רב האט גענומען דארף מען וויסן אפשר האבן זיי דעמאלס געגעבן פאר לאנטש פראגראם און שפעטער ביי בגין האבן זיי געגעבן פאר שכר לימוד.
מקען נישט סתם אזוי מדמה זיין מילתא למילתא בפאר וויסן די פונקטליכע מציאות.
סתם אזוי די ארגינעלער חרם פון ביד"ץ עדה חרדית קומט נאך פון פאר די הקמת המדינה ווען חיים ווייצמן שר"י האט געטיילט, נאר דא איז געווען וואס האבן געזאגט אז סאיז צוריק נעמען די טעקס געלטער וואס די מדינה גנבעט אוועק פון זיי.

די מדינה האט אייביג געגעבן, אבער קליין געלט. ווייל ס'איז געוועהן לינקע ממשלות. אבער וועגין מ"ב איז ארויף אויפן בענקל בשנת תשל"ז האט ער געדארפט די חרדים אין קאאליציע, האט ער אנגעהויבן צו געבן גרויס געלט. און דעמאלס האבן א סך נייע מוסדות אנגעהויבן צו נעמען.

די איסור וואס מ'רעדט, איז נישט פון ווייצאן שר"י נאר פון די ענגלישע מאנדאט, און דער בריוו פון בד"ת העדה"ח מיט חתימת הרה"ק מסאטמאר, וללא חתימת הרה"ק מבעלזא, איז בשנת תש"ה.

די נידון אנהייב ת"ש'ס איז נישט געווען געלט פון די מאנדאט נאר געלט פון אידן אין חוץ לארץ וואס חיים ווייצמאן האט באוויזן זיך משתלט צו זיין דערויף (וואס צוליב די מלחמה איז נישט געווען מעגליך עס צו שיקן די געהעריגע וועג) און ער איז אראפגעפארן דעמאלס קיין ארץ ישראל פערזענליך עס אנטראגן פאר די היימישע מוסדות.

פאר מיר איז דאס א באמבע, די קול קורא וואס דער רבי האט אונטערגעשריבן בשנת תש"ו איז נישט געווען אויף דער ענגלישער מאנדאט?

[Think and Thank]

די מדינה האט אייביג געגעבן, אבער קליין געלט. ווייל ס'איז געוועהן לינקע ממשלות. אבער וועגין מ"ב איז ארויף אויפן בענקל בשנת תשל"ז האט ער געדארפט די חרדים אין קאאליציע, האט ער אנגעהויבן צו געבן גרויס געלט. און דעמאלס האבן א סך נייע מוסדות אנגעהויבן צו נעמען.

די איסור וואס מ'רעדט, איז נישט פון ווייצאן שר"י נאר פון די ענגלישע מאנדאט, און דער בריוו פון בד"ת העדה"ח מיט חתימת הרה"ק מסאטמאר, וללא חתימת הרה"ק מבעלזא, איז בשנת תש"ה.

די נידון אנהייב ת"ש'ס איז נישט געווען געלט פון די מאנדאט נאר געלט פון אידן אין חוץ לארץ וואס חיים ווייצמאן האט באוויזן זיך משתלט צו זיין דערויף (וואס צוליב די מלחמה איז נישט געווען מעגליך עס צו שיקן די געהעריגע וועג) און ער איז אראפגעפארן דעמאלס קיין ארץ ישראל פערזענליך עס אנטראגן פאר די היימישע מוסדות.

פאר מיר איז דאס א באמבע, די קול קורא וואס דער רבי האט אונטערגעשריבן בשנת תש"ו איז נישט געווען אויף דער ענגלישער מאנדאט?

איך זעה אז מען האט געברענגט דא די קול קורא (מען האט עס געברענגט נאך פאר איך האב געשריבן מיין תגובה אבער איך האב עס געשריבן לויט די סדר ווי איך האב געליינט), און דאס רעדט כנראה יא פון די מאנדאט. איך דארף נאכקוקן די פונקטליכע זמנים פון די מערכה מיט ווייצמאן, אבער לפום ריהטא קוקט אויס אז איך האב זיך טועה געווען און אויסגעמישט צוויי באזונדערע פרשיות.

