דערווייל האט געשריבן: ↑דינסטאג יולי 08, 2025 12:18 pm
להגדיל הטראסק האט געשריבן: ↑דינסטאג יולי 08, 2025 12:12 pm
► Show Spoiler
דערווייל האט געשריבן: ↑דינסטאג יולי 08, 2025 11:53 am
פון ווי וויסטו איר אז כ'בין נישט גרייט?
אין אמת'ן אריין, איז ויואל משה זייער א שווערע און לאנגע ספר, סא כ'בין טאקע נישט גרייט.
ועוד, וזה עיקר, אז איך בין נישט אזא נאר צו מכריע זיין אין מחלוקת בהלכה נישט צווישן סאטמארע רב און טשעבינע רב, און נישט צווישן רבי משה פיינשטיין און מנחת יצחק. פשוט, כ'בין נישט דער פאסיגער מכריע.
דאן פארוואס האט איר באשלאסן אז סאטמארער רב האט געזוכט צו אסר'ן, און נישט געזוכט קיין היתר? אפשר האט ער יא גענישטערט און געזוכט אז אולי קען מען יא טרעפן א לימוד זכות און היתר דערויף און נישט אריינלייגן רוב כלל ישראל אז זיי ווערן נעבעך נכשל, און נאכן עס דורכטון האט ער מיט ווייטאג בלית ברירה ארויסגעגעבן אזא הארבע פסק?
ער האט נישט געקענט האקן קעגן ציונית אן דעם איסור לבחירות? ער האט נישט געקענט רעדן קנאית'דיג ווי בעלזער רבי שליט"א? ער האט נישט געקענט רעדן אזא קנאית'דיגע שפראך ווי אלע רבי'ס און גדולים רעדן ווען די מדינה פירט זיך אויף שלעכט צו זיי? ער האט נישט געהאט גענוג חומר צו האקן קעגן אלע גזירות פון די מדינה השמד אז ער האט געמוזט צוקומען צו אינוועסטירן טעג און נעכט, געלט און כוחות, זיך צוקריגן מיט רוב כלל ישראל בלויז פאר א זייטיגע איסור?
וועלכע נארמאלע מענטש קענסטו וואס גייט טון אזא זינלאזע שריט? א פשוטער העצער און האסער אינוועסטירט נישט אזויפיל צייט און כח אין אזוינע קליינע דעטאלן... מען נעמט דאס גרינגסטע שמוץ און מען שעלט מיט לופט אז עס גייעט א נחת...
אלא מאי? ער האט געזען אין דעם זייטיגן דעטאל א גאר הארבע איסור! אן אמת'דיגער שרעקעדיגער איסור! און צו זיכער מאכן אז ער קומט נישט ארויס מיט קיין לופטיגער איסור האט ער טאקע געמוזט זוכן צו עס איז טאקע נישט דא קיין צד היתר אז ער זאל נישט זיין ללעג ולקלס אומזיסט!
אויב זאל איינער זאגן אז אה"נ, ער איז יא געווען א נאר און משוגענער וואס אינוועסטירט טאקע יא כוחות אין שטותים, אזא איינער איז נישט אזוי ווייט קיין מחוצף, נאר א ריזנשטאקיגע אומוויסנדער טיפש.
----------------------------------------
איינער וואס זעצט דורך דעם סוגיא, די אוסרים און די מתירים, און לפי דעתו הקלושה קומט אויס אז די מתירים זענען פעסט און די אוסרים זענען פרומע וואס זוכן זיך אנצוכאפן אין אן איסור, דאן קען ער זאגן אזא סברא, דאס איז וואס איז אים ארויסגעקומען נאכן עס דורכטון.
אבער א הנחה וואס ווער געבויעט אויף חיצוניות'דיגע געפילן איז קיין הנחה.
=====================
איך בין נישט קיין שרייבער אבער כ'האף אז דו פארשטייסט דעם פוינט.
כ'האב געהערט פון כמה תלמידי חכמים, אז די צדדי האיסור אין ויואל זענען זייער שוואך.
