סאטמאר (מהר"א): נייעסן און שמועסן בתוככי הקהלה

[תינוק הבורח]

נישט אסאך מאהל, די רבי איז אייביג אריינגעקמען צום דאווענען מיטל נאכט קרוב לחצות, עי' במחזור דברי יואל.
פארוואס איז דאס פארשטענדליך נישט קיין מנהג?

איך האב פארשטאנען אז ער רעדט וועגן שחרית יעדן טאג.

לכאורה איז די מנהג פון דאווענען יו"ט באנאכט ביי חצות די זעלבע ווי יעדן טאג שחרית, אויב איינער ווייסט אז נישט זאל מען לאזן וויסן,

#איך שרייב וואס איך טראכט

דער חילוק איז אז איינס איז נגד הלכה און איינס נישט.

[גד'ל]

כ'מיין אז קיינער האט דאס נישט געזאגט לפי ידיעתי.

וואס יא, מ'האט אויס געשמועסט די ענין איבער גיין צום ציון פונעם מאמע, דעטס אלל.


ס'איז אבער עכט נישט נוגע, שמח"ת באנאכט הקפות איז געווען א גרעסערע שינוי.

די רבי פלעגט דאווענען יעדע יו"ט מיטל נאכט ביי חצות, נישט נאר שמח"ת און דאס נאט מען קיינמאל נאכגעטוהן.

כ'מיין, פליז...

ס'איז קלאר מקובל פון ייטב פנים וויאזוי צו פירן הקפות, אז איינער האט געזעהן א וויכטיג צורך צו טוישן, נו שוין מ'קען פארשטיין, אבער דאס אז דער רבי האט אסאך מאל געדאווענט ביי חצות איז ווי פארשטענדליך נישט געווען קיין מנהג...

עס איז נישט פונעם ייטב לב דער ייטב לב פאר זיך הגם ער טייטשט עס אריין אין ייטב פנים איבער צדיקים מאכן שפעט הקפות וואו אויך דער קדושת יו"ט פלעגן נישט מאכן הקפות ביי חצות דער רבי ז"ל האט עס גענומען פון צאנזער רב זצ"ל

[בודקע]

איך האב פארשטאנען אז ער רעדט וועגן שחרית יעדן טאג.

לכאורה איז די מנהג פון דאווענען יו"ט באנאכט ביי חצות די זעלבע ווי יעדן טאג שחרית, אויב איינער ווייסט אז נישט זאל מען לאזן וויסן,

#איך שרייב וואס איך טראכט

דער חילוק איז אז איינס איז נגד הלכה און איינס נישט.

וואס איז נוגע למעשה?

וואס איך מיין ארויס צו ברענגען איז, אז פונקט ווי שחרית איז נישט געווען קיין מנהג איז מעריב יעדע יו"ט אויך נישט געווען.

[צולייגער]

לכאורה איז די מנהג פון דאווענען יו"ט באנאכט ביי חצות די זעלבע ווי יעדן טאג שחרית, אויב איינער ווייסט אז נישט זאל מען לאזן וויסן,

#איך שרייב וואס איך טראכט

דער חילוק איז אז איינס איז נגד הלכה און איינס נישט.

וואס איז נוגע למעשה?

וואס איך מיין ארויס צו ברענגען איז, אז פונקט ווי שחרית איז נישט געווען קיין מנהג איז מעריב יעדע יו"ט אויך נישט געווען.

כ'ווייס נישט וואס מיינט מנהג. אבער עס איז געווען אסאך צדיקים וואס האבן זיך אזוי געפירט. די פשוט'ע טעם איז געווען צו ווארטן זעקס זעה פון די בייטאג סעודה ביז ביינאכט סעודה, און געווען נאך טעמים אויך. אין סקווירא קומט מען אויך אריין שפעט צו מעריב מיטל נאכט. (טאקע דא א מנין פריער)

[יונגער זיידע]

די רבי פלעגט דאווענען יעדע יו"ט מיטל נאכט ביי חצות, נישט נאר שמח"ת און דאס נאט מען קיינמאל נאכגעטוהן.

כ'מיין, פליז...