[Think and Thank]

דו האסט דורכדעלערנט גאנץ שבט הלוי און נישט געטראפן?
איך האב געזעהן די תשובה אינעווייניג.
און יא, כ'געדענקק נשיט יעצט פונקליך ווי, און כ'דארף עס זוכן. אי זוועגן דעם בין איך מוציא לעז על שוכני עפר?

איך האב גראדע פרובירט צו זוכן אויף אוצר החכמה, און נישט געטראפן.

אויב אנדערע זאכן געדענקסטו פונקטליך צו טרעפן די מעשה פון רי"י ניימאן, און לגבי הרב וואזנער דו קומסט מיט א באשולדיגונג וואס קיינער ווייסט נישט דערפון, אז ער זאל האבן גענומען, און דו געבסט נאך אן כאילו עס איז א קלארע תשובה,
דאן יא, ווילאנג דו ברענגסט נישט קיין קלארע מקור סיי פון די פסק אין זיין ספר, און סיי א קלארע עקונג אז ער האט גענומען און גע'חתמ'ט, ביזטו א מוציא לעז אויף שוכני עפר.

קענסט מיר רופן וויאזוי דו ווילסט.
די תשובה האב איך געזעהן אינעווייניג. ס'איז א תשובה וואס איז מתיר צו נעמען געלט פון גוי'שע רעגירונגען, וועגן די מיסים וארנוניות.

און אגב, כ'האב נאך א הוצעת לעז. הגה"ק ר' יהושע לייב דיסקין זי"ע האט געהאלטן פון אויפשטעלן א מוסד פאר בחורים וואס זענען נישט געאייגנט צו לערנען.

פון גוי'אישע רעגירונגען אדער פון אידישע? האסטו נישט געשריבן אז הרב וואזנער האט גענומען געלט פון די מדינה?

און בנוגע בחורים וואס זענען נישט געאייגנט צו לערנען, מרן מסאטמאר זי"ע האט אויך אויפגעשטעלט אזא מוסד און כ'בין נייגעריג וואו דו האסט געזען אז ס'דא וואס זענען קעגן אזא געדאנק.

[בקיצור]

איך האב גראדע פרובירט צו זוכן אויף אוצר החכמה, און נישט געטראפן.

אויב אנדערע זאכן געדענקסטו פונקטליך צו טרעפן די מעשה פון רי"י ניימאן, און לגבי הרב וואזנער דו קומסט מיט א באשולדיגונג וואס קיינער ווייסט נישט דערפון, אז ער זאל האבן גענומען, און דו געבסט נאך אן כאילו עס איז א קלארע תשובה,
דאן יא, ווילאנג דו ברענגסט נישט קיין קלארע מקור סיי פון די פסק אין זיין ספר, און סיי א קלארע עקונג אז ער האט גענומען און גע'חתמ'ט, ביזטו א מוציא לעז אויף שוכני עפר.

קענסט מיר רופן וויאזוי דו ווילסט.
די תשובה האב איך געזעהן אינעווייניג. ס'איז א תשובה וואס איז מתיר צו נעמען געלט פון גוי'שע רעגירונגען, וועגן די מיסים וארנוניות.

און אגב, כ'האב נאך א הוצעת לעז. הגה"ק ר' יהושע לייב דיסקין זי"ע האט געהאלטן פון אויפשטעלן א מוסד פאר בחורים וואס זענען נישט געאייגנט צו לערנען.

פון גוי'אישע רעגירונגען אדער פון אידישע? האסטו נישט געשריבן אז הרב וואזנער האט גענומען געלט פון די מדינה?

און בנוגע בחורים וואס זענען נישט געאייגנט צו לערנען, מרן מסאטמאר זי"ע האט אויך אויפגעשטעלט אזא מוסד און כ'בין נייגעריג וואו דו האסט געזען אז ס'דא וואס זענען קעגן אזא געדאנק.

די תשובה אין שבט הלוי רעדט וועגן גוי'שע.
הרב וואזנער האט גענומען פון די א. ג. אידישע מדינה.

