כ''א כסלו

[שטאטסמאן]

אי''ה האף איך צו אויסשמועסן דא די היסטאריע חלק פון די גרויסע טאג כ''א כסלו,


אז איינער וועט האבן צו פארעכטן עפעס אדער צולייגן איז ער העפליך געלאדענט

[תינוק הבורח]

דא האט איר די היסטאריע.

בעשרין וחד ביה יום הר גריזין דלא למספד
יום שביקשו הכותים את בית אלקינו מאלכסנדרוס מוקדון להחריבו, ואמרו לו מכור לנו חמשה כורים ארץ בהר המוריה ונתנה להם. ובאו והודיעו את שמעון הצדיק. מה עשה לבש בגדי כהונה ונתעטף בבגדי כהונה, ויקירי ירושלים עמו, ואלף בלייטין מכוסין בלבנים ופרחי כהנה מקישין בכלי שרת. ואבוקות של אור דולקים לפניהם כל הלילה כולה הללו מהלכין מצד זה והללו מהלכין לצד זה, אמר להם מי הללו, אמרו לו המסורות הם הללו היהודים שמרדו בך, כיון שהגיעו לאנטיפרס זרחה להם חמה, הגיעו למשמר הראשון נפגעו זה בזה אמרו להם מי אתם אמרו להם אנו אנשי ירושלים ובאנו להקביל פני המלך. כיון שראה אלכסנדרוס מוקדון את שמעון הצדיק ירד ממרכבתו והשתחוה לו. אמרו לו מלך גדול כמותך ישתחוה ליהודי זה, אמר להם דיוקנו של זה אני רואה כשאני יורד למלחמה ונוצח. אמר להם למה באתם, אמרו לו מקום שאנו מתפללין עליך ועל מלכותך שלא תיחרב יתעוך גוים הללו ותתנו להם. אמר להם ומי הם הללו אמרו לו הכותיים שעומדים לפניך. אמר להם הרי הם מסורים בידכם. מה עשו להם, נקבום בעקביהם ותלאום בזנבי סוסיהם והיו מגררים אותם על הקוצים ועל הברקנים, עד שהגיעו להר גריזין חרשוהו וזרעוהו כרשינין, כדרך שחשבו לעשות לבית אלהינו. ובאותו יום שעשאו להם כך, עשאוהו יום טוב.

[הדסים]

דא האט איר די היסטאריע.

בעשרין וחד ביה יום הר גריזין דלא למספד
יום שביקשו הכותים את בית אלקינו מאלכסנדרוס מוקדון להחריבו, ואמרו לו מכור לנו חמשה כורים ארץ בהר המוריה ונתנה להם. ובאו והודיעו את שמעון הצדיק. מה עשה לבש בגדי כהונה ונתעטף בבגדי כהונה, ויקירי ירושלים עמו, ואלף בלייטין מכוסין בלבנים ופרחי כהנה מקישין בכלי שרת. ואבוקות של אור דולקים לפניהם כל הלילה כולה הללו מהלכין מצד זה והללו מהלכין לצד זה, אמר להם מי הללו, אמרו לו המסורות הם הללו היהודים שמרדו בך, כיון שהגיעו לאנטיפרס זרחה להם חמה, הגיעו למשמר הראשון נפגעו זה בזה אמרו להם מי אתם אמרו להם אנו אנשי ירושלים ובאנו להקביל פני המלך. כיון שראה אלכסנדרוס מוקדון את שמעון הצדיק ירד ממרכבתו והשתחוה לו. אמרו לו מלך גדול כמותך ישתחוה ליהודי זה, אמר להם דיוקנו של זה אני רואה כשאני יורד למלחמה ונוצח. אמר להם למה באתם, אמרו לו מקום שאנו מתפללין עליך ועל מלכותך שלא תיחרב יתעוך גוים הללו ותתנו להם. אמר להם ומי הם הללו אמרו לו הכותיים שעומדים לפניך. אמר להם הרי הם מסורים בידכם. מה עשו להם, נקבום בעקביהם ותלאום בזנבי סוסיהם והיו מגררים אותם על הקוצים ועל הברקנים, עד שהגיעו להר גריזין חרשוהו וזרעוהו כרשינין, כדרך שחשבו לעשות לבית אלהינו. ובאותו יום שעשאו להם כך, עשאוהו יום טוב.

מרומז די מעשה מיטן רומעינישן קעניג קאראל...