ס'איז קלאר מקובל פון ייטב פנים וויאזוי צו פירן הקפות, אז איינער האט געזעהן א וויכטיג צורך צו טוישן, נו שוין מ'קען פארשטיין, אבער דאס אז דער רבי האט אסאך מאל געדאווענט ביי חצות איז ווי פארשטענדליך נישט געווען קיין מנהג...

עס איז נישט פונעם ייטב לב דער ייטב לב פאר זיך הגם ער טייטשט עס אריין אין ייטב פנים איבער צדיקים מאכן שפעט הקפות וואו אויך דער קדושת יו"ט פלעגן נישט מאכן הקפות ביי חצות דער רבי ז"ל האט עס גענומען פון צאנזער רב זצ"ל

ס'קוקט אויס אז דו ביסט נישט געווען ביי די הקפות די לעצטע צוויי יאר, אז יא וואלסטו געהערט פון רבינו שליט"א (נעילת החג שמח"ת תשפ"ג) אז די סדר ההקפות קומט פון הייליגן ייטב לב וכו', הער עס כאטש יעצט אויס... (אה!! הייליג הייליג)
דברות קודש נעילת החג שמח"ת תשפ"ג
{קרעדיט: קול סאטמאר}

קוק דא א אויסצוג:
די ייטב לב האט געזאגט אזוי, דער גרויסער יסוד פון די הקפות האט ער גענומען פונעם זיידן דער ישמח משה, דער ישמח משה האט געטאנצט די הקפות שעות ארוכות, און די ישמח משה האט עס גענומען פונעם מהרש"א, די ישמח משה איז געווען אן אייניקל פונעם מהרש"א, ער האט געזאגט "די מהרש"א האט געטאנצן די הקפות עד כלות הנפש, די מהרש"א האט געטאנצן די הקפות עד כלות הנפש" די ישמח משה האט עס גענומען פונעם מהרש"א, ער איז געווען א אייניקל, און די ייטב לב האט עס גענומען און צוזאמגעשטעלט...

אז די רעדסט פון דברי חיים, האסטו א צווייטע אויסצוג:
איך האב געהערט פון דברי חיים א צווייטע זיידע, די הייליגע זיידע, מ'האט אים ערגעץ אנגעפרעגט, וויאזוי מען זאל פירן די צווייטע טעג, מ'האט געהאט א שאלה, האט ער גענטפערט אויפן צאנזער נוסח, "דריי נעכט נישט שלאפן, דריי טעג נישט עסן",

זיי נישט קיין נער, הער עס אויס...

[בודקע]

דער חילוק איז אז איינס איז נגד הלכה און איינס נישט.

וואס איז נוגע למעשה?

וואס איך מיין ארויס צו ברענגען איז, אז פונקט ווי שחרית איז נישט געווען קיין מנהג איז מעריב יעדע יו"ט אויך נישט געווען.

כ'ווייס נישט וואס מיינט מנהג. אבער עס איז געווען אסאך צדיקים וואס האבן זיך אזוי געפירט. די פשוט'ע טעם איז געווען צו ווארטן זעקס זעה פון די בייטאג סעודה ביז ביינאכט סעודה, און געווען נאך טעמים אויך. אין סקווירא קומט מען אויך אריין שפעט צו מעריב מיטל נאכט. (טאקע דא א מנין פריער)

דאכט זיך מיך אז רבינו שליט"א עסט אויך שפעט די סעודה, סאוי אויב די מנהג איז אלץ דעם אויס קומט אויס אז ער פירט זיך יא אזוי,

[אסרוחג]

דאס הייסט נישט צוגעלייגט, דאס הייסט משנה געווען

צוגעלייגט איז מ' איז מער מחמיר, ווי למשל פיש פסח,

דא איז געווען בכוונה אז מ' גייט נישט צום קבר פון א מאמע ביים יארצייט, נישט פאר פוילקייט, נאר מפני טעם וואס אונז ווייס מיר נישט
יא גיין הייסט משנה געווען, קיינמאל קיין ערגערס אבער שינוי איט איז

די רבי האט דאך שוין געזאגט אז הוספה איז נישט קיין שינוי

[פעניאק]

טוטס ביטע א טובה און זוכט'ס בעסערע שינוים ווי גיין אויף קבר אמו, אגב הגה"צ אב"ד דקהלתינו 15טע עוו. גייט אויך ביין יארצייט פון די מאמע.