[פארטריבן]

@בקיצור דערווייל האסטו
1) נישט געברענגט די תשובה פון שבט הלוי
2) נישט געברענגט קיין קראנטע דעקונג אז הרב וואזנער האט גענומען פון די מדינה
ממילא איז דאס אלעס דערווייל לא שרירין ולא קיימין ווילאנג דו ברענגסט נישט עפעס קלארע מקורות

[קיין מיינונג]

גליון ביצור החומה #3 – בריוו פון עלטערן איבער יו פי קעי.pdf

(421.4 KiB) דאונלאודעד 26 מאל

[פארטריבן]

אזויווי לעצטענס איז געווארן אסאך אויפגעברענגט איבער די UPK פראגראם, וואס אויף דעם איז ארויסגעקומען בשנת תשע"ד א קול קורא צו אסר'ן דעם פראגראם אפילו פאר עטליכע שעה פונעם טאג, מכח די פארלאנג פון הפרדת הדת, און איז געווארן אונטערגעשריבן דורך רוב רובן פון די היימישע רבנים.

וואלט איך געוואלט פרעגן אויב איינער ווייסט צו די 'העד סטארט' פראגראם וואס אסאך מוסדות געניסען דערפון, צו ביי דעם איז נישטא די רעגירונג פארלאנג פון הפרדת הדת, אדער ביי דעם איז אויך דא די זעלבע פארלאנג פון הפרדת הדת אזויווי UPK און ממילא איז דאס נכלל אינעם איסור פון די רבנים הגאונים שליט"א משנת תשע"ד לפ"ק?

[בקיצור]

@בקיצור דערווייל האסטו
1) נישט געברענגט די תשובה פון שבט הלוי
2) נישט געברענגט קיין קראנטע דעקונג אז הרב וואזנער האט גענומען פון די מדינה
ממילא איז דאס אלעס דערווייל לא שרירין ולא קיימין ווילאנג דו ברענגסט נישט עפעס קלארע מקורות

1) ווען כ'וועל טרעפן די פונקטליכע תשובה, וועל איך עס בל"נ ציטירן.
2) ס'איז א דבר ידוע. און כמדומני אז קיינער ממפחתו לייקנט עס נישט. און אויך על שלחן מהר"א מסאטמאר האט מען שוין גערעדט דערפון.
הגאון רבי חיים לייב כ"ץ שליט"א ראש הכולל דסאטמאר בימי הרה"ק מסאטמאר זי"ע, וכעת אבד"ק סערדעהאלי, האט געזעהן הרב וואזנער'ס חתימה אויף די פאפירן.

[בקיצור]

כ'האב היינט געהערט א אינטרעסאנטע רעקארדירונג פונעם ברך משה זצ"ל, וואס ער זאגט אז ס'טוט אונז וויי אז מ'לערנט לימודי חול און ענגליש אין די תלמוד תורה'ס אין אמעריקע, אבער מ'מוז עס טוהן, ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן...

[totty]

כ'האב היינט געהערט א אינטרעסאנטע רעקארדירונג פונעם ברך משה זצ"ל, וואס ער זאגט אז ס'טוט אונז וויי אז מ'לערנט לימודי חול און ענגליש אין די תלמוד תורה'ס אין אמעריקע, אבער מ'מוז עס טוהן, ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן...

פון ווען איז דאס

[פארטריבן]

1) ווען כ'וועל טרעפן די פונקטליכע תשובה, וועל איך עס בל"נ ציטירן.

ווען דו וועסט עס טרעפן העמיר דעמאלס זעהן צי עס איז רעלעוואנט צי אונזער נושא.

2) ס'איז א דבר ידוע. און כמדומני אז קיינער ממפחתו לייקנט עס נישט. און אויך על שלחן מהר"א מסאטמאר האט מען שוין גערעדט דערפון.

איך ווייס נישט וואו עס איז ידוע, דא האט נאך קיינער נישט געהערט דערפון, און לויט ווי איינער דא האט נאכגעזוכט זעהט מען נישא היינט אז זיי זאלן נעמען.

הגאון רבי חיים לייב כ"ץ שליט"א ראש הכולל דסאטמאר בימי הרה"ק מסאטמאר זי"ע, וכעת אבד"ק סערדעהאלי, האט געזעהן הרב וואזנער'ס חתימה אויף די פאפירן.