כ'האב געהערט א שמועה אז דער גראב"ד שליט"א אליין האט זיך אויסגעדרוקט אז ס'איז אגדה.
דאס אז סאטמארע רב האט געהאט נגיעות טארן מיר נישט זאגן. ס'איז נאר לשיטתו אז דו גרעסטע צדיקים האבן נגיעות. אבער מיר נעמען דאך דאס נישט אן.
לשיטתו, קען זיין די נגיעה, אז ער האט געהאלטן קעגן די בחירות מטעמי השקפה. אבער ער האט געוואוסט אז אויב ס'וועט נישט זיין אזא איסור חמור וועלן מענטשן נכשל ווערן.
איך האלט אינמיטן מסדר א לענגערע תגובה צו דיר איבער בחירות און אלעס ארום, במשנתו של מרן הקדוש מסאטמאר והגרי''ז מבריסק זי''ע ושאר גדולי אגודת ישראל, איך האף עס וועט זיין גרייט בקרוב.
אבער סתם אלס טעימה בעלמא, איך וויל שוין לאנג פארשטיין די שיטה וואס האלט אז די שלוש שבועות איז בלויז א אגדתא און ס'איז נישט להלכה.
1. סאטמאר רב אליינס בספרו הארוך ויואל משה איז מבאר אז די שלש שבועות איז נישט די עצם האיסור און ס'איז נאר ליתר שאת לחומר הענין, ווייל די העברה על השבועות איז בעצם א כפירה בביאת המשיח, עיי''ש והאריך בזה טובא. ממילא וויל איך פארשטיין מה הועילו בצחקתם אז ס'איז א בלויזער אגדתא.
2. לאמיר זאגן אז ס'איז טאקע אן אגדתא גמרא וויל איך אבער פארשטיין אזוי, ווען די גמרא זאל ווען בלויז זאגן אז מ'טאר נישט דוחק זיין די קץ מיט א לימוד פון פסוק, אויף דעם וואלט געווען גילטיג די כלל פון ''אין למדין מן האגדות''. אבער די גמרא לערנט אונז ארויס פון פסוק אז דער אויבערשטער האט 'משביע' געווען כלל ישראל אז מ'טאר נישט דוחק זיין די קץ, אפילו די מעשה איז א אגדתא איז אבער די עצם שבועה נישט קיין אגדתא, ממילא זענען מיר מחוייב דאס צו האלטן מצד ה'שבועה' וואס דער אויבעשטער האט אונז משביע געווען, און נישט מטעם האיסור גרידא שנלמד מהפסוק.
דוגמא לדבר, שטייט אין פסוק (יהושע, ט'ו, ס''ג) וְאֶת הַיְבוּסִי יוֹשְׁבֵי יְרוּשָׁלַ͏ִם לֹא יוכלו [יָכְלוּ] בְנֵי יְהוּדָה לְהוֹרִישָׁם וַיֵּשֶׁב הַיְבוּסִי אֶת בְּנֵי יְהוּדָה בִּירוּשָׁלַ͏ִם עַד הַיּוֹם הַזֶּה:
זאגט רש''י, שנינו בספרי רבי יהושע בן קרחה אומר יכולין היו, אלא שלא היו רשאין מחמת השבועה שנשבע אברהם לאבימלך. (בראשית כ''א, כ''ג)
עס ווערט נישט גע'פסק'נט אין ערגעץ אז די אידן האבן נישט געטארט אייננעמען די יבוסים, אבער עס שטייט אין תורה און עס ווערט גע'פסקנ'ט להלכה אז א שבועה מוז מען איינהאלטן, און עס איז א איסור חמור עובר צו זיין אויף א שבועה.
לענינינו, אפילו ס'זאל נישט זיין קיין עצם איסור דחיקת הקץ וכדו' לעצמו, איז אבער די שבועה דאך אלנפאלס געווען, ממילא איז עס אסור מצד השבועה וואס דאס איז קלאר אן קיין אגדתא לאיסור.
איך האב מיין מיינונג, ביי מיר איז עס קלאר און איך דארף נישט זיכער מאכן אז יעדער האלט אזוי. איך בין נישט דער רבש''ע.