אסאך זאגן אז די סיבה פארוואס מען איז נישט געגאנגען אין סיגוט איז געווען ווייל עס איז געווען די יארצייט חודש ניסן. (עס איז אביסל אנדערש פון גיין צו א ציון פון א צדיק אין דעם חודש)

[בודקע]

טוטס ביטע א טובה און זוכט'ס בעסערע שינוים ווי גיין אויף קבר אמו, אגב הגה"צ אב"ד דקהלתינו 15טע עוו. גייט אויך ביין יארצייט פון די מאמע.

אסאך זאגן אז די סיבה פארוואס מען איז נישט געגאנגען אין סיגוט איז געווען ווייל עס איז געווען די יארצייט חודש ניסן. (עס איז אביסל אנדערש פון גיין צו א ציון פון א צדיק אין דעם חודש)

געברענגט שמח"ת

[אינטערעסאנט]

טוטס ביטע א טובה און זוכט'ס בעסערע שינוים ווי גיין אויף קבר אמו, אגב הגה"צ אב"ד דקהלתינו 15טע עוו. גייט אויך ביין יארצייט פון די מאמע.

אסאך זאגן אז די סיבה פארוואס מען איז נישט געגאנגען אין סיגוט איז געווען ווייל עס איז געווען די יארצייט חודש ניסן. (עס איז אביסל אנדערש פון גיין צו א ציון פון א צדיק אין דעם חודש)

אזוי אויך אב"ד זענטא שליט''א גייט צום יארצייט פון די מאמע (אויב איך געדענק גוט)

[תינוק הבורח]

טוטס ביטע א טובה און זוכט'ס בעסערע שינוים ווי גיין אויף קבר אמו, אגב הגה"צ אב"ד דקהלתינו 15טע עוו. גייט אויך ביין יארצייט פון די מאמע.

אסאך זאגן אז די סיבה פארוואס מען איז נישט געגאנגען אין סיגוט איז געווען ווייל עס איז געווען די יארצייט חודש ניסן. (עס איז אביסל אנדערש פון גיין צו א ציון פון א צדיק אין דעם חודש)

אלע פרויען זענען אוועק אין ניסן?

[יונגער זיידע]

טוטס ביטע א טובה און זוכט'ס בעסערע שינוים ווי גיין אויף קבר אמו, אגב הגה"צ אב"ד דקהלתינו 15טע עוו. גייט אויך ביין יארצייט פון די מאמע.

אסאך זאגן אז די סיבה פארוואס מען איז נישט געגאנגען אין סיגוט איז געווען ווייל עס איז געווען די יארצייט חודש ניסן. (עס איז אביסל אנדערש פון גיין צו א ציון פון א צדיק אין דעם חודש)

אזוי אויך אב"ד זענטא שליט''א גייט צום יארצייט פון די מאמע (אויב איך געדענק גוט)

איך האב אמאל געהערט אז די אדמורי"ם לבית סיגוט זענען נישט געגאנגען
אלע אייניקלעך גייען....

[טעכנאלאגיע קענער]

רבינו שליט"א אין בעטלעהעם ניו העמפשיר שנת תשס"ט

איך פארשטיי נישט פאר 15 יאר צוריק איז דא געהעריג ווידיאו פון אלעם אין ניו העמפשיר און היינט צוטאגס איז כמעט גארנישט דא וואספשט?

[בודקע]

רבינו שליט"א אין בעטלעהעם ניו העמפשיר שנת תשס"ט

איך פארשטיי נישט פאר 15 יאר צוריק איז דא געהעריג ווידיאו פון אלעם אין ניו העמפשיר און היינט צוטאגס איז כמעט גארנישט דא וואספשט?

א'כשר' דרא

[טעכנאלאגיע קענער]

רבינו שליט"א אין בעטלעהעם ניו העמפשיר שנת תשס"ט

איך פארשטיי נישט פאר 15 יאר צוריק איז דא געהעריג ווידיאו פון אלעם אין ניו העמפשיר און היינט צוטאגס איז כמעט גארנישט דא וואספשט?