אז דו דערמאנסט שוין ר' חיים לייב כ"ץ שליט"א, איז אינטערעסאנט צו וויסן מכח וועלכע חשש האלט ער אפ זיין ישיבה פון נעמען געלט פון די רעגירונג, און עס איז טהרת הקודש,
לכאורה מוז זיין אז ער האלט יא פון די חשש פון זיין גרויסן רבי'ן רביה"ק מסאטמאר זי"ע אז די רעגירונג קען זיך אריינמישען און ממילא טאר מען נישט נעמען,
ווייל אויב אלץ גוי'אישע געלט האט ער דאך -לשיטתך- געהערט פון הרב וואזנער אז מען מעג נעמען מטעם מיסים וארנונות.

[שמייכלדיג]

כ'האב היינט געהערט א אינטרעסאנטע רעקארדירונג פונעם ברך משה זצ"ל, וואס ער זאגט אז ס'טוט אונז וויי אז מ'לערנט לימודי חול און ענגליש אין די תלמוד תורה'ס אין אמעריקע, אבער מ'מוז עס טוהן, ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן...

פשוט הוא, מ'האט עס געטון ווייל די חוק פארלאנגט, און ווי רביה"ק זי"ע האט פארלאנגט מ'זאל עס נישט מאכן אינטערסאנט און ציענד נאר וויפיל מ'מוז

[בקיצור]

כ'האב היינט געהערט א אינטרעסאנטע רעקארדירונג פונעם ברך משה זצ"ל, וואס ער זאגט אז ס'טוט אונז וויי אז מ'לערנט לימודי חול און ענגליש אין די תלמוד תורה'ס אין אמעריקע, אבער מ'מוז עס טוהן, ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן...

ולא חלי ולא מרגיש, אז אין א"י וועלן זיך די גרויסע ת"ת'ס אויך נישט קענען האלטן אן דעם...

[Think and Thank]

כ'האב היינט געהערט א אינטרעסאנטע רעקארדירונג פונעם ברך משה זצ"ל, וואס ער זאגט אז ס'טוט אונז וויי אז מ'לערנט לימודי חול און ענגליש אין די תלמוד תורה'ס אין אמעריקע, אבער מ'מוז עס טוהן, ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן...

ולא חלי ולא מרגיש, אז אין א"י וועלן זיך די גרויסע ת"ת'ס אויך נישט קענען האלטן אן דעם...

אין ירושלים איז געווען א חרם, אין אנדערע ערטער נישט.
אפילו אין אמעריקע האט רביה"ק מסאטמאר נישט געוואלט לערנען קיין לימודי חול, נאר די געזעץ האט עס פארלאנגט און היות עס האט זיך נישט גערעדט פון קיין איסור (אנדערש ווי אין ירושלים) האט ער זיך נישט געשלאגן דערויף.

יעצט זיי מסביר ביטע פונקטליך ווער לא חלי ולא מרגיש און וויאזוי דאס האט שייכות אהער.

[בקיצור]

כ'האב היינט געהערט א אינטרעסאנטע רעקארדירונג פונעם ברך משה זצ"ל, וואס ער זאגט אז ס'טוט אונז וויי אז מ'לערנט לימודי חול און ענגליש אין די תלמוד תורה'ס אין אמעריקע, אבער מ'מוז עס טוהן, ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן...

ולא חלי ולא מרגיש, אז אין א"י וועלן זיך די גרויסע ת"ת'ס אויך נישט קענען האלטן אן דעם...

אין ירושלים איז געווען א חרם, אין אנדערע ערטער נישט.
אפילו אין אמעריקע האט רביה"ק מסאטמאר נישט געוואלט לערנען קיין לימודי חול, נאר די געזעץ האט עס פארלאנגט און היות עס האט זיך נישט גערעדט פון קיין איסור (אנדערש ווי אין ירושלים) האט ער זיך נישט געשלאגן דערויף.

יעצט זיי מסביר ביטע פונקטליך ווער לא חלי ולא מרגיש און וויאזוי דאס האט שייכות אהער.