[שטאטסמאן]

די נס הצלה קודם אין קורצן דערנאך אי''ה וועלן מיר גיין זאך ביי זאך מער באריכות


שבת פרשת ויק''פ פרה, איז די רבי געווען אויף שבת אין סעליש, אויף די שבת שבע ברכות פון הגה''צ אב'ד מוזאשאי ז''ל, און זונטאג כ''ד אדר זענען די דייטשן אריין אין אונגארן, מ'האט געהאלטן אינמיטן שבע ברכות, און מ'האט גלייך געבענטשט און די רבי איז תיקף אהיימגעפארן

פאר פסח, [כ'מיין מיטוואך], איז די רבי אריבער פון זיין שטוב צו א באהעלטעניש אין שטוב פון ר' פנחס איזראעל ז''ל, און אויף פסח איז די רבי געווען ביי ר' שלמה טרעביטש ז''ל, ווי די רבי האט זיך אויסבאהאלטן פון די רשעים, און עטליכע מאל אויסגעמיטן צו געטראפן ווערן, בדרך נס

נאך פסח, איז די רבי אריבער צו א אנדערע געגענט, אין שטוב פון ר' אברהם לעווי ז''ל

אנהייב אייר [כ'מיין ארום ח' אדער ט'], איז מען געגאנגן קיין קלויזענבורג מיט די אויטא פון די רויטע קרייץ, ביים אנקומען האט מען זיי ארעסטירט, נאך שתדלנות האט מען זיי ארויסגעלאזט און פלאצירט אין א געטא,

סוף סיון אנהייב תמוז, איז מען געפארן קיין בודאפעסט, ווי בדרך נס האט מען צוגעלייגט דעם רבי'ן צו די ליסטע ארויסציפארן אויף דערפריי מיטן קאסנער טראנספארט,

פרייטאג ט' תמוז, איז די טראנספארט ארויסגעפארן פון בודאפעסט

זונטאג י''ח תמוז, האט מען זיך אפגעשטעלט אין די בערגן בעלזן לאגער

ב' אלול, איז געפארן די ערשטע טראנספארט קיין שווייץ

י''ט כסלו, איז ארויסגעפארן די צווייטע טראנספארט פון בערגן בעלזן

די נאכט פון כ''א כסלו, איז די באן אריבער די גרעניץ קין שווייץ, נאכדעם וואס האט שוין אויסגעזעהן אז נישט, דערמיט ראטעווענדיג די צדיק יסוד עולם רביה''ק זי''ע, דורכדעם געלאזט א פאסטוך פאר כלל ישראל נאכן ביטערן חורבן

[עומד על תלת]

עס איז דא א הערליכע באוק, ארויסגעקימען ערגעץ אין די ס‘ יארן, פין הערשל פרידמאן,
עס הייסט מאפלה לאור גדול, זייער שיין מיט אלע דעטאלן,
עקסטער אויפצוווייזן אז די ציונים האבן באמת נישט געראטעוועט די רבי,
וואס די ארגענעלע פלאן איז געווען וכד'.

[שטאטסמאן]

עס איז דא א הערליכע באוק, ארויסגעקימען ערגעץ אין די ס‘ יארן, פין הערשל פרידמאן,
עס הייסט מאפלה לאור גדול, זייער שיין מיט אלע דעטאלן,
עקסטער אויפצוווייזן אז די ציונים האבן באמת נישט געראטעוועט די רבי,
וואס די ארגענעלע פלאן איז געווען וכד'.

נו ברענג אראפ האב נישט מורא צו צילייגן דיינע ידיעות

[עומד על תלת]

די ארגענעלע פלאן איז געווען פין קלויזנבוירג צו שווערצן דעים גרעניץ קיין רומעניע ווי די מצב איז געווען גרינגער, אין פין דארטן קיין ארץ ישראל.
מען האט געשיקט פראויס די רבי'ס טאכטער און איר מאן, מען איז געשלאפן ביי א גוי אין שטאל לעבן דעים גרעניץ אין ביינאכט האט מען זיך אריבערגשווערצט, בעת וואס די גרופע אין וואס די רבי'ס טאכטער איז געווען האט זיך געשווערצט האט איינער בטעות געלאזט א גארטל, האבן די רשעים פארשטאנען אז דארט שווערטצט מען האבן זיי ארום געזוכט אין די הייזער אין ליידער געטראפן א גרופע אידן אין זיי ליידער געשאסן, הי"ד,
עס איז יתכן אז די רבי וואלט געווען צווישן די אידן אין דעיס אז מען האט אים ארעסטירט אין קלויזבורג איז געווען גאר א ישועה!