א'כשר' דרא

[יונגער זיידע]

ווען די בית ישראל פון גור איז געווארן רבי איז ער געווען באזוכן ביים בעלזא רב ר' אהרן ז''ל
די בעלזא רב האט אים געפרעגט וויאזוי ער פלאנט צו פירן זיין עדה, האט ער געענטפערט, אביסל ווי דער זיידע (שפת אמת) אביסל ווי דער טאטע (אמרי אמת) און אביסעל אליינס...

צום נקודה, אונז זענען אלע בני אברהם יצחק ויעקב, און כלל ישראל האלט זיך אויף מסורה, אעפ''כ האבן אונז אלע מסורה'דיגע אידן אנדערע מסורות און מנהגים, צווישן אלע חסידות'ער איז יעדע איינס אנדערש ווי די צווייטע, אפי' אלעס קומט אהן צו בעל שם טוב,
און אין יעדע גזע אליינס איז נישט דא קיין צוויי וואס גייען די זעלבע

ולכן, איז בכלל נישט קיין קשיא
דא בנוגע עליה לציון אמו פירט זיך כ''ק אדמו''ר שליט''א (מהר''א) כמנהג אבותיו לבית סיגוט און גייט נישט, און אחיו כ''ק אדמו''ר מהרי''י שליט''א פירט זיך ווי אנדערע פון זיינע גרויסע זיידעס וואס זענען יא געגאנגען.

וועלעכע אנדערע זיידעס לבית סיגעט זענען יא געגאנגען?

געווענליך פירט מען זיך כמנהג אבותיו פון טאטן

נישט געפערליך צו גיין, אבער מנהג אבותיו איז עס נישט

כ'האב נישט געשריבן לבית סיגוט - דאס האט איר צוגעלייגט

אוודאי פירט מען זיך בעיקר לויט די מנהג אבותיו פון די טאטע, אבער מ'לייגט אויך צי פון אנדערע - אזוי איז אייביג געווען
די ייטב לב איז געגאנגען מיט סטראקעס?

(נישט יעדער איז מחיוב אלעס צוצילייגן, אבער טענות קען מען נישט האבן)

פון וואו נעמסטו אז די ייטב לב איז נישט געגאנגען מיט סטראקעס
(איך פרעג ווייל איך ווייס נישט)

[גד'ל]

כ'מיין, פליז...

ס'איז קלאר מקובל פון ייטב פנים וויאזוי צו פירן הקפות, אז איינער האט געזעהן א וויכטיג צורך צו טוישן, נו שוין מ'קען פארשטיין, אבער דאס אז דער רבי האט אסאך מאל געדאווענט ביי חצות איז ווי פארשטענדליך נישט געווען קיין מנהג...

עס איז נישט פונעם ייטב לב דער ייטב לב פאר זיך הגם ער טייטשט עס אריין אין ייטב פנים איבער צדיקים מאכן שפעט הקפות וואו אויך דער קדושת יו"ט פלעגן נישט מאכן הקפות ביי חצות דער רבי ז"ל האט עס גענומען פון צאנזער רב זצ"ל

ס'קוקט אויס אז דו ביסט נישט געווען ביי די הקפות די לעצטע צוויי יאר, אז יא וואלסטו געהערט פון רבינו שליט"א (נעילת החג שמח"ת תשפ"ג) אז די סדר ההקפות קומט פון הייליגן ייטב לב וכו', הער עס כאטש יעצט אויס... (אה!! הייליג הייליג)
דברות קודש נעילת החג שמח"ת תשפ"ג
{קרעדיט: קול סאטמאר}

קוק דא א אויסצוג:
די ייטב לב האט געזאגט אזוי, דער גרויסער יסוד פון די הקפות האט ער גענומען פונעם זיידן דער ישמח משה, דער ישמח משה האט געטאנצט די הקפות שעות ארוכות, און די ישמח משה האט עס גענומען פונעם מהרש"א, די ישמח משה איז געווען אן אייניקל פונעם מהרש"א, ער האט געזאגט "די מהרש"א האט געטאנצן די הקפות עד כלות הנפש, די מהרש"א האט געטאנצן די הקפות עד כלות הנפש" די ישמח משה האט עס גענומען פונעם מהרש"א, ער איז געווען א אייניקל, און די ייטב לב האט עס גענומען און צוזאמגעשטעלט...