דער אשכול, איז געווידמעט אויסצושמועסן די איסור פון נעמען געלט פון די גוי'שע רעגירונג. און די טעמי האיסור. און ס'איז ארויסגעברענגט געווארן, אז אין א"י און און חו"ל זענען דא די זעלבע טעמים.
אין ירושלים גופא, קען זיין הארבער נאר איבער די נושא פון לערנען שפות העמים, ותלוי במחלוקת הפוסקים צו ס'גייט אן די חרם פון מהרי"ל דיסקין זי"ע.

[Think and Thank]

ולא חלי ולא מרגיש, אז אין א"י וועלן זיך די גרויסע ת"ת'ס אויך נישט קענען האלטן אן דעם...

אין ירושלים איז געווען א חרם, אין אנדערע ערטער נישט.
אפילו אין אמעריקע האט רביה"ק מסאטמאר נישט געוואלט לערנען קיין לימודי חול, נאר די געזעץ האט עס פארלאנגט און היות עס האט זיך נישט גערעדט פון קיין איסור (אנדערש ווי אין ירושלים) האט ער זיך נישט געשלאגן דערויף.

יעצט זיי מסביר ביטע פונקטליך ווער לא חלי ולא מרגיש און וויאזוי דאס האט שייכות אהער.

דער אשכול, איז געווידמעט אויסצושמועסן די איסור פון נעמען געלט פון די גוי'שע רעגירונג. און די טעמי האיסור. און ס'איז ארויסגעברענגט געווארן, אז אין א"י און און חו"ל זענען דא די זעלבע טעמים.
אין ירושלים גופא, קען זיין הארבער נאר איבער די נושא פון לערנען שפות העמים, ותלוי במחלוקת הפוסקים צו ס'גייט אן די חרם פון מהרי"ל דיסקין זי"ע.

וואס אין די וועלט האט לערנען גוי'אישע שפראכן מיט נעמען געלט? אין אמעריקע פארלאנגט דאס געזעץ אז יעדע טאטע מאמע מוז צושטעלן פאר זיין קינד בעיסיק עדזשוקעישאן, און אין דעם איז אריינגערעכנט לערנען די ענגלישע שפראך. וואס פונקטליך האט דאס מיט די איסור צו נעמען געלט?

[בקיצור]

אין ירושלים איז געווען א חרם, אין אנדערע ערטער נישט.
אפילו אין אמעריקע האט רביה"ק מסאטמאר נישט געוואלט לערנען קיין לימודי חול, נאר די געזעץ האט עס פארלאנגט און היות עס האט זיך נישט גערעדט פון קיין איסור (אנדערש ווי אין ירושלים) האט ער זיך נישט געשלאגן דערויף.

יעצט זיי מסביר ביטע פונקטליך ווער לא חלי ולא מרגיש און וויאזוי דאס האט שייכות אהער.

דער אשכול, איז געווידמעט אויסצושמועסן די איסור פון נעמען געלט פון די גוי'שע רעגירונג. און די טעמי האיסור. און ס'איז ארויסגעברענגט געווארן, אז אין א"י און און חו"ל זענען דא די זעלבע טעמים.
אין ירושלים גופא, קען זיין הארבער נאר איבער די נושא פון לערנען שפות העמים, ותלוי במחלוקת הפוסקים צו ס'גייט אן די חרם פון מהרי"ל דיסקין זי"ע.

וואס אין די וועלט האט לערנען גוי'אישע שפראכן מיט נעמען געלט? אין אמעריקע פארלאנגט דאס געזעץ אז יעדע טאטע מאמע מוז צושטעלן פאר זיין קינד בעיסיק עדזשוקעישאן, און אין דעם איז אריינגערעכנט לערנען די ענגלישע שפראך. וואס פונקטליך האט דאס מיט די איסור צו נעמען געלט?

די איסור פון נעמען געלט איז - חוץ פון א בפירוש'ע הלכה אין שו"ע יורה דעה - וועגן מ'וועט דארפן משנה זיין די לימודים.
און טאקע כתוצאה פון דאס נעמען געלט, האט מען אין סאטמאר אלעמאל געלערנט לימודי חול, אריינגערעכנט ענגליש. און דער ברך משה זצ"ל זאגט אינעם אויבנדערמאנטן דרשה אז מ'איז געצוואונגען צו לערנען ענגליש וועגן די געלט פון די מדינה [אמעריקע] ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן.