[עומד על תלת]

עס איז דא א הערליכע באוק, ארויסגעקימען ערגעץ אין די ס‘ יארן, פין הערשל פרידמאן,
עס הייסט מאפלה לאור גדול, זייער שיין מיט אלע דעטאלן,
עקסטער אויפצוווייזן אז די ציונים האבן באמת נישט געראטעוועט די רבי,
וואס די ארגענעלע פלאן איז געווען וכד'.

נו ברענג אראפ האב נישט מורא צו צילייגן דיינע ידיעות

עס איז בערך 500 זייטן...

[שטאטסמאן]

רבינו הק' ביים אנקומען קיין שווייץ

Kasztner1 (Custom) (1).JPG (43.35 KiB) געזען געווארן 239 מאל

[Think and Thank]

דא האט איר די היסטאריע.

בעשרין וחד ביה יום הר גריזין דלא למספד
יום שביקשו הכותים את בית אלקינו מאלכסנדרוס מוקדון להחריבו, ואמרו לו מכור לנו חמשה כורים ארץ בהר המוריה ונתנה להם. ובאו והודיעו את שמעון הצדיק. מה עשה לבש בגדי כהונה ונתעטף בבגדי כהונה, ויקירי ירושלים עמו, ואלף בלייטין מכוסין בלבנים ופרחי כהנה מקישין בכלי שרת. ואבוקות של אור דולקים לפניהם כל הלילה כולה הללו מהלכין מצד זה והללו מהלכין לצד זה, אמר להם מי הללו, אמרו לו המסורות הם הללו היהודים שמרדו בך, כיון שהגיעו לאנטיפרס זרחה להם חמה, הגיעו למשמר הראשון נפגעו זה בזה אמרו להם מי אתם אמרו להם אנו אנשי ירושלים ובאנו להקביל פני המלך. כיון שראה אלכסנדרוס מוקדון את שמעון הצדיק ירד ממרכבתו והשתחוה לו. אמרו לו מלך גדול כמותך ישתחוה ליהודי זה, אמר להם דיוקנו של זה אני רואה כשאני יורד למלחמה ונוצח. אמר להם למה באתם, אמרו לו מקום שאנו מתפללין עליך ועל מלכותך שלא תיחרב יתעוך גוים הללו ותתנו להם. אמר להם ומי הם הללו אמרו לו הכותיים שעומדים לפניך. אמר להם הרי הם מסורים בידכם. מה עשו להם, נקבום בעקביהם ותלאום בזנבי סוסיהם והיו מגררים אותם על הקוצים ועל הברקנים, עד שהגיעו להר גריזין חרשוהו וזרעוהו כרשינין, כדרך שחשבו לעשות לבית אלהינו. ובאותו יום שעשאו להם כך, עשאוהו יום טוב.

מרומז די מעשה מיטן רומעינישן קעניג קאראל...

יענס איז דאך אבער נישט געזען כ"א כסלו...

גראדע אין אנדערע פלעצער אין חז"ל שטייט אנדערע דאטומס פאר די מעשה מיט אלכסנדר מוקדון (כמדומה לי ערגעץ אין טבת אדער שבט), אבער מגילת תענית איז למעשה די סאמע ערשטע געשריבענע ספר פון חז"ל (כמש"כ רש"י במסכת עירובין, תענית ועוד מקומות).

ווי האט יענער נאכגעזאגט פון ר' זריל? אינדערהיים איז נישט געווען די גאנצע מצב וואס מען מאכט פון כ"א כסלו. דער רבי האט זיך געוואשן ביי זיך אין ספרים שטוב, און צו בענטשן האט מען אריינגעלאזט צוויי מענטשן...

[תורה ויראה]

דא האט איר די היסטאריע.

מרומז די מעשה מיטן רומעינישן קעניג קאראל...

יענס איז דאך אבער נישט געזען כ"א כסלו...

גראדע אין אנדערע פלעצער אין חז"ל שטייט אנדערע דאטומס פאר די מעשה מיט אלכסנדר מוקדון (כמדומה לי ערגעץ אין טבת אדער שבט), אבער מגילת תענית איז למעשה די סאמע ערשטע געשריבענע ספר פון חז"ל (כמש"כ רש"י במסכת עירובין, תענית ועוד מקומות).

ווי האט יענער נאכגעזאגט פון ר' זריל? אינדערהיים איז נישט געווען די גאנצע מצב וואס מען מאכט פון כ"א כסלו. דער רבי האט זיך געוואשן ביי זיך אין ספרים שטוב, און צו בענטשן האט מען אריינגעלאזט צוויי מענטשן...

און כ"ו אב האט די רבי בכלל נישט געפראוועט, עכ"פ אין די נישט געזונטע יארן זיכער נישט...