אז די רעדסט פון דברי חיים, האסטו א צווייטע אויסצוג:
איך האב געהערט פון דברי חיים א צווייטע זיידע, די הייליגע זיידע, מ'האט אים ערגעץ אנגעפרעגט, וויאזוי מען זאל פירן די צווייטע טעג, מ'האט געהאט א שאלה, האט ער גענטפערט אויפן צאנזער נוסח, "דריי נעכט נישט שלאפן, דריי טעג נישט עסן",

זיי נישט קיין נער, הער עס אויס...

איך רעד פון ליל שמח"ת מאכן הקפות ביי חצות קומט פון צאנזער רב, דער ייטב לב און קדושת יו"ט האבן אנגעהויבן אנהייב נאכט איך זעה נישט וואו דו זעהסט עס אלץ א סתירה מיט די אויסצוג וואס דו האסט דא געברענגט

[יונגער זיידע]

עס איז נישט פונעם ייטב לב דער ייטב לב פאר זיך הגם ער טייטשט עס אריין אין ייטב פנים איבער צדיקים מאכן שפעט הקפות וואו אויך דער קדושת יו"ט פלעגן נישט מאכן הקפות ביי חצות דער רבי ז"ל האט עס גענומען פון צאנזער רב זצ"ל

ס'קוקט אויס אז דו ביסט נישט געווען ביי די הקפות די לעצטע צוויי יאר, אז יא וואלסטו געהערט פון רבינו שליט"א (נעילת החג שמח"ת תשפ"ג) אז די סדר ההקפות קומט פון הייליגן ייטב לב וכו', הער עס כאטש יעצט אויס... (אה!! הייליג הייליג)
דברות קודש נעילת החג שמח"ת תשפ"ג
{קרעדיט: קול סאטמאר}

קוק דא א אויסצוג:
די ייטב לב האט געזאגט אזוי, דער גרויסער יסוד פון די הקפות האט ער גענומען פונעם זיידן דער ישמח משה, דער ישמח משה האט געטאנצט די הקפות שעות ארוכות, און די ישמח משה האט עס גענומען פונעם מהרש"א, די ישמח משה איז געווען אן אייניקל פונעם מהרש"א, ער האט געזאגט "די מהרש"א האט געטאנצן די הקפות עד כלות הנפש, די מהרש"א האט געטאנצן די הקפות עד כלות הנפש" די ישמח משה האט עס גענומען פונעם מהרש"א, ער איז געווען א אייניקל, און די ייטב לב האט עס גענומען און צוזאמגעשטעלט...

אז די רעדסט פון דברי חיים, האסטו א צווייטע אויסצוג:
איך האב געהערט פון דברי חיים א צווייטע זיידע, די הייליגע זיידע, מ'האט אים ערגעץ אנגעפרעגט, וויאזוי מען זאל פירן די צווייטע טעג, מ'האט געהאט א שאלה, האט ער גענטפערט אויפן צאנזער נוסח, "דריי נעכט נישט שלאפן, דריי טעג נישט עסן",

זיי נישט קיין נער, הער עס אויס...

איך רעד פון ליל שמח"ת מאכן הקפות ביי חצות קומט פון צאנזער רב, דער ייטב לב און קדושת יו"ט האבן אנגעהויבן אנהייב נאכט איך זעה נישט וואו דו זעהסט עס אלץ א סתירה מיט די אויסצוג וואס דו האסט דא געברענגט

הער אויס די רבי'ס דרשה, דער רבי זאגט אנדערש פון דיר

[חסיד הארץ]

ביהמ"ד הג'

[חסיד הארץ]

.

[טעכנאלאגיע קענער]

.

דאס איז די באקאנטע טעוועלע?

[בודקע]

.

פעך

[תורה ויראה]

.

פעך

פעך אויף וואס?

[בודקע]

.

פעך

פעך אויף וואס?

אויף די סיין

[ווערווייס]

דארף זיין א עכטע בילד פון די טעוועלע ליגן אויף א טיש שוין צושפאלטן, ליגט זיכער ערגעץ ביי אוצרות דוד לייב