[בקיצור]

הגאון רבי חיים לייב כ"ץ שליט"א ראש הכולל דסאטמאר בימי הרה"ק מסאטמאר זי"ע, וכעת אבד"ק סערדעהאלי, האט געזעהן הרב וואזנער'ס חתימה אויף די פאפירן.

אז דו דערמאנסט שוין ר' חיים לייב כ"ץ שליט"א, איז אינטערעסאנט צו וויסן מכח וועלכע חשש האלט ער אפ זיין ישיבה פון נעמען געלט פון די רעגירונג, און עס איז טהרת הקודש,
לכאורה מוז זיין אז ער האלט יא פון די חשש פון זיין גרויסן רבי'ן רביה"ק מסאטמאר זי"ע אז די רעגירונג קען זיך אריינמישען און ממילא טאר מען נישט נעמען,
ווייל אויב אלץ גוי'אישע געלט האט ער דאך -לשיטתך- געהערט פון הרב וואזנער אז מען מעג נעמען מטעם מיסים וארנונות.

נאכאמאל. וועגן דעם איסור פון נעמען פון גוים, איז דא א היתר פון בעלזער רב זי"ע און הרב וואזנער זי"ע, אבער אויב מישן זיי זיך אריין איז דא דער פראבלעם פון אריינמישן.

[Think and Thank]

דער אשכול, איז געווידמעט אויסצושמועסן די איסור פון נעמען געלט פון די גוי'שע רעגירונג. און די טעמי האיסור. און ס'איז ארויסגעברענגט געווארן, אז אין א"י און און חו"ל זענען דא די זעלבע טעמים.
אין ירושלים גופא, קען זיין הארבער נאר איבער די נושא פון לערנען שפות העמים, ותלוי במחלוקת הפוסקים צו ס'גייט אן די חרם פון מהרי"ל דיסקין זי"ע.

וואס אין די וועלט האט לערנען גוי'אישע שפראכן מיט נעמען געלט? אין אמעריקע פארלאנגט דאס געזעץ אז יעדע טאטע מאמע מוז צושטעלן פאר זיין קינד בעיסיק עדזשוקעישאן, און אין דעם איז אריינגערעכנט לערנען די ענגלישע שפראך. וואס פונקטליך האט דאס מיט די איסור צו נעמען געלט?

די איסור פון נעמען געלט איז - חוץ פון א בפירוש'ע הלכה אין שו"ע יורה דעה - וועגן מ'וועט דארפן משנה זיין די לימודים.
און טאקע כתוצאה פון דאס נעמען געלט, האט מען אין סאטמאר אלעמאל געלערנט לימודי חול, אריינגערעכנט ענגליש. און דער ברך משה זצ"ל זאגט אינעם אויבנדערמאנטן דרשה אז מ'איז געצוואונגען צו לערנען ענגליש וועגן די געלט פון די מדינה [אמעריקע] ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן.

דו ליינסט ממש נישט פאר'ן ענטפערן? אין אמעריקע מוז יעדע טאטע-מאמע צושטעלן פאר זיין קינד בעיסיק עדזשוקעישאן, אריינגערעכנט ענגליש. אויב וואלט מען נישט געלערנט אין סאטמאר קיין ענגליש וואלט די רעגירונג פארמאכט די מוסד און געצווינגען די עלטערן צו שיקן אין אנדערע מוסדות וואו מען לערנט יא, אפילו ווען סאטמאר זאל נישט נעמען קיין פיאסטער פון די רעגירונג.

דאס אז "דער ברך משה זצ"ל זאגט אינעם אויבנדערמאנטן דרשה אז מ'איז געצוואונגען צו לערנען ענגליש וועגן די געלט פון די מדינה" איז אייער אייגענע פורים תורה.

[בקיצור]

וואס אין די וועלט האט לערנען גוי'אישע שפראכן מיט נעמען געלט? אין אמעריקע פארלאנגט דאס געזעץ אז יעדע טאטע מאמע מוז צושטעלן פאר זיין קינד בעיסיק עדזשוקעישאן, און אין דעם איז אריינגערעכנט לערנען די ענגלישע שפראך. וואס פונקטליך האט דאס מיט די איסור צו נעמען געלט?

די איסור פון נעמען געלט איז - חוץ פון א בפירוש'ע הלכה אין שו"ע יורה דעה - וועגן מ'וועט דארפן משנה זיין די לימודים.
און טאקע כתוצאה פון דאס נעמען געלט, האט מען אין סאטמאר אלעמאל געלערנט לימודי חול, אריינגערעכנט ענגליש. און דער ברך משה זצ"ל זאגט אינעם אויבנדערמאנטן דרשה אז מ'איז געצוואונגען צו לערנען ענגליש וועגן די געלט פון די מדינה [אמעריקע] ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן.

דו ליינסט ממש נישט פאר'ן ענטפערן? אין אמעריקע מוז יעדע טאטע-מאמע צושטעלן פאר זיין קינד בעיסיק עדזשוקעישאן, אריינגערעכנט ענגליש. אויב וואלט מען נישט געלערנט אין סאטמאר קיין ענגליש וואלט די רעגירונג פארמאכט די מוסד און געצווינגען די עלטערן צו שיקן אין אנדערע מוסדות וואו מען לערנט יא, אפילו ווען סאטמאר זאל נישט נעמען קיין פיאסטער פון די רעגירונג.

אין די טהרת הקודש מוסדות היינט צוטגס אין אמעריקע לערנט מען ענגליש?

[Think and Thank]

די איסור פון נעמען געלט איז - חוץ פון א בפירוש'ע הלכה אין שו"ע יורה דעה - וועגן מ'וועט דארפן משנה זיין די לימודים.
און טאקע כתוצאה פון דאס נעמען געלט, האט מען אין סאטמאר אלעמאל געלערנט לימודי חול, אריינגערעכנט ענגליש. און דער ברך משה זצ"ל זאגט אינעם אויבנדערמאנטן דרשה אז מ'איז געצוואונגען צו לערנען ענגליש וועגן די געלט פון די מדינה [אמעריקע] ווייל אן דעם וועלן זיך די ת"ת'ס נישט קענען האלטן.

דו ליינסט ממש נישט פאר'ן ענטפערן? אין אמעריקע מוז יעדע טאטע-מאמע צושטעלן פאר זיין קינד בעיסיק עדזשוקעישאן, אריינגערעכנט ענגליש. אויב וואלט מען נישט געלערנט אין סאטמאר קיין ענגליש וואלט די רעגירונג פארמאכט די מוסד און געצווינגען די עלטערן צו שיקן אין אנדערע מוסדות וואו מען לערנט יא, אפילו ווען סאטמאר זאל נישט נעמען קיין פיאסטער פון די רעגירונג.

אין די טהרת הקודש מוסדות היינט צוטגס אין אמעריקע לערנט מען ענגליש?

כ'ווייס נישט, און אויב נישט איז די איינציגסטע סיבה פארוואס זיי האבן מצליח געווען דערווייל צו בלייבן אפן ווייל זיי זענען קליין און אונטער די ראדאר.

[בקיצור]

דו ליינסט ממש נישט פאר'ן ענטפערן? אין אמעריקע מוז יעדע טאטע-מאמע צושטעלן פאר זיין קינד בעיסיק עדזשוקעישאן, אריינגערעכנט ענגליש. אויב וואלט מען נישט געלערנט אין סאטמאר קיין ענגליש וואלט די רעגירונג פארמאכט די מוסד און געצווינגען די עלטערן צו שיקן אין אנדערע מוסדות וואו מען לערנט יא, אפילו ווען סאטמאר זאל נישט נעמען קיין פיאסטער פון די רעגירונג.

אין די טהרת הקודש מוסדות היינט צוטגס אין אמעריקע לערנט מען ענגליש?

כ'ווייס נישט, און אויב נישט איז די איינציגסטע סיבה פארוואס זיי האבן מצליח געווען דערווייל צו בלייבן אפן ווייל זיי זענען קליין און אונטער די ראדאר.

היינטיגע צייטן, מיט די מסירות פון יאפפע"ד איז נישט שייך צו בלייבן אונטער די ראדאר.